Otırısta biılğı 10 aydağı äleumettik-ekonomikalıq damu, industriyalıq-innovaciyalıq bağdarlamanı jüzege asıru, sonday-aq «Samwrıq-Qazına» WÄQ» AQ-nı tranformaciyalau jönindegi tapsırmalardıñ orındaluınıñ qorıtındıları qarastırıldı.

Memleket basşısı qalıptasqan ekonomikalıq jağdayda oğan beyimdeluge jäne äri qaray damuğa qajetti mümkindikterdi tabu mañızdı ekenin atap ötti.

Büginde memlekettik şığıstar 1,5 trillion teñgege qısqardı jäne ol auırtpalıqsız jasaldı. Byudjettiñ kiris böligindegi qiındıqtarğa qaramastan, memleket tarapınan äleumettik kepildikter uaqtılı orındaluda. Bwl öte mañızdı, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Nwrswltan Nazarbaev Ükimet pen Parlament «100 naqtı qadam» Wlt josparı ayasında birlesken auqımdı jwmıs atqarğanın, nätijesinde 2016 jıldıñ 1 qañtarına deyin barlıq institucionaldıq reformalardı jüzege asırudıñ zañnamalıq negizi qamtamasız etiletinin ayttı.

Memleket basşısı älemdik ekonomika ösiminiñ bayaulauı negizgi şikizat tauarlarına swranıs pen bağanıñ tömendeui jağdayında, sonday-aq teñgeniñ erkin aynalım bağamına köşuge baylanıstı dağdarısqa qarsı jüyeli jäne jedel şaralar qabıldau qajettigi tuındaytınına nazar audardı.

Atap aytqanda, Qazaqstan Prezidenti dağdarıs öziniñ teris saldarlarımen birge otandıq ekonomikanı qayta qwrılımdau üşin, onıñ bäsekelik qabiletin arttıru üşin jaña mümkindikter beretinine toqtaldı.

Öziniñ bäsekege qabiletin körsetken küşti kompaniyalar ğana qalatın uaqıt keldi. Qalğandarı ketui tiis, olardıñ ornına zamanaui menedjment, jaña marketingtik strategiya, jaña mamandar äkeletin jaña basqaruşılar keledi. Bwl üderisterdiñ ayqın reglamenttelui jäne aşıq zañnamalıq negizi boluı tiis, – dedi Memleket basşısı

Nwrswltan Nazarbaev Parlament oñaltu jäne bankrottıq turalı zañnamağa menşik iesin auıstıru jäne kreditordan qorğau tetikterin jaqsartatın tüzetuler qabıldağanın ayttı.

Osı qwjat arqılı käsiporındı qarjılıq sauıqtıru maqsatında qarızdı qayta qwrılımdau mäselesin qarızger men qarız beruşi birlesip şeşetin, tölem qabiletsizdigin retteudiñ jaña jüyesi qalanadı.  Bankrottıq üderisi – küyrep qalu emes, käsiporındı damudıñ jaña deñgeyine şığaru ğana. Bwl rette osı üderistiñ artıq-kemin egjey-tegjeyli tüsindiretin, oylanıp isteytin qajırlı eñbek qajet, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Elbası jekeşelendirudiñ ekinşi «tolqınınıñ» qarqını jetkiliksiz ekenine toqtaldı.

Osı nauqandı bastağalı bäsekelik ortağa nebäri 2013 nısan berildi. Meniñ tapsırmam boyınşa Ükimet memleketsizdendiru jäne jekeşelendiru amaldarın tübegeyli qayta qaradı, olar büginde Parlamentte qaralıp jatqan jaña zañ jobasında körinis taptı. Ükimetke wlttıq holdingter men respublikalıq menşiktegi meylinşe iri 65 käsiporındı, sonday-aq «Samwrıq-Qazına» qorınıñ 182 enşiles käsipornın qamtitın jekeşelendiru nısandarınıñ basımdılığı bar tizbesin bekitudi jäne onı dereu jüzege asıruğa kirisudi tapsıramın. Bwl rette nısandardı jekeşelendiruge berip qana qoymay, olardıñ satılım aldındağı dayındığın qamtamasız etu kerek, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezidenti jariya etu, zañdastıru ayasındağı körsetkiştiñ kölemi jetkiliksiz ekenine nazar audardı. Nauqan jariyalanğalı beri nebäri 388,5 mlrd. teñgeniñ müligi jariya etilgen.

Jekeşelendiru men zañdastıru – biznesmenderdiñ jaña legin qalıptastırudıñ jolı. Osığan baylanıstı auqattı adamdardı osı nauqanğa qatısuğa şaqıramın. Jekeşelendiruge Qazaqstan kompaniyalarınıñ qatısqanı mañızdı. Zañdastıru – memlekettik qızmetşilerden bastalıp, barlıq azamattarğa birdey mindetti bolatın tabıstar men şığıstardı jalpığa birdey jariya etu aldındağı soñğı äreket. Büginde mülikti zañdastıru üşin meylinşe qolaylı jağday jasalğan. Endi Ükimet zañ ayasındağı barlıq aktilerdi qısqa merzimde qabıldauı jäne olardı äkimdermen birlesip tiimdi jüzege asıra bastauı tiis, – dedi Memleket basşısı.

Nwrswltan Nazarbaev memleket-jekemenşik seriktestiginiñ türli formaları ekonomikanıñ barlıq salasında qoldanılıp, infraqwrılımdı, sonıñ işinde äleumettik infraqwrılımdı damıtudıñ negizgi tetigine aynaluı tiistigin atap ötti.

Büginde memleket-jekemenşik seriktestigin qoldanu üşin barlıq jağday jasalğan, tiisti qwqıqtıq-normativtik aktiler qabıldanğan. Biraq äli künge oydağıday tiimdiligi joq. Memlekettik organdarmen jäne mindetti türde äkimdiktermen memleket-jekemenşik seriktestigin engizu mäseleleri jöninde keñ auqımdı ädistemelik jwmıs jürgizu qajet, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Memleket basşısı bwl orayda halıqqa memleket-jekemenşik seriktestiginiñ negizgi qağidattarın tüsindirudiñ qajettiligin jäne sonıñ ayasında şeteldik investiciyalar tartu jwmıstarın küşeytu kerektigin ayttı.

Elbası elde jüzege asırılıp jatqan industriyalıq-innovaciyalıq jäne «Nwrlı jol» bağdarlamaları önerkäsipti jäne infraqwrılımdı damıtuğa zor ıqpal etetinin atap ötti.

«Nwrlı jol» ayasında avtokölik magistral'darınıñ qwrılısına ğana 70 mıñday adam tartılğan. Sonday-aq birqatar äleumettik mañızı bar is-şaralar jüzege asırıluda. Bağdarlama ayasında bölingen qarajattı der kezinde jäne tiimdi igeru qajet, – dedi Memleket basşısı.

Nwrswltan Nazarbaev qazirgi jağdaydı eskere otırıp, industriyalandırudıñ ekinşi besjıldığın jandandıru qajettigine nazar audardı.

Investiciyalıq belsendilik pen swranıs tömendeude, al bäseke tek küşeyip keledi. Sondıqtan industriyalıq-innovaciyalıq bağdarlamanı jandandıru barısında önimdilik pen tiimdilikti arttıruğa, önimdiligi az salalardı qoldaudan bas tartıp, aldımen eksportqa bağıttalğan  perspektivası barın ğana tañdauğa den qoyğan jön, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Memleket basşısı ötken jıldarı köptegen industriyalıq jobalar iske qosılğanın ayttı.

Alayda, solardıñ köpşiligi qazirgi jağdayda bäsekege qabiletsiz bolıp, memlekettik qoldaudıñ esebinen ğana twr. Osınıñ bäri san qualaudıñ saldarı. Öñir basşıları kim köp qwrılıs saladı degen jarıs wyımdastırdı. Endi bwl käsiporındar jwmıs orındarın qısqartatının mälimdep, Ükimetten kömek swrap jügirip jür. Mwnıñ bäri özektilendirilgen industriyalıq-innovaciyalıq bağdarlamada eskerilui tiis. 2016 jıldıñ 1 säuirinen bastap biz bağdarlamanıñ jaña formatı boyınşa jwmıs isteuge tiispiz, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Qazaqstan Prezidenti soñğı uaqıttarı bizdiñ elmen ıntımaqtasqısı keletin älemniñ jüzden astam iri kompaniyaları basşılarımen kezdeskenin ayttı.

Älemde Qazaqstanda biznes jürgizuge degen zor qızığuşılıq bar. Meniñ jıl basınan beri memleket basşılarımen ötken kezdesulerimniñ barısında Wlıbritaniya, Franciya, Qıtay, Japoniya siyaqtı ekonomikalıq jağınan quattı elderdiñ investorlarımen jalpı qwnı şamamen 46 mlrd. dollar bolatın 130 kelisimge qol qoyıldı. Osı uağdalastıqtarı jüzege asıru bizge älemdik narıqta swranıs bar tauarlar öndiruge, mıñdağan jaña jwmıs orındarın aşuğa mümkindik beredi. Sondıqtan Ükimet pen äkimder osı kelisimderdi jüzege asıruğa kirisip, qatañ monitoring jasauı tiis, – dedi Memleket basşısı.

Nwrswltan Nazarbaev investiciyalıq zañnamanı jetildiru, investiciyalıq subsidiyalar men salıq artıqşılıqtarın engizu, şeteldik jwmıs küşin äkelu üderisin jeñildetu, vizasız kiru qarastırılğan elder tizimin wlğaytu siyaqtı şaralar qağaz jüzinde qalıp qoymauı tiistigin ayttı.

Bizdiñ vedomstvolarımızdıñ arasında investiciya tartu mäselesinde üylesim joq.  Büginde investor üşin «bir tereze» bolmay twr. Men ministrler men äkimder investor tartuğa tikeley jauaptı ekenin birneşe ret aytqan bolatınmın. Bwl jwmıs naqtı nätijege – investiciyalıq jobanı jüzege asıruğa bağıttaluı tiis. Bizge, sirä, salalıq ministrler men äkimderdiñ qanşa investiciya tartqanı jäne qanşa jwmıs ornın aşqanı jöninde reyting engizu kerek şığar,  – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Memleket basşısı sonday-aq käsipkerlikti qoldau jäne bölingen qarajattı sapalı igeru jönindegi jwmıstardı tiimdi jürgizu qajettigine de nazar audardı.

Elbası «Samwrıq-Qazına» qorı aktivteriniñ qwrılımı onıñ şağın äri tiimdi basqarıluın qamtamasız etetin mejege deyin oñtaylandırıluı kerektigin ayttı.

Qordıñ barlıq vertikali boyınşa funkciyalardıñ oñtaylanuın batıl engizip, tiimsiz şığıstardı qısqartu qajet. Men satıp aludıñ halıqaralıq täjiribege negizdelgen jaña modeli men demeuşiliktiñ jañarğan ülgisin qoldaymın. Qordıñ öziniñ ğana emes, onıñ enşiles wyımdarınıñ da şetelderdegi ökildikteriniñ sanın qısqartu mäselesin qarastıru kerek, – dedi Memleket basşısı.

Nwrswltan Nazarbaev bwlardı wstap twru üşin jıl sayın orasan qarajat jwmsalatının, qarjı ministrligi byudjet qarajatı şığıstarın jiti qadağalauı kerektigin ayttı.

Memleket basşısı qordıñ qajetti mölşerde joğarı biliktiligi jäne jetkilikti täjiribesi bar qızmetkerleri boluğa tiistigine nazar audardı.

Qazirgi sätte qorda «aynalmalı esikter» qağidatı boyınşa memlekettik organdardan «Samwrıq-Qazınağa» jäne keri bağıttağı rotaciya ürdisi bayqalıp otır. Şeteldik täjiribede top-menedjerlar jetistikteri men biznes qwrılımdarında jwmıs maşığı jetkilikti käsipqoylar arasınan irikteledi. Al bizde qorda, wlttıq kompaniyalardağı joğarı lauazımdarğa ömir boyı memlekettik qızmette jwmıs istegen adamdar qabıldanadı. Sosın ol adamdar aktivterdi, kompaniyalardı memlekettik qızmette äkimdikti, departamentti nemese bölimdi basqarğanday ädistermen basqaradı. Qordıñ 6 basqarma müşesiniñ 5-eui bwrın bizneste bir kün de jwmıs istep körmegen, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Bwl rette Qazaqstan Prezidenti mañızdı orındarğa halıqaralıq kompaniyalarda tabıstı täjiribeleri bar käsipqoylardı tartqan jön ekenin ayttı.

Keñesşiler tartu barısında olardıñ aldına özderin qazaqstandıqtar arasınan almastıratın mamandar dayındau mindetin qoyğan jön. Bwl memlekettik organdardıñ barlıq birinşi basşılarına da qatıstı, öytkeni almastıratın adam izdegende köbinese onıñ töñireginde dayın kandidaturalar bolmay şığadı. Joğarı deñgeydegi kadrlar dayarlau üşin memleket köp qarajat şığındaydı. Meritokratiya normağa aynaluğa tiis. Bwl qağidat barlıq salada qoldanıluı kerek, – dedi Memleket basşısı.

Nwrswltan Nazarbaev Ükimetke «Samwrıq-Qazına» qorın transformaciyalau bağdarlamasın jüzege asıru jöninde qajetti şaralar qabıldaudı, 2016 jılğı 1 säuirge deyin basqarudıñ jaña modeli men qwrılımına köşuin qamtamasız etudi tapsırdı.

Qazaqstan Prezidenti sonday-aq bügin «Memlekettik qızmet turalı» zañğa öziniñ veto qoyğanın, ol jetildirilu üşin Parlamentke qaytarılğanın ayttı.

Memlekettik qızmetşilerdiñ zañda bekitilgen zeynet jasına jetken kezde zeynetke şığuına qatıstı naqtı wstanımdı ayqındau qajet. Bwl Prezident tağayındaytın, zeynetke şığu merzimi 1 jıldan 5 jılğa deyin wzartıluı mümkin keybir lauazımdardan basqa sayasi memlekettik qızmetşilerge de qatıstı qoldanıluğa tiis, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Memleket basşısı elde qabıldanuı tiis meylinşe naqtı şaralar biılğı jıl soñına deyin Qazaqstan halqına arnalğan Joldauda jariya etiletinin ayttı.

Nwrswltan Nazarbaev kürdeli jağdayda da Ükimet pen öñirlerdiñ äkimderi ekonomikalıq ösimdi ıntalandıru, jwmıspen qamtu jäne halıqtıñ kiristerin qoldau üşin rezervter qarastıruı tiistigin atap ötti.

Ükimettiñ dağdarıstıq qwbılıstardı eñseru jönindegi qalıptasqan amal-ädisteri men tetikteri bar ekenin bilemin. Biılğı jılğa arnalğan respublikalıq byudjetti naqtılau jäne üşjıldıq byudjet ölşemderin özgertu jönindegi Ükimettiñ wsınıstarın men qoldadım. Biz büginde äleumettik mañızı bar köptegen tauar türleri bağasınıñ ösip jatqanın körip otırmız. Osığan baylanıstı Ükimet pen äkimder asa qajetti tauarlar bağasınıñ monitoringin jürgizu jwmısın jandandıruğa tiis, eger qajet bolsa, halıqtıñ älsiz toptarına ataulı äleumettik kömek arqılı qoldau körsetu kerek, – dedi Memleket basşısı.

Sonımen qatar Qazaqstan Prezidenti bağanı wstap twru iskerlik ahualdı naşarlata otırıp, bizneske qısım jasau tetigine aynalmauğa tiistigine nazar audardı.

Bağanıñ däleldi türde arttırılu men payda tabu maqsatında ösiriluin ayqın ajıratu qajet. Tauardıñ şınayı narıqtıq bağası boluğa tiis. Asa qajetti tauarlarğa qatıstı alıpsatarlıqqa jol bermegen jön. Barlıq öñirdegi ahualdı qadağalap otıru kerek. Eñ aldımen, bwl üşin jeke jauapkerşilik äkimder men Ükimet müşeleriniñ moynında boladı, – dedi Nwrswltan Nazarbaev.

Memleket basşısı barlıq bağıt boyınşa nätijeli jwmıs talap etiletinin ayttı.

Bizder üşin isterimizdiñ ar jağında naqtı nätijeler, naqtı payda jäne qoğamnıñ igilikteri twratın jaña kezeñi bastaldı. Ükimettiñ är müşesi men ärbir eñbekkerdiñ qızmeti osılay bağalanatın boladı. İs-qimıldı, reformalardıñ jäne elimizdiñ ekonomikasınıñ jaña formağa köşuiniñ mezgili keldi, – dedi Qazaqstan Prezidenti.

Jiın barısında sonday-aq wlttıq ekonomika ministri E.Dosaev, investiciyalar jäne damu ministri Ä.Isekeşev, «Samwrıq-Qazına» WÄQ» AQ basqarmasınıñ törağası Ö.Şökeev jäne Wlttıq bank törağası D.Aqışev bayandama jasadı.

Aq orda baspa söz qızmeti