|  |  |  | 

كوز قاراس ساياسات سۋرەتتەر سويلەيدى

ۇقشۇ اسكەرىنىڭ قازاقستانعا كەلۋىنىڭ سالدارى نە بولماق؟


رەسەيلىك اسكەريلەردىڭ قازاقستانعا اتتانعان ءساتى. 6 قاڭتار 2022 جىل.

رەسەيلىك اسكەريلەردىڭ قازاقستانعا اتتانعان ءساتى. 6 قاڭتار 2022 جىل.

قازاقستاننىڭ كوپتەگەن ايماعىندا بيلىككە قارسى نارازىلىقتا پوليتسيا ادامدارعا اسا قاتتى قارسىلىپ كورسەتپەدى، كەيبىر جەرلەردە پوليتسەيلەردىڭ نارازىلارعا قوسىلعانى دا ايتىلعان ەدى. وسى تۇستا قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ ەلدە “شەتتە جاتتىعۋدان وتكەن تەرروريستىك توپتار” كەزىپ ءجۇر دەدى. وسىنى العا تارتقان توقاەۆ ەلدە ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارت ۇيىمىنان (ۇقشۇ) كومەك سۇراپ، اسكەر شاقىردى. ال ۇقشۇ ءوز تاريحىندا العاش رەت اسكەر جىبەرۋگە كەلىستى. 

جىل باسىندا مۇنايلى جاڭاوزەن قالاسىنىڭ جۇرتى سۇيىتىلعان گاز باعاسى قىمباتتاعانىنا قارسى نارازىلىققا شىقتى. 5 قاڭتارعا تامان ەلدىڭ باسقا قالالارىندا دا حالىق ورتالىق الاڭعا شىعىپ، قازاقستاننىڭ اۆتوريتارلى بيلىگىنىڭ ىشكى ساياساتىنا قارسىلىق ءبىلدىردى.

قازاقستان پرەزيدەنتى توقاەۆ نارازىلىقتىڭ اۋقىمى كەڭەيىپ بارا جاتقانىنا الاڭداپ، تەز ارادا گاز باعاسىن ءتۇسىرۋدى تاپسىردى، ەلدەگى ەكونوميكالىق ماسەلەلەردى شەشۋ ءۇشىن ارنايى كوميسسيا قۇردى جانە ۇكىمەتتى وتستاۆكاعا جىبەردى.

بىراق بۇعان قاراماستان نارازىلىق جالعاسا بەردى. وسى تۇستا توقاەۆ ريتوريكاسىن وزگەرتىپ، شابۋىلدى “شەتەلدە دايىندىقتان وتكەن تەرروريستىك باندالار جاسادى” جانە “ولاردىڭ قازاقستانعا شابۋىلىن اگرەسسيا اكتىسى” دەپ مالىمدەدى.

توقاەۆ قۇرامىنا رەسەي، ارمەنيا، بەلارۋس، قىرعىزستان، تاجىكستان كىرەتىن ۇقشۇ-دان كومەك سۇرادى. بۇل ۇيىم 1992 جىلى ماسكەۋدىڭ باستاماسىمەن قۇرىلعان. ۇقشۇ بۇعان دەيىن باسقا ەلگە اسكەر جىبەرمەگەن ەدى. بىراق بۇل جولى ۇقشۇ توقاەۆتىڭ ءوتىنىشىن جەرگە قالدىرمادى. 6 قاڭتاردا رەسەيلىك اسكەريلەر قازاقستانعا جەتتى. باسقا ەلدەردىڭ دە اسكەريلەرى كەيىن كەلدى.

ۇقشۇ بۇعان دەيىن 2005, 2010, 2020 جىلدارى قىرعىزستاندا رەۆوليۋتسيا بولعاندا، 2010 جىلى قىرعىزستاننىڭ وڭتۇستىگىندەگى ۇلتارالىق قاقتىعىسقا، 2020 جىلى كۇزدە تاۋلى قاراباقتا ارمەنيا مەن ازەربايجان اراسىنداعى قاقتىعىسقا ارالاسپاعان. 2021 جىلى ساۋىردە قىرعىزستان مەن تاجىكستان شەكاراسىنداعى قاقتىعىسقا دا اسكەر جىبەرمەدى. بۇل ۋاقىتتا ۇقشۇ اسكەري وكىلدەرى دۋشانبەدە كەزدەسىپ جاتقان ەدى.

ۇقشۇ جارعىسىنىڭ 7-بابىندا “ۇيىمعا مۇشە ەلدىڭ قاۋىپسىزدىگىنە، تۇراقتىلىعىنا، اۋماقتىق تۇتاستىعى مەن تاۋەلسىزدىگىنە قاۋىپ تونگەندە اسكەر جىبەرۋگە قۇقىلى” دەپ جازىلعان.

قازاقستان مەن رەسەيدىڭ شەكاراسى 7 مىڭ شاقىرىمدى قۇرايدى جانە توقاەۆتىڭ “حالىقارالىق تەرروريستىك باندالار” دەگەن مالىمدەمەسى ۇقشۇ اسكەرىن كىرگىزۋگە جەتكىلىكتى نەگىز بولعان سىڭايلى. بالكىم بۇل قادام توقاەۆتىڭ بيلىگىن ساقتاپ قالۋعا كومەكتەسەر، بىراق قازاقستانعا شەتەلدىك اسكەردىڭ كىرگەنىنە كوپتەگەن قازاق قارسى. بۇعان قوسا، شەتەلدىك اسكەردى قازاقستانعا شاقىرۋ – توقاەۆتىڭ رەپۋتاتسياسىنا ۇلكەن داق.

توقاەۆتىڭ ۇقشۇ-دان كومەك سۇراۋى سىرتتا دا كوپ سىنالدى. اقش-تىڭ قازاقستانداعى ەلشىسى بولعان ۋيليام كورتني تۆيتتەردە “قازاقستان حالقى كوررۋپتسيا جايلاعان تيرانياعا قارسى كوتەرىلىس بولىپ جاتقانىن، مۇنىڭ شەتەلدىك تەرروريستىك باندا تاراپىنان اگرەسسيا ەمەس ەكەنىن تۇسىنەدى” دەپ جازدى.

ول “رەسەيلىك اسكەريلەردىڭ ەلگە كىرگەنىنە قازاقستاندىقتار قالامايدى، سەبەبى ولار تاۋەلسىزدىگىن قادىر تۇتادى. اسكەردىڭ كەلگەنى ەكى ەل اراسىندا وتىز جىلدان بەرى قالىپتاسقان دوستىققا سىزات ءتۇسىرۋى مۇكىن” دەپ سانايدى.

گارۆارد ۋنيۆەرسيتەتىندەگى دەۆيس ورتالىعىندا (رەسەيلىك جانە ەۋرازيالىق زەرتتەۋ ورتالىعى) جۇمىس ىستەيتىن قازاق نارگيزا قاسەنوۆا ۇقشۇ-دان كومەك سۇراۋ “توقاەۆتىڭ لەگيتيمدىگىن ساقتاۋعا مۇمكىندىگىن قۇرتاتىن ناشار شەشىم” دەپ جازدى.

ال رەسەيلىك RT تەلەارناسىنىڭ باسشىسى مارگاريتا سيمونيان تۆيتتەردە“ارينە، مىندەتتى تۇردە كومەكتەسۋ كەرەك. بىراق بىرنەشە شارت قويۋ قاجەت. قىرىمدى مويىنداسىن، كيريلليتسانى قايتارسىن، ورىس ءتىلىن قىرعىزستانداعىداي ەكىنشى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جاريالاسىن” دەپ جازدى.

ال قىرعىزستاندا ۇقشۇ اياسىندا قازاقستانعا اسكەر جىبەرۋ ۇلكەن داۋعا تۇرتكى بولدى. پارلامەنت الدىندا سولداتتاردى قازاقستانعا جىبەرمەۋدى تالاپ ەتكەن نارازىلىق تا بولدى. بىراق 7 قاڭتاردا پارلامەنت قازاقستانعا اسكەر جىبەرۋگە شەشىم قابىلدادى.

ساياساتتانۋشى ايدا الىمباەۆ توقاەۆتىڭ باستاماسى “ورتالىق ازيانىڭ اۆتوريتارلى ليدەرلەرىنە پرەتسەدەنت بولمادى” دەپ سانايدى.

رەسەي قازاقستانعا 2500 اسكەري، بەلارۋس – 500, تاجىكستان – 200, ارمەنيا – 70, قىرعىزستانستان – 150 سولدات جىبەردى.

قازاقستان جانە رەسەي بيلىگى ۇقشۇ اسكەريلەرى ستراتەگيالىق نىسانداردى قورعايتىنىن، “انتيتەرروريستىك وپەراتسياعا” قاتىسپايتىنىن حابارلادى. ال قازاقستاندىقتاردىڭ كوبى ەلگە شەتەل اسكەرىن كىرگىزۋدى تاۋەلسىزدىكتەن ايىرىلۋ جانە توقاەۆتىڭ السىزدىگى دەپ باعالادى. جۇرت الدا كرەمل بۇل “كومەگى” ءۇشىن اقى سۇراۋى مۇمكىن دەپ قاۋىپتەنەدى.

Related Articles

  • ءسىزدىڭ ءادىسىڭىز – قاتالدىق.

    ءسىزدىڭ ءادىسىڭىز – قاتالدىق. ءسىزدىڭ جۇمىسىڭىز شىدامدىلىق – بۇل قۇرال. اشتىققا، سۋىققا توزە ءبىل، اۋىرسىنۋ، جىلجىمايتىن مۇلىك. تەك بۇل قارسىلاسىڭىزدى بارلىق جەردە، ءتىپتى ونىڭ قورعانىس تەرەڭىندە دە جويۋعا مۇمكىندىك بەرەدى. قارسىلاس – اڭ-تاڭ. ونى باقىلاپ، ونى اتىپ تاستاڭىز. دۇشپانىڭ ىشەكشى – ودان گورى قاسىرەت بول. ول قاتال، ودان دا قيىن. ءسىزدىڭ ماماندىعىڭىز – ونەر. © ۋكراينا قارۋلى كۇشتەرىنىڭ سنايپەردەن ەستەلىك

  • باتىس بەرگەن قارۋ-جاراق ۋكرايناعا كومەكتەسە الا ما؟ ساراپشىمەن سۇحبات

    ريد ستەنديش اسكەري بەرەندى تەحنيكاعا ءمىنىپ كەلە جاتقان ۋكراين جاۋىنگەرلەرى. ۋكراينا قۇرلىق اسكەرى ءباسپاسوز قىزمەتى 2022 جىلعى 19 ساۋىردە جاريالاعان سۋرەت. ۇلىبريتانياداعى كونسەرۆاتيۆتىك پارتيانىڭ قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرى جونىندەگى بۇرىنعى كەڭەسشىسى، Article 7 كونسالتينگ توبىنىڭ باس ديرەكتورى گارۆان ۋولش باتىستىڭ اسكەري تەحنيكاسى ۋكرايناعا قالاي كومەكتەسە الاتىنىن، سوعىستىڭ ەندىگى كەزەڭى نەلىكتەن لوگيستيكاعا بايلانىستى ەكەنىن ايتتى. رەسەي اسكەرى ۋكراينانىڭ شىعىسىنداعى شابۋىلىن كۇشەيتە باستاعان شاقتا، باتىس ەلدەرى كيەۆتى قۋاتتى قارۋ-جاراقپەن قامتاماسىز ەتۋگە تىرىسىپ جاتىر. ۋكراينا بۇل سوعىستا تاباندىلىقپەن قارسىلىق تانىتىپ، رەسەي اسكەرى ەلدىڭ سولتۇستىگىنەن كەتتى. بىراق ساراپشىلار سوعىستىڭ ەندىگى كەزەڭى باتىستىڭ اسكەري كومەگى قانداي بولاتىنىنا بايلانىستى ءوربيدى دەيدى. جۋىردا اقش ۋكرايناعا قاۋىپسىزدىگىن نىعايتۋعا 800 ملن دوللاردىڭ كومەگىن بەرۋدى ماقۇلداعان. سلوۆاكيا، بالتىق ەلدەرى، كانادا سەكىلدى باسقا مەملەكەتتەر

  • قارا تەڭىزدە رەسەيدىڭ “ماسكەۋ” كرەيسەرى سۋعا باتتى. وعان نە بولدى؟

    مارك كرۋتوۆ “ماسكەۋ” كرەيسەرى رەسەيدىڭ قارا تەڭىزدەگى اسكەري فلوتىنىڭ فلاگمانى بولعان. 14 ءساۋىر كەشكە رەسەي قورعانىس مينيسترلىگى ەلدىڭ قارا تەڭىزدەگى اسكەري فلوتىنىڭ فلاگمانى – “ماسكەۋ” كرەيسەرى سۋعا باتقانىن حابارلادى. ساراپشىلار زىمىران قارۋى بار كرەيسەردەن ايىرىلۋ رەسەي فلوتىنا ەلەۋلى سوققى بولىپ تيەتىنىن ايتادى. 13 ءساۋىر كەشكە ۋكراينانىڭ ودەسسا وبلىستىق اسكەري اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى، پولكوۆنيك ماكسيم مارچەنكو telegram-كانالىنا رەسەيدىڭ قارا تەڭىز فلوتىنىڭ فلاگمانى (جولباسشى كەمە) سانالاتىن، زىمىرانمەن جابدىقتالعان “ماسكەۋ” كرەيسەرىنە ۋكراينانىڭ كەمەگە قارسى ەكى “نەپتۋن” زىمىرانى تيگەنىن جازدى. بىرنەشە ساعاتتان كەيىن رەسەي قورعانىس مينيسترلىگى تاسس اگەنتتىگىنە كەمەدە ءورت بولعانىن راستادى. اسكەري ۆەدومستۆو ء“ورت سالدارىنان “ماسكەۋ” زىمىران كرەيسەرىندە وق-ءدارى قورى جارىلدى. كەمەگە ەداۋىر زاقىم كەلدى. ەكيپاج تولىقتاي ەۆاكۋاتسيالاندى” دەپ مالىمدەپ، ءورتتىڭ شىعۋ سەبەبى انىقتالىپ جاتقانىن ايتقان.

  • رەسەي اسكەرى دونباسسقا شوعىرلاندى. ۋكراينا سوعىستىڭ جاڭا كەزەڭىنە قالاي دايىندالىپ جاتىر؟

    ريد ستەنديش دونباسستاعى سەپاراتيستەر. اقش تەڭىز اسكەرىنىڭ وتستاۆكاداعى پولكوۆنيگى، ۆاشينگتونداعى ستراتەگيالىق جانە حالىقارالىق زەرتتەۋلەر ورتالىعىنىڭ كەڭەسشىسى مارك كانسيان ازاتتىققا سۇحبات بەردى. ول ۋكرايناداعى سوعىستىڭ كەلەسى كەزەڭىندە نە بولاتىنىن، نەلىكتەن كيەۆكە وق-ءدارى كوبىرەك قاجەت ەكەنىن جانە رەسەي اسكەرىنىڭ تىعىرىققا تىرەلۋ سەبەپتەرى تۋرالى ايتتى. ۋكرايناداعى سوعىس ەلدىڭ شىعىسى مەن وڭتۇستىگىنە ويىسىپ جاتقاندا، كيەۆ ناتو ەلدەرىنەن رەسەي اسكەرىن جويۋعا قاجەت قارۋ-جاراق سۇرادى. جۋىردا چەحيانىڭ ۋكرايناعا سوۆەت كەزىندە جاسالعان ت-72 تانكىن، گاۋبيتسا مەن بروندالعان تەحنيكاسىن جىبەرگەنى بەلگىلى بولدى. وسىلايشا ولار كيەۆتىڭ وتىنىشىنە قۇلاق اسىپ، قولداۋدىڭ جاڭا دەڭگەيىنە وتكەنىن بىلدىرگەندەي بولدى. پولشا، ۇلىبريتانيا سەكىلدى ەلدەر دە قارۋ-جاراق جىبەرىپ جاتىر. ۋكرايناعا جۇزدەگەن ميلليون دوللار جۇمساعانىن مالىمدەگەن اقش تا قوسىمشا قۇرال-جابدىقتارىن تاسىمالداپ جاتىر. دەگەنمەن ۋكراينا كۇشتەرىنە ەندى تاكتيكانى وزگەرتىپ،

  • زامانبەك نۇرقادىلوۆتىڭ ۇلى اكە كەگىن قايتارماقشى

    ——————- «سەنى ءولتىرۋ شىبىننان دا وڭاي»: نۇرقادىلوۆتىڭ ۇلى قۇپيانىڭ شەتىن 17 جىلدان كەيىن شىعاردى (ۆيدەو) اۆتورى: نۇرلان ءالينۇر، 03.03.2022, “تۇركىستان” گازەتى زامانبەك نۇرقادىلوۆتىڭ ۇلى قايرات نۇرقادىلوۆ «ۋاقىت كورسەتەدى» باعدارلاماسىنا العاش رەت سۇحبات بەرىپ، 17 جىل بويى ايتپاعان قۇپياسىن جاريالادى دەپ حابارلادى turkystan.kz. ونىڭ ايتۋىنشا، ەندى اكەسى زامانبەك نۇرقادىلوۆ تۋرالى بار شىندىقتى ايتۋدىڭ ءساتى كەلگەن. شىندىقتى ايتۋ مەنىڭ پارىزىم دەپ سانايدى. «اكەم ساياساتتىڭ قۇربانى بولدى. ەكى رەت جۇرەگىنەن، ءبىر رەت ماڭدايىنان اتىپ، ءوز-وزىنە قول جۇمسادى دەگەنگە كەلىسپەيمىن. قايتىس بولعاندا دەپارتامەنتتەگىلەر مەنى جابىرلەنۋشى بولىپ، بارلىق ساراپتاما قۇجاتتارعا سەن قول قوياسىڭ دەدى. ءبىر جۇما وتكەننەن كەيىن پالتو كيگەن ۇزىن بويلى ورگانداعى ەكى جىگىت كەلدى. ولار «ءوز-ءوزىن ءولتىردى بولادى، سۋيتسيد دەپ جازامىز، سەن سوعان

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: