|  |  | 

كوز قاراس ساياسات

اقوردا نازارباەۆ پەن ونىڭ جاقىندارىنا قارسى ناۋقان باستادى ما؟


قازاقستاننىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن ونىڭ ءىزباسارى قاسىم-جومارت توقاەۆ ناۋرىز مەرەكەسىندە. نۇر-سۇلتان 2019 جىل.

قازاقستاننىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن ونىڭ ءىزباسارى قاسىم-جومارت توقاەۆ ناۋرىز مەرەكەسىندە. نۇر-سۇلتان 2019 جىل.

قازاقستاندا قاقتىعىستار لەگى باسىلىپ، پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ بيلىكتى قولىنا العانعا ۇقسايدى. ەندى نىساناعا ەكس-پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن ونىڭ تۋىستارى ىلىنەتىن كورىنەدى.

قازاقستاندا بەيبىت جيىن تۇرىندە باستالعان نارازىلىقتارعا قارۋلى توپتار ارالاسىپ، الماتى مەن باسقا قالالاردا قاندى قىرعىنعا ۇلاسقان ەدى. ەلدەگى جاعداي ەندى تۇراقتالىپ كەلەدى.

تارتىپسىزدىكتەر كەزىندە ەلدە قازىرگى پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ پەن بيلىكتەن كەتكەن سوڭ دا ءبىرشاما تەتىكتى ساقتاپ قالعان ەكس-پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اراسىندا بيلىككە تالاس بولىپ جاتقانى بايقالدى.

ەلدەگى تارتىپسىزدىكتەر توقتاعانعا ۇقسايدى، ال ءبىرىنشى پرەزيدەنت نۇرسۇلتان نازارباەۆ پەن ونىڭ جاقىندارىن نە كۇتىپ تۇرعانى بەلگىسىز.

باسىندا بيلىككە تارتىستا كىم جەڭەدى دەگەن كۇمان بولعانىمەن، 11 قاڭتاردا توقاەۆ وعان نۇكتە قويعانداي بولدى. پارلامەنت سەسسياسىنا قاتىسقان ول نازارباەۆتىڭ كەنجە قىزى ءاليا نازارباەۆاعا تيەسىلى كومپانيانىڭ جۇمىسىن، قىرۋار شىعىن كەتەتىن مەملەكەتتىك بيزنەستى توقتاتۋدى بۇيىردى.

“كاسىپكەرلەر مەن جالپى قوعامدا “وپەراتور روپ” كومپانياسىنىڭ قىزمەتىنە بايلانىستى ساۋالدار كوپ” دەدى توقاەۆ.

2015 جىلى قۇرىلعان “وپەراتور روپ” ەلدە مونوپوليا ورناتقان.

ەكولوگيا، گەولوگيا جانە تابيعي رەسۋرستار ءمينيسترى سەرىكقالي برەكەشەۆ 12 قاڭتارداعى ۇكىمەت وتىرىسىندا 2016 جىلدان بەرى كومپانياعا 692 ميلليارد تەنگە (شامامەن 1,6 ميلليارد دوللار) قاراجات تۇسكەنىن ايتتى.

كومپانيانىڭ ۆەب-سايتىندا نازارباەۆتىڭ فوتوسىندا ءوڭىر اكىمدەرىن “وپەراتور روپ” كومپانياسىمەن جۇمىس ىستەۋگە شاقىرعان ءسوزى جازىلعان.

11 قاڭتاردا توقاەۆ نازارباەۆ وتباسىنىڭ قىرۋار بايلىعى مەن مۇلكىنە قاۋىپ ءتونىپ تۇرعانىن انىق بايقاتتى.

5 قاڭتاردا توقاەۆ قازاقستان قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ توراعاسى بولعانىن جاريالادى. مۇنى كوبى 81 جاستاعى نازارباەۆتىڭ باسىنا بۇلت ۇيىرىلگەنىنىڭ بەلگىسى دەپ ءتۇسىندى.

نازارباەۆ 2019 جىلى ناۋرىزدا پرەزيدەنتتىكتەن كەتىپ، ورنىنا توقاەۆتى قالدىرعان سوڭ دا وسى قىزمەت ارقىلى ىقپالىن ساقتاپ وتىرعان.

9 قاڭتاردا نازارباەۆتىڭ ءباسپاسوز حاتشىسى ايدوس ۇكىباي نۇرسۇلتان نازارباەۆ قاۋىپسىزدىك كەڭەسى توراعالىعىنان ءوز ەركىمەن كەتكەنىن مالىمدەدى. بىراق ونىڭ ءسوزىن بيلىك وكىلدەرىنىڭ ەشبىرى قايتالامادى.

“ەلباسى” نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ قايدا ەكەنى جايلى قاۋەسەت كوپ. ول 28 جەلتوقساننان بەرى حالىق الدىنا شىقپاعان. ال 8 قاڭتاردا ايدوس ۇكىباي نازارباەۆتىڭ نۇر-سۇلتان قالاسىندا ەكەنىن جازدى.

11 قاڭتارداعى سوزىندە توقاەۆ ءبىرىنشى پرەزيدەنتتىڭ “ارقاسىندا” ەلدە “وتە تابىستى كومپانيالار مەن حالىقارالىق دەڭگەيدەگى باي ادامداردىڭ توبى پايدا بولدى” دەدى.

توقاەۆ “قازاقستان حالقىنا” دەگەن ارنايى الەۋمەتتىك قور قۇرىلاتىنىن، وعان كاسىپورىندار “قوماقتى جانە جۇيەلى تۇردە جارنا” سالاتىنىن مالىمدەدى.

ول ۇكىمەتكە كومپانيالار توبىن انىقتاپ، ولاردىڭ وسى قورعا جىل سايىن سالاتىن جارنا مولشەرىن كەلىسۋدى تاپسىردى.

توقاەۆ “ادامدارعا اقشا بەرەتىن جانە كومەكتەسەتىن كەز كەلدى دەپ سەنەمىن” دەدى.

توقاەۆ ناقتى ەشكىمنىڭ اتىن اتامادى. بىراق ونىڭ قاجەتى دە شامالى.

“قازاقمىس” باسشىسى ۆلاديمير كيم نەمەسە بانكير بولات وتەمۇراتوۆ سەكىلدى نازارباەۆقا جاقىن ادامدار ونىڭ وتىز جىلدىق بيلىگى كەزىندە ميللياردتاعان دوللار پايدا تاپقانى بەلگىلى.

قاسىم-جومارت توقاەۆ

قازاقستاندا نازارباەۆتىڭ وتباسى مۇشەلەرى دە ادام ايتقىسىز باي ەكەنىن ءبارى بىلەدى. بۇل تۋرالى ازاتتىق راديوسىنىڭ 2020 جىلعى جەلتوقسانداعى زەرتتەۋىندە تولىق جازىلعان.

نازارباەۆتىڭ ەكىنشى قىزى دينارا مەن ونىڭ كۇيەۋى تيمۋر قۇلىباەۆتار قازاقستانداعى ەڭ باي ادامداردىڭ تىزىمىنە ەنگەن. ولاردىڭ اكتيۆى 1 ميلليارد دوللاردان اسادى.

جۋىرداعى وقيعاعا دەيىن باتىس باسپاسوزىندە قازاقستان تەك نازارباەۆ وتباسىنا تيەسىلى بايلىق جايلى ماتەريالداردا اتالاتىن. اتاپ ايتقاندا، ولاردىڭ ەۋروپا، اقش، دۋبايداعى ۆيللالارى مەن سارايلارى، جەكە ۇشاقتارى مەن ياحتالارى جايلى ماقالالاردا كەزدەسەتىن.

قازىر نازارباەۆتىڭ وتباسى مۇشەلەرىنىڭ قايدا ەكەنى بەلگىسىز.

12 قاڭتاردا نازارباەۆتىڭ ۇلكەن قىزى، پارلامەنت دەپۋتاتى داريعا نازارباەۆانىڭ كومەكشىسى ونىڭ كوروناۆيرۋس جۇقتىرىپ، الماتىدا جاتقانىن، پارلامەنت وتىرىسىنا سول ءۇشىن قاتىسپاعانىن ايتتى.

داريعا نازارباەۆا سەنات سپيكەرى كەزىندە جينالىس وتكىزىپ وتىر. نۇر-سۇلتان، 13 اقپان 2020 جىل.

داريعا نازارباەۆا سەنات سپيكەرى كەزىندە جينالىس وتكىزىپ وتىر. نۇر-سۇلتان، 13 اقپان 2020 جىل.

سول كۇنى قىرعىزستانداعى 24.kg ۆەب-سايتىندا نازارباەۆتىڭ ءىنىسى بولات 6 قاڭتاردا تاڭەرتەڭ قىرعىزستانعا ءوتىپ، سول كۇنى بىشكەكتەن دۋبايعا باعىت العان ۇشاققا وتىرعانىن حابارلادى.

Bellingcat تەرگەۋ ءبولىمى Bombardier Challenger 604 جەكە ۇشاعىنىڭ نارازىلىقتار باستالعان سوڭ ەكى كۇننەن سوڭ، 4 قاڭتاردا الماتىدان جەنەۆاعا ۇشىپ كەتكەنىن انىقتادى.

Bellingcat دەرەگىنشە، بۇل ۇشاق بۇرىن ەۋروپا ەلدەرىنە، رەسەيگە، مالديۆ ارالدارىنا، دۋبايعا بارىپ تۇرعان.

Bellingcat “5 قاڭتاردا ساعات 10 مەن 11 ارالىعىندا تىركەۋ ءنومىرى مەن باسقا دا دەرەكتەرى جوق Bombardier Global 6000 ۇشاعى لوندونعا جاقىن ماڭداعى فارنبورو اۋەجايىنا قونعانىن” حابارلادى. بۇل جەر ۇلىبريتانياعا بارعان جەكە ۇشاقتار قوناتىن ورىن سانالادى.

5 قاڭتاردا قازاقستاندىق ەكى ۇشاق قىرعىزستاننىڭ ماناس اۋەجايىنا قونىپ، بىرەۋى دۋبايعا، ەكىنشىسى سولتۇستىك ماكەدونياعا كەتكەن. ۇشاقتار قىرعىزستاندا تەحنيكالىق قىزمەت الىپ، جانارماي قۇيۋ ءۇشىن از ۋاقىتقا عانا ايالداعان.

قازاقستاننان ۇشىپ كەتىپ نەمەسە كەلىپ جاتقان جەكەمەنشىك ۇشاقتاردىڭ كوبى نازارباەۆتىڭ وتباسى مۇشەلەرى مەن جاقىندارىنىڭ ەلدەن كەتىپ قالعانىن بىلدىرەتىندەي.

توقاەۆ قازاقستان بيلىگىنىڭ نازارباەۆتاردىڭ سوڭىنا تۇسكەنىن اشىق ايتپادى. توقاەۆتىڭ تاۋەلسىزدىك العالى “ەلباسىمەن” جۇمىس ىستەگەنىن ەسكەرسەك، وعان ءوزى ۇزاق جىل قىزمەت ەتكەن وتباسى مۇشەلەرىنە ابايلاپ شابۋىلداۋعا تۋرا كەلەدى.

بىراق توقاەۆتىڭ نازارباەۆ وتباسىن زاڭسىز تابىستان ايىرۋ ارەكەتىن قوعام قولدايدى. بۇل قولداۋ وعان ءبىرىنشى پرەزيدەنتتىڭ كولەڭكەسىنەن شىعىپ، ءوزىنىڭ ۇكىمەتىن قۇرعان كەزدە كەرەك بولادى.

ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى

Related Articles

  • “ليدەرلەرى كورەگەندىك تانىتپاعاندا، ءبىرىنشى قۇربان قازاقستان بولۋى مۇمكىن ەدى”

    رەسەيلىك ساياسي قايراتكەر، “ۇلتتىق ساياسات ينستيتۋتى” حالىقارالىق قاۋىمداستىعىنىڭ باسقارما مۇشەسى اندرەي پيونتكوۆسكي قازاق ەلىن جانجالشىل الپاۋىتقا جەم بولۋدان نە قۇتقارىپ قالعانىن ايتتى. – پمەف-2022-دەگى اتىشۋلى مالىمدەمەسىنەن كەيىن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ كاتار ەكونوميكالىق فورۋمىنا قاتىسىپ، وندا رەسەي قازاقستاننىڭ سەنىمدى وداقتاسى بولىپ قالا بەرەتىنىن جەتكىزدى. پەتەربوردا ماسكەۋدىڭ سولاقاي ساياساتىن قولدامايتىنىن مالىمدەگەن سوڭ توقاەۆ پۋتينمەن قايتا كەزدەسىپ، كەلىسسوز جۇرگىزىپتى. وسى ورايدا قازاقستاندىق وپپوزيتسيا جانە بىرقاتار شەتەلدىك ساراپشىلار قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ “دەمارشىن” ماسكەۋدىڭ كوزبوياۋشى، قۇيتۇرقى “منوگوحودوۆكاسى” دەپ تۇسىندىرە باستادى. جاريا تۇردە قولداماعانىمەن، جاسىرىن كومەك كورسەتپەك-مىس…  – مۇنداي كونسپيرولوگياعا نەگىز جوق. ويتكەنى قازاقستان ۋنيتارلى مەملەكەتتەردى وزگە الپاۋىتتاردىڭ بولشەكتەۋىن وبەكتيۆتى تۇردە قولداي المايدى. كرەمل ۋكراينانىڭ ءورىستىلدى وبلىستارىن ءبولىپ الىپ، ودان كۆازيرەسپۋبليكالار قۇرۋعا تىرىسۋدا. مۇنداي سوراقىلىقتى قولداسا، قازاقستاننىڭ

  • “قىسىم كورسەتۋ قۇرالى”. توقاەۆ رەسەي ۇسىنعان اەس-ءتى سالۋعا نەگە اسىقتى؟

    ەلەنا ۆەبەر بالقاش كولى جاعاسىندا ورنالاسقان ۇلكەن اۋىلىنداعى قاڭىراپ تۇرعان عيماراتتار. الماتى وبلىسى، 13 ءساۋىر 2019 جىل. بالقاشقا اتوم ەلەكتر ستانتسياسىن (اەس) سالۋدان قانداي قاۋىپ بار؟ رەسەيدەن يادرولىق تەحنولوگيا ساتىپ الۋ قازاقستاندى ماسكەۋگە “بايلاپ قوياتىنى” راس پا؟ قازاقستان بيلىگى قاۋىپتى نىساننىڭ قۇرىلىسىنا رۇقسات بەرمەس بۇرىن حالىقتىڭ پىكىرىن نەگە سۇرامادى؟ ازاتتىق بۇل تاقىرىپتا KEGOC كورپوراتسياسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى، ەنەرگەتيكا جانە ەكونوميكا سالاسىنىڭ ساراپشىسى اسەت ناۋرىزباەۆپەن سويلەستى. “كۇن ەنەرگياسىنىڭ باعاسى – 14 تەڭگە، اتوم ەنەرگياسى – 60 تەڭگە. ءتيىمدىسى قايسى؟” ازاتتىق: جاقىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ جيىنىندا قازاقستان اەس سالىناتىن جەردى بەلگىلەپ، تەحنولوگيا تاڭداپ جاتقانىن، قۇرىلىس جۇمىستارى كەلەر جىلى باستالاتىنىن ايتتى. پرەزيدەنتتىڭ بۇل مالىمدەمەسى اسىعىس جاسالعان جوق پا؟ اسەت ناۋرىزباەۆ. اسەت ناۋرىزباەۆ: پرەزيدەنت ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ مامانى ەمەس.

  • شابدارباەۆتىڭ ۇقك-ءنى مەن باسقارعاندا ءبارى تاماشا بولسا الگى جيھادشىلار مەن داعۋاتشىلاردىڭ ءبارى اسپاننان ءتۇستى مە؟

    اسىلحان ماماشۇلى ارىپتەسىم ماناس قايىرتايۇلىنا امانگەلدى شابدارباەۆ قىسقا سۇقبات بەرىپتى. كوپ نارسە ايتىپتى، كوڭىلىمە دىق ەتكەن تۇسىن جازايىن. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىن مەن باسقارعاندا (2005-2010 ج) كوشەدە ساقالدىلار، اناۋ-مىناۋ يسلاميستەر اشىق جۇرگەن جوق، ءبارىن قاداعالاپ وتىردىق دەپتى. 2013 جىلدىڭ كۇزى ەدى. تاڭەرتەڭ جۇمىسقا كەلسەك، شامامەن وننىڭ كەزىندە، قارۋ اسىنعان 30-عا جۋىق ساقالدى جىگىتتىڭ سيريادان قازاقستانعا ۇندەۋ جولداپ تۇرعانىن كوردىك. قىرامىز-جويامىز دەگەن اڭگىمە. بۇلار كىم دەپ دەرەۋ الەۋجەلىدەن ىزدەپ، جەزقازعان مەن ساتباەۆتان سيرياعا “جيھادشىلاپ” كەتكەندەر ەكەنىن جوبالادىق. – باراسىڭ با،- دەدى رەداكتسيا. ءومىرى كورمەگەن، ەشكىمدى تانىمايتىن جەرىم. -بارامىن،-دەدىم. سول كۇنى تۇستەن كەيىن جەزقازعانعا ۇشىپ كەتتىم. ەرتەڭىنە جەزقازعان بازارىنا بارىپ، بىرەۋدى كوكە، بارەۋدى جاكە دەپ ءجۇرىپ، ءجىپتىڭ ۇشىعىن تاپتىم. ءبىراز تارقاتتىم. سوندا بايقاعانىم،

  • گەرمانيا نەگە سوعىس اشتى؟

    جازۋشى-پۋبليتسيست مارات ءبايدىلداۇلى (توقاشباەۆ): ەرتەڭ، 22-ماۋسىمدا گەرمانيانىڭ سوۆەت وداعىنا قارسى شابۋىل باستاعانىنا 81 جىل بولادى ەكەن. جىل سايىن وسىنداي كەزەڭدە «1941 جىلى 22 ماۋسىمدا فاشيستىك گەرمانيا وپاسىزدىقپەن سوعىس جاريالاماستان سوۆەت وداعىنا باسىپ كىردى» دەگەن قۇلاققا ءسىڭىستى تۇجىرىم كەزەكتى رەت قايتالانىپ جاتادى. وسى شىندىققا ۇيلەسە مە؟ نەمىستەردىڭ وپاسىزدىقپەن باسىپ كىرگەنى راس پا؟ رەسەي تاريحشىلارى 2009 جىلعا دەيىن بۇل تاقىرىپقا اۋىز اشىپ كورگەن ەمەس. ويتكەنى اقيقاتتى ايتۋعا جول بەرىلمەيتىن. تاريحي قۇجاتتار بولسا نە دەيدى؟ تاريحي قۇجاتتار گەرمانيا 1941 جىلى 21 ماۋسىمدا سوعىس جاريالاۋ تۋرالى بەرليندە ازىرلەنگەن قۇجاتتىڭ 22-ماۋسىمعا قاراعان تۇندە ماسكەۋدىڭ رەسمي وكىلدەرىنە تاپسىرىلعانىن ايتادى. گەرمانيا ەلشىسى ۆەرنەر فون دەر شۋلەنبەرگ 1941 جىلى 22 ماۋىمدا كرەملگە كەلىپ، قابىلداۋ بولمەسىندە بىرنەشە ساعات توسىپ،

  • قازاق ءتىلىن تەحنيكالىق تىلگە اينالدىرۋعا مەملەكەت تاراپىنان قويىلىپ جاتقان كەدەرگىلەر جونىندە

    قر يندۋستريا جانە ينفراقۇرىلىمدىق دامۋ مينيسترلىگى – مير رك قۇرىلىس جانە تۇرعىن ءۇي-كوممۋنالدىق شارۋاشىلىق ىستەرى كوميتەتى ءۇش جىلدان بەرى قازاق تىلىنە اۋىسا الماي كەلەدى. Quanysh Ádilhanuly تاراپىنان مىڭ حات جازىلعان. وعان «قاراستىرامىز، سارالايمىز، ويلاستىرامىز، پيلوتتىق قىلىپ جاسايمىز» دەگەن مىڭ جاۋاپ كەلدى. بىراق ماسەلە سونىمەن شەشىلمەي قالدى. اڭگىمە مەملەكەت تاراپىنان قارجىلاندىراتىن قۇرىلىس جوبالارىنىڭ (پسد) قازاق تىلىندە جاسالۋى تۋرالى بولىپ وتىر. قازىر ونىڭ بارلىعى تەك ءبىر تىلدە – ورىسشا جاسالادى. سەبەپ – تاپسىرىس بەرۋشى تاراپىنان ونداي تالاپ جوق. ءبىر قىزىعى، جوبانى جاساۋ ءۇشىن قاجەتتى قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ قۇرىلىس نورمالارى، قۇرىلىس ەرەجەلەرى جانە باسقا دا مەملەكەتتىك ستاندارتتار مەن تەحنيكالىق تالاپتاردىڭ، ءنورماتيۆتى-تەحنيكالىق قۇجاتتاردىڭ تولىق قازاقشا نۇسقاسى بار. قازاق ءتىلدى ينجەنەرلەر مەن باسقا دا تەحنيكالىق ماماندار

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: