Келешекте қай салаларды дамыту керек?

Keleşekte qay salalardı damıtu kerek?

| Dec 22, 2025

601912342_10242081195949548_2423119460646828585_n

Investordan artıq qatañ realist joq qoy. Ol salğan aqşası özine eselep qaytuı üşin tek perspektivası mol, keleşegi jarqın salalardı tañdaydı.

JPMorganChase AQŞ-tağı, älemdegi eñ iri banktiñ biri retinde aldağı 10 jılda 1,5 trln dollar investiciya qwyatının qaraşa ayında jariyaladı.

Söytip, negizgi 4 bağıttı tañdağan. Olar arı qaray 27 salağa bölinedi:

- Ozıq tehnologiya: robototehnika, farmakologiya, asa mañızdı mineraldar

- Qorğanıs, aeroğarış öndirisi: baylanıstıñ jaña buını, mülde jaña drondar

- Energetikalıq täuelsizdik: kün, atom, jaña batareyalar

- Strategiyalıq tehnologiya: JI, kiberqauipsizdik, kvanttıq esepteu

Arğı jağındağı 27 salanı oqısañ, mına bank älemdik soğısqa dayındalıp jatqan siyaqtı körinedi. Sebebi giperdıbıstağı raketa, 6G baylanıs, ğarış, adamsız tehnologiya dep kete beredi. Energiya közderiniñ tür-türi.

Ekinşi jağı bwl salalar 4-5 jılda damığan elder üşin asa qajet sektorğa aynalmaq. YAğni, salğan aqşa qaytadı. Sonday-aq bank tek aqşa tabu üşin ğana emes, wlttıq qauipsizdik twrğısınan da 1,5 trillion dollar investiciya salmaq.

Osınday qwjattar “memleket qay jaqqa qaray damu kerek”, “ekonomikanıñ qay bağıttarın damıtu kerek” degen swraqqa jauap beredi. Sebebi JPMorganChase 1,5 trln aqşasın salu üşin talay tereñ zertteu, esep-qisap jürgizdi dep oylaymın.

Nurmukhamed Baigarayev

JASTAR QALASINDAĞI RUHANI KEŞ: ALMATI ASPANI ABAY ÄNDERİMEN KÖMKERİLDİ

kerey.kz

Ämirbolat Qwsayınwlı Abay küni qarsañında Almatı qalasında aşıq aspan astındağı sahnada mıñdağan körermender Qazaqstan Respublikası Mädeniet jäne aqparat ministrliginiñ «Wlttıq kinonı qoldau memlekettik ortalığı» qoldauımen tüsirilgen Abaydıñ twñğış şığarmalar jinağınıñ jarıq köru tarihın bayandağan «Alğaşqı kitap» attı derekti fil'mdi tamaşaladı, dep jazadı Muztaumedia.kz. Dokudrama janrındağı bwl derekti fil'm qazaqtıñ neşe ğasırlıq ruhani tarihındağı tañ qalarlıq wlı oqiğa — 1909 jılı Peterbor qalasında Il'yas Boraganskiy baspasınan jarıq körgen Abaydıñ twñğış kitabınıñ qilı tağdırın beynelegen. Fil'm jalğız özi twtas bir älem jasap, şığarmaşılıqpen aynalısqan nebäri jiırma jıldıñ işinde qazaqtıñ tilin de, körkemdik, etikalıq tanımın da kürt özgertip, bwrın-soñdı türik jwrtı jetpegen biikke kötergen Abaydıñ alğaşqı kitabı qalay basılıp şıqtı, Abay közi tirisinde öziniñ
Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi

kerey.kz

Jeke arhivimnen tabılğan qwndı mwrağat «Mırjaqıp Dulatov türmede jatqanda jazğan öleñi) Bwl öleñdi 1980 – jılı Ör Altaydıñ Köktoğay audanına qarastı Düre auılında 61 jastağı Qauan Orınbasarwlı degen aqsaqal aytqanınan jeke arhivimde saqtalıp qalğanınan tauıp oqırmanmen bölisip otırmın. Ay, qwday – au, aqqa jaq, Öziñi ayan men naqaq. Aqiqat degen jolıñnın, Abıroyıñdı aşpa haq. Ayatbenen qadısqa, Alla niet aq iske. Jan almasam joq edi-au, Jaza tartsın degen baq. Meni sottap baylatıp, Zığırdandı qaynatıp. Masayrasın mäz bolıp, Qinağandı öziñ tap Jaqın jerden jau şığıp, Maqül isten dau şığıp. Dwşpan üstap qolımnan, Itter tistep tonımnan. Jaman tosu bolğan şaq, Tütqın bolıp tarığıp, Jalğız jatıp zarığıp, Aşu qısıp oydı alıp, Dert jäyilip boydı
Matematik Henry Cohn 12 ölşemde 841 kissing arrangement tabılğanın rastadı.

kerey.kz

NU matematika tobı üşin ğana emes, jalpı älemdik matematika qauımdastığında mañızdı jañalıq. Äriptesterimiz 12 ölşemdi evklidtik keñistiktegi kissing number üşin jaña tömengi şekara taptı. Bwğan deyingi tömengi şekara 840-qa teñ bolatın jäne onı britan matematikteri Djon Liç pen Nil Sloun 1971 jılı däleldegen edi. 55 jıl boyı matematikter bwl nätijeni jaqsartuğa tırısıp keldi. Endi ol nätije jaqsardı: 12 ölşemde kissing number keminde 841-ge teñ. Jaña nätije tereñ matematikalıq ideyalar men quattı GPU-esepteulerdiñ üylesimi arqılı alındı. Sferalıq kodtar men şarlardı tığız ornalastıru teoriyasınıñ jetekşi mamandarınıñ biri, MIT professorı Henry Cohn (Maryna Viazovska-men birge 24 ölşemdegi äygili jwmıstıñ avtorlarınıñ biri) osı saladağı negizgi aqparat közi bolıp sanalatın sayttı jürgizedi. Henry Cohn 12
Irannıñ raketası azayğanımen nısanağa tiyu däldigi artqan. Sebebi nede?

kerey.kz

Frud BEJAN Izrail'ge şabuıl jasalğan sät. 29 naurız 2026 jıl. Soğıstıñ alğaşqı küni Iran Izrail' men AQŞ-tıñ raketağa qarsı jüyelerin qiratu üşin jüzdegen ballistikalıq raketa jibergen. Köp raketa qwlatıldı. Al qazir Iran raketa atudı azaytıp, künine ondağan raketa jibere bastadı. Aşıq derekközderge süyengen äskeri sarapşılar Irannıñ raketa atuı azayğanımen däl tiyui joğarılğan deydi. Mwnıñ sebebine üñilip kördik. “AQŞ pen Izrail'diñ soqqıları Irannıñ raketa jiberu qondırğılarına aytarlıqtay ziyan keltirgeni anıq. Mwnı atılatın raketalardıñ azayuınan bayqauğa boladı. Biraq Iran raketaların ünemdeuge üşin kişi, biraq mañızdı dep şeşken naqtı nısandardı däl ata bastadı” deydi Vaşingtondağı Stimson Center saraptama institutınıñ ğılım qızmetkeri Kelli Griko. Qazir Iran AQŞ-tıñ Tayau şığıstağı mañızdı äskeri nısandarı men radiolokaciya
Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

kerey.kz

Bügin Almatı qalası äkimdigi Mädeniet basqarmasınıñ wyımdastıruımen Panfilov köşesi boyındağı sahnada Naurız merekesine arnalğan «Än qanatındağı Naurız» attı jas orındauşılardıñ dästürli än keşi joğarı deñgeyde ötti. Almatı qalası HH ğasırdıñ 30-jıldarınan bastap wlt mädenietiniñ wyıtqısı, ordası qızmetin atqarıp keledi. Dästürli önerdiñ iri ökilderi, zertteuşileri osı qalada twrıp, eñbek etti. Qazir de professionaldıq tiptegi dästürli muzıkanıñ eñ iri oşağı – Almatı. Mwnda etnomuzıkanıñ belgili qayratkerleri, dästürli dombıraşı, qobızşı, sıbızğışı, änşi-termeşiler äzirleytin arnaulı orta jäne joğarı oqu orındarı, öner wjımdarı şoğırlanğan. Qazaq köne muzıka aspaptarınıñ jer betindegi jalğız muzeyi men elimizdegi jalğız dästürli öner teatrı da osında. Soñğı uaqıttarı Almatı qalasında dästürli önerdi nasihattap jürgen jas önerpazdardıñ arnayı än keşi ötpep edi.