| 
  • جاھان جاڭالىقتارى

    اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى دەۆيد حەيل نۇر-سۇلتانداعى سامميتكە قاتىسادى

    اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ورىنباسارى دەۆيد حەيل. اقش مەملەكەتتىك حاتشىسىنىڭ ساياسي ماسەلەلەر جونىندەگى ورىنباسارى دەۆيد حەيل 20-23 تامىز ارالىعىندا ورتالىق ازيا ەلدەرىنە رەسمي ساپارمەن كەلەدى. ساپاردىڭ نەگىزگى ماقساتى – 21 تامىزدا نۇر-سۇلتاندا وتەتىن ورتالىق ازياداعى بەس ەلدىڭ جوعارى دەڭگەيدەگى جيىنىنا قاتىسۋ. س5+1 دەگەن اتاۋمەن بەلگىلى جيىن بارىسىندا حەيل قازاقستان، قىرعىزستان، وزبەكستان، تاجىكستان مەن تۇركىمەنستان سىرتقى ىستەر مينيسترلىكتەرى وكىلدەرىمەن كەلىسسوزدەر وتكىزەدى. “ولار ورتالىق ازياداعى قاۋىپسىزدىك، دامۋ جانە قارىم-قاتىناستى بىرلەسىپ نىعايتۋ جايىن تالقىلايدى” دەپ حابارلادى اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى 19 تامىزدا. س5+1 فورماتى 2015 جىلى قاراشادا اقش پەن ورتالىق ازيانىڭ بەس ەلى اراسىندا ەكونوميكالىق ينتەگراتسيانى دامىتۋ، قورشاعان ورتانى قورعاۋ مەن قاۋىپسىزدىك ماسەلەلەرىن بىرلەسىپ شەشۋ ماقساتىندا قۇرىلعان. بۇعان قوسا حەيل قازاقستاننىڭ جوعارى لاۋازىمدى شەنەۋنىكتەرىمەن “ەكىجاقتى كەڭەيتىلگەن

    6
  • جاھان جاڭالىقتارى

    اقش-تاليبان بەيبىت كەلىسىمى بەكىتىلۋگە شاق تۇر

    فرۋد بەجان مۋللا ابدۋل عاني بارادار (ورتادا) باستاعان تاليبان دەلەگاتسياسى كەلىسسوزدەن شىعىپ كeلەدى. ماسكەۋ، 30 مامىر 2019 جىل.  2001 جىلعى قىركۇيەكتىڭ 11-ءى جاسالعان تەراكتىلەردەن كەيىن اقش-تىڭ كارىنە ۇشىراپ، اۋعانستانداعى بيلىگىنەن ايىرىلسا دا، تاليبان ساياسي ويىنشى كۇيىندە تۇر. 2010 جىلعى كۇزدە اقش وكىلدەرى گەرمانيانىڭ ميۋنحەن قالاسىندا تاليباننىڭ جاس وكىلىمەن قۇپيا كەزدەستى. تايب اعا ەسىمدى سودىرلار توبىنىڭ ساياسي قاناتىنىڭ مۇشەسى اقش ديپلوماتتارىنا سوعىستى اياقتاۋ تۋرالى جول كارتاسىن كورسەتكەن. بۇل اقش-تىڭ تاليبانمەن ءبىرىنشى مارتە جولىعۋى ەمەس ەدى. اقش باستاعان باتىستىڭ اسكەري كواليتسياسى 2001 جىلى تاليبان رەجيمىن قۇلاتقالى بەرى سودىرلار ۆاشينگتونمەن قارىم-قاتىناس جولىن ىزدەي باستاعان. ەكى جاقتىڭ اسكەري جەتەكشىلەرى جۇزدەسكەن. بىراق 2010 جىلى گەرمانيا اراعايىن بولعان كەزدەسۋ قاقتىعىس ءۇشىن ماڭىزدى ءسات ەدى. – ءبىرىنشى

    20
  • جاھان جاڭالىقتارى

    ومۋربەك بابانوۆ بىشكەككە ورالدى

    ومۋربەك بابانوۆ بىشكەك اۋەجايىندا. 9 تامىز 2019 جىل.  «رەسپۋبليكا» پارتياسىنىڭ ليدەرى ومۋربەك بابانوۆ 8 تامىزدا بىشكەككە ۇشىپ كەلدى. بۇل تۋرالى «ماناس» اۋەجايىندا جۇرگەن ازاتتىقتىڭ قىرعىز قىزمەتىنىڭ ءتىلشىسى حابارلادى. 8 تامىزدا «رەسپۋبليكا» پارتياسى مالىمدەمە جاساپ، ەلدىڭ قازىرگى پرەزيدەنتى سوورونباي جەەنبەكوۆ پەن ەكس-پرەزيدەنت المازبەك اتامباەۆتى «ماسەلەنى بەيبىت ءارى زاڭ جولىمەن، كەلىسسوزدەرمەن شەشۋگە» شاقىرعان. بابانوۆ 2017 جىلى پرەزيدەنت سايلاۋىنا ءتۇسىپ، جەەنبەكوۆتەن جەڭىلگەن. كەيىن ول ساياسي كارەراسىنىڭ اياقتالعانىن ايتىپ، ەلدەن كەتكەن. ول ماسكەۋدە بولعان. 8 تامىزدا قىرعىزستان مەملەكەتتىك ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى بابانوۆ ەلگە ورالعان جاعدايدا جاۋاپقا تارتىلاتىنىن مالىمدەگەن. كوميتەت بابانوۆقا قاتىستى ەكى قىلمىستىق ءىس تەرگەلىپ جاتقانىن دا حابارلادى. 8 تامىزدا قىرعىزستاننىڭ كۇشتىك قۇرىلىمدارى كوي-تاشتا جۇرگىزگەن ەكىنشى وپەراتسيادان كەيىن ەلدىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى المازبەك اتامباەۆتى ۇستادى.​ 27 ماۋسىمدا

    40
  • جاھان جاڭالىقتارى

    پرەزيدەنت جەەنبەكوۆ اتامباەۆ ءىسى تۋرالى العاش رەت پىكىر ءبىلدىردى

    قىرعىزستان پرەزيدەنتى سوورونباي جەەنبەكوۆ.  قىرعىزستان پرەزيدەنتى سوورونباي جەەنبەكوۆ بۇرىنعى پرەزيدەنت المازبەك اتامباەۆ ءىسى تۋرالى پىكىر ءبىلدىردى. شۋ وبلىسىندا 31 شىلدەدە وتكەن تۇرعىندارمەن كەزدەسۋ كەزىندە جۋرناليستەر سۇراعىنا جاۋاپ بەرگەن پرەزيدەنت “اتامباەۆتىڭ ءىسى زاڭ اياسىندا شەشىلۋى كەرەك. بارلىق ادام زاڭعا باعىنۋى ءتيىس” دەدى. “قىرعىزستاندىقتاردىڭ اتامباەۆ ىسىنە قاتىستى مەنى نە دەر ەكەن دەپ وتىرعانىن بىلەمىن. اتامباەۆقا قاتىستى بولىپ جاتقان وقيعا، ونىڭ تەرگەۋگە شاقىرىلۋى – زاڭدى قۇبىلىس. قۇقىقتىق مەملەكەتتە زاڭ اياسىندا عانا ارەكەت ەتۋ كەرەك. ادام كىم بولسا دا، بۇرىنعى پرەزيدەنت پە، شەنەۋنىك پە، اسكەري نە قاراپايىم قىزمەتكەر مە – زاڭ الدىندا ءبارىمىز تەڭبىز، ءبارىمىز زاڭعا باعىنۋىمىز كەرەك. سوندا عانا ەل داميدى. اتامباەۆتىڭ ءىسى دە قىرعىزستان زاڭناماسىنىڭ اياسىندا شەشىلۋى كەرەك” دەدى جەەنبەكوۆ. بۇل –

    61
  • جاھان جاڭالىقتارى

    ترامپ: يران سوعىس اشسا، ءوز تۇبىنە جەتەدى

    اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ.  19 مامىردا اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ يرانعا سوعىس اشپاۋدى قاتاڭ ەسكەرتتى. ترامپ ءوزىنىڭ Twitter پاراقشاسىنا “يران سوعىسقىسى كەلسە، ءوز تۇبىنە ءوزى جەتەدى. بۇدان بىلاي اقش-قا قوقان-لوققى كورسەتۋشى بولماڭدار!” دەپ جازدى ترامپ تەگەرانعا قاراتا. اقش-تىڭ مالىمدەۋىنشە، تەگەران پارسى شىعاناعىندا قايىقتارعا زىمىراندارىن ورنالاستىرىپ، بىرىككەن اراب امىرلىكتەرىنىڭ جاعالاۋىندا ءتورت كەمەنى اتقىلاعان. يران مۇنى جوققا شىعاردى. مۇنداي جازبا جاريالاماستان بىرەر كۇن بۇرىن ترامپ اقش-تىڭ يرانعا قىسىمى داۋعا ۇلاسىپ كەتكەنىن قالامايتىنىن ايتقان. 16 مامىردا پرەزيدەنت “اقش سوعىسقا دايىندالىپ جاتىر ما؟” دەگەن جۋرناليستەر سۇراعىنا “دايىندالىپ جاتقان جوق دەپ ۇمىتتەنەمىن” دەپ جاۋاپ بەرگەن. تەگەران دا يران بيلىگىنىڭ “سوعىستى قالامايتىنىن” ايتقان. ەكى اپتا بۇرىن ۆاشينگتون پارسى شىعاناعىنا “اۆراام لينكولن” زىمىران تاسىعىش ۇشاقتارىن قوندىرعان. اقش يرانعا

    91
  • جاھان جاڭالىقتارى

    لاتۆيا ەلدەگى بارلىق مەكتەپتى لاتىش تىلىنە كوشىرۋدى ماقۇلدادى

    لاتۆياداعى ورىس مەكتەپتەرىن قولداۋ اكتسياسى. كورنەكى سۋرەت.  لاتۆيا كونستيتۋتسيالىق سوتى ەلدەگى از ۇلت وكىلدەرىنىڭ مەكتەپتەرىن تۇگەل لاتىش تىلىنە كوشىرۋ تۋرالى زاڭدى كونستيتۋتسياعا قايشى ەمەس دەپ تاپتى. سوت توراعاسىنىڭ ورىنباسارى سانيتا وسيپوۆا “بۇل – سوڭعى ءارى داۋلاۋعا كەلمەيتىن شەشىم” دەدى. بىلتىر لاتۆيا پرەزيدەنتى رايموندس ۆەيونيس ەلدەگى بارلىق مەكتەپتەردى 2021 جىلعا قاراي مەملەكەتتىك ءتىل – لاتىش تىلىنە كوشىرۋ تۋرالى زاڭ وزگەرىسىن بەكىتكەن. قازىر لاتۆيادا مەكتەپتىڭ ەكى ءتۇرى – لاتىش تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن جانە ۇلتتىق ازشىلىق مەكتەپتەرى بار، سوڭعىسىندا ءورىستىلدى بالالار دا وقيدى. ۇلتتىق مەكتەپتەردە ساباقتىڭ 60 پايىزى لاتىش تىلىندە، قالعان 40 پايىزى – ۇلتتىق ازشىلىق تىلىندە وقىتىلادى. ەۋروپا كەڭەسىنىڭ مالىمەتىنشە، لاتۆيادا سسسر-دان كەلگەن 223 مىڭعا جۋىق ازامات تۇرادى. ولارعا “لاتۆيا ازاماتى ەمەس” دەگەن

    98
  • جاھان جاڭالىقتارى

    دونالد ترامپ قاسىم-جومارت توقاەۆتى قۇتتىقتادى

    قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى لاۋازىمىنا كىرىسۋىنە وراي، قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ اتىنا قۇتتىقتاۋ جەدەلحاتتارى مەن حاتتار كەلىپ تۇسۋدە-دەپ حابارلايدى aqorda. امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ پرەزيدەنتى دونالد ترامپ قازاقستاننىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى – ەلباسى نۇرسۇلتان نازارباەۆپەن بىرلەسكەن جۇمىسىن جوعارى باعالاي كەلىپ، قاسىم-جومارت توقاەۆپەن دە وسىنداي جەمىستى قارىم-قاتىناس قالىپتاساتىنىن اسىعا كۇتەتىنىن اتاپ وتكەن. «مەن ءسىزدى ەلىڭىزدىڭ پرەزيدەنتى لاۋازىمىنا كىرىسۋىڭىزبەن قۇتتىقتاعىم كەلەدى، سونداي-اق ناۋرىز مەيرامىندا سىزگە، وتباسىڭىز بەن قازاقستان حالقىنا قۋانىش پەن ءوسىپ-وركەندەۋ تىلەيمىن. وسى كۇندەرى كوپتەگەن امەريكالىقتار مەن الەم حالىقتارى دا وسى تاماشا جاڭارۋ مەيرامىن اتاپ وتۋدە. ءبىز ەلدەرىمىز اراسىنداعى قاتىناستاردا ۇلكەن تابىستارعا قول جەتكىزدىك جانە مەن ولاردىڭ دامۋى جالعاساتىنىنا قۋانىشتىمىن. امەريكا حالقى مەن بيزنەسىنىڭ قازاقستانمەن ەكونوميكالىق ىنتىماقتاستىقتى دامىتۋ ءۇشىن جاڭا باعىتتاردى ىزدەۋىن جالعاستىرىپ جاتقانىن دا  العاۋسىز

    204
  • جاھان جاڭالىقتارى

    كاشميردە نە بولىپ جاتىر؟

    ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى رۋسلان مەدەلبەك كاشميردىڭ ۇندىستانعا تيەسىلى ايماعىنداعى نارازىلىق. 15 اقپان 2019 جىل.  ءۇندىستان مەن پاكىستان اراسىندا كاشمير داۋى قايتا ۋشىقتى. ەكى ەل ديپلوماتتارىن كەرى شاقىرىپ الدى. جانجال قالاي باستالدى؟ اقپاننىڭ 14-ءى كاشميردىڭ ۇندىستانعا تيەسىلى ايماعىنداعى پۋلۆاما قالاسىندا جارىلعىش زات سالىنعان كولىكتەگى جانكەشتى 70-تەن استام ۇندىستاندىق اسكەر مىنگەن اۆتوبۋسقا بارىپ سوعىلعان. جارىلىستان 45 ۇندىستاندىق اسكەري قىزمەتكەر مەرت بولدى. شابۋىلدى پاكىستاندا ورنالاسقان “جايش-ە-مۇحاممەد” (“مۇحاممەد پايعامباردىڭ اسكەرى”) يسلامشىل توبى موينىنا الدى. شابۋىلعا ۇشىراعان اۆتوبۋستىڭ ماڭىندا جۇرگەن ۇندىستاندىق اسكەريلەر. 14 اقپان 2019 جىل. ءۇندىستان تارابى جارىلىستى 20 جاستاعى كاشمير تۇرعىنى جاساعانىن حابارلادى. ال ءوز-ءوزىن جارعان جىگىتتىڭ اتا-اناسىنىڭ ايتۋىنشا، بالالارى ءۇش جىل بۇرىن ۇندىستاندىق اسكەريلەردەن تاياق جەپ، كەيىن ءدىني توپتارعا قوسىلعان.

    172
  • جاھان جاڭالىقتارى

    ۆەنگريا كوپ بالا تۋعان ايەلدەرگە جەڭىلدىك جاساماق

    ازاتتىق راديولى ۆەنگريا پرەمەر-ءمينيسترى ۆيكتور وربان جولداۋى اياقتالعان سوڭ جۇزدەگەن ادام نارازىلىققا شىقتى. بۋداپەشت، 11 اقپان 2019 جىل.  ۆەنگريا ۇكىمەتى حالىق سانىن كوبەيتۋ ماقساتىندا بالا تۋدى قارجىلاي ىنتالاندىرۋدى قولعا الماقشى. اقپاننىڭ 10-ى كۇنى ۆەنگريا پرەمەر-ءمينيسترى ۆيكتور وربان حالىققا جولداۋى كەزىندە ۇكىمەت ەكى بالاسى بار وتباسىلارعا “سالىقتى ازايتىپ، تومەنگى پايىزبەن يپوتەكا ۇسىنۋدى، اۆتوكولىك الۋعا سۋبسيديا بەرۋدى جوسپارلاپ وتىرعانىن” ايتتى. ورباننىڭ سوزىنشە، ۇكىمەت ءتورت جانە ودان كوپ بالا تۋعان ايەلدەردى جەكە تابىس سالىعىنان بوساتادى. “40 جاسقا تولماعان ايەل ءبىرىنشى رەت تۇرمىسقا شىقسا 10 ميلليون فورينت (36 مىڭ دوللار) سۋبسيديالىق نەسيە بەرەمىز. نەسيە العان وتباسىنىڭ ەكىنشى بالاسى تۋعاندا قارىزدىڭ ۇشتەن ءبىر بولىگى كەشىرىلەدى. ال ەگەر ءۇشىنشى بالا دۇنيەگە كەلسە، نەسيە تولىعىمەن كەشىرىلەدى” دەدى

    146
  • جاھان جاڭالىقتارى

    ورىستاردى رەسەيگە شاقىرۋ جانە ولاردىڭ رەاكتسياسى

    سانات ورىن ءالي «روسسيا» اۋە كومپانياسى ۇشاعى جانىنان ءوتىپ بارا جاتقان اۆتوبۋستاعى جولاۋشىلار. كورنەكى سۋرەت. قازاننىڭ سوڭىندا رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين 2019-2025 جىلدارعا ارنالعان ميگراتسيالىق ساياساتتىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن بەكىتىپ، شەتەلدە تۇراتىن ورىستاردى «ورىس الەمىن» نىعايتۋعا شاقىردى، «كوشىپ كەلسە جاعدايلارىن جاقسارتامىز» دەپ ۋادە بەردى. بۇل تۋرالى قازاقستاندا تۇراتىن ورىستار مەن ساراپشىلار نە ويلايدى؟ جاڭا تۇجىرىمداما تۋرالى پۋتين قازاننىڭ 31-ءى كۇنى ماسكەۋدە وتكەن وتانداستاردىڭ 6-دۇنيەجۇزىلىك كونگرەسىندە مالىمدەدى. ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا، بۇل تۇجىرىمداما «جۇيەدەگى بيۋروكراتيانى جويۋعا» ارنالعان، قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسى بويىنشا قولايلى جاعداي جاساۋدىڭ، ەلگە كەلۋ، جۇمىسقا ورنالاسۋ جانە رەسەي ازاماتتىعىن الۋدىڭ ناقتى ەرەجەلەرىن ۇسىنادى. ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا، وزگە ەلدەردە (مىسال رەتىندە ۋكراينا مەن بالتىق ەلدەرىن كەلتىردى) ورىستارعا قاتىستى «رۋسوفوبيا، ۇلتشىلدىق، ەسكەرتكىشتەرمەن جانە ورىس تىلىمەن كۇرەس، سەپاراتيزم

    476
load more

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: