|  |  | 

Jahan jañalıqtarı Swhbattar

Putinizm jäne mafiya logikası. Resey prezidentiniñ ötkenin zertteuşimen swhbat


Vladimir Putin men Zairdegi qañırap bos qalğan saray. Fotokollaj.

Vladimir Putin men Zairdegi qañırap bos qalğan saray. Fotokollaj.

“Putinizm” saytınıñ negizin qalauşı Artem Kruglov Resey prezidentiniñ ötkenin zertteumen aynalısadı. 2019 jıldan beri Youtube jelisinde “Putinizm kak on est'” deytin derekti fil'mder seriyası şığıp keledi. Fil'mder Kruglovtıñ saytında jariyalanğan zertteulerge süyenedi. Azattıqtıñ Orıs qızmeti odan osığan deyin de swhbat alğan. Al mına äñgime “Putin sarayı” fil'mi jarıq körgennen keyin jazılğan. Fil'm avtorları da Kruglov tapqan derekterdi negizge alğan.

NAVAL'NIY ZERTTEUİNDEGİ TIÑ DEREKTER

Azattıqtıñ Orıs qızmeti: FBK (Kreml' sınşısı Aleksey Naval'nıydıñ Jemqorlıqpen küres qorı) zertteuinde siz üşin beymälim, naqtılaudı ne tolıqtırudı qajet etetin derekter boldı ma?

Artem Kruglov: Idokopas müyisindegi saray jaña taqırıp emes. Ol turalı sonau 2010 jılı Putinniñ aynalasınan qaşqan Sergey Kolesnikov aytqan. Saray men onıñ işki körinisiniñ alğaşqı suretteri de sol kezde jarıq kördi. Kolesnikov sol kezdiñ özinde-aq sarayğa milliard dollar jemqorlıq aqşası salınğanın, Şamalov (Nikolay Şamalov, “Rossiya” bankiniñ ortaq iesi – red.) ekeuiniñ Vladimir Vladimirwlına (Putin) Resey medicinasına bölingen qarajattan para bergenin aytqan.

Jemqorlıqpen küres qorı “Putin sarayı” turalı zertteu jariyaladı

Naval'nıy fil'minen bilgen jañalığımız – saraydıñ zeñ basqanı, bärin sıdırıp, qayta jöndegeni. Bwl jerde ärine tağdırdıñ mısqılı bar. Milliard dollar wrlap, onı şiritti. Jöni tüzu arhitektordan ünemdedi. Öytkeni ataqtı arhitektordı şaqıruğa qorıqtı – barlığın qwpiya türde soqtı. Patşa qanday bolsa, Rastrelli de sonday (Bartolomeo Françesko Rastrelli, tegi italiyalıq orıs arhitektorı).

Fil'mniñ ekinşi qızıq twsı – saraydı qarjılandırudıñ qazirgi sheması, iri äri qımbat ob'ektini wstap otıruğa kim jäne qalay tölep otırğanı äşkerelendi. Onda bäri mafiyanıñ üzdik dästürine say wyımdastırılğan. Putinniñ türli sipattağı joldastarı – drezdendikter, “ozerolıqtar” (1996 jılı Vladimir Putin negizin qalağan “Ozero” kooperativi müşeleri), dzyudoşılar Putinge aqşa tastaydı, ol bolsa toptıñ basşısı retinde ortaq qordan öz qajetine aqşa jaratadı. Köp jaratadı. Meniñşe, bwl älemdegi eñ qımbat jeke üy boluı mümkin. Salıstırar bolsaq, Livadiyadağı Ekinşi Nikolay saldırğan patşa sarayı auqımı 7 mıñ şarşı metr, Putindiki 17 mıñ şarşı metr.

Mobutudiñ Zairdegi qarausız qalğan sarayı.

Mobutudiñ Zairdegi qarausız qalğan sarayı.

Osığan deyin tarihta Putin sarayınıñ balaması bar dep jazğanmın. Ol – Zair diktatorı Mobutudıñ 1980 jıldarı saldırğan Gbadolite sarayı. Ol Djungli işinen özine byudjetten wrlanğan aqşağa alıp dañğaza oazisin soqtı. Ol jerde tikwşaq alañı ğana emes, twtas äuejay boldı. Mobutu men onıñ otbası müşeleri äuejaydağı “Konkord” wşağına arnalğan jolaqpen Parijge barıp, şoping jasap jürdi.

ZAIR DIKTATORI MOBUTU JÄNE PUTINNİÑ AYNALASI

Azattıqtıñ Orıs qızmeti: Mobutudıñ Lazur' jağalauında da sändi villası boldı.

Artem Kruglov: Kap Martende, Monakonıñ janında. Onı keyin kämpeskeledi de, Lujkovtıñ serigi Şalva Çigirinskiy satıp aldı. Lujkov qwlağan soñ villa aldımen “Gazpromneft'” [kompaniyasına] ötti, odan äri ofşorğa ketti. Keyinirek francuz basılımdarı Mobutu villasına Alina Kabaeva ornalasqanın jazdı. YAğni Mobutu men Putin sarayımen ğana emes, Lazur' jağalauına degen mahabbatımen de wqsaydı.

Azattıqtıñ Orıs qızmeti: Kreml' men putinşil medianıñ Naval'nıy zertteuine reakciyası turalı, yağni saraydan tüsirilgen reportajdar men Rotenbergtiñ “moyındauı” jöninde ne aytar ediñiz?

Artem Kruglov: Nokdaun, bokser “şayqalıp ketti”. Putin bar bolğanı resmi qwjattarda öziniñ jäne tuıstarınıñ atı atalmağanı jöninde tüsiniksiz bir närselerdi aytqanday boldı. Biraq mäsele tuısı dep kimdi tanitınımızda. Äueli saray qwdası Şamalovtıñ atında boldı. Keyin “Binom” firmasına ötti. Al onıñ iesi – Rotenbergtiñ adamı [Aleksandr] Ponomarenko. Qızmetkerleriniñ bäri “Akcept” firmasınan. Al ol firma Putinniñ nemere inisi Mihail Şelomovqa tiesili. Putin onı ömir boyı mäpelep keledi.

“Saray kimdiki?” degen swraqqa tolıqqandı jauap beru üşin ol jaqta Şamalovtıñ, odan keyin Şelomovtıñ, sosın Rotenbergtiñ qalay payda bolğanı, wşu tıyım salınğan aymaqtıñ qaydan şıqqanı, Putinniñ “Olimpiya” jäne “Şellest” deytin yahtaları ol jaqta ne istep jürgeni, sändi ömirge aqşanıñ qaydan alınğanı jönindegi swraqtarğa jauap beru kerek. Bwl swraqtarğa Vladimir Putin belgili sebeptermen jauap bere almaydı.

Resey telearnalarında körsetilgen reportajdarğa keler bolsaq, olar aqımaqtarğa arnalğan. Jöndeu jwmıstarın, perforatormen ügitilgen sılaqtardı körsetti. Al mwnıñ bäri qwrılısı jañadan bastalğan “apart qonaqüyi” deydi. Al “apart qonaqüyge” deyin ne boldı? Google-den izdeseñiz, jauabın birden tabasız.

Vladimir Putin men Arkadiy Rotenberg.

Vladimir Putin men Arkadiy Rotenberg.

Al Rotenberg… Ol Putinniñ bauırı ispetti. Olar 12 jastan birge ösken. Nevskiy dañğılınıñ boyına jaqın jerde östi. Biraq olar özge ğalamşardan kelgendey: “Leningrad köşesi meni soqqını birinşi bolıp jasauğa üyretti” (Vladimir Putinniñ 2015 jılı aytqan sözi).

“Meniñ balalıq şağım – bwl “Qwm kar'erleriniñ generaldarı” fil'mi” dedi ol 2001 jılı “Vladimir Putin. Ömir mektebi” deytin kitapqa bergen swhbatında.

Al “Qwm kar'erleriniñ generaldarı” fil'mi ne turalı edi. Panasız balalar qasqır üyiriniñ erejesimen ömir süredi. Rejisser “olardıñ boyında adami qasiet qaldı ma?” degen swraqqa jauap izdeydi.

KİSİ ÖLTİRU OPERACIYALARINIÑ LOGIKASI QANDAY?

Azattıqtıñ Orıs qızmeti: Bellingcat tobınıñ zertteuleri Putinniñ arnayı qızmetteri terror ädisterin Resey aumağında bolsın, şetelde bolsın keñinen qoldanatının körsetti. Biraq qoğam bwl jwmıstıñ auqımın dwrıs tüsinbeytin sekildi. Keyde zertteuge bağa bergende, küdikter aytılıp jatır. “FSB-ğa (Resey federaldı qauipsizdik qızmeti) Soltüstik Kavkazdağı tanımal emes belsendilerdi öltirudiñ ne qajeti bar?” degendey. Osı arnayı operaciyalardıñ auqımı jönine ne oylaysız? Olardan qanday da bir logikanı köresiz be?

Artem Kruglov: Qarapayım adamdardıñ äleminen bölek wyımdasqan qılmıs älemi bar. Onda kez kelgen teris qılıqtıñ jazası bir – ölim. Äsirese eger mäsele bastıqqa qwrmet tanıtpau jöninde bolsa.

Al endi wyımdasqan qılmıstıq toptıñ rölinde FSB-nıñ Arnayı maqsattağı ortalığı (Centr special'nogo naznaçenieya, CSN) twr dep esepteñiz. Bwl – “tikeley äreketterge” arnalğan küş qwrılımı. Oğan “Al'fa” jäne “Vımpel” arnayı jasaqtarı, Arnayı operaciyalar basqarması, Kavkaz jönindegi basqarma jäne tağı basqalar kiredi.

CSN-de “Al'fa” sarbazdarı bos uaqıtta bankterdi tonaydı, al “Vımpel” sarbazdarı biznesmenderdi öltiru boyınşa tapsırıs aladı jäne sol üşin Interpolğa tüsip, keyin jaña pasportpen Germaniyağa barıp, sayasi motiv boyınşa öltire beredi (Hangoşvili isi). CSN-de Aleksey Naval'nıydı ulauşılar qızmet etedi. Olar jay ğana kisi öltirumen aynalıspay, eksperiment jasaydı. “İzdi jasıru maqsatında kisi birden emes, keyinirek ölu üşin “Noviçoktiñ” qanday dozası kerek?” degendey. Sol sebepti olardıñ Groznıyğa jii saparlauı tegin emes. Twtqındarmen eksperimentti basqa qay jerde jasauğa boladı?

Sovettik KGB-da eşqanday CSN bolğan emes. Al “Al'fa” 7-basqarmanıñ (küzet) bölimi retinde bölek qwrılım bolğan. “Vımpel” sırtqı barlauğa qarağan. Ol “Tikeley äreketterge” jauaptı 8-basqarmağa qaradı.

“Vımpelge” iriktelgen çekist aldımen Balaşihadağı diversanttar mektebinde 7 aylıq oqudan ötken. Sodan keyin kursanttardıñ basım böligin rezervke qoyıp, bwrınğı qızmetine qaytaratın. Közge tüskenderin jasaqqa qabıldaytın. Al sol “Vımpeldiñ” özinde şeteldegi naqtı akciyalardı jüzege asıratındardı irikteytin. Ol akciyalarğa kisi öltiru, diversiya, terroristerge qaru-jaraq jetkizu, KGB ökilderiniñ agenttermen kezdesuin wyımdastıru kirdi.

Putinniñ Reseyinde arnayı jasaqtıñ, sonıñ işinde KGB arnayı jasağınıñ kul'ti qalıptastı. Jasaqtıñ [Auğanstan basşısı Hafizulla] Äminniñ sarayın basıp alu sekildi “erlikteri” ärdayım madaqtaladı. Tağdırdıñ bwyıruımen Putin 1998 jılı FSB-nıñ CSN-i qwramınan qwrğan jaña “Vımpeldiñ” adamdarımen kezdesuge tura keldi. Olar auır äser qaldırdı. Älemge degen amoral'di közqaras, kisi öltiruge kelgende “nöldeu”, “kömip tastau” degen sözderdi qoldanatın… Taza reketirdiñ közqarası: “Nege tek saudagerler ömir sürui kerek, biz de qalaymız…”. Aralarında älemdik sayasat pen tarih turalı pikiri barları da boldı (ädette jabayı sipattağı qastıq teoriyaları).

Resey prezidenti Boris El'cin men FSB direktorı Vladimir Putin. 1998 jıl.

Resey prezidenti Boris El'cin men FSB direktorı Vladimir Putin. 1998 jıl.

Söytip 1998 jılı El'cin FSB direktorı etip sport-qılmıstıq ortadan şıqqan, 8-bölimde jwmıs isteu täjiribesi bar adamdı qoydı. Ol adam birden CSN-di qwrıp, barlıq kisi öltiruşilerdi, ulauşılardı jäne diversanttardı bir şatır astına jinadı. Köp wzamay ol adam prezidenttikke talpınıp, Şeşenstandağı soğıstı aynaldırıp, reytingin köteru üşin Mäskeude üyler jarıla bastaydı. Al onıñ bilik basındağı 20 jılı wnamsız adamdardı neşetürli qwytırqı amaldarmen öltirumen baylanıstı daularmen ötedi.

Mwnday qanday logika bar? Mwnda mafiya logikası bar. Bir närse dwrıs bolmasa, nöldey saladı, sonımen boldı. Keyde tipti jariya türde jasaydı, basqalarğa sabaq bolsın deydi.

PUTIN KÖŞE NARAZILIĞINAN QORQA MA?

Azattıqtıñ Orıs qızmeti: Putinizm birqatar iri dağdarıstardan aman ötti. 2011-2012 jıldardağı zeynetaqı reformalarına qarsı narazılıq, jergilikti bolsa da Kreml' üşin auır tigen Sergey Furgaldıñ qamauınan keyingi köterilis. Narazılıqtı är jolı basıp otırdı. Qazir biz söylesip otırğanda, jaña dağdarıs küşine mindi. Mitingilerdiñ aldın aluda qanday şaralardıñ qabıldanıp jatqanına qarağanda, bilik kädimgidey qorqıp otırğanğa wqsaydı. Bilikte qorquğa negiz bar ma?

Artem Kruglov: elden bölek öz äleminde ömir süretin diktatorlıq bilik köşeden qorqadı. Bwl – zañdılıq. Meniñşe, köşedegi belsendilik arta beredi. Öytkeni adamdardıñ narazılıq bildiretin basqa ornı joq: sayasi kürestiñ barlıq zañdı joldarı jabıldı, jaña mafiyalıq sipattağı sovetşilder payda boldı.

Resey narızılığına jetispeytini – koordinaciya. NEXTA sekildi öz Telegram kanalı ne jalpığa tanımal resurs qajet. Sonıñ aynalasında wyımdastıru qwrılımdarın jasay beruge de boladı. Batıs derjavaları mına qılmıstıq-çekistik rejimmen oynaudı doğarıp, onıñ aqşasın özinde saqtaudı toqtatadı dep ümittenemin.

Salmaqtı sankciyalar kerek. Tek Putin aynalasına qarsı bağıttalğandarı emes, sektor boyınşa qajet. Mäselen, Resey mwnayına embargo. Mwnay salasında artıq önim köp. Qazir Resey künine 5 million barrel' eksporttaydı. Älemdik narıq [Resey mwnayınsız] ömir süre aladı, onıñ ornın basqa elder op-oñay jaba aladı. Al Resey halqına ol mwnay eşqanday payda joq, barlığı Putin men onıñ adamdarı jäne olardıñ zeñ basqan saraylarına ketip jatır.

Azattıq radiosı Orıs qızmetiniñ bas redaktorı Dmitriy Volçektiñ Artem Kruglovtan alğan swhbatınıñ ıqşamdalğan audarması.

Azattıq radiosı

Related Articles

  • Paşinyan elde äskeri töñkeris jasau talpınısı bolğanın mälimdedi

    Armeniya prem'er-ministri Nikol Paşinyan. Armeniya qarulı küşteriniñ bas ştabı prem'er-ministr Nikol Paşinyan men ükimetti otstavkağa ketuge ündegennen keyin prem'er-ministr elde äskeri töñkeris jasau talpınısı bolğanın mälimdedi. Bas ştabtıñ aqparat departamenti 25 aqpan küni taratqan mälimdemede bas ştab törağasınıñ birinşi orınbasarınıñ “bolmaşı sebeppen” qızmetten bosatıluına qarsılıq retinde sonday ündeu jasalğanın habarlağan. “Bwl Armeniyanıñ wlttıq jäne memlekettik müddelerin eskermey otırıp jasalğan qadam. Osınday kürdeli şaqta mwnday şeşim memleket müddesine qayşı, jauapsız qadam” delingen qarulı küşter taratqan mälimdemede. Olar osınday “kürdeli şaqtı prem'er-ministr men ükimet bwdan äri qaray aqılğa qonımdı dwrıs şeşim qabılday almaydı” dep sanaydı. Qarulı küşter özderiniñ talaptarın orındatu maqsatında küş qoldana ma, joq pa, belgisiz. Al Nikol Paşinyan otstavkağa ketpeytin

  • Bayden AQŞ-tıñ Qıtayğa qatıstı äskeri strategiyasın dereu saraptaudı tapsırdı

    AQŞ prezidenti Djo Bayden. AQŞ prezidenti Djo Bayden qorğanıs ministrligine AQŞ-tıñ Qıtayğa qatıstı äskeri strategiyasın tez arada saraptauğa bwyrıq berdi. 10 aqpanda Pentagonda söylegen sözinde Bayden saraptama AQŞ-qa Qıtay mäselesi boyınşa “mığım sayasat jürgizuge” kömektesedi dedi. “Biz Ündi-Tınıq mwhitı aymağında jäne älemde beybitşilikti saqtap, müddemizdi qorğay alu üşin Qıtay tarabınan artıp kele jatqan mäselelerdi oñtaylı şeşe biluimiz kerek” dedi Bayden. Saraptama barlau, tehnologiya, AQŞ-tıñ aymaqtağı ıqpalı, odaqtastıq, Pekinmen qorğanıs mäseleleri boyınşa äriptestik siyaqtı negizgi salalardı qamtuı tiis. Qorğanıs ministri Lloid Ostin 20 qañtarda prezident qızmetine kiriskennen beri alğaş ret Pentagonğa kelgen Baydenge Pekinge qatıstı äskeri strategiyanı qarastıru üşin jaña jwmıs tobı qwrılğanın ayttı. Jwmıs tobı tört ay işinde taldauları men

  • M'yanmadağı äskeri töñkeristiñ artında kim twr?

    Reuters agenttigi M'yanmadağı äskeri töñkeristiñ basında twrğan general Min Aung Hlayn. 1 aqpanda M'yanmada äskeriler töñkeris jasap, eldiñ lideri Aun San Su Çji men basqa da beldi şeneunikterdi qamauğa aldı. Qazir bilik el äskerin basqarğan general Min Aung Hlaynnıñ qolına ötti. M'yanmadağı bilik jüyesin bir künde özgertip, eldegi sayasi ahualdı kürdelendirip jibergen Min Aung Hlayn kim? ÄSKERDİÑ SAYASATTAĞI RÖLİ QANDAY? M'yanmada 1962 jılı äskeriler töñkeris jasap, sodan keyin elu jılday bilikte boldı. 2008 jılı äskeriler Konstituciyanı özgertip, äskerdiñ eldiñ sayasi jüyesindegi rölin bekitip aldı. Bwl Konstituciyağa say, äskeriler saylauğa qatıspay-aq parlamenttegi orınnıñ 25 payızın aladı. Äskerdiñ qolbasşısı eldiñ qorğanıs, işki ister jäne şekara isi boyınşa ministrdi tağayındaydı. YAğni, äskerilerge berilgen

  • “Naval'nıy Putinnen sarayın tartıp aldı ma?” Resey jäne AQŞ sarapşılarımen swhbat

    Azattıq radiosı Aleksey Naval'nıy jäne “Putin sarayı”. Kollaj. Aleksey Naval'nıydıñ “Putin sarayı” deytin fil'miniñ körilimi 106 millionnan astı jäne odan äri köbeyetin körinedi. Al osı twsta Kreml' qazir qamauda otırğan Aleksey Naval'nıy men onıñ jaqtastarına qarsı repressiya nauqanın bastadı. Wstap äketu, ayıp tağu, üyin tintu. Bilik narazılıq akciyaların basu üşin türli amalğa jüginip otır. Biraq bwl qarsılıq akciyaların toqtata almadı. Policiya bükil el boyınşa 5 mıñnan astam adamdı, köptegen şeruşi soqqığa jığıldı. Azattıq radiosı Orıs qızmetiniñ jurnalisi Mumin Şakirovtiñ reseylik sayasattanuşı Aleksandr Kınev pen Tennesi ştatı universitetiniñ professorı Andrey Korobkov pen alğan swhbatınıñ ıqşamdalğan nwsqasın wsınıp otır. Swhbattıñ tüpnwsqası narazılıq akciyası ötken 31 qañtarğa deyin jariyalanğan. GELENJIKTEGİ “PUTIN SARAYIN” JÄNE 100 MILLIONNAN ASTAM KÖRİLİM Mumin Şakirov: Gelenjiktegi saraydıñ

  • Kaspiy teñizi: Aşğabad pen Baku 30 jıldıq daudıñ şeşimin taptı

    Bryus PANNIER Kaspiy teñiziniñ Bakudegi jağalauında mwnay platforması aldında şomılıp jürgen balalar. Äzerbayjan men Türkimenstan Kaspiy teñizindegi mwnaylı jerdi igeru jöninde kelisimge keldi. Eki el bwl jerlerge 30 jılğa juıq uaqıt boyı daulasıp kelgen. Türkimenstan prezidenti Gurbangulı Berdimwhamedov pen Äzerbayjan prezidenti Il'ham Äliev 21 qañtarda ötken videokonferenciyada “Dostluk” ken ornın igeru boyınşa özara tüsinistik turalı memorandumğa qol qoyılğanın mälimdedi. Kömirsutek ken ornı boyınşa jasalğan kelisim Kaspiy jağalauındağı qos memlekettiñ qarım-qatınasın damıtudağı mañızdı qadam bolıp, Transkaspiy qwbırın salu ideyasın qayta jandandırıp otır. Ken ornınıñ “Dostluk” nemese “Dostıq” dep ataluınıñ özi “kelisimge kelu” degen mağınanı beredi. 1991 jıldıñ soñında Sovet odağı tarağannan keyin qos memleket ken ornına ielik etu qwqığın qatar talap

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: