|  |  | 

جاھان جاڭالىقتارى ساياسات

اقش اۋعانستاننان 2000 ساربازىن اكەتپەك. سالدارى نە بولماق؟


اۋعانستاننىڭ ۇكىمەت كۇشتەرىن جاتتىقتىراتىن ورتالىقتا جۇرگەن اقش ساربازدارى. گەرات، اۋعانستان، 2 اقپان 2019 جىل. كورنەكى سۋرەت.

اۋعانستاننىڭ ۇكىمەت كۇشتەرىن جاتتىقتىراتىن ورتالىقتا جۇرگەن اقش ساربازدارى. گەرات، اۋعانستان، 2 اقپان 2019 جىل. كورنەكى سۋرەت.

ۆاشينگتوننىڭ اۋعانستاننان ەكى مىڭ ساربازىن الىپ كەتۋ تۋرالى شەشىمى قاراما-قايشى پىكىر تۋدىردى. ءبىرى اسكەر سانىنىڭ بۇلاي ازايۋى ەكسترەميستىك توپتاردى جىگەرلەندىرەدى دەسە، ءبىرى شيەلەنىستى شەشۋگە وڭ اسەر بەرەدى دەيدى.

اقش اسكەرىنىڭ اكەتىلۋى تۋرالى جاڭالىق 16 قاراشادا تارادى. سول كۇنى ءباسپاسوز قۇرالدارى اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ ساناۋلى كۇن ىشىندە اۋعانستان مەن يراكتاعى اقش اسكەرىنىڭ سانىن ودان ءارى ازايتۋ تۋرالى شەشىمىن جاريالايتىنىن حابارلادى. كەلەسى كۇنى اقش قورعانىس ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى كريستوفەر ميللەر جاڭالىقتى راستاپ، امەريكالىق ساربازداردى ەلىنە قايتارۋ كەلەسى جىلى 15 قاڭتاردا، ترامپتىڭ اق ۇيدەن كەتۋىنە بەس كۇن قالعاندا اياقتالاتىنىن ايتتى.

18 قاراشا كۇنى “تاليبان” قوزعالىسى اقش-تىڭ بۇل شەشىمىن قوش كورەتىنىن مالىمدەپ، ونى اۋعانستانداعى سوعىستى اياقتاۋعا كومەكتەسەتىن “جاقسى قادام” دەپ اتادى.

“بۇل – ەكى ەل حالقىنىڭ مۇددەسىنەن شىعاتىن جاقسى قادام” دەدى “تاليبان” قوزعالىسىنىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى زابيۋللا مۋدجاحيد 18 قاراشا كۇنى AFP (Agence France-Presse) اگەنتتىگىنە اقش پەن اۋعانستاندى مەڭزەي وتىرىپ.

اۋعانستان كۇشتەرىنىڭ ساربازدارى كابۋلعا كىربەرىس جول بويىندا تۇر. 18 قاراشا 2020 جىل.

اۋعانستان كۇشتەرىنىڭ ساربازدارى كابۋلعا كىربەرىس جول بويىندا تۇر. 18 قاراشا 2020 جىل.

بىراق اقش-تىڭ بىرقاتار وداقتاسى اسكەر سانىن ازايتۋدى اسىعىستىق شەشىم دەپ باعالاپ، اۋعانستانداعى قاۋىپسىزدىك جايىنا الاڭداپ وتىر.

جاڭا شەشىمگە سايكەس، اقش-تىڭ يراكتاعى اسكەر سانى 3 مىڭنان 2,5 مىڭعا دەيىن كەمىسە، اۋعانستانداعى اسكەرى 4,5 مىڭنان 2,5 مىڭعا دەيىن ازايماق.

اۋعانستاننىڭ سولتۇستىگىندە جۇزدەگەن ساربازدان تۇراتىن اسكەرى بار گەرمانيا وداقتاسىنىڭ بۇل ەلدەگى اسكەر سانىن قىسقارتۋى كاتاردا ءوتىپ جاتقان اۋعانستانداعى بەيبىتشىلىك كەلىسسوزدەرىن قيىنداتادى دەپ وتىر.

“قوسىمشا كەدەرگىلەردى جاساماۋىمىز قاجەت، بىراق اۋعانستاننان اسىعىس كەتۋ سوعان اكەلەدى” دەدى گەرمانيا سىرتقى ىستەر ءمينيسترى حايكو ماسس.

اۋعانستاندا بەيبىتشىلىك ورناتۋ تۋرالى كەلىسسوزگە قاتىسۋشىلار. دوحا، قاتار، 12 قىركۇيەك 2020 جىل.

اۋعانستاندا بەيبىتشىلىك ورناتۋ تۋرالى كەلىسسوزگە قاتىسۋشىلار. دوحا، قاتار، 12 قىركۇيەك 2020 جىل.

دونالد ترامپ اقش-تىڭ قاتىسۋىمەن ءوتىپ جاتقان سوعىستاردى اياقتاپ، امەريكالىق ساربازداردى ەلگە قايتارۋدى باستى ۋادەلەرىنىڭ بىرىنە اينالدىرعان. اقپانداعى كەلىسسوزدەردەن سوڭ اقش-تىڭ اۋعانستانداعى اسكەرى 13 مىڭنان 4,5 مىڭعا دەيىن ازايتىلعان ەدى. اقش پەن “تاليبان” قوزعالىسى اراسىندا وتكەن بۇل كەزدەسۋدە قوزعالىستىڭ اۋعانستان ۇكىمەتىمەن بەيبىتشىلىك كەلىسسوزدەرىن باستاۋ ماسەلەسى قامتىلعان.

اقش-تىڭ جاڭا سايلانعان پرەزيدەنتى رەتىندە 2021 جىلدىڭ 20 قاڭتارىندا قىزمەتىنە كىرىسەتىن دجو بايدەننىڭ ترانزيتتىك ۇجىمى اتالمىش شەشىم جونىندە قانداي دا ءبىر مالىمدەمە جاسامادى. بىراق بايدەننىڭ ءوزى ترامپ اكىمشىلىگىنەن ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك جونىندە ەشقانداي لەزدەمە الا الماي جاتقانىن ايتتى. بۇل لەزدەمەلەر – پرەزيدەنتتىك ءبىر ادامنان ەكىنشى ادامعا وتەر كەزدە بولاتىن ءداستۇر.

اسكەر سانىن ازايتۋ تۋرالى شەشىم اۋعانستاندا زورلىق-زومبىلىق كۇشەيگەن تۇستا قابىلدانىپ وتىر. ال يراكتا 17 قاراشا كۇنى باعدادتاعى قامالمەن قورعالعان “جاسىل ايماققا” ءتورت زىمىران تۇسكەن. بۇل ايماقتا كوبىنە ۇكىمەت عيماراتتارى مەن شەتەلدىك ميسسيالاردىڭ ۇيلەرى ورنالاسقان.

اقش قورعانىس ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى كريستوفەر ميللەر. ۆاشينگتون، 17 قاراشا 2020 جىل.

اقش قورعانىس ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى كريستوفەر ميللەر. ۆاشينگتون، 17 قاراشا 2020 جىل.

اقش قورعانىس ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى كريستوفەر ميللەر شەشىمنىڭ ترامپ ۇستاناتىن ساياساتپەن ۇشتاساتىنىن ايتتى. ميللەر بۇل ساياساتتى “اۋعانستان مەن يراكتاعى سوعىستاردى ءساتتى جانە جاۋاپتى قورىتىندىعا اكەلۋ جانە ءبىزدىڭ باتىل اسكەريلەرىمىزدى ۇيىنە قايتارۋ” دەپ سيپاتتادى.

قىزمەتىنە وتكەن اپتادا تاعايىندالعان ميللەر شەشىم جونىندە اسكەري قولباسشىلارمەن، كونگرەسس مۇشەلەرىمەن، ناتو باس حاتشىسى يەنس ستولتەنبەرگپەن جانە اۋعانستان پرەزيدەنتى اشراف عانيمەن سويلەسكەنىن ايتتى.

ميللەردىڭ سوزىنشە، اقش “تاليبانمەن” كەلىسىمگە كەلۋ جۇمىستارىن اتقارىپ وتىرعان عاني ۇكىمەتىن قولداۋدى ودان ءارى جالعاستىرادى جانە اۋعانستان مەن يراكتاعى جاعداي ۋشىعار بولسا، جاۋاپ قايتارادى.

اۋعانستان ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وكىلى راحماتۋللا اندار اۋعانستان قاۋىپسىزدىك جانە قورعانىس كۇشتەرىنىڭ اسكەري امالداردىڭ 96 پايىزىن وزدەرى اتقارىپ وتىرعانىن، ەلدى جاۋلاردان ودان ءارى قورعاۋعا دايىن ەكەنىن ايتتى.

ناتو باس حاتشىسى يەنس ستولتەنبەرگ اۋعانستان باسشىلىعىنا ناتو-نىڭ قولداۋى تولاستامايتىنىن مالىمدەدى.

“اشراف عانيمەن ناتو-نىڭ ميسسياسى جونىندە سويلەستىم. ءبىز اۋعانستانداعى بەيبىتشىلىك پروتسەسىن قولدايمىز… ناتو اقش اسكەرى ازايعانىنا قاراماستان اۋعان كۇشتەرىن حالىقارالىق تەرروريزمگە قارسى كۇرەسىندە جاتتىقتىرۋدى، ولارعا كەڭەس بەرۋدى جانە كومەكتەسۋدى جالعاستىرا بەرەدى” دەپ جازدى ستولتەنبەرگ Twitter-دە.

ستولتەنبەرگ وسىعان دەيىن اۋعانستاننان اسىعىس كەتۋدىڭ زاردابى بولاتىنىن، ول زارداپتىڭ سالماعى ناتو-عا تۇسەتىنىن مالىمدەگەن. اۋعانستانداعى اقش اسكەرىنىڭ كۇرت ازايۋىنا ترامپتىڭ كونگرەستەگى رەسپۋبليكاشىل وداقتاستارى دا الاڭداپ وتىر.

16 قاراشا كۇنى اقش سەناتىنداعى رەسپۋبليكاشىلدار جەتەكشىسى ميتچ ماككوننەلل اۋعانستانداعى امەريكالىق ساربازداردىڭ كۇرت ازايۋى ەكسترەميستەرگە پروپاگاندالىق جەڭىس سىيلاپ، وداقتاستارىمىزدان باس تارتۋعا پارا-پار دەدى.

"تاليبان" اۋعانستاننىڭ قاي ايماعىن باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر؟ ينفوگرافيكا.

“تاليبان” اۋعانستاننىڭ قاي ايماعىن باقىلاۋدا ۇستاپ وتىر؟ ينفوگرافيكا.

اقش پەن “تاليبان” اراسىنداعى اقپاندا وتكەن كەلىسسوزگە سايكەس، “تاليباننىڭ” ء“ال-قايدا” تەررورلىق ۇيىمىمەن جانە وزگە دە حالىقارالىق اسكەري توپتارمەن بايلانىسىن ءۇزۋى ءۇشىن اۋعانستانداعى حالىقارالىق اسكەري كۇشتەر 2021 جىلعى مامىرعا دەيىن ەلدەن كەتۋى كەرەك. بىراق بۇل كەلىسىمدى تولىق جۇزەگە اسىرۋدا كەدەرگى بولىپ وتىرعان ءبىر جايت بار. كاتار استاناسى دوحادا ءوتىپ جاتقان اۋعانستان ۇكىمەتىنىڭ وكىلدەرى مەن “تاليبان” اراسىنداعى كەلىسسوزدە ەشقانداي العا جىلجۋ بايقالماي وتىر.

اقش اسكەرى اۋعانستانعا 2001 جىلى كەلگەن. 11 قىركۇيەكتەگى تەررورلىق شابۋىلدان ساناۋلى اپتا وتكەن سوڭ اقش باستاعان اسكەري كواليتسيا اۋعانستانعا باسىپ كىرىپ، “تاليباندى” بيلىكتەن كەتىرگەن. ول ۋاقىتتا تەررورلىق شابۋىلدى ۇيىمداستىردى دەگەن ء“ال-قايدا” ۇيىمى وسى اۋعانستاندا بولاتىن. كەيىنگى جىلدارى “تاليبان” كۇش جيناپ، 2018 جىلعا قاراي ىقپالىن كۇشەيتىپ، اۋعانستاننىڭ اقش قولداپ وتىرعان ۇكىمەتىنە قاۋپىن ارتتىردى.

Related Articles

  • مادەنيەت ءمينيسترى نەگە وتىرىك ايتتى؟

    وتكەن اپتادا مادەنيەت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆانىڭ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالىق قىزمەتى الاڭىندا حالىق الدىندا ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋى ءوتىپ، قازاقستاندىق رەجيسسەر گۇلنار سارسەنوۆا «نارتاي» دەگەن فيلم ءتۇسىردى. بىلتىر قاتاڭ كارانتين بولماعاندا تراگيكومەديا قالىڭ كورەرمەنگە جول تارتار ەدى. اتتەڭ، ەكرانيزاتسيانىڭ پرەمەراسى سالتاناتتى تۇردە بولعان جوق، دەگەنمەن، ينتەرنەت بەتتەرىندە ترەيلەرى قاپتاپ، فيلم تۋرالى اقپاراتتار شىقتى. ساۋال وسى فيلمگە قاتىستى بولعان-دى. ويتكەنى، تۋىندىنىڭ مۋزىكاسىن مينيستر جازدى. كومپوزيتور رەتىندە شەنەۋنىكتىڭ قانشا گونورار العانىن بىلگىمىز كەلدى، الايدا، اقتوتى رايىمقۇلوۆا «مەنىڭ قاتىسىم جوق، بارلىق اقپارات جالعان» دەپ، باسىن الا قاشتى. قۇجاتتاردا كورسەتىلگەندەي، ءۇش ميلليون التى ءجۇز تەڭگەگە گونورار مينيستر رايىمقۇلوۆاعا بولىنگەن. اقپاراتقا قولجەتىمدىلىك ەلدە قامتاماسىز ەتىلگەن. قۇجاتتار ارنايى سايتتاردا سارناپ تۇر. مينيستر نەگە وتىرىك ايتتى ەكەن. ءوزىڭىز ايتقانداي، مەملەكەتتىك

  • اقش-قىتاي-رەسەي ۇشتىك دەرجاۆانىڭ تالاس-تارتىسى ورتالىق ازيانى ىڭعايسىز جاعدايعا قالدىرۋى مۇمكىن…

    شاعىن ساراپتاما ەستەرىڭىزدە بولسا وسىدان ءبىر جارىم جىل الدىنا اۋعانستان جانە ورتالىق ازيا تاقىرىبى بويىنشا ءبىر سۇقبات جاساعان ەدىك. سونداعى كەيبىر بولجالدى تۇيىتكىلدەر ءدال قازىر الەمدىك ساياسي ارەنادا كەڭىنەن پىكىر-تالاسقا سالىنىپ جاتىر. ارى قاراي… ءبىرىنشى، الەمدىك ءىرى اقپارات كوزدەرى اقش اسكەرى اۋعانىستاننان تولىق شەگىنگەن جاعدايدا تۋىندايتىن گەو-ساياسي احۋالدى قىزۋ تالقىعا سالىپ جاتىر. اقش (جانە ناتو) اسكەرى تولىق شەگىنسە اۋعانستان ۇكىمەتى ەلدەگى تىنىشتىقتى قامتاماسىز قىلا الا ما; اۋعانىستانداعى يسلامي كۇشتەر نەنى جوسپارلاپ جاتىر; اۋعانىستانداعى جاعداي الداعى كەزەڭدە قىتايعا قالاي ىقپال جاساۋى مۇمكىن; قىتايدىڭ قاندايدا ءبىر ستراتەگيالى جوسپارى بار ما; تب وزەكتى تاقىرىپ قازاق باسپاسوزىندە تاۋەلسىز ءھام تاراپسىز تالقىعا سالىنۋى كەرەك. ەكىنشى، اقش اسكەرى تولىقتاي شەگىنگەن جاعدايدا ورتالىق ازيانى قانداي قاۋىپ جانە

  • الەم الپاۋىتتارىنىڭ ستراتەگيالىق كەزدەسۋلەرى نەگە جيىلەدى؟ (شاعىن ساراپتاما)

    ناۋرىزدىڭ 18- كۇنى اقش سىرتقى ىستەر ءمينيسترى انتوني بلينكەن مەن قىتاي سىرتقى ىستەر ءمينيسترى ۆان ي (王毅) الياسكادا اسا ماڭىزدى كەزدەسۋ جاسادى. وسى كەزدەسۋدەن سوڭ قوس ۇيەككە جىكتەلگەندەي بولعان ەكى جارتى شاردىڭ الپاۋىتتارى توقتاۋسىز ستراتەگيالىق كەزدەسۋلەردى بىرىنەن سوڭ ءبىرى باستاپ كەتتى. اقش سىم’لەرى جاپون، كورەيا، ۇندىستانمەن ماڭىزدى كەزدەسۋلەر جاساپ جاتقاندا 22- ناۋرىز رەسەي سىرتقى ىستەر ءمينيسترى لاۆروۆ گۋيليندە قىتاي ءسىم’ى ۆان ي-مەن كەزدەستى. 24- ناۋرىز تۇركيا ءسىم’ى مەۆليۋت چاۆۋشوگلۋ (Mevlüt Çavuşoğlu) بريۋسسەلبەگى ناتو سىم’لەرىنىڭ باسقوسۋىندا اقش-تىڭ ءسىم بلينكەنمەن كەزدەستى. 27- ناۋرىز قىتاي-يران سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى اسا ماڭىزدى تاريحي كەزدەسۋ جاسادى دا اسا ءىرى ستراتەگيالى قۇجاتقا قول قويدى. يران وسى ماڭىزدى كەلسىمنەن سوڭ ورتالىق ازيا ەلدەرىن بەتكە الىپ 7- ءساۋىر ءبىزدىڭ

  • كەنەسارى حان ءۇشىن قۋانىپ وتىرا بەرۋدىڭ پايداسى قانشا؟

    رەسەي قورعانىس مينيسترلىگى ورتالىق اسكەري وكۋرگىنىڭ ءباسپاسوز قىزمەتى ءساۋىردىڭ ەكىنشى كۇنى ءىرى كولەمدى اسكەري جاتتىعۋلاردىڭ الداعى ۋاقىتتا ودان ارى جالعاسا بەرەتىنىن ايتقانىن بىلەسىزدەر. ورتالىق اسكەري وكۋرگ قولباسشىسى گەنەرال-پولكوۆنيك الەكساندار لاپين، ورتالىق ازيا ايماعىنداعى 2-ءشى جانە 41-ءشى بىرىككەن جويقىن قارۋلى كۇشتەردىڭ قاتىسۋىمەن دە ءىرى كولەمدى اسكەري جاتتىعۋلار وتكىزەتىنىن حابارلاعان ەدى. قازاق، قىرعىز جانە تاجىك تەرريتورياسىنداعى اسكەري نىسانداردى دا قامتيتىن ورتالىق اسكەري وكۋرگتىڭ الداعى ءىرى كولەمدى اسكەري جاتتىعۋى ورتالىق ازياعا كوزالارتىپ وتىرعان توڭىرەكتەگى ايماقتىق كۇشتەر مەن دەرجاۆالاردىڭ نازارىن اۋداراتىنى انىق. وسىنداي تۇستا بىزگە سۇيەگى الدە-قاشان ءشىرىپ كەتكەن كەنەسارى حان ءۇشىن قۋانىپ وتىرا بەرۋدىڭ پايداسى قانشا؟ ءساۋىر بويى وسى “قۋانىشتىڭ” بۋىمەن ءماز-مايرام بەيعام وتىرعاندا رەسەيدىڭ بىزدەگى اسكەري نىساندارى كەلەلى ستراتەگيالىق ءىس-قيمىلىن جۇزەگە اسىرىپ

  • ۋكراينا مەن رەسەي اراسى نە بولىپ جاتىر؟ 6 سۇراققا جاۋاپ

    مايك ەككەل رەسەي اسكەري كۇشتەرى قىرىمداعى جاتتىعۋ جيىنىندا. 19 ناۋرىز، 2021 جىل. كەيىنگى كۇندەرى الەۋمەتتىك جەلىدە رەسەيلىك اۋىر اسكەري تەحنيكا تيەلگەن پويىزداردىڭ بىرنەشە ۆيدەوسى تارادى. ءتۇرلى اقپارات كوزدەرى پويىزداردىڭ سىبىردەن ۋكراينامەن شەكارالاس اۋداندارعا بارا جاتقانىن ايتادى. ال رەسەي باقىلاۋىنداعى قىرىم كوپىرى قىسقا ۋاقىتقا جابىلىپ قالعان. بۇل دا قارۋ-جاراق تاسىمالىنا بايلانىستى بولۋى مۇمكىن. رەسەيدىڭ مەملەكەتتىك تەلەارنالارى بولسا، ۋكراينا مەن رەسەيدىڭ قولداۋىنا يە سەپاراتيستىك كۇشتەردىڭ شارتتى شەكاراسىندا ارتيللەريالىق اتىس بولىپ جاتىر دەگەن ۇرەيلى اقپار تاراتۋمەن الەك. مۇنىڭ ءبارى ۋكراينا مەن رەسەي اراسىنداعى “قىرعي-قاباق” سوعىس كەسكىلەسكەن شايقاسقا اينالادى دەگەندى بىلدىرە مە؟ ازاتتىق ماسەلەنىڭ جاي-جاپسارىن ءتۇسىندىرۋ ءۇشىن ۋكراينا-رەسەي تەكەتىرەسىنە قاتىستى التى نەگىزگى سۇراققا جاۋاپ ۇسىنىپ وتىر. ۋكراينانىڭ شىعىسىندا ونسىز دا سوعىس بولىپ جاتقان جوق

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: