|  |  |  | 

Jañalıqtar Sayasat Qazaq şejiresi

Qazaqstannıñ daulı jerlerdi Qıtay men Reseyden qalay alğanı belgili boldı

“Habar” telearnasındağı “Täuelsizdik tağılımı” bağdarlamasında Qazaqstan şekarasınıñ qalay bekitilgeni aytıldı, – dep habarlaydı Tengrinews.kz tilşisiTengrinews.kz te.

“Men älemde toğızınşı orın alatın Qazaqstan şekarasınıñ zañ jüzinde qalay bekitilgeni jaylı aytqım kelip otır. Qıtay Halıq Respublikasımen öte qiın kelissözder jürgizildi. Kelissözder 1992 jılı bastalıp, 1994 jılı şekaranı jürgizu turalı kelisimşartqa qol qoyıldı, biraq eki jer telimi daulı boldı – bwl ejelgi jerlerimiz edi. HİH ğasırda jasalğan kelissözder osı daulı mäseleler jer telimderiniñ Qıtaydıñ ieliginde ekenin körsetti. Aldımızda qiın mäsele twrdı – osı territoriyağa ielik etuge qwqıq alu”, – dep eske aldı Senat spikeri Qasım-Jomart Toqaev.

Onıñ aytuınşa, qıtay delegattarı mıñ, tipti on mıñ jıl boyı kelissöz jürgizuge dayın edi, alayda qazaqstandıq sayasatkerler osı kezde Nwrswltan Nazarbaevtan kömek swradı.

“Bizdiñ Prezidenttiñ aytqan sözderi senimdi boldı, ol bwl mäseleni qazir şeşu kerek jäne jerdi Qazaqstanda qaldıru kerek dedi, sebebi bolaşaqta bwl mäsele Qazaqstan üşin de, Qıtay üşin de ülken problema tuğızadı, biz strategiyalıq seriktes bola almay qalamız dedi. QHR törağası Czyan Czemin' sol kezde “Men aşığın aytayın, qıtay halqı, onıñ işinde Gonkong pen Tayvan' halqı bwl mäseleni şeşuge qarsı” dedi. Sonımen qatar, äskeri de qarsı boldı. Prezidentimizdiñ jigeri men strategiyalıq köregendiliginiñ arqasında, bwl mäsele Qazaqstannıñ paydasına şeşildi”, – dedi sol kezde sırtqı ister ministri qızmetinde bolğan Senat spikeri.

Qıtaymen kelisimşartqa 1996 jılı qol qoyıldı, al 2002 jılı demarkaciya turalı kelisimşart jasaldı, yağni şekara belgilerin qoyu turalı şeşim.

“Özbekstanmen de, Qırğızstanmen de osınday mäsele boldı. Şekarada halıqtıñ bir-birine tığız ornalasqanı sonşalıqtı, şekara üydiñ ortasınan ötti, mäselen jatın bölmesi bizde bolsa, ashanası arğı memlekette ketti. Kelisu kerek boldı. Kelissözderdiñ soñğı kezeñinde meni auır artilleriya retinde osı mäselege aralastırdı, biz osı mäseleni şeştik, osı memleketterdiñ basşıları bizge joğarı bağa berdi”, – dep eske aldı Memleket basşısı.

Toqaevtıñ aytuınşa, Reseymen de osınday kelissözder oñay bolğan joq, öytkeni tarihtağı belgili sebepter bolğan, anığında Reseymen eşqanday da tarihi kelissözder jürgizilmegen.

“Biz äkimşilik şekara boyımen jürdik, kelissözder qiın boldı, sonda bizdiñ Prezident tağı da senimdi dälelder keltirip, qwjatqa qol qoyıldı, bwğan Resey prezidenti “Bwrınğı Keñes Odağınıñ işindegi şekara boyınşa közqarasımdı jaqsı bilesiz, biraq sizge degen zor qwrmetimmen bwl kelisimşartqa qol qoyamın da, parlamentten ratifikaciyalaudı swraymın” dedi”, – dep eske aldı Qasım-Jomart Toqaev.

2006 jılı eki eldiñ parlamenti Qazaqstan men Resey arasındağı şekaranı jürgizu boyınşa kelisimşarttı ratifikaciyaladı.

Tengrinews.kz

Related Articles

  • El qorğanı – Almat Sardar

    El qorğanı – Almat Sardar

    Sardar Almat Tobabergenwlı – öz däuirinde el basqarğan, bedeldi twlğalardıñ biri bolğan. Ol Irğızda bolıs qızmetin atqarıp, halıq arasında sıylı adam retinde tanılğan. Almat Tobabergenwlınıñ erlik pen eldik toğısqan dara jolın keyin balaları Samırat pen Töremwratta jalğıstırdı. Al onıñ şöberesi Ğalımjan Äbdisalamov Europa men Orta Aziyağa tanımal qazaqtan şıqqan twñğış skripkaşı bolğan. HİH ğasırdıñ basında düniege kelip, sol ğasırdıñ soñğı on jıldığında ömirden ötken almat Tobabergenwlı basındağı biligi men bedelin eliniñ igiligine, jwrtınıñ twrmıs-tirşiligine arnalğan öz zamanınıñ aytulı twlğalarınıñ biri edi.  «Arjağı da ataqtı er…» Tağı bir jüz jıl äri jıljıp, HVİİİ ğasır tarihın paraqtasaq, ol kezeñde el basınan ötken qayğılı oqiğalar köp bolğanın köremiz, «aqtaban şwbırındı, alqaköl swlama» halqımızdı

  • Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

    Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

    Bügin Almatı qalası äkimdigi Mädeniet basqarmasınıñ wyımdastıruımen Panfilov köşesi boyındağı sahnada Naurız merekesine arnalğan «Än qanatındağı Naurız» attı jas orındauşılardıñ dästürli än keşi joğarı deñgeyde ötti. Almatı qalası HH ğasırdıñ 30-jıldarınan bastap wlt mädenietiniñ wyıtqısı, ordası qızmetin atqarıp keledi. Dästürli önerdiñ iri ökilderi, zertteuşileri osı qalada twrıp, eñbek etti. Qazir de professionaldıq tiptegi dästürli muzıkanıñ eñ iri oşağı – Almatı. Mwnda etnomuzıkanıñ belgili qayratkerleri, dästürli dombıraşı, qobızşı, sıbızğışı, änşi-termeşiler äzirleytin arnaulı orta jäne joğarı oqu orındarı, öner wjımdarı şoğırlanğan. Qazaq köne muzıka aspaptarınıñ jer betindegi jalğız muzeyi men elimizdegi jalğız dästürli öner teatrı da osında. Soñğı uaqıttarı Almatı qalasında dästürli önerdi nasihattap jürgen jas önerpazdardıñ arnayı än keşi ötpep edi.

  • AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma? 

    Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa

  • Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti 

    Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin

  • Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

    Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: