Али Гасанов: Әзiрбайжанды да қолшоқпар еткiсi келетiн мемлекеттер бар

الي گاسانوۆ: ءازiربايجاندى دا قولشوقپار ەتكiسi كەلەتiن مەملەكەتتەر بار

| Aug 4, 2015

جاقىندا باكۋدە ء“ازiربايجاننىڭ ۇلتتىق باسپاسوزiنە – 140 جىل” اتتى ۇلكەن عىلىمي-پراكتيكالىق كونفەرەنتسيا ءوتتi. وسى كونفەرەنتسيادا ءازiربايجان پرەزيدەنتiنiڭ كومەكشiسi, بەلگiلi ساياساتتانۋشى الي گاسانوۆ بىلاي دەدi: “وتان، ۇلت، حالىق. ءاربiر ءازiربايجان جۋرناليسi ءوزiنiڭ وسى ءۇش ۇعىمعا، ءۇش ماسەلەگە بايلاۋلى ەكەنiن ەشۋاقىتتا ۇمىتپاۋى كەرەك. اسiرەسە، بۇل جەردە “وتانشىلدىق” دەگەن ماسەلەگە ەرەكشە نازار اۋدارار ەدiم. ءازiربايجان سەكiلدi جاس مەملەكەتتiڭ قازiرگi جۋرناليستيكاسى وتانشىلدىقتى ۇدايى العا شىعارعانى، العا شىعارعاندا دا بiرiنشi ورىنعا قويعانى ءجون. وتانشىلدىقتى ەشۋاقىتتا ەكiنشi پلانعا ىعىستىرۋعا بولمايدى!”

بۇل ءسوزدi جاي ساياساتتانۋشى ەمەس، ءازiربايجان پرەزيدەنتiنiڭ كومەكشiسi ايتىپ وتىر. دەمەك، بۇل – ءازiربايجاننىڭ بۇگiنگi جۋرناليستيكاسىنىڭ الدىنا قويىلعان تالاپ-تiلەك تە!

ادام سالىستىرام دەپ سالىستىرمايدى عوي، ەرiكسiز… قازاقستاننىڭ ورىستiلدi باسپاسوزiنە نازار سالىڭىزشى، تۇپ-تۋرا رەسەي ءباسپاسوزiنiڭ كوشiرمەسi. “كوشiرمەسi” دەيمiز-اۋ، اينا-قاتەسiز ءدال ءوزi! كۇلبiلتەلەگەنi دە، كۇشەنگەنi دە، كiجiنگەنi دە! تiپتi, قۋانعاندارى دا! ورىس مەكتەبiنiڭ جانىنان قازاق سىنىبىن اشتىرماي قويسا (ومبىدا بولسىن، استراحاندا بولسىن، تالدىقورعاندا بولسىن…), الاقايلاپ قۋانعاندارى دا بiر-بiرiنەن اينىمايدى-اۋ، اينىمايدى…

ا.گاسانوۆ سونىمەن بiرگە مىنا ماسەلەگە دە نازار اۋداردى. جاقىندا باكۋدە جازعى ەۋروپا ويىندارى ءوتتi. بۇل ويىنداردىڭ وتە جوعارى دەڭگەيدە وتكەنiن دۇنيەجۇزi ءوز كوزiمەن كوردi دە. “سولاي بولا تۇرسا دا، جازعى ەۋروپا ويىندارى وتەر قارساڭدا ءانتيازiربايجاندىق توپتار (ا.گاسانوۆ بۇل جەردە ارمەنيانىڭ كەيبiر گازەت-جۋرنالدارىن جانە وسىلاردى قولداعان رەسەيلiك، شەتەلدiك توپتاردى ايتىپ وتىر – رەد.) “باكۋ مۇنداي شارانى وتكiزۋگە دارمەنسiز” دەپ اشىق ايتتى. بiز مۇسىلمان ەلدەرiن تۇقىرتۋعا دايىن تۇراتىن كۇشتەردiڭ وتە كوپ ەكەنiن بiر ساتكە دە ۇمىتپاۋعا تيiسپiز. ونى ايتاسىز، ءازiربايجاندى قولشوقپار ەتكiسi كەلەتiن iرi-iرi مەملەكەتتەر دە بار. بiراق، بiز ەشۋاقىتتا قولشوقپار بولمايمىز جانە بولا دا المايمىز. ويتكەنi, ءازiربايجاننىڭ مەملەكەتتiك ساياساتى – ازiربايجان ۇلتىنىڭ مۇددەسiنە بايلاۋلى!” – دەدi الي گاسانوۆ.

ءامiر نۇرتايۇلى.

zhasalash.kz

اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟

kerey.kz

كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا
سي ءتسزينپيننىڭ قىتاي اسكەري باسشىلىعىن “تازالاۋى” نەنى بىلدىرەدى؟

kerey.kz

ريد ستەنديش رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين (وڭ جاقتا) ەلگە ساپارمەن كەلگەن قىتاي گەنەرالى چجان يۋسيامەن قول الىسىپ تۇر. 2017 جىل. وتكەن اپتانىڭ اياعىندا قىتايدىڭ ورتالىق اسكەري كوميسسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنەن ءارى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەلىگىنەن بوساتىلدى. اسكەري باسشىلىقتاعى مۇنداي جوعارى شەندى تۇلعانىڭ ورنىنان الىنۋى پەكيننىڭ تايۆانعا قاتىستى جوسپارىنا، اقش-پەن باسەكەسىنە جانە ايماقتاعى تۇراقتى ويىنشى رەتىندەگى رولىنە قاتىستى بىرقاتار سۇراق تۋعىزىپ وتىر. 24 قاڭتار كۇنى پەكين قىزمەتتەن بوساتىلعان گەنەرال چجان يۋسيا (قىتاي باسشىسى سي ءتسزينپيننىڭ كوپ جىلدان بەرگى سەنىمدى سەرىگى بولعان) تەرگەۋگە الىندى دەپ حابارلادى. توسىن شەشىمنەن كەيىن سي تسزينپين اسكەري باسشىلىق شىڭىندا جالعىز ءوزى قالدى. قىتايدى زەرتتەۋشى ساراپشىلار مۇنىڭ بيلىك ساباقتاستىعىنا ەلەۋلى سالدارى بولادى دەيدى. ال پەكيننىڭ سەرىكتەستەرى
Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعى

kerey.kz

شۆەتسيا مەن دانيا ۋكرايناعا ارناپ بريتان-شۆەد وندىرىسىندەگى زاماناۋي Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىلارىن ساتىپ الۋعا بىرىگىپ كىرىستى. كەشەن اسىرەسە جاقىن قاشىقتىقتا ۇشاتىن يراندىق «شاحەد» دروندارىنا قارسى ەڭ ءتيىمدى قارۋدىڭ ءبىرى. قازىرگى ۋاقىتتا Tridon Mk2 ءوز كلاسىنداعى ەڭ وزىق اۋە شابۋىلىنا قارسى جۇيە سانالادى. Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى اتىس قارقىنى. ول مينۋتىنا 300 وققا دەيىن جاۋدىرا الادى. وسىلايشا اۋە كەڭىستىگىنە ەنەتىن شاعىن درونداردىڭ كوزىن جىلدام ءارى ءدال جويۋعا مۇمكىندىك تۋادى. تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى اتىلاتىن 40-مم سناريادتاردىڭ قۇنى نەبارى 27 دوللاردى قۇرايدى. ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى ەكەنىن دالەلدەيدى. قارۋ-جاراق سالاسىنداعى ماماندار ۋكرايناداعى اسكەري قاقتىعىستاردى ەسكەرە وتىرىپ، ارزان ءارى ءتيىمدى اۋە قورعانىسى قارۋىنا سۇرانىس جوعارى ەكەنىن ايتادى. Tridon Mk2 جۇيەسىندە قولدانىلاتىن ارنايى بريتاندىق
كەلەشەكتە قاي سالالاردى دامىتۋ كەرەك؟

kerey.kz

ينۆەستوردان ارتىق قاتاڭ رەاليست جوق قوي. ول سالعان اقشاسى وزىنە ەسەلەپ قايتۋى ءۇشىن تەك پەرسپەكتيۆاسى مول، كەلەشەگى جارقىن سالالاردى تاڭدايدى. JPMorganChase اقش-تاعى، الەمدەگى ەڭ ءىرى بانكتىڭ ءبىرى رەتىندە الداعى 10 جىلدا 1,5 ترلن دوللار ينۆەستيتسيا قۇياتىنىن قاراشا ايىندا جاريالادى. ءسويتىپ، نەگىزگى 4 باعىتتى تاڭداعان. ولار ارى قاراي 27 سالاعا بولىنەدى: – وزىق تەحنولوگيا: روبوتوتەحنيكا، فارماكولوگيا، اسا ماڭىزدى مينەرالدار – قورعانىس، اەروعارىش ءوندىرىسى: بايلانىستىڭ جاڭا بۋىنى، مۇلدە جاڭا دروندار – ەنەرگەتيكالىق تاۋەلسىزدىك: كۇن، اتوم، جاڭا باتارەيالار – ستراتەگيالىق تەحنولوگيا: جي، كيبەرقاۋىپسىزدىك، كۆانتتىق ەسەپتەۋ ارعى جاعىنداعى 27 سالانى وقىساڭ، مىنا بانك الەمدىك سوعىسقا دايىندالىپ جاتقان سياقتى كورىنەدى. سەبەبى گيپەردىبىستاعى راكەتا، 6G بايلانىس، عارىش، ادامسىز تەحنولوگيا دەپ كەتە بەرەدى. ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ ءتۇر-ءتۇرى. ەكىنشى
زەلەنسكي ۋيتكوفف جانە كۋشنەرمەن “مازمۇندى اڭگىمە” بولعانىن ايتتى

kerey.kz

ۆلاديمير زەلەنسكي ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي اقش پرەزيدەنتىنىڭ ارنايى ۋاكىلى ستيۆ ۋيتكوفف جانە ترامپتىڭ كۇيەۋبالاسى دجارەد كۋشنەرمەن تەلەفونمەن ء“ماندى ءارى كونسترۋكتيۆتى” اڭگىمەلەسكەنىن حابارلادى. ۋيتكوفف پەن كۋشنەر 2 جەلتوقساندا ماسكەۋدە رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن كەزدەسكەن. ء“بىز كوپتەگەن اسپەكتىگە نازار اۋداردىق جانە قانتوگىستى توقتاتىپ، رەسەيدىڭ ءۇشىنشى رەت باسىپ كىرۋ قاۋپىن جويۋعا كەپىلدىك بەرەتىن ماڭىزدى جايتتاردى، سونىمەن بىرگە رەسەيدىڭ وتكەن جولعىداي ۋادەسىن ورىنداماۋ قاۋپى سياقتى نارسەلەردى تالقىلادىق” دەدى زەلەنسكي. اڭگىمەگە سونىمەن بىرگە قازىر اقش-تا جۇرگەن ۋكراينا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك جانە قورعانىس كەڭەسىنىڭ حاتشىسى رۋستەم ۋمەروۆ، قارۋلى شتابتىڭ باستىعى اندرەي گناتوۆ قاتىسقان. Axios دەرەگىنشە، اڭگىمە ەكى ساعاتقا سوزىلعان. كەلىسسوزدەردەن حابارى بار دەرەككوزدىڭ ايتۋىنشا، ۋيتكوفف پەن كۋشنەر ەكى جاقتىڭ دا تالاپتارىن جيناپ جاتىر جانە ءپۋتيندى دە، زەلەنسكيدى دە