|  |  |  | 

كوز قاراس ساياسات سۇحباتتار

“اعاشكانى” كىم توقتاتا الادى؟ – مۇحتار جاكىشەۆ بيلىككە ۇندەۋ جولدادى

ارمان تورعايۇلى4TYAIeP1

“ساياسي رەفورماسىز ەكونوميكا دامىمايدى”. “قازاتومپروم” ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ ەكس-پرەزيدەنتى مۇحتار جاكىشەۆ وسىلاي دەيدى.

ول Baitasov Live ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ەلدە بولىپ جاتقان جاعدايلار، قازاقستان بيلىگىندەگى كەيبىر قاتەلىكتەر تۋرالى ايتتى، دەپ حابارلايدى ەكسپرەسس ك.

ەل ىشىندە “ۋران سالاسىنىڭ دانىشپانى” اتانىپ كەتكەن بۇرىنعى شەنەۋنىك جىل باسىنداعى قاڭتار وقيعاسىنا ء“ۇشىنشى كۇشتىڭ” ىقپالى بولدى دەپ ەسەپتەيدى.

اۋەلى جاعداي قالىپتى ستسەناريمەن ءوربىدى. نارازى توپ ميتينگكە شىقتى، ال قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ولاردى توقتاتۋعا تىرىستى. كەيىن بەيبىت ميتينگتى بۇلىككە اينالدىرعان ء“ۇشىنشى كۇش” پايدا بولدى. ولاردىڭ ارتىندا قولىندا بيلىگى بار ادامدار تۇرعانى تۇسىنىكتى،

— دەدى مۇحتار جاكىشەۆ.

ونىڭ پىكىرىنشە، قازىر ۇكىمەتتىڭ نەگىزگى مىندەتى — سىرتقى كۇشتەردىڭ كىمدەر ەكەنىن حالىققا اشىپ ايتۋ.

ول سۇحبات اراسىندا بيلىك وكىلدەرىنە ۇندەۋ جولدادى.

“وتانداستارىنىڭ تاعدىرىنا قاتىستى شەشىم قابىلداپ جاتقاندارعا ايتارىم، نە نارسەنىڭ دە باسىنا حالىقتى قويۋ كەرەك. ولاردىڭ ورنىندا سىزدەر، سىزدەردىڭ ورىندارىڭىزدا ولار بولۋى مۇمكىن ەدى. ولار — وتانداستارىڭىز، سىزدەردە ودان باسقا حالىق جوق. ەگەر ادىلەتتى شەشىم قابىلداعانىڭىزعا كۇماندانساڭىز، وندا وتانداسىڭىزدىڭ اماندىعىن ويلاڭىز. سىزدەردىڭ ودان باسقا جاقىندارىڭىز جوق. بىردە-ءبىر فرانتسۋز نە امەريكالىق سىزگە ولارداي جاقىن بولا المايدى. ويتكەنى، ءسىز تۋعان حالقىڭىزبەن قاشاندا بىرگە بولاسىز”، — دەگەن ول ءبىر مۇددەگە شوعىرلانۋدى ۇسىندى.

مۇحتار جاكىشەۆ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ “الدىمەن ەكونوميكا، سوسىن ساياسات” يدەياسىن سىنعا الىپ، ساياسي رەفورمالار كەرەك ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. سونىمەن قاتار، وڭتۇستىك جانە سولتۇستىك كورەيا، گەرمانيا، اقش ەلدەرىندەگى جاعدايدى مىسالعا كەلتىردى.

“امەريكادا ءبىر “اعاشكا” تۇرادى، ونىڭ بىزدەگى “اعاشكالاردان” ايىرماسى جوق دەپ ەلەستەتەيىك. ونىڭ باسىنا بىردەن “ستيۆ دجوبستىڭ بايلىعىن نەگە تارتىپ الماسقا” دەگەن وي كەلەرى انىق. ءسويتىپ، ارەكەتىن جۇزەگە اسىرا باستادى دەلىك. ونى كىم توقتاتا الۋى مۇمكىن؟ ول امەريكادا وسىلاي ىستەي الار ما ەدى؟ جوق. نەلىكتەن؟ تاۋەلسىز ءباسپاسوز ءبىر-اق كۇندە شۋ كوتەرىپ، پروكۋراتۋرا قىلمىستىق ءىس قوزعايدى. ال تاۋەلسىز سوت ونى تۇرمەگە جابار ەدى. وسىمەن ونىڭ “اعاشكا” دەگەن اتاعى جويىلادى. ەلدەگى جۇيە وعان تايراڭداۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى. ال قازاقستاندا ستيۆ دجوبس بولسا، ول Apple قۇرام دەگەنشە قۇردىمعا كەتەر ەدى”، — دەيدى شىعارىلىم قوناعى.

سونىمەن قاتار، مۇحتار جاكىشەۆ سۇحبات بارىسىندا “قازاقستاندا بارلىق جۇيە تاۋەلدى” دەگەن پىكىرىن اشىق ءبىلدىردى.

X

 

Related Articles

  • “قازاقستاندى كەمسىتۋگە تىرىسادى”. ماسكەۋ توقاەۆتىڭ مالىمدەمەسىنە قالاي جاۋاپ بەرەدى؟

    ەلنۇر ءالىموۆا رەسەيدىڭ ۋكرايناعا جاساعان باسقىنشىلىعىنا قارسى ميتينگىگە شىققان ادامدار. الماتى، 6 ناۋرىز 2022 جىل. “قازاقستاندا رەسەيدىڭ ىقپالى ازايىپ كەلەدى، مۇنىڭ سوعىستان باسقا دا سەبەپتەرى بار”، “توقاەۆتىڭ پەتەربۋرگتەگى مالىمدەمەسى اياق استى جاسالعان جوق، بىراق ەشقانداي كەلىسىم بولماعان”، “قازاقستانداعى نارازىلىق الەۋەتى جويىلعان جوق”. اقش-تاعى ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ پروفەسسورى ەريكا مارات ازاتتىقتىڭ سۇراقتارىنا جاۋاپ بەردى. “پۋتين مەن سيمونيان كورشىلەرىن جاقتىرماي، ولارعا مۇرنىن شۇيىرە قارايتىنىن كورسەتتى” ازاتتىق: پەتەربۋگتە وتكەن ەكونوميكالىق فورۋمدا قازاقستان پرەزيدەنتى توقاەۆ ءپۋتيننىڭ كوزىنشە “لحر”، “دحر” قۇرىلىمدارىن مويىندامايتىنىن اشىپ ايتتى. توقاەۆ وسىعان دەيىن National Interest باسىلىمىنا جاريالاعان ماقالاسىندا “قازاقستان ۋكراينا جەرەىنىڭ تۇتاستىعىن قۇرمەتتەيدى” دەپ جازسا، پرەزيدەنت اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى تيمۋر سۇلەيمەنوۆ “قىرىم مەن دونباسستاعى جاعدايدى “مويىندامايمىز” دەگەن ەدى. توقاەۆ پەتەربۋرگتەگى فورۋمدا

  • “ليدەرلەرى كورەگەندىك تانىتپاعاندا، ءبىرىنشى قۇربان قازاقستان بولۋى مۇمكىن ەدى”

    رەسەيلىك ساياسي قايراتكەر، “ۇلتتىق ساياسات ينستيتۋتى” حالىقارالىق قاۋىمداستىعىنىڭ باسقارما مۇشەسى اندرەي پيونتكوۆسكي قازاق ەلىن جانجالشىل الپاۋىتقا جەم بولۋدان نە قۇتقارىپ قالعانىن ايتتى. – پمەف-2022-دەگى اتىشۋلى مالىمدەمەسىنەن كەيىن پرەزيدەنت قاسىم-جومارت توقاەۆ كاتار ەكونوميكالىق فورۋمىنا قاتىسىپ، وندا رەسەي قازاقستاننىڭ سەنىمدى وداقتاسى بولىپ قالا بەرەتىنىن جەتكىزدى. پەتەربوردا ماسكەۋدىڭ سولاقاي ساياساتىن قولدامايتىنىن مالىمدەگەن سوڭ توقاەۆ پۋتينمەن قايتا كەزدەسىپ، كەلىسسوز جۇرگىزىپتى. وسى ورايدا قازاقستاندىق وپپوزيتسيا جانە بىرقاتار شەتەلدىك ساراپشىلار قازاقستان پرەزيدەنتىنىڭ “دەمارشىن” ماسكەۋدىڭ كوزبوياۋشى، قۇيتۇرقى “منوگوحودوۆكاسى” دەپ تۇسىندىرە باستادى. جاريا تۇردە قولداماعانىمەن، جاسىرىن كومەك كورسەتپەك-مىس…  – مۇنداي كونسپيرولوگياعا نەگىز جوق. ويتكەنى قازاقستان ۋنيتارلى مەملەكەتتەردى وزگە الپاۋىتتاردىڭ بولشەكتەۋىن وبەكتيۆتى تۇردە قولداي المايدى. كرەمل ۋكراينانىڭ ءورىستىلدى وبلىستارىن ءبولىپ الىپ، ودان كۆازيرەسپۋبليكالار قۇرۋعا تىرىسۋدا. مۇنداي سوراقىلىقتى قولداسا، قازاقستاننىڭ

  • “قىسىم كورسەتۋ قۇرالى”. توقاەۆ رەسەي ۇسىنعان اەس-ءتى سالۋعا نەگە اسىقتى؟

    ەلەنا ۆەبەر بالقاش كولى جاعاسىندا ورنالاسقان ۇلكەن اۋىلىنداعى قاڭىراپ تۇرعان عيماراتتار. الماتى وبلىسى، 13 ءساۋىر 2019 جىل. بالقاشقا اتوم ەلەكتر ستانتسياسىن (اەس) سالۋدان قانداي قاۋىپ بار؟ رەسەيدەن يادرولىق تەحنولوگيا ساتىپ الۋ قازاقستاندى ماسكەۋگە “بايلاپ قوياتىنى” راس پا؟ قازاقستان بيلىگى قاۋىپتى نىساننىڭ قۇرىلىسىنا رۇقسات بەرمەس بۇرىن حالىقتىڭ پىكىرىن نەگە سۇرامادى؟ ازاتتىق بۇل تاقىرىپتا KEGOC كورپوراتسياسىنىڭ بۇرىنعى باسشىسى، ەنەرگەتيكا جانە ەكونوميكا سالاسىنىڭ ساراپشىسى اسەت ناۋرىزباەۆپەن سويلەستى. “كۇن ەنەرگياسىنىڭ باعاسى – 14 تەڭگە، اتوم ەنەرگياسى – 60 تەڭگە. ءتيىمدىسى قايسى؟” ازاتتىق: جاقىندا قاسىم-جومارت توقاەۆ شەتەلدىك ينۆەستورلار كەڭەسىنىڭ جيىنىندا قازاقستان اەس سالىناتىن جەردى بەلگىلەپ، تەحنولوگيا تاڭداپ جاتقانىن، قۇرىلىس جۇمىستارى كەلەر جىلى باستالاتىنىن ايتتى. پرەزيدەنتتىڭ بۇل مالىمدەمەسى اسىعىس جاسالعان جوق پا؟ اسەت ناۋرىزباەۆ. اسەت ناۋرىزباەۆ: پرەزيدەنت ەنەرگەتيكا سالاسىنىڭ مامانى ەمەس.

  • شابدارباەۆتىڭ ۇقك-ءنى مەن باسقارعاندا ءبارى تاماشا بولسا الگى جيھادشىلار مەن داعۋاتشىلاردىڭ ءبارى اسپاننان ءتۇستى مە؟

    اسىلحان ماماشۇلى ارىپتەسىم ماناس قايىرتايۇلىنا امانگەلدى شابدارباەۆ قىسقا سۇقبات بەرىپتى. كوپ نارسە ايتىپتى، كوڭىلىمە دىق ەتكەن تۇسىن جازايىن. ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتىن مەن باسقارعاندا (2005-2010 ج) كوشەدە ساقالدىلار، اناۋ-مىناۋ يسلاميستەر اشىق جۇرگەن جوق، ءبارىن قاداعالاپ وتىردىق دەپتى. 2013 جىلدىڭ كۇزى ەدى. تاڭەرتەڭ جۇمىسقا كەلسەك، شامامەن وننىڭ كەزىندە، قارۋ اسىنعان 30-عا جۋىق ساقالدى جىگىتتىڭ سيريادان قازاقستانعا ۇندەۋ جولداپ تۇرعانىن كوردىك. قىرامىز-جويامىز دەگەن اڭگىمە. بۇلار كىم دەپ دەرەۋ الەۋجەلىدەن ىزدەپ، جەزقازعان مەن ساتباەۆتان سيرياعا “جيھادشىلاپ” كەتكەندەر ەكەنىن جوبالادىق. – باراسىڭ با،- دەدى رەداكتسيا. ءومىرى كورمەگەن، ەشكىمدى تانىمايتىن جەرىم. -بارامىن،-دەدىم. سول كۇنى تۇستەن كەيىن جەزقازعانعا ۇشىپ كەتتىم. ەرتەڭىنە جەزقازعان بازارىنا بارىپ، بىرەۋدى كوكە، بارەۋدى جاكە دەپ ءجۇرىپ، ءجىپتىڭ ۇشىعىن تاپتىم. ءبىراز تارقاتتىم. سوندا بايقاعانىم،

  • گەرمانيا نەگە سوعىس اشتى؟

    جازۋشى-پۋبليتسيست مارات ءبايدىلداۇلى (توقاشباەۆ): ەرتەڭ، 22-ماۋسىمدا گەرمانيانىڭ سوۆەت وداعىنا قارسى شابۋىل باستاعانىنا 81 جىل بولادى ەكەن. جىل سايىن وسىنداي كەزەڭدە «1941 جىلى 22 ماۋسىمدا فاشيستىك گەرمانيا وپاسىزدىقپەن سوعىس جاريالاماستان سوۆەت وداعىنا باسىپ كىردى» دەگەن قۇلاققا ءسىڭىستى تۇجىرىم كەزەكتى رەت قايتالانىپ جاتادى. وسى شىندىققا ۇيلەسە مە؟ نەمىستەردىڭ وپاسىزدىقپەن باسىپ كىرگەنى راس پا؟ رەسەي تاريحشىلارى 2009 جىلعا دەيىن بۇل تاقىرىپقا اۋىز اشىپ كورگەن ەمەس. ويتكەنى اقيقاتتى ايتۋعا جول بەرىلمەيتىن. تاريحي قۇجاتتار بولسا نە دەيدى؟ تاريحي قۇجاتتار گەرمانيا 1941 جىلى 21 ماۋسىمدا سوعىس جاريالاۋ تۋرالى بەرليندە ازىرلەنگەن قۇجاتتىڭ 22-ماۋسىمعا قاراعان تۇندە ماسكەۋدىڭ رەسمي وكىلدەرىنە تاپسىرىلعانىن ايتادى. گەرمانيا ەلشىسى ۆەرنەر فون دەر شۋلەنبەرگ 1941 جىلى 22 ماۋىمدا كرەملگە كەلىپ، قابىلداۋ بولمەسىندە بىرنەشە ساعات توسىپ،

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: