Амстердамда Еуропа қазақтарының XIII құрылтайы өтті

امستەردامدا ەۋروپا قازاقتارىنىڭ XIII قۇرىلتايى ءوتتى

| May 26, 2015

ەۋروپانىڭ 10 ەلىندە 10 مىڭداي قانداسىمىز بار.

كوبىسى 1960 جىلدارى ەكونوميكالىق داعدارىستان كەيىن تۇركيادان كۇنكورىس قامىمەن كوشىپ كەلگەن. امستەردامداعى باسقوسۋ ەۋروپاعا قازاقتىڭ كوشىن باستاعان شىڭجاڭ قازاقتارى ۇلت-ازاتتىق كۇرەسىنىڭ باسشىسى ەلىسحان ءالىپۇلىنىڭ رۋحىنا ارنالدى.

ەۋروپاداعى قازاق جاستارى قازاقتىڭ ءان، ءبيىن شەبەر مەڭگەرگەن. بىراق، انا تىلىنە شورقاق. وسى ولقىلىقتىڭ ورنىن تولتىرۋ ءۇشىن اعا بۋىن وكىلدەرى «قازاق ءتىلى كۋرستارىن اشىپ، قازاقتىڭ مادەنيەتى، ادەت-عۇرپىن ناسيحاتتايتىن ورتالىقتاردىڭ جۇمىسى جانداندىرىلسا»، – دەيدى.

نۇرسۇلۋ قاسىم

kaztrk.kz

قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

kerey.kz

ارما اعايىن! شاعىن ساراپتاما ءبىرىنشى، قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى كەلە جاتىر. داعدارىسقا قارسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ جاڭا كونتسەپتسياسىنىڭ جاسالماۋى الاڭداتادى. ءبىز قازىر 18 عاسىرلارداعى قازاق حان-سۇلتاندارى قابىلداعان ەتنوگەنەزدىك كونتسەپتسياسىمەن ءالى ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتىرمىز. ودان كەيىنگى ءۇش عاسىردا كولونيزاتسيالىق كىرىپتارلىق ەتنوگەنەزدىك جاڭا كونتسەپتسيانى قابىلداۋعا ءھام ترانسفورماتسيالاۋعا مۇرسات بەرمەدى. قولدانىستاعى قازاق شەجىرەسىن اشىپ قاراڭىز، رۋلار شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى 18 عاسىرلاردا قابىلدانعان ميزامعا سايكەس كەلەدى. ءتىپتى شەجىرەدەگى اتالىق رۋلار سول عاسىرداعى قاندايدا ءبىر تاريحي تۇلعادان (باتىردان) باستاۋ الادى نەمەسە شەجىرەدەگى اتى اتالاتىن رۋلار 18- عاسىرعا بارىپ توقتايدى، ارى قاراي ۇزىك-ۇزىك. بۇل 18- عاسىرداعى جاۋگەرشىلىك زاماننىڭ تالابىنا ساي سۇرىپتالعان قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ كورىنىسى ەدى. ياعني قازاق شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ مودەلىن قالىپتادى. ەكىنشى، ساياسي جانە مادەني شەشىمدەردىڭ
ەل قورعانى – المات ساردار

kerey.kz

ساردار المات توبابەرگەنۇلى – ءوز داۋىرىندە ەل باسقارعان، بەدەلدى تۇلعالاردىڭ ءبىرى بولعان. ول ىرعىزدا بولىس قىزمەتىن اتقارىپ، حالىق اراسىندا سىيلى ادام رەتىندە تانىلعان. المات توبابەرگەنۇلىنىڭ ەرلىك پەن ەلدىك توعىسقان دارا جولىن كەيىن بالالارى سامىرات پەن تورەمۇراتتا جالعىستىردى. ال ونىڭ شوبەرەسى عالىمجان ءابدىسالاموۆ ەۋروپا مەن ورتا ازياعا تانىمال قازاقتان شىققان تۇڭعىش سكريپكاشى بولعان. ءحىح عاسىردىڭ باسىندا دۇنيەگە كەلىپ، سول عاسىردىڭ سوڭعى ون جىلدىعىندا ومىردەن وتكەن المات توبابەرگەنۇلى باسىنداعى بيلىگى مەن بەدەلىن ەلىنىڭ يگىلىگىنە، جۇرتىنىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىنە ارنالعان ءوز زامانىنىڭ ايتۋلى تۇلعالارىنىڭ ءبىرى ەدى. «ارجاعى دا اتاقتى ەر…» تاعى ءبىر ءجۇز جىل ءارى جىلجىپ، ءحVىىى عاسىر تاريحىن پاراقتاساق، ول كەزەڭدە ەل باسىنان وتكەن قايعىلى وقيعالار كوپ بولعانىن كورەمىز، «اقتابان شۇبىرىندى، القاكول سۇلاما» حالقىمىزدى
يراننىڭ راكەتاسى ازايعانىمەن نىساناعا تيۋ دالدىگى ارتقان. سەبەبى نەدە؟

kerey.kz

فرۋد بەجان يزرايلگە شابۋىل جاسالعان ءسات. 29 ناۋرىز 2026 جىل. سوعىستىڭ العاشقى كۇنى يران يزرايل مەن اقش-تىڭ راكەتاعا قارسى جۇيەلەرىن قيراتۋ ءۇشىن جۇزدەگەن بالليستيكالىق راكەتا جىبەرگەن. كوپ راكەتا قۇلاتىلدى. ال قازىر يران راكەتا اتۋدى ازايتىپ، كۇنىنە ونداعان راكەتا جىبەرە باستادى. اشىق دەرەككوزدەرگە سۇيەنگەن اسكەري ساراپشىلار يراننىڭ راكەتا اتۋى ازايعانىمەن ءدال ءتيۋى جوعارىلعان دەيدى. مۇنىڭ سەبەبىنە ءۇڭىلىپ كوردىك. “اقش پەن ءيزرايلدىڭ سوققىلارى يراننىڭ راكەتا جىبەرۋ قوندىرعىلارىنا ايتارلىقتاي زيان كەلتىرگەنى انىق. مۇنى اتىلاتىن راكەتالاردىڭ ازايۋىنان بايقاۋعا بولادى. بىراق يران راكەتالارىن ۇنەمدەۋگە ءۇشىن كىشى، بىراق ماڭىزدى دەپ شەشكەن ناقتى نىسانداردى ءدال اتا باستادى” دەيدى ۆاشينگتونداعى Stimson Center ساراپتاما ينستيتۋتىنىڭ عىلىم قىزمەتكەرى كەللي گريكو. قازىر يران اقش-تىڭ تاياۋ شىعىستاعى ماڭىزدى اسكەري نىساندارى مەن راديولوكاتسيا
ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

kerey.kz

بۇگىن الماتى قالاسى اكىمدىگى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پانفيلوۆ كوشەسى بويىنداعى ساحنادا ناۋرىز مەرەكەسىنە ارنالعان «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءداستۇرلى ءان كەشى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الماتى قالاسى حح عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇيىتقىسى، ورداسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. ءداستۇرلى ونەردىڭ ءىرى وكىلدەرى، زەرتتەۋشىلەرى وسى قالادا تۇرىپ، ەڭبەك ەتتى. قازىر دە پروفەسسيونالدىق تيپتەگى ءداستۇرلى مۋزىكانىڭ ەڭ ءىرى وشاعى – الماتى. مۇندا ەتنومۋزىكانىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى، ءداستۇرلى دومبىراشى، قوبىزشى، سىبىزعىشى، ءانشى-تەرمەشىلەر ازىرلەيتىن ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارى، ونەر ۇجىمدارى شوعىرلانعان. قازاق كونە مۋزىكا اسپاپتارىنىڭ جەر بەتىندەگى جالعىز مۋزەيى مەن ەلىمىزدەگى جالعىز ءداستۇرلى ونەر تەاترى دا وسىندا. سوڭعى ۋاقىتتارى الماتى قالاسىندا ءداستۇرلى ونەردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن جاس ونەرپازداردىڭ ارنايى ءان كەشى وتپەپ ەدى.
اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟

kerey.kz

كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا