|  |  | 

جاھان جاڭالىقتارى ساياسات

بايدەننىڭ پرەزيدەنتتىگى قازاقستان، وا جانە شىڭجاڭعا قالاي اسەر ەتپەك؟


USA-ELECTION/BIDEN

USA-ELECTION/BIDEN

اقش-تىڭ 46-پرەزيدەنتى بولىپ سايلانعان دەموكرات دجو بايدەن سايلاۋ الدىندا الەمدە “دەموكراتيانى كۇشەيتەتىنىن، اۆتوريتاريزممەن كۇرەسەتىنىن” ايتقان. حالىقارالىق ەسەپتەردە ءالسىز دەموكراتيا مەن اۆتوريتاريزم ءۇشىن ءجيى سىنالاتىن ورتالىق ازيا ەلدەرىنە بايدەننىڭ ۇستاناتىن ساياساتى قانداي بولماق؟ بايدەن اكىمشىلىگى قىتايدىڭ شىڭجاڭداعى مۇسىلماندارعا قىسىم ماسەلەسىن كوتەرۋدى جالعاستىرا ما؟

قازىر ورتالىق ازياداعى بەس ەل – قازاقستان، قىرعىزستان، وزبەكستان، تاجىكستان، تۇركىمەنستان جانە اقش اراسىندا 2015 جىلدان بەرى “س5+1″ فورماتى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. سودان بەرى ورتالىق ازياداعى بەس ەلدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى مەن اقش-تىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى ءجيى كەزدەسىپ، وا مەن ۆاشينگتوننىڭ قارىم-قاتىناسىن تالقىلايدى. “س5+1″ فورماتى دەموكرات باراك وباما پرەزيدەنت بولىپ تۇرعاندا قۇرىلعان. بۇل فورمات ترامپ پرەزيدەنت كەزىندە دە ساقتالدى جانە بيىل اقپاندا اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى ۆاشينگتوننىڭ ورتالىق ازيا بويىنشا 2025 جىلعا دەيىنگى جاڭا ستراتەگياسىن ۇسىندى. اقش-تىڭ بۇل جوسپارى وا ەلدەرىنىڭ تاۋەلسىزدىگىن نىعايتۋدى جانە ايماققا تەرروريزمنىڭ قاۋپىن ازايتۋدى، وا ەلدەرى مەن اۋعانستاننىڭ قارىم-قاتىناسىن كەڭەيتۋدى، ادام قۇقىعىن جاقسارتۋدى كوزدەيدى. بۇدان بولەك، ۆاشينگتوننىڭ 2025 جىلعى جوسپارىندا ايماققا كورشىلەس ەلدەردىڭ اسەرىن تەڭەستىرۋ قاراستىرىلعان.

ازاتتىق ءتىلشىسى سويلەسكەن ساراپشىلار اق ۇيگە جاڭا باسشى كەلسە دە اقش-تىڭ ورتالىق ازياعا دەگەن ساياساتى اسا وزگەرە قويمايدى دەيدى.

“اقش پەن وا اراسىنداعى “س5+1″ فورماتى جالعاسادى”

اقش-تاعى دجوردج ۆاشينگتون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ستراتەگيالىق كوممۋنيكاتسيا ماگيستراتۋراسىن تامامداعان ساياساتتانۋشى شالقار نۇرسەيىتتىڭ پايىمداۋىنشا، بايدەن تۇسىندا اقش پەن وا اراسىنداعى “س5+1″ فورماتى ساقتالىپ، ترامپ كەزىندەگى ساياسات جالعاسادى.

ساياساتتانۋشى شالقار نۇرسەيىتوۆ

ساياساتتانۋشى شالقار نۇرسەيىتوۆ

– دونالد ترامپ سياقتى ساياسي قادامدارى بولجاۋعا كەلە بەرمەيتىن ساياساتكەردىڭ ءوزى اقش-تىڭ ورتالىق ازيا بويىنشا ساياساتى وزگەرمەيتىنىن كورسەتىپ، 2025 جىلعا دەيىنگى جاڭا ستراتەگياسى مەن “س5+1″ فورماتى ارقىلى سونى دالەلدەدى. ال ەندى وسى “س5+1″ فورماتى دەموكراتتار تۇسىندا، وبامانىڭ [پرەزيدەنتتىگى] كەزىندە قابىلدانعانىن، ول كەزدە بايدەن ۆيتسە-پرەزيدەنت بولعانىن، وعان دەيىن بايدەننىڭ سىرتقى ساياسات بويىنشا وتە بەلسەندى سەناتورلاردىڭ ءبىرى بولعانىن ەسكەرسەك، بۇل پلاتفورما [بايدەن تۇسىندا] دا ساقتالىپ قالادى. بايدەن اكىمشىلىگى ەڭ الدىمەن ەلدەگى كوروناۆيرۋسپەن كۇرەستى قولعا الىپ، ترامپ شىعىپ كەتكەن بىرقاتار حالىقارالىق كەلىسىمدەرگە قايتۋعا ارەكەت ەتەدى. سول سەبەپتى وسى فاكتورلاردىڭ اسەرىنەن اقش-تىڭ ورتالىق ازياعا قىزىعۋشىلىعى ودان سايىن ارتادى نەمەسە كەميدى يا تۇبەگەيلى وزگەرەدى دەپ ايتا المايمىز. ياعني، وسىعان دەيىنگى قارىم-قاتىناس ودان ءارى دە جالعاسادى، – دەيدى ول.

ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى مەن اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى مايك پومپەو تاشكەنتتەگى وتىرىستا. 3 اقپان 2020 جىل.

ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى مەن اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى مايك پومپەو تاشكەنتتەگى وتىرىستا. 3 اقپان 2020 جىل.

بايدەن سايلاۋ الدىنداعى ناۋقاندا ەلدەگى كوروناۆيرۋستىڭ تاراۋىن توقتاتۋعا، ناسىلشىلدىك ماسەلەسىنەن كەيىن ەكىگە جارىلعان قوعامدى بىرىكتىرۋگە كۇش سالاتىنىن ايتقان. ول ترامپ شىعىپ كەتكەن كليمات ماسەلەسىنە ارنالعان پاريج كەلىسىمىنە ورالاتىنىن، الەمدەگى دەموكراتيانى نىعايتىپ، اۆتوريتاريزممەن كۇرەسەتىنىن مالىمدەگەن.

“قازاقستان ينۆەستيتسيا ءۇشىن، وزبەكستان اسكەري ساياسات ءۇشىن ماڭىزدى”

تاۋەكەلدەردى باعالاۋ توبىنىڭ ديرەكتورى، ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپاەۆ بايدەننىڭ اۆتوريتاريزممەن كۇرەس تۋرالى ءسوزى ورتالىق ازيا ەلدەرىنە اسەر ەتە قويمايتىنىن، ۆاشينگتون بۇل ايماققا ەكونوميكالىق تۇرعىدان قىزىعۋشىلىق تانىتانىنىن ايتادى.

ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپاەۆ.

ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپاەۆ.

– اۆتوريتاريزممەن كۇرەس يدەياسىن بيلىككە كەلگەن دەموكرات پرەزيدەنتتەردىڭ بارلىعى ايتادى. بايدەن اۆتوريتاريزم تۋرالى ايتقاندا ول رەسەيدى جانە اقش-قا گەوساياسات تۇرعىسىنان قاۋىپ توندىرەتىن وزگە دە مەملەكەتتەردى مەڭزەيدى. ماسەلەن، قىتاي مەن بەلارۋس. ال [ورتالىق ازياعا] دەگەن قىزىعۋشىلىقتىڭ اقىرىنداپ ازايعانى باراك وبامانىڭ پرەزيدەنتتىگى كەزىندە بايقالعان. ايماقتاعى ۆاشينگتون قىزىعاتىن جالعىز مەملەكەت – قازاقستان. ونىڭ سەبەبى تۇسىنىكتى دە، بىزدە ءىرى امەريكالىق مۇناي-گاز كومپانيالارى بار. قازاقستان – اقش ءۇشىن ايماقتاعى نومەرى ءبىرىنشى ەكونوميكالىق سەرىكتەس. سوندىقتان اق ۇيگە كىم كەلسە دە، قازاقستاننىڭ اۆتوريتارلى بيلىگىمەن اجەپتاۋىر قارىم-قاتىناس قالىپتاستىرىپ كەلدى. بۇل – تازا ەكونوميكالىق، پراگماتيكالىق قىزىعۋشىلىق. ولار اۆتوريتاريزم ءبىزدىڭ كەلىسىم-شارتتارىمىزدىڭ تۇراقتىلىعىن قامتاماسىز ەتسە، وندا جۇمىس ىستەي بەرسىن دەپ سانايدى، – دەيدى ول.

ساتپاەۆ “اقش ادەتتە گەوساياساتتاعى باسەكەلەسىنە قارسى شابۋىلدا دەموكراتيالىق قۇندىلىقتاردى نەگىزگە الىپ قىسىم جاساي باستايدى، ال امەريكاعا قاۋىپ توندىرە قويمايتىن، كىشىگىرىم ەلدەرگە كەلگەندە بۇل ماسەلەدە “تولەرانتتى” بولا قالادى” دەپ سانايدى.

– ماسەلەن، ورتا ازياداعى اۆتوريتارلى رەجيمى كۇشتى وزبەكستانمەن، تۇركىمەنستانمەن جانە تاجىكستانمەن اقش-تىڭ قارىم-قاتىناسى جامان ەمەس. مەنىڭشە، وزبەكستان الداعى ۋاقىتتا اقش-تىڭ نازارىن وزدەرىنە اۋدارۋدا قازاقستانعا باسەكەلەس بولماق. سەبەبى اقش وزبەكستانعا ورتالىق ازياداعى ماڭىزدى ويىنشى رەتىندە قىزىعۋشىلىق تانىتىپ وتىر. بىلتىر وزبەكستان سىرتقى ىستەر ءمينيسترى اقش-قا بارىپ، امەريكالىق ينۆەستيتسيانى تارتۋ ءۇشىن ءوز ەلىن جارنامالاپ قايتتى. بىلتىر تاشكەنتتە وزبەكستان، قازاقستان، تاجىكستان، قىرعىزستان جانە اۋعانستان قارۋلى كۇشتەرى باس شتابىنىڭ باسشىلارى مەن اقش قارۋلى كۇشتەرىنىڭ قولباسشىسى كەزدەستى. ترامپ كەزىندە وزبەكستان اۋعانستانداعى تاليبانمەن كەلىسسوزگە قوسىلدى. اقپاندا اقش تاليبانمەن بەيبىت كەلىسسوزگە قول قويعانىن مالىمدەدى. وزبەكستان بۇل پروتسەستە بەلسەندىلىك تانىتىپ، كومەكتەستى. تاشكەنتكە تالىپتەردىڭ وكىلدەرى كەلدى. بۇل ماسەلەدە اقش وزبەكستانمەن قويان-قولتىق جۇمىس ىستەدى. ال اقش ءۇشىن اۋعانستان ماڭىزدى ايماق سانالادى. تاليبان ماسەلەسى كوبىنە اۋعانستانمەن شەكتەسەتىن ەلدەردى مازالايدى. وزبەكستاننىڭ بۇل كەلىسىمگە قوسىلعان سەبەبى دە – وسى. ال قازاقستان اۋعانستانمەن شەكتەسپەيدى. قىزىق جايت، قازاقستان – اقش ءۇشىن وا ينۆەستيتسيا بويىنشا نەگىزگى ويىنشى سانالسا، وزبەكستان اسكەري-ساياسي جاعدايدا العا شىعادى، – دەيدى ول.

اقش-تاعى سايلاۋ الەم مەن ورتالىق ازياعا قالاي اسەر ەتەدى؟

اقش-تاعى سايلاۋ الەم مەن ورتالىق ازياعا قالاي اسەر ەتەدى؟
 EMB

ال ساياساتتانۋشى، بۇرىنعى ديپلومات قازبەك بەيسەباەۆ “ادام قۇقىعى ماسەلەسىنە باسىمدىق بەرەتىن دەموكراتتار ورتالىق ازياداعى كەمشىلىكتەردى ەسكەرىپ، ايماقتاعى ەلدەرگە قىسىم جاساۋى دا مۇمكىن” دەپ ەسەپتەيدى.

بايدەن شىڭجاڭ ماسەلەسىن كوتەرۋدى جالعاستىرا ما؟

دونالد ترامپ اكىمشىلىگى قىتايدىڭ شىڭجاڭداعى ۇيعىر، قازاق، قىرعىز جانە ءدىنى يسلام وزگە ەتنيكالىق توپتاردىڭ وكىلدەرىن لاگەرگە قاماپ، قىسىم جاساپ جاتقانىن سىناپ، پەكينگە سانكتسيالار سالدى. شىڭجاڭدا وندىرىلەتىن تاۋارلاردى “مۇسىلمانداردى جۇمىسقا جەگۋ ارقىلى” ءوندىرىلدى دەپ يمپورتىنا تىيىم ەنگىزدى. بۇۇ ەسەبىنشە، قىتاي شىڭجاڭدا ءبىر ميلليوننان استام مۇسىلماندى ەش ايىپسىز لاگەرگە قاماعان. پەكين بۇل ساياساتىن “ەكسترەميزممەن كۇرەس” دەپ تۇسىندىرەدى.

قىتايداعى قازاقتار ماسەلەسىن كوتەرىپ جۇرگەن “اتاجۇرت ەرىكتىلەرى” ۇيىمىنىڭ بەلسەندىلەرى بايدەن پرەزيدەنت بولسا، اقش-تىڭ قىتايعا دەگەن ساياساتى جۇمسارادى دەپ قاۋىپتەنىپ، سايلاۋدا ترامپقا جاقتاسقان. “اتاجۇرت ەرىكتىلەرىنىڭ” وكىلى، بەلسەندى سەرىكجان ءبىلاش تا جەلىدەگى ۆيدەولارىندا بايدەن شىڭجاڭ ماسەلەسىن كوتەرمەۋى مۇمكىن دەگەن كۇدىگىن ايتقان.

اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى مايك پومپەو قىتايدىڭ شىڭجاڭ ولكەسىندە قالعان تۋىستارى قىسىم كورىپ جاتقانىن ايتقان قازاقتارمەن كەزدەسىپ تۇر. نۇر-سۇلتان، 2 اقپان 2020 جىل.

اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى مايك پومپەو قىتايدىڭ شىڭجاڭ ولكەسىندە قالعان تۋىستارى قىسىم كورىپ جاتقانىن ايتقان قازاقتارمەن كەزدەسىپ تۇر. نۇر-سۇلتان، 2 اقپان 2020 جىل.

ال ساياساتتانۋشى شالقار نۇرسەيىت بايدەن تۇسىندا دا اقش-تىڭ شىڭجاڭداعى جاعدايعا ساياساتى قاتتى وزگەرمەيدى دەپ سانايدى.

– ويتكەنى شىڭجاڭداعى جاعدايعا بۇكىل الەم قاراپ وتىر. ەۋروپا ءوز مالىمدەمەسىن جاساپ، حالىقارالىق ۇيىمدار بۇل ماسەلەنى كوتەرىپ كەلەدى. بۇعان قوسا، دەموكراتتار ادام قۇقىقتارى ءوز ەلىندە عانا ەمەس الەمدە دە ماڭىزدى دەپ سانايدى. سول سەبەپتى [بايدەن] شىڭجاڭ ماسەلەسىنە ءمان بەرىپ، وسى جولدا جۇمىس ىستەۋدى جالعاستىرادى دەپ ويلايمىن. دەموكراتتار سوڭعى ءتورت جىل بويى ترامپتى ديكتاتورلارمەن دوستاسۋعا دايىن، ويتكەنى ءوزىنىڭ بويىندا ديكتاتورعا ءتان قاسيەت بار دەپ ايىپتاپ كەلدى. ەندى وسى ايىپتاۋلار بوس ءسوز ەمەس ەكەنىن دالەلدەۋ ءۇشىن بايدەننىڭ اكىمشىلىگى قىتايداعى ادام قۇقىعى تاپتالىپ جاتقان لاگەردەگى ماسەلەدە ءۇنسىز قالمايدى. وعان باق-تا، حالىقارالىق ۇيىمدار دا مۇمكىندىك بەرمەيدى، – دەيدى ساراپشى.

شىنجاڭ-ۇيعۇر اۆتونوميالىق اۋدانىنىڭ پارتيالىك جەتەكشىسى چەن تسيۋانگو (ورتادا) كومپارتيا قۇرىلتايىندا. پەكين، 19 قازان 2017 جىل.

شىنجاڭ-ۇيعۇر اۆتونوميالىق اۋدانىنىڭ پارتيالىك جەتەكشىسى چەن تسيۋانگو (ورتادا) كومپارتيا قۇرىلتايىندا. پەكين، 19 قازان 2017 جىل.

ساياساتتانۋشى دوسىم ساتپاەۆ بايدەن اكىمشىلىگى “قالاسا دا، قالاماسا دا ترامپتىڭ قىتايعا قاتىستى ساياساتىن جالعاستىرادى” دەپ سانايدى.

– قازىر رەسەيدەن ەمەس قىتايدان قاۋىپ كوپ ەكەنىن دەموكراتتار دا ءتۇسىنىپ وتىر. قىتايدىڭ اسكەري كۇش جاعىنان، الەمدىك ەكونوميكاعا اسەرى جاعىنان، بارلىق ايماققا اسەرى جاعىنان العاندا اقش-قا قىتايدان قاۋىپ باسىم. قىتاي ينۆەستيتسياسى قازىر لاتىن امەريكاسىنا، افريكادا جانە ورتالىق ازياعا كوپ كەتىپ جاتىر. دەموكراتتار قالاسا دا، قالاماسا دا ترامپ ساياساتىن جالعاستىرىپ، قىتايعا قىسىمدى كۇشەيتۋگە تۋرا كەلەدى. رەسەي ەكىنشى پلانعا سىرعيدى، سەبەبى كەمشىلىكتەرى كوپ، شيكىزاتقا تاۋەلدى، ەكونوميكاسى ءالسىز، – دەيدى ول.

بايدەن سايلاۋ الدىندا قىتايعا سىندى كۇشەيتىپ، پەكيندى ادام قۇقىعىن بۇزدى جانە ساۋدا ساياساتىن ادىلەتسىز جۇرگىزدى دەپ بىرنەشە رەت ايىپتاعان. بۇعان قوسا، ول ترامپتىڭ قىتايعا ساياساتىن سىناپ، قىتايمەن ساۋدا سوعىسىن جاساعانشا، وداقتاستارمەن كواليتسيا قۇرىپ، پەكين ساياساتىنا قارسى شىعۋى كەرەك ەدى دەپ سانايدى.

3 قاراشادا اقش-تا وتكەن پرەزيدەنت سايلاۋىندا دەموكرات دجو بايدەن سايلاۋشىلار القاسىنىڭ 273 داۋىسىن الىپ، جەڭىسكە جەتتى. اقش-تاعى پرەزيدەنت سايلاۋىندا سايلاۋشىلار القاسىنىڭ 270 داۋىسىن العان كانديدات جەڭىمپاز دەپ تانىلادى. ال رەسپۋبليكاشىلار اتىنان كانديدات بولعان قازىرگى پرەزيدەنت دونالد ترامپ 214 داۋىسپەن تۇر. سايلاۋدىڭ ناقتى ناتيجەسى ءالى شىققان جوق، بىرنەشە شتاتتا داۋىس ساناۋ تولىق اياقتالمادى.

21 قاڭتاردا بايدەننىڭ يناۋگۋراتسياسى بولىپ، ول رەسمي تۇردە قىزمەتكە كىرىسۋى ءتيىس. ترامپ كەيبىر شتاتتاعى ناتيجەمەن كەلىسپەيتىنىن ايتىپ، سوتقا شاعىمداناتىنىن مالىمدەگەن.

ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى

Related Articles

  • مادەنيەت ءمينيسترى نەگە وتىرىك ايتتى؟

    وتكەن اپتادا مادەنيەت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆانىڭ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالىق قىزمەتى الاڭىندا حالىق الدىندا ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋى ءوتىپ، قازاقستاندىق رەجيسسەر گۇلنار سارسەنوۆا «نارتاي» دەگەن فيلم ءتۇسىردى. بىلتىر قاتاڭ كارانتين بولماعاندا تراگيكومەديا قالىڭ كورەرمەنگە جول تارتار ەدى. اتتەڭ، ەكرانيزاتسيانىڭ پرەمەراسى سالتاناتتى تۇردە بولعان جوق، دەگەنمەن، ينتەرنەت بەتتەرىندە ترەيلەرى قاپتاپ، فيلم تۋرالى اقپاراتتار شىقتى. ساۋال وسى فيلمگە قاتىستى بولعان-دى. ويتكەنى، تۋىندىنىڭ مۋزىكاسىن مينيستر جازدى. كومپوزيتور رەتىندە شەنەۋنىكتىڭ قانشا گونورار العانىن بىلگىمىز كەلدى، الايدا، اقتوتى رايىمقۇلوۆا «مەنىڭ قاتىسىم جوق، بارلىق اقپارات جالعان» دەپ، باسىن الا قاشتى. قۇجاتتاردا كورسەتىلگەندەي، ءۇش ميلليون التى ءجۇز تەڭگەگە گونورار مينيستر رايىمقۇلوۆاعا بولىنگەن. اقپاراتقا قولجەتىمدىلىك ەلدە قامتاماسىز ەتىلگەن. قۇجاتتار ارنايى سايتتاردا سارناپ تۇر. مينيستر نەگە وتىرىك ايتتى ەكەن. ءوزىڭىز ايتقانداي، مەملەكەتتىك

  • اقش-قىتاي-رەسەي ۇشتىك دەرجاۆانىڭ تالاس-تارتىسى ورتالىق ازيانى ىڭعايسىز جاعدايعا قالدىرۋى مۇمكىن…

    شاعىن ساراپتاما ەستەرىڭىزدە بولسا وسىدان ءبىر جارىم جىل الدىنا اۋعانستان جانە ورتالىق ازيا تاقىرىبى بويىنشا ءبىر سۇقبات جاساعان ەدىك. سونداعى كەيبىر بولجالدى تۇيىتكىلدەر ءدال قازىر الەمدىك ساياسي ارەنادا كەڭىنەن پىكىر-تالاسقا سالىنىپ جاتىر. ارى قاراي… ءبىرىنشى، الەمدىك ءىرى اقپارات كوزدەرى اقش اسكەرى اۋعانىستاننان تولىق شەگىنگەن جاعدايدا تۋىندايتىن گەو-ساياسي احۋالدى قىزۋ تالقىعا سالىپ جاتىر. اقش (جانە ناتو) اسكەرى تولىق شەگىنسە اۋعانستان ۇكىمەتى ەلدەگى تىنىشتىقتى قامتاماسىز قىلا الا ما; اۋعانىستانداعى يسلامي كۇشتەر نەنى جوسپارلاپ جاتىر; اۋعانىستانداعى جاعداي الداعى كەزەڭدە قىتايعا قالاي ىقپال جاساۋى مۇمكىن; قىتايدىڭ قاندايدا ءبىر ستراتەگيالى جوسپارى بار ما; تب وزەكتى تاقىرىپ قازاق باسپاسوزىندە تاۋەلسىز ءھام تاراپسىز تالقىعا سالىنۋى كەرەك. ەكىنشى، اقش اسكەرى تولىقتاي شەگىنگەن جاعدايدا ورتالىق ازيانى قانداي قاۋىپ جانە

  • الەم الپاۋىتتارىنىڭ ستراتەگيالىق كەزدەسۋلەرى نەگە جيىلەدى؟ (شاعىن ساراپتاما)

    ناۋرىزدىڭ 18- كۇنى اقش سىرتقى ىستەر ءمينيسترى انتوني بلينكەن مەن قىتاي سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ۆان ي (王毅) الياسكادا اسا ماڭىزدى كەزدەسۋ جاسادى. وسى كەزدەسۋدەن سوڭ قوس ۇيەككە جىكتەلگەندەي بولعان ەكى جارتى شاردىڭ الپاۋىتتارى توقتاۋسىز ستراتەگيالىق كەزدەسۋلەردى بىرىنەن سوڭ ءبىرى باستاپ كەتتى. اقش سىم’لەرى جاپون، كورەيا، ۇندىستانمەن ماڭىزدى كەزدەسۋلەر جاساپ جاتقاندا 22- ناۋرىز رەسەي سىرتقى ىستەر ءمينيسترى لاۆروۆ گۋيليندە قىتاي ءسىم’ى ۆان ي-مەن كەزدەستى. 24- ناۋرىز تۇركيا ءسىم’ى مەۆليۋت چاۆۋشوگلۋ (Mevlüt Çavuşoğlu) بريۋسسەلبەگى ناتو سىم’لەرىنىڭ باسقوسۋىندا اقش-تىڭ ءسىم بلينكەنمەن كەزدەستى. 27- ناۋرىز قىتاي-يران سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى اسا ماڭىزدى تاريحي كەزدەسۋ جاسادى دا اسا ءىرى ستراتەگيالى قۇجاتقا قول قويدى. يران وسى ماڭىزدى كەلسىمنەن سوڭ ورتالىق ازيا ەلدەرىن بەتكە الىپ 7- ءساۋىر ءبىزدىڭ

  • كەنەسارى حان ءۇشىن قۋانىپ وتىرا بەرۋدىڭ پايداسى قانشا؟

    رەسەي قورعانىس مينيسترلىگى ورتالىق اسكەري وكۋرگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى ءساۋىردىڭ ەكىنشى كۇنى ءىرى كولەمدى اسكەري جاتتىعۋلاردىڭ الداعى ۋاقىتتا ودان ارى جالعاسا بەرەتىنىن ايتقانىن بىلەسىزدەر. ورتالىق اسكەري وكۋرگ قولباسشىسى گەنەرال-پولكوۆنيك الەكساندار لاپين، ورتالىق ازيا ايماعىنداعى 2-ءشى جانە 41-ءشى بىرىككەن جويقىن قارۋلى كۇشتەردىڭ قاتىسۋىمەن دە ءىرى كولەمدى اسكەري جاتتىعۋلار وتكىزەتىنىن حابارلاعان ەدى. قازاق، قىرعىز جانە تاجىك تەرريتورياسىنداعى اسكەري نىسانداردى دا قامتيتىن ورتالىق اسكەري وكۋرگتىڭ الداعى ءىرى كولەمدى اسكەري جاتتىعۋى ورتالىق ازياعا كوزالارتىپ وتىرعان توڭىرەكتەگى ايماقتىق كۇشتەر مەن دەرجاۆالاردىڭ نازارىن اۋداراتىنى انىق. وسىنداي تۇستا بىزگە سۇيەگى الدە-قاشان ءشىرىپ كەتكەن كەنەسارى حان ءۇشىن قۋانىپ وتىرا بەرۋدىڭ پايداسى قانشا؟ ءساۋىر بويى وسى “قۋانىشتىڭ” بۋىمەن ءماز-مايرام بەيعام وتىرعاندا رەسەيدىڭ بىزدەگى اسكەري نىساندارى كەلەلى ستراتەگيالىق ءىس-قيمىلىن جۇزەگە اسىرىپ

  • ۋكراينا مەن رەسەي اراسى نە بولىپ جاتىر؟ 6 سۇراققا جاۋاپ

    مايك ەككەل رەسەي اسكەري كۇشتەرى قىرىمداعى جاتتىعۋ جيىنىندا. 19 ناۋرىز، 2021 جىل. كەيىنگى كۇندەرى الەۋمەتتىك جەلىدە رەسەيلىك اۋىر اسكەري تەحنيكا تيەلگەن پويىزداردىڭ بىرنەشە ۆيدەوسى تارادى. ءتۇرلى اقپارات كوزدەرى پويىزداردىڭ سىبىردەن ۋكراينامەن شەكارالاس اۋداندارعا بارا جاتقانىن ايتادى. ال رەسەي باقىلاۋىنداعى قىرىم كوپىرى قىسقا ۋاقىتقا جابىلىپ قالعان. بۇل دا قارۋ-جاراق تاسىمالىنا بايلانىستى بولۋى مۇمكىن. رەسەيدىڭ مەملەكەتتىك تەلەارنالارى بولسا، ۋكراينا مەن رەسەيدىڭ قولداۋىنا يە سەپاراتيستىك كۇشتەردىڭ شارتتى شەكاراسىندا ارتيللەريالىق اتىس بولىپ جاتىر دەگەن ۇرەيلى اقپار تاراتۋمەن الەك. مۇنىڭ ءبارى ۋكراينا مەن رەسەي اراسىنداعى “قىرعي-قاباق” سوعىس كەسكىلەسكەن شايقاسقا اينالادى دەگەندى بىلدىرە مە؟ ازاتتىق ماسەلەنىڭ جاي-جاپسارىن ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن ۋكراينا-رەسەي تەكەتىرەسىنە قاتىستى التى نەگىزگى سۇراققا جاۋاپ ۇسىنىپ وتىر. ۋكراينانىڭ شىعىسىندا ونسىز دا سوعىس بولىپ جاتقان جوق

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: