|  |  | 

Jahan jañalıqtarı Köz qaras

Koronavirusqa 1 jıl toldı. Adamzat Covid-tiñ qaydan payda bolğanı bile ala ma?


Qorğanıs kiimin kigen medqızmetkerler Uhan' köşesinde qaytıs bolğan adamnıñ mäyitin alıp ketkeli jatır. 30 qañtar 2020 jıl.

Qorğanıs kiimin kigen medqızmetkerler Uhan' köşesinde qaytıs bolğan adamnıñ mäyitin alıp ketkeli jatır. 30 qañtar 2020 jıl.

Adamzattıñ koronavirus infekciyası turalı estigenine bir jılğa juıq uaqıt ötti. Osı arada Covid auruımen tirkelgender 67 millionnan astı, 1,5 million adam qaytıs boldı. Elderdiñ köbinde karantin engizilip, twrğındar üyinen şığa almay qaldı, käsiporındar jwmısı şektelip, artınan bankrot bolıp jattı. Tirşilikti tübegeyli türlendirgen osı virustıñ qaydan şıqqanı äli naqtılanbadı. Biri jarğanattan, biri pangolinderden deydi, keybireuler tipti qoldan jasalğan auru degen pikir aytadı.

Düniejüzilik densaulıq saqtau wyımı bir ay bwrın aurudıñ neden tarağanın anıqtaudı közdeytin zertteu bastadı. Oğan qatısatın virusologtardıñ, epidemiologtardıñ jäne sarapşılardıñ atı-jönderi atalmay otır, al zertteudiñ birinşi kezeñi auru bastau alğan Qıtayda ötpeydi. Joba jürgizuşileri Qıtay mamandarınıñ zertteuge onlayn qatısuımen şektelmek. Onıñ üstine Pekin bwğan deyin DDSW mamandarına köptegen kedergi qoyğan: biılğı qañtarda DDSW mamandarı Uhan' qalasına bara almağan. Olar epidemiyanıñ bastaluına qatısı bar qwjattarmen tanısqısı kelgen. Öytkeni virus jwqtırğanı zerthanalıq taldaumen rastalğan alğaşqı nauqastardıñ bir böligi osı Uhan' qalasındağı jabayı januarlardı satatın bazarğa barğan.

Osı jolı DDSW mamandarı virustı alğaş bolıp jwqtırğandarmen söylesip, olardıñ analizderimen tanısuğa mümkindik aladı dep josparlanıp otır. Sarapşılarğa Uhan'dağı auruhanalardıñ qwjattarımen, nauqastar men medqızmetkerlerdiñ ötken jıldıñ jeltoqsanına deyingi jäne odan keyingi analizderimen tanısuğa mümkindik beriledi. Bwl virustıñ 2019 jılğı jeltoqsanğa deyin tarala bastağanın ne taralmağanın anıqtauğa kömektesui mümkin.

Uhan' qalasındağı teñiz önimderin satatın bazar jabulı küyde. 8 qañtar 2020 jıl.

Uhan' qalasındağı teñiz önimderin satatın bazar jabulı küyde. 8 qañtar 2020 jıl.

DDSW missiyası Uhan' bazarında satılatın januarlardı da zerttemek. Mamandar negizinen SARS-CoV-2 infekciyasın oñay jwqtıratın januarlardı tekseredi. Olardıñ qatarında mısıqtar, küzender, janattar jäne pangolinder bar.

Wyım sarapşıları basqa da bazarlarğa barıp, januarlardı Qıtay işinde jäne şekaralas elderde tasımaldau jolın zerttemek jäne fermalardağı januarlardıñ jäne sol januarlardıñ tabiği ortasında jürgenderiniñ analizin almaq. Mwnı anıqtau mañızdı, sebebi infekciyanıñ bir biologiyalıq türden ekinşisine ötkeni belgili. Osı rette virustıñ tüpki közi men adamnıñ ortasında qanday januar twrğan boluı da mümkin. Zertteu mwnı da anıqtamaq.

DDSW missiyasınıñ qatısuşıları januarlardıñ nesep, qan jäne näjis ülgilerin alıp, sol arqılı virus pen antidenelerdiñ gendik şığu tegin anıqtaudı közdeydi.

PANDEMIYAMEN KÜRES SAYASI MÄSELEGE AYNALDI

Pandemiya älem elderiniñ barlığına derlik jetken twsta DDSW zertteui sayasi mäselege aynalıp otır. Osı jıldıñ säuirinde AQŞ prezidenti Donal'd Tramp DDSW-nı pandemiyanıñ aldın aluda keş qimıldadı dep ayıptap, wyımğa bölinetin qarjını qısqarttı (DDSW byudjetiniñ mañızdı böligi wyımğa müşe elderdiñ jarnasınan twradı).

Osıdan keyin mamır ayında Qıtay indettiñ Afrikağa jäne damuşı elderge tarauın tejeuge 2 milliard dollar böldi. Bwl AQŞ-tıñ Tramp şeşimine deyingi ülesineneki ese köp. Densaulıq saqtau wyımına aqşanı molınan bergen Pekin esesine halıqaralıq sarapşılardı pandemiyanıñ qalay bastalğanı turalı zertteuge şaqırmay qoydı.

Mamır ayında DDSW ökili Gauden Galea Pekin virus turalı tolıq aqparat bermedi degen pikir ayttı. Söziniñ däleli retinde mınaday mısal keltirdi: 3-16 qañtar aralığında Uhan' qalasında virus adamnan adamğa belsendi taray bastağanda Qıtay biligi virustı 41 adamnıñ jwqtırğanın mälimdegen.

“Osı aralıqta virus jwqtırğandardıñ jalpı sanı 41 boluı mümkin be?” Mümkin dep oylamaymın. Mwnday epidemiyada sannıñ özgerissiz qalıp, 41 boluı ekitalay. Bwdan da özge jağdaylar boldı ma? Qıtay osı swraqqa jauap berui tiis” dedi Galea.

Galea sonday-aq Qıtaydıñ koronavirustıñ qalay tarağanı jönindegi zertteuge DDSW mamandarın qatıstırmağanın da atap ötti. Zertteuin qorıtındılağan Qıtay sarapşıları virus jarğanattan taradı degen payım jasadı.

2002 jılı Qıtaydıñ oñtüstiginde bastalğan SARS epidemiyası da virustıñ jarğanattan adamğa jwğuınan bastalğan. Qıtay ğalımdarı SARS infekciyasın jwqtırğan jarğanattardıñ üñgirin tek 15 jıldan keyin barıp taptı. Jarğanattar bwl virustı musang deytin sütqorekti januardan jwqtırğan bolıp şıqtı. Ğalımdar tapqan üñgir eldi-mekennen bir ğana şaqırım jerde ornalasqan, sol sebepti virustıñ adamğa jwğuınıñ aldın alu mümkin bolmağan.

Qıtaydıñ oñtüstigindegi Guandun provinciyasında aspaz restoran qonaqtarına as äzirleu üşi pangolindi öltirgeli jatır. 4 qañtar 2019 jıl.

Qıtaydıñ oñtüstigindegi Guandun provinciyasında aspaz restoran qonaqtarına as äzirleu üşi pangolindi öltirgeli jatır. 4 qañtar 2019 jıl.

SARS-CoV-2 jağdayında alğaşqı nauqastıñ virustı qalay jäne qay jerden jwqtırğanı äli de belgisiz. Jarğanattan jwqtı degen nwsqa äli rastalmağan, onı tekseru qajet. Osı sebepti pandemiyanıñ bastalu merzimin däl anıqtay mümkin bolmay otır.

Covid infekciyasın jwqtırğan 7,5 mıñ adamnıñ gendik materialın zerttegen London universitet kolledji mamır ayında qorıtındısın jariyalap, pandemiya 2019 jılğı 6 qazan men 11 jeltoqsan aralığında bastaldı dedi. SARS-CoV-2 virusınıñ özge türleri taramauı üşin koronavirustıñ adamğa qalay jwqqanın anıqtau öte mañızdı.

Washington Post basılımınıñ habarlauınşa, AQŞ-tıñ jaña saylanğan, biraq qızmetine äli kirispegen prezidenti Djo Bayden inauguraciyasınan keyin Tramptıñ DDSW-nı qarjılandırudı toqtatu turalı şeşiminiñ küşin joymaq. Bwğan DDSW da ümittenip otır. Tramptıñ äreketin osığan deyin Euroodaq ta sınağan. Sodan beri Bryussel' DDSW-nı wyımnıñ jwmısın barlıq eldiñ qajetin öteytindey etip reformalau joldarın qarastırıp keledi. Eger DDSW mamandarı koronavirustıñ adamğa qalay jwqqanın anıqtasa, bwl DDSW-dağı sayasi dağdarıstı şeşuge kömektesui mümkin.

Koronavirus gospitaline aynalğan sport keşeni. Mäskeu, 18 qaraşa 2020 jıl.

Koronavirus gospitaline aynalğan sport keşeni. Mäskeu, 18 qaraşa 2020 jıl.

Key sarapşılar qazirdiñ özinde Uhan' qalasınan mardımdı dälel tabuğa bolatınına kümänmen qaraydı. Pandemiyanıñ bastalğanınan bir jıl ötti. Koronaviruspen tirkelgen alğaşqı nauqastar barğan bazardan jaña ülgiler tabu mümkin emes, ol jerde jappay zalalsızdandıru jwmıstarı jürgen. Halıqaralıq komissiya Qıtay sarapşıları jinap alğan ülgilerdi paydalanuğa mäjbür.

Kolumbiya universiteti Infekciya jäne immunitet ortalığınıñ direktorı YAn Lipkin virus adam ağzasına Uhan'dağı jağdaydan bwrın tüsse, tañğalmaytının aytadı. Qıtay mamandarınıñ qañtar ayında jariyalağan materialdarında bazardan alınğan sınamalardıñ 15-inen koronavirus ülgileri anıqtalğanı aytıladı. Ğalımdar tek sanaulı sınamanıñ ülgisin jariyalağan.

“Alınğan sınamalar qanday? Äñgime tiri virustıñ ülgisi jönide me, älde RNQ keskinderi jöninde me? Uhan' bazarında bolğan januarlardıñ analizge qajet materialdarı alındı ma?” deydi MERS virusınıñ adam ağzasına tüyeden jwqqanın anıqtağan ğalımdardıñ biri Gazi Kali New York Times basılımına bergen swhbatında. Kali mwnı Egipettiñ birneşe qasaphanasındağı maldıñ qanın taldau arqılı anıqtağan.

DDSW bastağan zertteudi keş bastalğanı üşin ğana emes, onıñ Qıtaymen tığız baylanıstı jasalıp otırğanı üşin de sınğa wşırap otır. DDSW bas direktorı Tedros Gebreisus QHR basşısı Si Czin'pinmen jii kezdesedi, söyte twra missiyanıñ jwmısına konsul'taciya beredi. Gebreisus bwl sınğa jauap berip, pandemiyanıñ qalay bastalğanın anıqtau üşin jwmsaq küş kerek deydi. DDSW zertteudiñ qay deñgeyge jetkenin äli aytpay otır, biraq progress bar deydi. Wyım sonday-aq birneşe eldiñ missiyanıñ jwmıs isteu şarttarı jöninde egjey-tegjeyli aqparat beru turalı ötinişin de jauapsız qaldırdı.Azat Europa / Azattıq radiosı

Azat Europa / Azattıq radiosı

Related Articles

  • Bayden inauguraciyası: AQŞ-tıñ 46-prezidenti qızmetine kiristi

    AQŞ prezidenti Djo Bayden men onıñ jarı Djill Bayden Aq üy kelip, qolın bwlğap twr. 20 qañtar 2021 jıl. Qaraşadağı prezident saylauı men auır jürgen ötpeli kezeñnen keyin demokrat Djo Bayden Kapitoliy aldında AQŞ prezidentiniñ antın berdi. Ol osılayşa AQŞ-tıñ 45-prezidenti Donal'd Tramptı resmi türde almastırdı. 78 jastağı Bayden ant beru kezinde qolın öz üyinen äkelgen köne “Bibliyağa” qoydı. Kitap 46-prezidenttiñ äuletinde 1893 jıldan beri saqtalıp kelgen. Bayden osığan deyin senator jäne vice-prezident qızmetterine kiriskende de osı dini kitaptı wstap ant bergen. Biılğı inauguraciyanıñ erekşe bolatını äuelden belgili boldı. Onıñ birden-bir sebebi – koronavirus pandemiyası. AQŞ indetti eñ qattı zardap şekken elderdiñ biri. Sonımen qatar 6 qañtar küni Tramp jaqtastarı

  • Qaramolada kimder jerlengen?

    Biıl Abay Qwnanbaywlınıñ tuğanına 175 jıl tolıp, elimizde keñinen atalıp ötkeni belgili. Wlı aqınnıñ mereytoyın layıqtı atap ötu üşin Şığıs Qazaqstan oblısınıñ Jarma audanında da auqımdı is-şaralar josparlanıp, iske astı. Solardıñ biri aqın töbe bi bolıp saylanıp, «Qaramola erejesin» qabıldağan Qaramola mekenin qayta jañğırtu jwmıstarın atap ötuge boladı. Quanıştı özgeristi öz közimmen köreyin degen nietpen, äri jas wrpaqqa önegeli tärbie bolsın degen oymen bala-şağamdı ertip, Qaramolağa at basın bwrdım. Tarihi mekenge aparatın jol qiılısına arnayı belgi qoyılıp, jolı qalıpqa keltirilip, 1995 jılı (Abaydıñ 150 jıldığında) arnayı qoyılğan eskertkiş taqta mañı qorşalıp, abattandırılıptı. Osı eskertkiştiñ oñ jağında, tayaq tastam jerde eski qorım ziratı ornalasqan. Ol jerge kezinde jerlengen ata-babalarıma qwran bağıştayın

  • GEOLOG ĞALIM S.KAMALOVQA 85 JIL

    Qazaqstan ekonomikası üşin ülken mañızğa ie ken orındarın aşqan ğalım Kamalov Suhan Maqswtwlı elimizdiñ tarihında eleuli orın alar twlğa. Bükil sanalı ğwmırın öz otanınıñ damuı men güldenuine arnağan bilikti geolog Kamalov S.M. közi tiri bolğanda biıl 85 jasqa tolar edi. Kamalov S.M. 1935 jılı jeltoqsannıñ jiırma birinşi jwldızı Oral oblısınıñ (bwrınğı atauı) Qaztalov audanına qarastı Asan-Qwdıq auılında düniege kelgen. Bala kezinen ol öz küşine ğana senuge beyimdeledi, osı kezden onıñ boyında qaysarlıq minezi men tabandılıq, eñbekqorlıq qasietteri qalıptasadı. Ötken ğasırdıñ eluinşi jıldarı mektepti bitirgen ol, sol kezdegi qol jetpeytin, arman mamandıqtardıñ biri jer qoynauında qazınanı zertteytin geolog mamandığına qızığadı. Osı mamandıqtı Qazaq memlekettik universitetinde bitirgen ol basında täjirbie jinau üşin

  • AQŞ Auğanstannan 2000 sarbazın äketpek. Saldarı ne bolmaq?

    Azattıq radiosı Auğanstannıñ ükimet küşterin jattıqtıratın ortalıqta jürgen AQŞ sarbazdarı. Gerat, Auğanstan, 2 aqpan 2019 jıl. Körneki suret. Vaşingtonnıñ Auğanstannan eki mıñ sarbazın alıp ketu turalı şeşimi qarama-qayşı pikir tudırdı. Biri äsker sanınıñ bwlay azayuı ekstremistik toptardı jigerlendiredi dese, biri şielenisti şeşuge oñ äser beredi deydi. AQŞ äskeriniñ äketilui turalı jañalıq 16 qaraşada taradı. Sol küni baspasöz qwraldarı AQŞ prezidenti Donal'd Tramptıñ sanaulı kün işinde Auğanstan men Iraktağı AQŞ äskeriniñ sanın odan äri azaytu turalı şeşimin jariyalaytının habarladı. Kelesi küni AQŞ qorğanıs ministriniñ mindetin atqaruşı Kristofer Miller jañalıqtı rastap, amerikalıq sarbazdardı eline qaytaru kelesi jılı 15 qañtarda, Tramptıñ Aq üyden ketuine bes kün qalğanda ayaqtalatının ayttı. 18 qaraşa küni “Taliban”

  • Araldıñ azuı men tozuı

    Keñestik däuirdegi irrigaciyalıq jüye men jerdi eşbir agrotehnikalıq şaralardı saqtamay, esepsiz igeru täsilderi Aral teñizin joyuğa jetkizdi. KSRO Su şaruaşılığı ministrliginiñ tikeley kinäsınan Aral aymağı äli mekenge aynaldı. Sırdariya jäne Ämudariya özenderiniñ suların maqta egisine köptep böluden Aral teñizi tartılıp, onıñ suı azaydı. Özbekstan men Qazaqstan şekarasında ornalasqan, şöl zonasınıñ su aydını – Aral teñiziniñ jağdayı büginde köñil tolarlıqtay emes. Kezinde  düniejüzi boyınşa 4-orında bolğan teñizdiñ büginde joq bolıp ketu qaupi bar. Bwğan bastı sebep – adam äreketi saldarınan teñizdiñ tek qwr izi ğana qala ma degen swraq barlığımızdı alañdatadı.  1950 jıldarı teñizde balıqtıñ 24 türi ösirilip, balıq aulau jılına 500 mıñ tonnağa jetse, al 1980 jıldarı soñına qaray balıqtıñ

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: