|  |  | 

مادەنيەت رۋحانيات

ۇستازى جاقسىنىڭ – ۇستانىمى جاقسى

kaznu

 ەگەمەندى ەل بولىپ، ەڭسە تىكتەگەنىمىزگە بيىل – 30 جىل. ازاتتىقتىڭ اق تۋىن جەلبىرەتىپ، زامانا بەلەستەرىنەن سۇرىنبەي ءوتىپ كەلەمىز. شۇكىر دەيمىز. تاۋەلسىزدىك جولىنداعى تاريحتىڭ تارتۋى مەن تالاي تاۋقىمەتىن باستان كەشتىك. ەندى، مىنە، ءدۇبىرلى كەزەڭنىڭ بارلىق دۇرمەگىن ارتقا تاستاپ، داڭعىلعا تۇستىك. ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدى الەمگە تانىتىپ، وركەنيەتتىڭ وزەگىنەن ءنار الدىق، جارقىن بولاشاق پەن كەمەل كەلەشەككە نەگىز قالادىق.

قۇلاشىن كەڭ جايىپ، ءوسىپ، وركەندەپ كەلە جاتقان ەلىمىزدىڭ كەمەل كەلەشەگىنە كەپىل بولار – ءبىلىم مەن عىلىم يگەرۋ، ونىڭ قۇندىلىعىن ارتتىرۋ. ال، ءبىلىم، عىلىم باسەكەسىندە كەرەگى – قىرانداي قىراعىلىق، جولبارىستاي جىلدامدىق،  ارىستانداي ايبارلىق. ءبىلىم – تەلەگەي تەڭىز قۋاتىنداي، ول ۇلتتىق سانانى جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرۋدە شەشۋشى مانگە يە. بۇگىندە جاڭا ءداۋىردىڭ جاڭالىقتارىنان قالماي، جاڭعىرۋ ءۇشىن قىزمەت ەتۋ، دامىعان ەلدىڭ دەڭگەيىنە ساي بولىپ، جاسامپاز بولاشاعىمىز ءۇشىن جاۋاپكەرشىلىكتى سەزىنۋ – ءوز وتانىن سۇيەتىن ءاربىر ازاماتقا پارىز ءارى مىندەت. ەگەمەندىكتىڭ باياندى بولماعى – وسىدان: ارقايسىمىزدىڭ «ەلىم، جەرىم» دەپ جاساعان ەڭبەگىمىز – تەڭىزدىڭ تامشىسىنداي ۇلەس، تىرشىلىك ءمانى.

ءسوز جۇيەسىن، وي ارناسىن ىقىلىم زاماننان قادىرلى ماماندىق ۇستازدىققا بۇرماقپىن. ۇستاز دەگەن ۇعىمنىڭ ءمانى تەرەڭ: ول ءوز اۋقىمىنا ادامگەرشىلىك قاسيەتتەر مەن ءومىر وزەگىن سىيدىرىپ تۇر. جاھاندانۋ بەلەڭ العان قازىرگى كەزەڭدە دە سانالى ۇرپاق تاربيەلەپ، ساپالى ءبىلىم بەرىپ جۇرگەن ۇستازدار ەسىمى – قاشان دا قادىرلى، قاشان دا بيىك!..

قازاقتا «قاراشاڭىراق» دەگەن ءسوز بار. كيە دارىعان قاستەرلى ءسوز; ۇلتىمىزدىڭ دۇنيەتانىمدىق وزەگىن قۇرايتىن سالماقتى ءسوز. الەمدىك ساحناداعى قۋاتتى ەلدەرمەن يىق تىرەسىپ، باسەكەگە قابىلەتتى ەل بولۋ ءۇشىن، قوعامنىڭ كوشىن باستايتىن جاس ۇرپاقتى، بىلىكتى ماماندى ءبىلىم مەن عىلىمنىڭ قاينارىنان سۋسىنداتىپ وتىرعان ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىن ەل قازاق ءبىلىمى مەن عىلىمىنىڭ قاراشاڭىراعى دەپ اتايدى. تالاي مايتالمان ماماندار مەن ابىرويلى ازاماتتار تۇلەپ ۇشقان ءبىلىم ورداسى – بۇگىندە دە كوش باسىندا.

ءبىر نەمەسە بىرنەشە بۋىندى عانا ەمەس، ۇرپاقتى عانا ەمەس، تۇتاس ءبىر ۇلتتى تۇلەتكەن ۋنيۆەرسيتەمىزدىڭ التىن قورى – ەل تانيتىن، جۇرت ماقتان تۇتاتىن ۇستازدار قاۋىمى. ولار – مارتەبەلى ماماندىقتىڭ يەسى، ولار – ءبىلىم، عىلىم قاينارىنا بويلاعان تەرەڭ ءبىلىم يەلەرى، ولار – شاكىرت باقىتى ءۇشىن كۇرەسەتىن قايراتكەر تۇلعالار، ولار – قوعام يگىلىگى ءۇشىن قىزمەت ەتىپ جۇرگەن ادال جاندار، ولار – ءوز كاسىبىنىڭ شىڭىنا شىققان شەبەرلەر. مىنە، سوندىقتان ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەت ۇستازدارى تۋرالى ءسوز قوزعاعاندا كەۋدەنى ماقتانىش كەرنەيدى!

حاكىم اباي ءوز شىعارمالارىندا: «بىلگەندەردىڭ سوزىنە ماحابباتپەن ەرسەڭىز»; «ادامنىڭ جاقسى بولماعى – جاقسى اتا-انا، جاقسى قۇربى، جاقسى ۇستازدان» – دەگەن وي ايتادى. ال، اعىلشىننىڭ بەلگىلى اعارتۋشىسى ۋيليام ۋوردتىڭ كوپكە تانىمال ءبىر ناقىل ءسوزى بار. ول: «جاقسى ۇستاز تۇسىندىرەدى، كەرەمەت ۇستاز كورسەتەدى، ۇلى ۇستاز شابىتتاندىرادى» – دەپ جازادى. ءدال ايتىلعان سوزدەر. ۇلى ۇستازداردىڭ الدىندا ۇنەمى شاكىرت كەيپىندە قالاسىڭ، سەبەبى، ولار بىلگەنىڭ مەن بىلمەيتىنىڭنىڭ ارا سالماعىن اجىراتىپ بەرىپ، تانۋعا جەتەلەيدى، تالپىنۋعا شاقىرادى. ءار ءىسىڭنىڭ قايىرىمى بارىنا سەندىرىپ، شابىت سىيلايدى. قاتارداعى قاراپايىم بىلىمگەردەن قوعامنىڭ قادىرلى تۇلعاسى اتانۋىڭا كۇش سالادى. ءبىزدىڭ اڭىز قىلىپ ايتۋدان جالىقپايتىن ۇستازدارىمىز، مىنە، سونىسىمەن ۇلى، سونىسىمەن سىيلى!

وتكەن كۇندەرگە كوز جۇگىرتىپ، كىشكەنە شەگىنىس جاساساق… مايمالمان مارعاسقالاردىڭ بەينەسى ءوزىنىڭ بار بولمىسىمەن ەلەستەيدى: كوسەمسوز شەبەرلەرى، قارىمدى قالامگەرلەر، عۇلاما عالىمدار، ۇلاعاتتى ۇستازدار… فيلولوگيا فاكۋلتەتىندە كوپ جىلدار بويى ءدارىس وقىپ، ساباق بەرگەن اكادەميك زەينوللا قابدولوۆ، پروفەسسور مارحابات تومانوۆ، تۇرسىنبەك كاكىشوۆ، جانعارا دادەباەۆ، بەرىكباي ساعىندىقۇلى، زۇفار سەيىتجانوۆ، جامبىل اتامىزدىڭ نەمەرە كەلىنى الما قىراۋباەۆا ەڭبەكتەرى – ءبىز تاعىلىم الاتىن شەبەرلىك مەكتەبى، شەشەندىك مەكتەبى. اعا بۋىن ۇستازدارىمىزدىڭ ونەگەلى ءومىرىن، ىرگەلى ەڭبەكتەرىن وقىپ، زەرتتەپ، زەردەلەۋ ارقىلى ءتىل مەن ادەبيەت الەمىنە ساپار شەگەسىڭ. قىزىعاسىڭ. «بولماساڭ دا، ۇقساپ باعۋعا» تىرىساسىڭ. قۇت مەكەندە ءبىلىم الىپ جۇرگەن ساتتەرىڭدى باعىم دەپ باعالاپ، قادىرىن بىلۋگە نيەت ەتەسىڭ.

كەيىنگى كوش قاشان دا الدىڭعى كوشكە قاراپ بوي تۇزەيدى. الدىڭعى كوش – شامشىراق، الدىڭعى كوش – تەمىرقازىق. بۇگىندە اتى اتالعان الدىڭعى بۋىن ۇستازداردىڭ جولىن جولعاپ، ونەگەسىن ءورىستى ەتىپ جۇرگەن وقىتۋشى-پروفەسسورلار دا جوق ەمەس. شاكىرتتەرگە دەگەن ىستىق ىقىلاسىن ايامايتىن، عالىمدىق پەن ۇستازدىقتىڭ قوس قاناتىن تەڭ ۇستاعان – الۋا تەمىربولات، ءساليما ابدىرامانقىزى، سەرىكباي قوسانوۆ، سامال ءدارىبايۇلى، الماسبەك ماۋلەنوۆ، ساۋلە ەرجانوۆا، گۇلجان بولاتوۆا، گۇلناز راحىمقىزى، ارداق سارگەلتاەۆا – ءبىز ۇلگى تۇتاتىن تۇلعاسى بيىك ۇستازدار. وتاندىق ادەبيەتتانۋ عىلىمىنىڭ دامۋىنا ەرەن ەڭبەك ءسىڭىرىپ جۇرگەن عالىم-ۇستازدارىمىز ارقاشان ىزدەنىس ۇستىندە جۇرەدى. ولاردىڭ ونەگە ءورىسى ءبىزدىڭ جاڭا ىزدەنىستەرگە جەتەلەيدى.

بىردە ساباق بارىسىندا سامال ءدارىبايۇلىنىڭ بۇگىنگى تاڭدا ۇستازدارىمىزدى ۇلىقتاپ، ولاردىڭ ەرەن ەڭبەگى تۋرالى شىناي اقپاراتتار تاراتىپ جۇرگەن جۋرناليستەردىڭ جوقتىعىن ايتقاندا ءبىراز ۋاقىت ويلانىپ قالدىق. «نەگە وسى ماسەلەنى قولعا الىپ، ارناي ءبىر جوبا اشپاسقا؟!» دەگەن وي كەلدى بىزگە. بۇل ەسسەنىڭ دە جازىلۋىنا وسى جاعداي تۇرتكى بولدى.

قازاقتىڭ ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنە ەسىمى بەرىلگەن، الەمگە تانىمال ءال-فارابي: «ۇستاز… جاراتىلىسىنان وزىنە ايتىلعاننىڭ ءبارىن جەتە تۇسىنگەن، كورگەن، ەستىگەن جانە اڭعارعان نارسەلەردىڭ ءبارىن جادىندا جاقسى ساقتايتىن، ەشنارسەنى ۇمىتپايتىن… العىر دا اڭعارىمپاز اقىل يەسى…، مەيلىنشە شەشەن، ونەر-بىلىمگە قۇشتار، اسا قاناعاتشىل جانى اسقاق جانە ار-نامىسىن ارداقتايتىن، جاقىندارىنا دا، جات ادامدارىنا دا ءادىل…، جۇرتتىڭ بارىنە… جاقسىلىق پەن ىزگىلىك كورسەتىپ…قورقىنىش پەن جاسقانۋ دەگەندى بىلمەيتىن باتىل، ەرجۇرەك بولۋى كەرەك» – دەيدى. دانىشپان بابامىز سيپاتتاعان ۇستازداردى ءبىز كورە الدىق، ولاردان ءتالىم-تاربيە الا الدىق. ولاردىڭ بويىنا جيعان بىلىمىنە، كىسىلىك قاسيەتتەرىنە، قاراپايىم بولمىسىنا قاراپ تاڭعالدىق. ولاردىڭ سىرلى دا نۇرلى بولمىس الەمىنىڭ كەرەمەتتەرىن تانۋعا; ءوز ءىسىن، ءوز ۇلتىن، ءوز ءتىلىن سۇيەتىن جانداردىڭ بولمىس بيىگىنە شىعۋعا ۇمتىلدىق.

جالعىز ادامنىڭ عانا ەمەس، كۇللى قوعامنىڭ ءبىلىمى مەن ينتەللەكتۋالدىق دامۋىنا اسەر ەتىپ، سوعان ىقپال ەتۋ – ەكىنىڭ ءبىرىنىڭ قولىنان كەلە بەرمەيتىن ەرلىك. كەمەل كەلەشەك، جارقىن بولاشاق قالىپتاستىرىپ، ەگەمەندى ەلدىڭ ەڭسەسىن بيىكتەتەر، دامۋشى ەلدىڭ دەڭگەيىن كوتەرەر جاس ماماندى، بولاشاق ءبىلىمدى  ۇرپاقتى تاربيەلەپ شىعاراتىن ۇستاز بولۋدىڭ جۇگى اۋىر. ءبىز اتاپ وتكەن ۇستازدار – ءبىلىمى مەن بىلىگى ۇيلەسكەن، شەبەرلىك شىڭىنا شىققان، ۇلتتىق سانا بيىگىنەن تابىلعان، «عىلىم» اتتى شەكسىز كەڭىستىكتەن ءوز ورنىن تاپقان تۇلعالار. ولاردىڭ ۇستاز رەتىندەگى كەسەك تۇلعاسىنا قاراپ، بىزگە بەرگەن يگىلىكتى بىلىمىنە قاراپ، ءوز ارقامىزعا ۇلكەن جاۋاپكەرشىلىكتى ارتقانىمىزدى، سول جاۋاپكەرشىلىكتى اتقارۋ جولىندا ۇلكەن ماقساتتارعا جەتۋ كەرەك ەكەنىمىزدى ۇعىنامىز. سەبەبى، ۇستازى جاقسىنىڭ ءاردايىم ۇستانىمى جاقسى بولاتىنى اقيقات. اقيقاتقا كۇمان كەلتىرمەۋ جولىندا بىزگە دە ۇلكەن ىزدەنىس، ەرەن ەڭبەك قاجەت.

قازاقتىڭ كلاسسيك جازۋشىسى، عۇلاما عالىم م.اۋەزوۆ: « ەل بولام دەسەڭ، بەسىگىڭدى تۇزە!» – دەگەن ەكەن. ول «ەلىڭنىڭ ەرتەڭى، كەلەشەگىڭنىڭ كەپىلى – جاس ۇرپاعىڭدى جاقسىلاپ ءوسىر» دەگەنى. دانىشپان ءال – فارابي تاعى ءبىر سوزىندە: «ۇستازدار – قۇددى جۇرت ايتاتىن، تامشىسىمەن تاس تەسەتىن سۋ سياقتى» – دەيدى. وسى سوزدەردەن-اق ۇستازدىق جولدىڭ، ۇستازدىق مىندەتتىڭ جۇگى اۋىر ەكەنىن تاپ باسىپ تانۋعا بولادى. سول ءۇشىن ءونىمدى شىعارماشىلىقتى ورىستەتۋ جولىندا، وركەنيەت شىڭىنا ىلگەرى باسۋ ماقساتىندا شەبەر ۇستازدارىمىزدىڭ سانى جىل ساناپ ارتا بەرسىن دەگىم كەلەدى.

ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ

2-كۋرس (PhD) دوكتورانتى

جالعاسباەۆا قاناعات بايمۇراتقىزى

Related Articles

  • ادامداردىڭ ءسىزدى ەزىپ تاستاۋىنا جول بەرمەڭىز

    شەبەر ءبىر سۋرەتشىنىڭ وقۋشىسى ءوز وقۋىن ءتامامداپتى. وقۋىن تامامداعان وقۋشىسىنا ۇستازى بىلاي دەپتى: “ەڭ سوڭعى سالعان سۋرەتىڭدى قالانىڭ ەڭ كوپ ادامدار جينالاتىن الاڭىنا قويىپ قوي. سۋرەتتىڭ قاسىنا دا ءبىر قىزىل ءتۇستى قالام قوي. ادامدارعا سۋرەتتىڭ ۇناماعان جەرىن سىزىپ قويۋىن ءوتىنىپ ءبىر حات قالدىر”، دەپتى ۇستازى. وقۋشى ۇستازىنىڭ ايتقانىنداي جاساپ بولىپ، بىرنەشە كۇننەن كەيىن سۋرەتتى كورۋ ءۇشىن الاڭعا بارادى. ادامدار سۋرەتتى قىپ قىزىل سىزىپ تاستاعانىن كورەدى دە ادامدارعا رەنجىپ ۇستازىنىڭ جانىنا جىلاپ بارادى. ۇستازى وعان رەنجىمەي سۋرەت سالۋدى جالعاستىرۋىنا كەڭەس بەرەدى. وقۋشى تاعى دا سۋرەت سالىپتى. ۇستازى تاعىدا ادامدار كوپ جۇرەتىن الاڭعا اپارىپ قويۋىن ايتادى. بىراق بۇل رەتتە سۋرەتتىڭ جانىنا ءبىر قۇتى تولعان ءتۇرلى ءتۇستى قالام قويۋىن جانە ۇناماعان جەرلەرىن وزدەرى

  • ماڭگى قازاق(ەرتەگى فەنتەزي) 

    قازاقتارعا جاسالىپ جاتقان  قيانات كوپ بولعاسىن، « ماڭگى قازاق» اتتى اڭگىمە جازسام دەپ جۇرەتىن ەدىم. وسىدان ءبىر كۇن بۇرىن سول اڭگىمەنىڭ سيۋجەتىنە كەلەتىن ءتۇس كورجىم. كەشەدەن بەرى جازۋعا كىرىسسەم بە دەپ ءجۇر ەدىم، ءساتى بۇگىن تۇسكەن سياقتى. جۇمات انەسۇلى وتە ەرتەدە ەمەس، بۇگىندە ەمەس، عىلىم دوكتورلارى سانجار مەن بالجان ينستيتۋتتا قىزمەت ەتەتىن.وزدەرىنىڭ لاۋازىمدارىنا قاراي قاراپايىم ەكى قاتارلى جاقسى سالىنعان كوتتەدجدە تۇردى.ينتەلليگەنت ادامدار ءومىردىڭ قيىندىقتارىنا كوپ ءمىن بەرە قويمايدى عوي، ومىرلەرى ءماندى، جايلى ءوتىپ جاتتى. جاقسىلىقتا كوپ كۇتتىرگەن جوق، سانجار مەن بالجان ۇلدى بولىپ، كوتتەدجدە شاعىن توي ءوتتى. نەگە ەكەنىن قايدام، اكە شەشەلەرى اقىلداسىپ، ءۇلدارىنىى ەسىمىن اڭسار دەپ اتاعان. اڭسار ەرتەدەگىدەي تەز دە وسكەن جوق، كەش تە وسكەن جوق. تاربيەلى جىگىت بولىپ

  • قۇنانبايدىڭ ساپارعا اتتانار الدىندا ۇلجانعا ايتقانى:

    بايبىشە، ءۇي سەرىگىم عانا ەمەس، ءومىر سەرىگىم ەدىڭ. ۇزاق كەشكەن تىرلىكتە قاي بەلدىڭ استىندا جۇرسەم دە، ارتىمدا وتىرعان ءبىر بەل ءوزىڭ ەدىڭ. وزىمە تاعدىر باق بەرگەن جانمىن دەۋشى ەم. ايتىسپاساق تا، جەر تانىتىپ وتىراتىن قاباق پەن جۇرەك بار ەدى، سوعان سەنۋشى ەم دە، كەيدە شالكەس، كەيدە قيا دا باسىپ كەتە بەرۋشى ەم. باعىما ماسايىپ ەركەلەگەنىم بولسا كەرەك. ەندى قاي ءدوڭنىڭ باسىندا قالارمىز، كىم بىلەدى. سەنىڭ ايتار كىناڭ بولسا دا، مەنىڭ ساعان ارتار ءبىر تۇيىردەي نازىم جوق. ادال جۇرەك، اق بەيىلىڭ ءۇشىن بالالارىڭنىڭ باعى اشىلسىن. مەن ايتاردى ءوزىڭ ايتىپسىڭ. مەنىڭ ارمانىمدى ءوز ارمانىڭ ەتىپسىڭ. – دەدى بۇل – جۇرەر الدىنداعى قۇنانبايدىڭ ۇل­جانعا ايتقان ءسوزى. قالىڭ تۋىس، ءۇيىرلى اعايىن، شوعىرلى بالا-شاعا، دوس-جاران،

  • كارى جىلىكتى بوساعاعا نەگە ىلەدى؟

    ( بىلۋگە ءتيىسپىز، ۇيرەتۋگە ءتيىسپىز…) – قازانعا ەت سالعاندا الدىمەن «ءبىسمىللا»دەپ كارى جىلىكتەن باستاپ سالادى. سەبەبى كارى جىلىك ەتتىڭ ءبارىن ۇستاپ تۇراتىن قاسيەتكە يە. ونى شاقپايدى، قۇدا تاباققا سالمايدى، قوناققا، بوتەن، جات ادامعا ەمەس، كەرىسىنشە ءۇي يەسىنە نەمەسە اعايىنعا بەرەدى. ويتكەنى «كارى جىلىكتە شاڭىراقتىڭ قۇتى بار» دەپ ىرىمدايدى. سونىمەن قاتار، ءوسىپ كەلە جاتقان قىز بالاعا «وڭ جاقتا وتىرىپ قالاسىڭ» دەپ ۇستاتپاعان، ال، ۇلدارعا «ءسۇر بويداق بولاسىڭ» دەگەن سەنىم بويىنشا جىگىتكە دە بەرمەيدى. «ەرتەدە ءبىر بايدىڭ قوراسىن قىرىق قاراقشى تورۋىلداپتى. بىراق، قانشا تىرىسسا دا، مالىن الا الماعان ەكەن. بايدىڭ قوراسىن قارۋلى جاساق كۇزەتىپ تۇرىپتى. بىراق، تاڭ اتا قاراۋىلدار كوزدەن عايىپ بولادى ەكەن. ۇرىلار تىلسىم جايدى تۇسىنبەيدى. ەرتەسىنە بىرەۋىن تىڭشىلىققا جۇمسايدى. ول

  • سۋ ىشكەندە قۇدىق قازىۋشىنى ۇمىتپا

    (23 – اڭگىمە) باياحمەت جۇمابايۇلى — ءبىزدىڭ زاماندا سەندەرشە كيىمنەن-كيىم تاڭدايتىن جاعداي قايدا، جاماپ-جاسقاپ، تون، شالبار كيسەك تە جەتەتىن. ءسويتىپ ءجۇرىپ ايانباي ەڭبەك ەتتىك. بۇگىنگى كۇن باساتىن جولدى ول كەزدە ايلاپ جۇردىك، ءتىپتى بۇگىنگىدەي دۇنيەنىڭ ءتورت بۇرىشىنان حابار تاۋىپ وتىراتىن جاعداي قايدا؟ — دەگەن قاريا نەمەرەسىنىڭ جۇمىستىڭ قىرىن بىلمەي، تىك قاسىق بولىپ ءوسىپ كەلە جاتقانىنا نارازى بەينەسىن اڭعارتىپ، ءوز ءومىر كەشىرمەسىنەن كەڭەستەر قوزعاعان. نەمەرەسى: — اتا، سول داۋىردە تۋعان وزدەرىڭىزدىڭ سورلى بولعان تالەيلەرىڭىزدەن كورمەيسىز بە؟ ولارىڭىزدى بىزگە ايتپاڭىز، —دەمەي مە. اشۋدان جارىلارمان بولعان قاريا: — ە، ونداي بولعاندا «ۇرپاق ءۇشىن باقىت-بايلىق جاراتسام» دەپ تەر توگىپ، جان قيىپ، ازىپ-توزعان اتا-بابالارىڭ سەندەرگە ايىپتى بولعانى عوي. «تەڭدىك ءۇشىن» دەپ اكەم وققا ۇشتى. ال

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: