|  | 

ساياسات

نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستاندىقتاردىڭ الدىندا تۇرعان زاماناۋي سىن-قاتەرلەرگە نازار اۋداردى

ەلباسى جۇرتشىلىق جانە زيالى قاۋىم وكىلدەرىمەن، ساياسي قايراتكەرلەرمەن كەزدەستى-دەپ حابارلايدى اقوردا باسپا ءسوز قىزمتى.

كەزدەسۋگە م.جولداسبەكوۆ، ك.ساعاديەۆ، ر.شىرداباەۆ، و.ابدىكارىموۆ، ب.ىزمۇحامبەتوۆ، م.قاسىمبەكوۆ قاتىستى.

باسقوسۋ بارىسىندا كونستيتۋتسيالىق رەفورمالاردى تالقىلاۋمەن، سونداي-اق اۋىل شارۋاشىلىعى، مال شارۋاشىلىعى، دەنساۋلىق ساقتاۋ، عىلىم جانە ءبىلىم، شاعىن جانە ورتا بيزنەس سالالارىن جاڭعىرتۋمەن، جۇرگىزىلىپ جاتقان جەكەشەلەندىرۋمەن بايلانىستى حالىق ءۇشىن ماڭىزدى ەكونوميكالىق، الەۋمەتتىك، قوعامدىق اۋقىمدى ماسەلەلەر تالقىلاندى.

مەملەكەت باسشىسى تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلىندا قازاقستان كۇردەلى جول ءجۇرىپ وتكەنىن اتاپ ءوتىپ، رەسپۋبليكامىزدىڭ ودان ءارى دامۋىنىڭ نەگىزگى باعىتتارىنا قاتىستى ءوز ويىن ورتاعا سالدى.

– قازاقستان تانىمال ەلگە اينالدى، ەكونوميكامىز قارقىندى دامىپ كەلەدى. ەندى «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋدا بەلگىلەنگەن ماقساتتار مەن مىندەتتەردى ىسكە اسىرۋ ءۇشىن قول جەتكەن جەتىستىكتەرىمىزدى پايدالانا ءبىلۋ قاجەت، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستاندىقتاردىڭ الدىندا تۇرعان زاماناۋي سىن-قاتەرلەرگە نازار اۋداردى.

– نارىقتىق قاتىناستار جولىن تاڭداعان قوعامىمىزدىڭ الدىندا ورىندالۋ تيىمدىلىگى ەلدىڭ ودان ءارى دامۋىنا ىقپال ەتەتىن تۇبەگەيلى جاڭا مىندەتتەر تۇر. جاھاندىق ەكونوميكا داۋىرىندە يننوۆاتسيا كۇن تارتىبىندەگى باستى ماسەلەگە اينالدى. يندۋستريالىق توڭكەرىس ءبىزدى اينالىپ وتپەۋگە ءتيىس. ءبىز ەكونوميكامىزعا يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالاردى ەنگىزە ءبىلۋىمىز قاجەت، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

سونداي-اق، قازاقستان پرەزيدەنتى بۇل ماقساتتىڭ جۇزەگە اسىرىلۋى ءتيىستى قارجى جۇمساۋدى قاجەت ەتەتىنىن اتاپ ءوتتى.

– ەگەر يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار ازىرلەۋگە قاراجات بولمەسەك، وندا بىزگە الەمدىك جاڭا ەكونوميكالىق قۇرىلىمنىڭ اۋقىمىنان تىس قالۋ قاۋپى ءتونۋى مۇمكىن. جاپپاي ءوندىرىستى دامىتۋ ءۇشىن جاڭاشىلدىقتار ەنگىزۋ ارقىلى ەڭبەك ونىمدىلىگىن ارتتىرعان ءجون. بۇعان كاسىپورىنداردىڭ، سونداي-اق ەلدىڭ جەتەكشى جوعارى وقۋ ورىندارىنىڭ جانىنان عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارى قۇرىلىپ، ولارعا ءتيىستى قولداۋ جاسالعاندا عانا قول جەتكىزۋ مۇمكىن بولادى. ماسەلەن، مۇنداي عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتتارىن «الاتاۋ» يننوۆاتسيالىق تەحنولوگيالار پاركىنىڭ، نازارباەۆ ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ جانىنان قۇرۋعا مۇمكىندىك بار، – دەدى ەلباسى.

كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار مەملەكەت باسشىسى باستاماشى بولعان، مەملەكەتتىك بيلىك تارماقتارى اراسىندا وكىلەتتىكتەردى قايتا بولۋگە باعىتتالعان رەفورمالاردى تولىق قولدايتىندارىن ءبىلدىردى. بۇل رەتتە ەڭ الدىمەن پارلامەنتتىڭ جانە ۇكىمەتتىڭ وكىلەتتىگىن كەڭەيتۋگە، ونىڭ دەربەستىگى مەن جاۋاپكەرشىلىگىن كۇشەيتۋگە باعىتتالعان قادامداردىڭ دەر كەزىندە جاسالعانى، پروگرەسسيۆتىلىگى اتاپ ءوتىلدى.

بۇعان قوسا، كەزدەسۋگە قاتىسۋشىلار رەسپۋبليكالىق جانە جەرگىلىكتى بيۋدجەت قاراجاتىنىڭ جۇمسالۋىنا قوعامدىق باقىلاۋ جاساۋعا، سالالىق باعدارلامالاردىڭ ورىندالۋىنا، جەر رەفورماسىنا، سىبايلاس جەمقورلىققا قارسى سانانى ورنىقتىرىپ، «مۇلدەم توزبەۋشىلىك» ساياساتىن ءتيىمدى جۇزەگە اسىرۋعا، سونداي-اق بەس ينستيتۋتسيونالدىق رەفورمانى ىسكە اسىرۋ بويىنشا ۇلت جوسپارىندا بەلگىلەنگەن مىندەتتەردى كەزەڭ-كەزەڭمەن ورىنداۋعا قاتىستى تۇيتكىلدى ماسەلەلەرگە توقتالدى.

Related Articles

  • قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    ارما اعايىن! شاعىن ساراپتاما ءبىرىنشى، قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى كەلە جاتىر. داعدارىسقا قارسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ جاڭا كونتسەپتسياسىنىڭ جاسالماۋى الاڭداتادى. ءبىز قازىر 18 عاسىرلارداعى قازاق حان-سۇلتاندارى قابىلداعان ەتنوگەنەزدىك كونتسەپتسياسىمەن ءالى ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتىرمىز. ودان كەيىنگى ءۇش عاسىردا كولونيزاتسيالىق كىرىپتارلىق ەتنوگەنەزدىك جاڭا كونتسەپتسيانى قابىلداۋعا ءھام ترانسفورماتسيالاۋعا مۇرسات بەرمەدى. قولدانىستاعى قازاق شەجىرەسىن اشىپ قاراڭىز، رۋلار شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى 18 عاسىرلاردا قابىلدانعان ميزامعا سايكەس كەلەدى. ءتىپتى شەجىرەدەگى اتالىق رۋلار سول عاسىرداعى قاندايدا ءبىر تاريحي تۇلعادان (باتىردان) باستاۋ الادى نەمەسە شەجىرەدەگى اتى اتالاتىن رۋلار 18- عاسىرعا بارىپ توقتايدى، ارى قاراي ۇزىك-ۇزىك. بۇل 18- عاسىرداعى جاۋگەرشىلىك زاماننىڭ تالابىنا ساي سۇرىپتالعان قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ كورىنىسى ەدى. ياعني قازاق شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ مودەلىن قالىپتادى. ەكىنشى، ساياسي جانە مادەني شەشىمدەردىڭ

  • ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ارعى بەتتىڭ كورنەكى تۇلعالارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى

    ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ارعى بەتتىڭ كورنەكى تۇلعالارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى

    ارما الەۋمەت! 31 مامىر ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى. وسىعان بايلانىستى ىرگەلەس ەلدەردە سونىڭ ىشىندە شىعىس تۇركىستان وڭىرىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان شىڭجاڭ قازاقتارىنىڭ ساياسي، الەۋمەتتىك ءھام مادەني تاريحىن تانىپ ءبىلىپ جۇرگەنىمىز ارتىق بولماس. الدىمەن سۋرەتتەرگە تۇسىنىكتەمە: ءبىرىنشى سۋرەت: شىڭجاڭ ولكەسىندە 1934-44 جىلدارى ولكە گۋبەرناتورى بولعان شەن شيتسايدىڭ (盛世才) بەينەسى. ەكىنشى سۋرەت: تايۆان تايپەيدەگى شەن شيتسايدىڭ مازارى. 2024 جىلى ارنايى ىزدەپ تاۋىپ باسىنا بارعانداعى ەستەلىك. ول تۋرالى ەستەلىكتى كەيىن وقيسىزدار. ءۇشىنشى سۋرەت: شىڭجاڭ ولكەسى قۇمىل ايماعىنىڭ ايماق گۋبەرناتورى بولعان جولبارىس بەگ-ءتىڭ مازارى. تايۆان تايپەي قالاسىنداعى مۇسىلماندار زيراتىندا جەرلەنگەن. 2024 جىلى ارنايى ىزدەپ تاۋىپ باسىنا بارىپ قايتتىم. ءتورتىنشى سۋرەت: 1944 جىلى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسشىلەرى قۇلجا قالاسىن ازات قىلعان سوڭ قالا

  • اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: