|  |  |  | 

كوز قاراس ساياسات سۇحباتتار

“اعاشكانى” كىم توقتاتا الادى؟ – مۇحتار جاكىشەۆ بيلىككە ۇندەۋ جولدادى

ارمان تورعايۇلى4TYAIeP1

“ساياسي رەفورماسىز ەكونوميكا دامىمايدى”. “قازاتومپروم” ۇلتتىق كومپانياسىنىڭ ەكس-پرەزيدەنتى مۇحتار جاكىشەۆ وسىلاي دەيدى.

ول Baitasov Live ارناسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ەلدە بولىپ جاتقان جاعدايلار، قازاقستان بيلىگىندەگى كەيبىر قاتەلىكتەر تۋرالى ايتتى، دەپ حابارلايدى ەكسپرەسس ك.

ەل ىشىندە “ۋران سالاسىنىڭ دانىشپانى” اتانىپ كەتكەن بۇرىنعى شەنەۋنىك جىل باسىنداعى قاڭتار وقيعاسىنا ء“ۇشىنشى كۇشتىڭ” ىقپالى بولدى دەپ ەسەپتەيدى.

اۋەلى جاعداي قالىپتى ستسەناريمەن ءوربىدى. نارازى توپ ميتينگكە شىقتى، ال قۇقىق قورعاۋ ورگاندارى ولاردى توقتاتۋعا تىرىستى. كەيىن بەيبىت ميتينگتى بۇلىككە اينالدىرعان ء“ۇشىنشى كۇش” پايدا بولدى. ولاردىڭ ارتىندا قولىندا بيلىگى بار ادامدار تۇرعانى تۇسىنىكتى،

— دەدى مۇحتار جاكىشەۆ.

ونىڭ پىكىرىنشە، قازىر ۇكىمەتتىڭ نەگىزگى مىندەتى — سىرتقى كۇشتەردىڭ كىمدەر ەكەنىن حالىققا اشىپ ايتۋ.

ول سۇحبات اراسىندا بيلىك وكىلدەرىنە ۇندەۋ جولدادى.

“وتانداستارىنىڭ تاعدىرىنا قاتىستى شەشىم قابىلداپ جاتقاندارعا ايتارىم، نە نارسەنىڭ دە باسىنا حالىقتى قويۋ كەرەك. ولاردىڭ ورنىندا سىزدەر، سىزدەردىڭ ورىندارىڭىزدا ولار بولۋى مۇمكىن ەدى. ولار — وتانداستارىڭىز، سىزدەردە ودان باسقا حالىق جوق. ەگەر ادىلەتتى شەشىم قابىلداعانىڭىزعا كۇماندانساڭىز، وندا وتانداسىڭىزدىڭ اماندىعىن ويلاڭىز. سىزدەردىڭ ودان باسقا جاقىندارىڭىز جوق. بىردە-ءبىر فرانتسۋز نە امەريكالىق سىزگە ولارداي جاقىن بولا المايدى. ويتكەنى، ءسىز تۋعان حالقىڭىزبەن قاشاندا بىرگە بولاسىز”، — دەگەن ول ءبىر مۇددەگە شوعىرلانۋدى ۇسىندى.

مۇحتار جاكىشەۆ نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ “الدىمەن ەكونوميكا، سوسىن ساياسات” يدەياسىن سىنعا الىپ، ساياسي رەفورمالار كەرەك ەكەنىن ايتىپ ءوتتى. سونىمەن قاتار، وڭتۇستىك جانە سولتۇستىك كورەيا، گەرمانيا، اقش ەلدەرىندەگى جاعدايدى مىسالعا كەلتىردى.

“امەريكادا ءبىر “اعاشكا” تۇرادى، ونىڭ بىزدەگى “اعاشكالاردان” ايىرماسى جوق دەپ ەلەستەتەيىك. ونىڭ باسىنا بىردەن “ستيۆ دجوبستىڭ بايلىعىن نەگە تارتىپ الماسقا” دەگەن وي كەلەرى انىق. ءسويتىپ، ارەكەتىن جۇزەگە اسىرا باستادى دەلىك. ونى كىم توقتاتا الۋى مۇمكىن؟ ول امەريكادا وسىلاي ىستەي الار ما ەدى؟ جوق. نەلىكتەن؟ تاۋەلسىز ءباسپاسوز ءبىر-اق كۇندە شۋ كوتەرىپ، پروكۋراتۋرا قىلمىستىق ءىس قوزعايدى. ال تاۋەلسىز سوت ونى تۇرمەگە جابار ەدى. وسىمەن ونىڭ “اعاشكا” دەگەن اتاعى جويىلادى. ەلدەگى جۇيە وعان تايراڭداۋعا مۇمكىندىك بەرمەيدى. ال قازاقستاندا ستيۆ دجوبس بولسا، ول Apple قۇرام دەگەنشە قۇردىمعا كەتەر ەدى”، — دەيدى شىعارىلىم قوناعى.

سونىمەن قاتار، مۇحتار جاكىشەۆ سۇحبات بارىسىندا “قازاقستاندا بارلىق جۇيە تاۋەلدى” دەگەن پىكىرىن اشىق ءبىلدىردى.

X

 

Related Articles

  • مينيسترلىك سارىشاعاندا زەنيت راكەتاسى بولىمشەلەرىنىڭ ۇرىس اتىستارى وتكەنىن حابارلادى

    سارىشاعانداعى اۋە شابۋىلىنان قورعانىس جاتتىعۋى. قازاقستان قورعانىس مينيسترلىگى تاراتقان سۋرەت. اقپان، 2023 جىل.  قازاقستان قورعانىس مينيسترلىگى 2 اقپاندا رەسەي جالعا العان سارىشاعان پوليگونىندا اۋە قورعانىس كۇشتەرىنىڭ زەنيت راكەتاسى بولىمشەلەرى ۇرىس اتىسى قيمىلدارىن وتكىزگەنىن حابارلادى. جاتتىعۋدىڭ نەگىزگى ماقساتى “جەكە قۇرامنىڭ اسكەري جانە ازاماتتىق ينفراقۇرىلىم نىساندارىنا جاسالعان اۋە شابۋىلدارىنا تويتارىس بەرۋ دايىندىعىن تەكسەرۋ” دەپ ايتىلادى. قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، “قولدانىستاعى قازىرگى زامانعى زەنيت راكەتاسى كەشەندەرى تسيفرلىق راديولوكاتسيالىق ستانتسيالارمەن جابدىقتالعان”. مينيسترلىكتىڭ حابارلاماسىندا راكەتا كەشەنىنىڭ اتى اتالمايدى. الايدا حابارلامادان رەسەيلىك “بۋك” كەشەنى سىنالىپ جاتقانى بايقالادى. اقپاراتقا قاراعاندا، راديولوكاتسيالىق بارلاۋ قىزمەتى “ۇشاق جانە راكەتاتەكتەس” درونداردى انىقتاعاننان كەيىن جاۋىنگەرلەر دايىن ەمەس پوزيتسيالارعا جىلجىعان. “كەشەندەر ورىستەتىلىپ، شارتتى قارسىلاستىڭ قۇرالدارى جويىلعان”. “زاماناۋي زەنيت راكەتاسى كەشەندەرىنىڭ كومەگىمەن ءبىز ناقتى ۋاقىت رەجيمىندە

  • “ۋكراين بولسام، ورىستاردىڭ شابۋىلداعانىن كۇتەر ەدىم”. لوۋرەنس فريدمانمەن سۇحبات

    ۆاجا تاۆبەريدزە “قازىر پۋتين ءۇشىن ۋكراينانى مەملەكەت رەتىندە جويىپ جىبەرۋ ماڭىزدى سياقتى” دەيدى ۇلىبريتانيا تاريحشىسى لوۋرەنس فريدمان. سۋرەتتە: رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين (ورتادا) قورعانىس ءمينيسترى سەرگەي شويگۋ (وڭ جاقتا) مەن باس شتاب جەتەكشىسى ۆالەري گەراسيموۆتىڭ ورتاسىندا تۇر. ۇلىبريتانيا تاريحشىسى لوۋرەنس فريدمان حالىقارالىق قاتىناستار، سىرتقى ساياسات پەن ستراتەگيا تاقىرىبىن زەرتتەيدى. ول قىرعيقاباق سوعىس، يادرولىق تەكەتىرەس، ۋكرايناداعى سوعىستىڭ شىعۋ تاريحى مەن بارىسى تۋرالى اكادەميالىق ەڭبەكتەر جازعان. ازاتتىقتىڭ گرۋزين قىزمەتى تاريحشىمەن سويلەسىپ، تاراپتاردىڭ جەڭىسكە جەتۋ جانە ءپۋتيننىڭ يادرولىق قارۋ قولدانۋ ىقتيمالدىعى تۋرالى سويلەستى.  سەر لوۋرەنس فريدمان بۇكىل ءومىرىن سوعىس پەن ديپلوماتيانى زەرتتەۋگە ارناعان. بريتان تاريحشىسى حالىقارالىق قاتىناستار، سىرتقى ساياسات جانە ستراتەگيا باعىتىندا زەرتتەۋلەر جۇرگىزەدى. قىرعيقاباق سوعىس، يادرولىق تەكەتىرەس، اسكەري وپەراتسيا جۇرگىزۋ ساياساتى تۋرالى

  • تاريحشى: باتىس ءسىبىر – بايىرعى قازاق جەرى. كوشىم حان – ۇلتتىق باتىرىمىز! 

    ابىلاي ماۋدانوۆ قوستانايلىق عالىم ءسىبىر جەرىن ورىس پاتشالىعىنان بۇرىن قازاق رۋلارى يگەرگەنىن كىتاپ قىلىپ باستىرماق، دەپ حابارلايدى Express Qazaqstan. تاريح عىلىمدارىنىڭ دوكتورى امانجول كۇزەمبايۇلىنىڭ ەسىمى عىلىمي ورتادا كەڭىنەن تانىمال. ول ۇنەمى “تاۋەلسىز ەل ءوز تاريحىن وزىندىك كوزقاراسى تۇرعىنان قاراپ، تالداپ، باعا بەرۋ كەرەك” دەگەن ۇستانىمدى ايتىپ كەلەدى. قوستانايلىق تاريحشى بىرنەشە جىل بۇرىن ۇلكەن ءبىر جوبانى قولعا الدى. بۇگىندە ول ۇلى ەركىن ابىلمەن بىرگە “التىن وردانىڭ باتىس ءسىبىر ۇلىسى: ەتنو-ساياسي تاريحى” اتتى ەڭبەك جازىپ جاتىر. بۇل كىتاپ الداعى جىلى (ورىس تىلىندە) جارىق كورمەك. مۇندا قازىرگى قازاقستاننىڭ شەكاراسىنان تىس قالعان بايىرعى قازاق جەرى مەن رۋلارىنىڭ كوپتەگەن تاريحى قامتىلادى.Express Qazaqstan ءتىلشىسى عالىمدى وسى تاقىرىپتا سوزگە تارتىپ، اڭگىمەلەسكەن ەدى. باتىس ءسىبىر — ءبىزدىڭ بايىرعى

  • سوعىس جاقىن ارادا اياقتالا ما؟ رەسەي ۇزاق سوعىسقا دايىن با؟ امەريكالىق ساراپشىلارمەن سۇحبات

    راديو سۆوبودا ۋكراين ساربازدارى سولەدار تۇبىندەگى مايداندا، دونەتسك وبلىسى. 11 قاڭتار 2023 جىل. بيىل سوعىس ۇزاققا سوزىلىپ، قوس تاراپ تاعى دا تەڭ تۇسە مە؟ ۋكراينامەن ۇزاق تەكەتىرەستە رەسەيدىڭ جەڭىسكە مۇمكىندىگى بار ما؟ ءبىرىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىسقا قاراپ، ۋكرايناداعى سوعىس بارىسىن بولجاۋعا بولا ما؟ ازاتتىقتىڭ ورىس قىزمەتى (راديو سۆوبودا) بۇل ساۋالداردى امەريكالىق ساراپشىلار – ينديانا ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ ەكونوميسى ميحايل الەكسەەۆپەن جانە سەتون-حولل ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ تاريحشىسى ناتانيەل نايتپەن تالقىلادى.  سوعىستى اياقتاماي، ۋكراينانىڭ دىڭكەسىن قۇرتۋ. امەريكالىق بىرنەشە ساراپشى رەسەيدىڭ ستسەناريىن وسىلاي باعالادى. ولار بيىل ۋكرايناداعى سوعىس قالاي جۇرەتىنىن بولجاپ، ۆاشينگتوندى سوعىس جاقىن ارادا اياقتالادى دەپ كۇتپەۋگە شاقىردى. اقش-تىڭ ناتو-داعى بۇرىنعى وكىلى يۆو داادلەر مەن ۆاشينگتونداعى امەريكالىق ۋنيۆەرسيتەتتىڭ ساياساتتانۋشىسى دجەيمس گولدگەيەر Foreign Affairs جۋرنالىنا “باتىس ەلدەرى رەسەيمەن ۇزاق كيكىلجىڭگە دايىن

  • امەريكا گەنەرالى بەن حودجەس: رەسەي يراننان درون الادى، ال ۋكرايناعا 50 ەل كومەكتەسىپ جاتىر

    ۆاجا تاۆبەريدزە رەسەي راكەتاسى تۇسكەن دنەپردەگى كوپقاباتتى تۇرعىن ءۇي. 14 قاڭتار 2023 جىل. اقش ارمياسىنىڭ وتستاۆكاداعى گەنەرالى بەن حودجەس ازاتتىققا بەرگەن سۇحباتىندا رەسەي اسكەرىنىڭ جۇيەسىز قيمىلداپ جاتقانىن اتاپ ءوتىپ، باتىستىڭ جاڭا قارۋ-جاراعى ۋكرايناعا سوعىستى قالاي وزگەرتۋگە مۇمكىندىك بەرەتىنىن ايتتى. وتستاۆكاداعى گەنەرال بەن حودجەس 2014-2017 جىلدارى اقش-تىڭ ەۋروپاداعى قۇرلىق اسكەرىن باسقارعان. قازىر ۆاشينگتونداعى ەۋروپا ساياساتىن تالداۋ ورتالىعىنىڭ ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر كافەدراسىنا جەتەكشىلىك ەتەدى. گەنەرال ازاتتىقتىڭ گرۋزين قىزمەتىنە سۇحباتىندا ۋكرايناعا جاڭا اسكەري تەحنيكا جەتكىزۋ سوعىس بارىسىن وزگەرتۋگە قالاي كومەكتەسەتىنىن ايتىپ، رەسەي وپەراتسياسىندا جۇيە جوعىن ءتۇسىندىردى. ازاتتىق: ۋكراينانىڭ باحمۋت جانە سولەدار قالالارى “ۆاگنەر” جالدامالى اسكەرىنىڭ ۇزدىكسىز شابۋىلىنا ۇشىراپ وتىر. ەلدىڭ شىعىسىنداعى باحمۋتتى الۋ نەگە سونشا ماڭىزدى؟ «ۆاگنەر» توبىنىڭ باسشىسى ەۆگەني پريگوجين باحمۋتتا قانداي ناتيجەگە

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: