|  | 

Sayasat

Reseydiñ “wltşıldıq turalı mantrası” jäne “repressiya ädisin bir-birine üyretken” ükimetter

Qazaqstan sırtqı ister ministri Mwhtar Tileuberdi jäne Resey sırtqı ister ministri Sergey Lavrov Mäskeude kezdesip twr. 9 qırküyek 2020 jıl.

Qazaqstan sırtqı ister ministri Mwhtar Tileuberdi jäne Resey sırtqı ister ministri Sergey Lavrov Mäskeude kezdesip twr. 9 qırküyek 2020 jıl.

TÜRKİ SAMMITİ QARSAÑINDA JARIQ KÖRGEN LAVROV MAQALASI

EurasiaReview Resey sırtqı ister ministri Sergey Lavrovtıñ Qazaqstanğa qatıstı jaqında jarıq körgen maqalasın “aqparat qwraldarı men resmi Mäskeuge jaqın sayasi toptar qozdırıp otırğan aqparattıq nauqannıñ jalğası” dep bağalaydı. Avtor Aqas Täjuitovtıñ aytuınşa, osı maqala arqılı “joğarı şendi Resey diplomatı eki el arasındağı şielenis tüyinin bosatuğa tırısqan”, degenmen “Qazaqstannıñ orıstildi azamattarına qarsı wltşıldıq äreketteri turalı mantranı qaytalamay öte almağan”.

“Rossiyskaya gazeta” basılımında jariyalağan maqalasında Sergey Lavrov Qazaqstan men Resey qarım-qatınasın saralay kele “Ökinişke qaray, keyingi kezde Qazaqstanda orıs tilinde söyleytinderge qatıstı birqatar rezonanstı ksenofobiya körinisine kuä boldıq” degen pikir aytqan. Resey ministriniñ bwl mälimdemesi Qazaqstan qoğamınıñ narazılığın tuğızğan.

Avtordıñ aytuınşa, ksenofobiya men näsilşildik – “Reseyde anağwrlım keñ tarağan mäsele”, biraq mwnı “olarğa (Resey sayasatkerlerine) aytudıñ mäni joq, sebebi olar özderin ädildiktiñ ülgisi sanaydı”.

Sarapşı Lavrov maqalası Türkitildes memleketter keñesiniñ Stambwlda ötetin sammiti qarsañında jariyalanuı kezdeysoqtıq emes dep sanaydı: “Mäskeu joğarıda atalğan BAQ-tağı nauqandı Türkiya bastağan türki odağın qwruğa Qazaqstannıñ atsalısuına kedergi keltiru üşin Nwr-Swltanğa qısım jasau maqsatında paydalanuı mümkin degen boljam bar”.

Avtordıñ aytuınşa, türkitilder elderdiñ integraciyasına eñ aldımen Ankara müddeli jäne Türkiyanıñ aqparat qwraldarı türkitildes elderdiñ odağı qwrılatını turalı jii jazıp, qoğamdıq pikirdi dayınday bastağan.

Video: Lavrov mälimdemesine Aqorda jauap bere me? (9 qaraşa 2021 jıl).

Qazaqstannıñ eks-prezidenti Nwrswltan Nazarbaevtıñ ideyasımen qwrılğan Euraziya odağın eske salğan avtor bwl eki joba “kimniñ geosayasi müddesine qızmet etedi?” degen saual tastaydı. “Bwl jobalardıñ şınayı jäne boljaldı beneficiarları – Mäskeu men Ankara, bwl pikirge qarsı dau aytatın adam bolmas” deydi Täjuitov.

“Nätijesinde ironiyalıq jağday qalıptastı: Qazaqstan bir-birimen bäsekeles eki halıqaralıq wyımnıñ basında twr. Ankara Ülken oyında Mäskeuge qarsı twru üşin Kreml'diñ sayasi shemasın paydalanatın siyaqtı” dep jazadı EurasiaReview.

DEMOKRATIYA TURALI AYTPAĞAN “AVTOKRATIYALIQ REJIM” ÖKİLDERİ

Jaqında Qırğızstan astanası Bişkekte ötken Euroodaq-Ortalıq Aziya ekonomikalıq forumına toqtalğan amerikalıq Diplomat basılımı bwl talqığa aymaq elderinde qalıptasqan sayasi jüye erekşe äser etkenin aytadı. Är eldiñ prem'er-ministri qatısqan bwl forumda jasıl ekonomika, cifrlandıru jäne iskerlik klimattı jaqsartu mäseleleri qaralğan.

“Tipti ekonomikalıq forum konteksinde bälkim Qırğızstandı qospağanda Ortalıq Aziyanıñ barlıq eli avtoritarlıq rejim ekeni ayqın bayqaldı. Reformalardı talqılau barısında Euroodaq basşıları “jemqorlıqpen küres” jäne “demokratiya” sözderin emes, “aşıqtıq”, “inklyuzivtik” siyaqtı jwmsaq sözderdi qoldandı” dep jazadı basılım.

Avtordıñ aytuınşa, jiında demokratiya jäne jemqorlıqpen küres jöninde tek Qırğızstan men Özbekstan ükimet basşıları äñgime qozğağan. “Qırğızstan prezidenti [Sadır] Japarov barlıq qatısuşılar erkindikti qwndılıq dep biledi dep qwytırqı mälimdeme jasadı. Özbekstan prem'er ministri Aripov Özbekstan demokratiyalıq özgeristerdi bastan keşip jatır dep bwdan bwrın elde demokratiya bolmağanın moyındağanday äser qaldırdı. Ortalıq Aziyanıñ basqa elderinen ayırmaşılığı – qırğız jäne özbek resmi twlğaları jemqorlıqpen küreske den qoyğandarın erekşe atap ötti” dep jazadı basılım.

“REPRESSIYANIÑ JAÑA ÄDİSTERİ”

Älemdegi qoğamdıq qozğalıstar turalı jurnalistik maqalalar men zertteuler jariyalaytın Waging Nonviolence basılımı Qazaqstanda köp şu bolğan bala qwqıqtarın qorğau turalı zañğa özgerister engizetin zañ jobasın, onıñ eldegi söz bostandığına ıqpalın taldaydı.

15 qırküyekte Qazaqstan parlamentiniñ tömengi palatası “Bala qwqıqtarın qorğau mäseleleri boyınşa keybir zañnamalıq aktilerge özgerister men tolıqtırular engizu turalı” zañ jobasın birinşi oqılımda maqwldağan. Qwjatta Qazaqstanda ökildigi joq äleumettik jeliler men mesendjerlerdiñ jwmısın şekteuge qatıstı normalar bar. Sarapşılar men azamattıq qoğam ökilderi osı zañ arqılı bilik äleumettik jelige baqılau ornatudı közdeydi dep dabıl qaqqan.

“Soltüstik Koreyağa aynaldırmaqşı ma?” Äleumettik jelini şekteu jaylı bastama jäne oğan qarsılıq

“Biligi bwrınnan cenzura ädisin qoldanatın avtokratiyalıq Qazaqstanda bala qwqıqtarın qorğau degenniñ astarına da üñilgen jön” degen avtorlar Qazaqstanda äleumettik jelini qoldanatındardıñ öte köp ekenine toqtaladı.

“Ükimetşil kontentten basqanıñ bärine ottegi jetpeytin media keñistiginde YouTube, Telegram jäne Instagram siyaqtı platformalar täuelsiz jurnalisterdiñ aqparat şığarıp, qoğamdıq pikirtalas wyımdastıruına mümkindik beredi” dep jazadı basılım.

Maqala avtorlarınıñ jazuınşa, Qazaqstannıñ “bolaşaq diktatorı Nwrswltan Nazarbaev eldiñ media narığın reformalau turalı jariyalağan” 1997 jıldan beri täuelsiz baspasözdiñ tınısı tarılıp baradı.

“1997 jıldan beri Qazaqstannıñ äkimşilik kodeksine BAQ-tıñ jwmısın retteytin 40 bap engizildi. Ükimet öz jaqtastarınıñ köp aqparat qwralın qolına şoğırlandıruına mümkindik berdi, aqparat qwraldarın tirkeudiñ qatañ jüyesin engizdi, salıq jäne qwqıq qorğau organdarınıñ kez kelgen BAQ-tı layıqtı eskertusiz tekseruine rwqsat berdi. Osı qwqıqtıq jäne äkimşilik reformalar kesirinen Qazaqstan “Şekarasız reporterlar” wyımınıñ baspasöz bostandığı indeksinde 2002 jılğı 116-orınnan 2021 jılı 155-orınğa deyin sırğıdı” dep jazadı maqala avtorları.

2010 jıldan Internet jıldam taray bastadı. 2007 jılı halıqtıñ 4 payızı ğana Internetpen qamtılğan bolsa, 2010 jılı bwl körsetkiş 31 payızğa jetip, wlğaya berdi. Facebook, YouTube, Instagram jäne Telegram siyaqtı jaña platformalardıñ şığuı äleumettik mediağa negizdelgen jurnalistikanıñ damuına mümkindik berdi. Jurnalistik zertteu, eldegi jağdaydı talqılap, saralau, ükimetti qoldaytın medianıñ nazarına ilinbegen sayasi narazılıqtardan habar taratu jäne resmi közqarasqa qarsılıq – barlığı sandıq platformağa auıstı” dep jazadı basılım.

Sondıqtan eldegi jurnalistik qauımdastıq balalar qwqığın qorğau degen jeleumen dayındalıp jatqan zañ jobasınan “qattı sekem aladı” äri onıñ qabıldanuına qarsı küresip jatır dep jazadı avtorlar.

“Alayda olardıñ jeñisten ümiti az, sebebi avtokratiyalıq rejimderdiñ internette de, odan tısqarıda da böten pikirdi basıp tastauğa biligi de, qauqarı da jetedi. Ükimetter repressiyanıñ jaña ädisterin bir-birinen üyrenip jatır” dep qorıtadı Waging Nonviolence basılımı.

Azat Europa / Azattıq radiosı

Related Articles

  • Sizdiñ ädisiñiz – qataldıq.

    Sizdiñ ädisiñiz – qataldıq. Sizdiñ jwmısıñız şıdamdılıq – bwl qwral. Aştıqqa, suıqqa töze bil, auırsınu, jıljımaytın mülik. Tek bwl qarsılasıñızdı barlıq jerde, tipti onıñ qorğanıs tereñinde de joyuğa mümkindik beredi. Qarsılas – añ-tañ. Onı baqılap, onı atıp tastañız. Dwşpanıñ işekşi – odan göri qasiret bol. Ol qatal, odan da qiın. Sizdiñ mamandığıñız – öner. © Ukraina Qarulı Küşteriniñ snayperden estelik

  • Batıs bergen qaru-jaraq Ukrainağa kömektese ala ma? Sarapşımen swhbat

    Rid STENDIŞ Äskeri berendi tehnikağa minip kele jatqan ukrain jauıngerleri. Ukraina qwrlıq äskeri baspasöz qızmeti 2022 jılğı 19 säuirde jariyalağan suret. Wlıbritaniyadağı Konservativtik partiyanıñ qauipsizdik mäseleleri jönindegi bwrınğı keñesşisi, Article 7 konsalting tobınıñ bas direktorı Garvan Uolş Batıstıñ äskeri tehnikası Ukrainağa qalay kömektese alatının, soğıstıñ endigi kezeñi nelikten logistikağa baylanıstı ekenin ayttı. Resey äskeri Ukrainanıñ şığısındağı şabuılın küşeyte bastağan şaqta, Batıs elderi Kievti quattı qaru-jaraqpen qamtamasız etuge tırısıp jatır. Ukraina bwl soğısta tabandılıqpen qarsılıq tanıtıp, Resey äskeri eldiñ soltüstiginen ketti. Biraq sarapşılar soğıstıñ endigi kezeñi Batıstıñ äskeri kömegi qanday bolatınına baylanıstı örbidi deydi. Juırda AQŞ Ukrainağa qauipsizdigin nığaytuğa 800 mln dollardıñ kömegin berudi maqwldağan. Slovakiya, Baltıq elderi, Kanada sekildi basqa memleketter

  • Qara teñizde Reseydiñ “Mäskeu” kreyseri suğa battı. Oğan ne boldı?

    Mark KRUTOV “Mäskeu” kreyseri Reseydiñ Qara teñizdegi äskeri flotınıñ flagmanı bolğan. 14 säuir keşke Resey qorğanıs ministrligi eldiñ Qara teñizdegi äskeri flotınıñ flagmanı – “Mäskeu” kreyseri suğa batqanın habarladı. Sarapşılar zımıran qaruı bar kreyserden ayırılu Resey flotına eleuli soqqı bolıp tietinin aytadı. 13 säuir keşke Ukrainanıñ Odessa oblıstıq äskeri äkimşiliginiñ basşısı, polkovnik Maksim Marçenko telegram-kanalına Reseydiñ Qara teñiz flotınıñ flagmanı (jolbasşı keme) sanalatın, zımıranmen jabdıqtalğan “Mäskeu” kreyserine Ukrainanıñ kemege qarsı eki “Neptun” zımıranı tigenin jazdı. Birneşe sağattan keyin Resey qorğanıs ministrligi TASS agenttigine kemede ört bolğanın rastadı. Äskeri vedomstvo “Ört saldarınan “Mäskeu” zımıran kreyserinde oq-däri qorı jarıldı. Kemege edäuir zaqım keldi. Ekipaj tolıqtay evakuaciyalandı” dep mälimdep, örttiñ şığu sebebi anıqtalıp jatqanın aytqan.

  • Resey äskeri Donbassqa şoğırlandı. Ukraina soğıstıñ jaña kezeñine qalay dayındalıp jatır?

    Rid STENDIŞ Donbasstağı separatister. AQŞ teñiz äskeriniñ otstavkadağı polkovnigi, Vaşingtondağı strategiyalıq jäne halıqaralıq zertteuler ortalığınıñ keñesşisi Mark Kansian Azattıqqa swhbat berdi. Ol Ukrainadağı soğıstıñ kelesi kezeñinde ne bolatının, nelikten Kievke oq-däri köbirek qajet ekenin jäne Resey äskeriniñ tığırıqqa tirelu sebepteri turalı ayttı. Ukrainadağı soğıs eldiñ şığısı men oñtüstigine oyısıp jatqanda, Kiev NATO elderinen Resey äskerin joyuğa qajet qaru-jaraq swradı. Juırda Çehiyanıñ Ukrainağa sovet kezinde jasalğan T-72 tankin, gaubica men brondalğan tehnikasın jibergeni belgili boldı. Osılayşa olar Kievtiñ ötinişine qwlaq asıp, qoldaudıñ jaña deñgeyine ötkenin bildirgendey boldı. Pol'şa, Wlıbritaniya sekildi elder de qaru-jaraq jiberip jatır. Ukrainağa jüzdegen million dollar jwmsağanın mälimdegen AQŞ ta qosımşa qwral-jabdıqtarın tasımaldap jatır. Degenmen Ukraina küşterine endi taktikanı özgertip,

  • ZAMANBEK NWRQADİLOVTİÑ WLI ÄKE KEGİN QAYTARMAQŞI

    ——————- «Seni öltiru şıbınnan da oñay»: Nwrqadilovtiñ wlı qwpiyanıñ şetin 17 jıldan keyin şığardı (VIDEO) Avtorı: Nwrlan Älinwr, 03.03.2022, “Türkistan” gazeti Zamanbek Nwrqadilovtiñ wlı Qayrat Nwrqadilov «Uaqıt körsetedi» bağdarlamasına alğaş ret swhbat berip, 17 jıl boyı aytpağan qwpiyasın jariyaladı dep habarladı turkystan.kz. Onıñ aytuınşa, endi äkesi Zamanbek Nwrqadilov turalı bar şındıqtı aytudıñ säti kelgen. Şındıqtı aytu meniñ parızım dep sanaydı. «Äkem sayasattıñ qwrbanı boldı. Eki ret jüreginen, bir ret mañdayınan atıp, öz-özine qol jwmsadı degenge kelispeymin. Qaytıs bolğanda departamenttegiler meni jäbirlenuşi bolıp, barlıq saraptama qwjattarğa sen qol qoyasıñ dedi. Bir jwma ötkennen keyin pal'to kigen wzın boylı organdağı eki jigit keldi. Olar «öz-özin öltirdi boladı, suicid dep jazamız, sen soğan

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: