| 
  • جاھان جاڭالىقتارى

    ورىستاردى رەسەيگە شاقىرۋ جانە ولاردىڭ رەاكتسياسى

    سانات ورىن ءالي «روسسيا» اۋە كومپانياسى ۇشاعى جانىنان ءوتىپ بارا جاتقان اۆتوبۋستاعى جولاۋشىلار. كورنەكى سۋرەت. قازاننىڭ سوڭىندا رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين 2019-2025 جىلدارعا ارنالعان ميگراتسيالىق ساياساتتىڭ جاڭا تۇجىرىمداماسىن بەكىتىپ، شەتەلدە تۇراتىن ورىستاردى «ورىس الەمىن» نىعايتۋعا شاقىردى، «كوشىپ كەلسە جاعدايلارىن جاقسارتامىز» دەپ ۋادە بەردى. بۇل تۋرالى قازاقستاندا تۇراتىن ورىستار مەن ساراپشىلار نە ويلايدى؟ جاڭا تۇجىرىمداما تۋرالى پۋتين قازاننىڭ 31-ءى كۇنى ماسكەۋدە وتكەن وتانداستاردىڭ 6-دۇنيەجۇزىلىك كونگرەسىندە مالىمدەدى. ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا، بۇل تۇجىرىمداما «جۇيەدەگى بيۋروكراتيانى جويۋعا» ارنالعان، قونىس اۋدارۋ باعدارلاماسى بويىنشا قولايلى جاعداي جاساۋدىڭ، ەلگە كەلۋ، جۇمىسقا ورنالاسۋ جانە رەسەي ازاماتتىعىن الۋدىڭ ناقتى ەرەجەلەرىن ۇسىنادى. ءپۋتيننىڭ ايتۋىنشا، وزگە ەلدەردە (مىسال رەتىندە ۋكراينا مەن بالتىق ەلدەرىن كەلتىردى) ورىستارعا قاتىستى «رۋسوفوبيا، ۇلتشىلدىق، ەسكەرتكىشتەرمەن جانە ورىس تىلىمەن كۇرەس، سەپاراتيزم

    174
  • جاھان جاڭالىقتارى

    100 جىل بۇرىن چەحيا مەن سلوۆاكيا زاماناۋي تاۋەلسىز مەملەكەت قۇردى.

    100 جىل بۇرىن چەحيا مەن سلوۆاكيا زاماناۋي تاۋەلسىز مەملەكەت قۇردى. پراگا بۇل مەرەيتويدى لايىقتى تۇردە اتاپ ءوتىپ جاتىر. سەگىز جىل جوندەلگەن ۇلتتىق مۋزەي اشىلدى. 1945 جانە 1968 جىلدارى شەتەلدىك باسقىنشىلار بۇلدىرگەن كونە عيمارات بۇگىن كوزدىڭ جاۋىن الادى. شەبەرلەر رەستاۆراتسياسىن قاتىرىپتى. پراگاعا كەلگەن دوس-جار بىلەدى، ۆاتسلاۆ الاڭىنداعى اۋليە ۆاتسلاۆ كنياز ەسكەرتكىشىنىڭ ارقاسىنداعى الىپ عيمارات قوي. بۇگىن كۇن سۋىتىپ، جاڭبىر جاۋعانىنا قاراماستان پراگا تۇرعىندارى بەتتەرىنە تۋدىڭ سۋرەتىن سالىپ الىپ، بالالارىن جەتەلەپ، ۇزىن-سونار كەزەكتە تۇرىپ، قايتا اشىلعان مۇراجايداعى چەحيا مەن سلوۆاكيا تاۋەلسىزدىگىنە ارنالعان ارنايى كورمەلەردى تەگىن كورىپ شىقتى. ءبىر عاسىر ىشىندە چەحيا تاۋەلسىزدىگىن نىعايتا ءتۇستى. قازىر ەۋروپا وداعىنىڭ بەدەلدى مۇشەسى. 2009 جىلى ەۋروپا كەڭەسىنىڭ پرەزيدەنتى بولىپ ۇلگەرگەن، 2022 جىلى تاعى دا كەزەگى كەلەدى.

    83
  • kerey.kz TV

    ەنەرگەتيكانىڭ بولاشاق جولدارى

    ۋكراينا استاناسى كيەۆ قالاسىندا، 2018 جىلدىڭ 16-19 قازانىنىڭ ارالىعىندا «ورتالىق جانە شىعىس ەۋروپانىڭ تۇراقتى ەنەرگەتيكاسى» اتتى 10-شى حالىقارالىق فورۋمى مەن كورمەسى (Sustainable Energy Forum and Trade Show, SEF 2018 Kyiv) وتۋدە. وسى جيىنعا 35 استام ەلدەردىڭ شامامەن 500 وكىلدەرى قاتىسۋدا. 80 استام ماماندار باياندامالارىن وقيدى، 100-گە جۋىق كومپانيالار ءوز جەتىستىكتەرىن كورسەتۋدە. بۇنداي شارانىڭ شەڭبەرىندە، «الەم جەل ەنەرگەتيكاسى قاۋىمداستىعى»-نىڭ باس حاتشىسى ستەفان كسانگەر (Stefan Gsänger) بىزگە سۇحبات بەردى. نەمىس قايراتكەرىنىڭ جاۋاپتارىنا نازار اۋدارايىق. تۇراقتى ەنەرگەتيكادا قازاقستاننىڭ مۇمكىنشىلىكتەرى تۋرالى: كۇن، جەل ەنەرگەتيكاسىندا. مىسالى، ەلىمىزدىڭ وڭتۇستىك-شىعىسىندا تاۋلى ايماعى جوڭعار قاقپاسى جەل ەنەرگەتيكاسى ءۇشىن وتە ءتيىمدى. وسى تاقىرىپ جايىندا ءسىزدىڭ پىكىرلەرىڭىز قانداي؟ قازاقستان جەل ەنەرگەتيكاسىنىڭ بولاشاعى – زور! تەوريالىق تۇردە، ەلىڭىز بۇتكىل الەمدى جەل

    127
  • جاھان جاڭالىقتارى

    كوكاين، “نوۆيچوك”، قۇپيا قۇتى جانە گرۋ “تورپەداسى”

    ازاتتىق راديولى سەرگەي سكريپالدى نە ءۇشىن ولتىرمەك بولدى جانە رەسەيلىك ارنايى قىزمەت وكىلدەرى ەۋروپادا قالايشا جۇگەنسىز تايراڭداپ ءجۇر؟ تىڭشىلىق قىزمەت پەن رەسەيلىك مافيا مۇددەسى اراسىندا قانداي بايلانىس بار؟ “پۋتينيزم” رەسۋرسىن قۇرۋشى ارتەم كرۋگلوۆ سولسبەري ءىسىن زەرتتەۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى. “تۋريست بوشيروۆتى” 2001-2003 جىلعى اسكەري ۋچيليششە تۇلەكتەرى اراسىنان ىزدەۋدى دە سول ۇسىنعان، سونىڭ ارقاسىندا پولكوۆنيك چەپيگا انىقتالدى. ازاتتىق راديوسى ارتەم كرۋگلوۆتان سۇحبات الدى. – ءسىز “پەتروۆ” پەن “بوشيروۆ” جانە ولاردىڭ ارىپتەستەرىنىڭ ارەكەتىن زەرتتەۋگە قاتىسىپ جاتىرسىز. اقپارات جەتەرلىك، بىراق ءبىر-بىرىنە قايشى جايتتار دا بار. انىقتالعان دۇنيەنى جيناقتاپ ءبىر ءتۇيىن جاساۋعا بولا ما؟ قانداي كۇمانىڭىز بار؟ – قىسقاشا ايتار بولساق: ەكى ادام انگلياعا بارعان، ەكى كۇن سولسبەريدە ارى-بەرى ءجۇرىپ، كۇنىنە 300 شاقىرىم جول جۇرگەن. قىلمىس

    90
  • جاھان جاڭالىقتارى

    قازاق ءالىپبيىن لاتىنعا اۋىستىرۋ ماسەلەسى قىتايدىڭ نازارىن اۋدارىپ جاتىر.

    قازاق ءالىپبيىن لاتىنعا اۋىستىرۋ ماسەلەسى بۇگىنگى كۇنى قىتايدىڭ نازارىن اۋدارىپ جاتىر. قىتاي قازاقستانداعى بارلىق اقپاراتتىق جاڭالىقتى قاداعالاپ وتىراتىنىن ەسكەرسەك بىلدەي مەملەكەت قۇرۋشى ۇلتتىڭ ءالىپبي اۋىستىرۋىن نازاردان تىس قالدىرماسى انىق. جانە ول تەك قارىپ اۋىستىرۋ ماسەلەسى ەمەس، تىلدىك رەفورما دەپ وتىر. قوش، ەندى مىنا قىزىقتى قاراڭىز! قازاقستاندا لاتىن ءالىپبيى ماسەلەسى 90-جىلدارى قازاق ءتىلتانۋشى عالىمدارى (اكادەميك ءا.قايداروۆ) جاعىنان اۋىزعا الىنعانى راس، ءدال سول تۇستا قىتاي بۇل اقپاراتتى جابىق كۇيدە تالقىعا سالدى، ويتكەنى 90-جىلدارى قىتايدا ەكى مىڭنان استام تازا قازاق مەكتەبى جانە قۇلجادا قازاق ۋنيۆەرسيتەتى، كۇيتىندە قازاق ينستيتۋتى سونىمەن قاتار التاي، شاۋەشەك، سانجىدا قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن پەدەگوگيكالىق جوعارى ءبىلىم بەرۋ ورىندارى بار-دى جانە بارلىق قازاق مەكتەبى، كوللەدج، ۋنيۆەرسيتەت قازاقشا ءىس-قاعاز قولداناتىن، قازاق

    468
  • جاھان جاڭالىقتارى

    قىتايدىڭ ساياسي جۇيەسىندەگى ساياسي كوماندالىق توپتار مەن تۇلعالار

    قىتايدىڭ ساياسي جۇيەسىندەگى جىك-جىككە بولىنگەن ساياسي كوماندالىق توپتار مەن تۇلعالار قىتايداعى بارلىق جاعدايعا تىكە ىقپال جاسايتىن باستى سەبەپ ەكەنى قايمانا جۇرتقا انىق. ساياسي كوماندا مەن وليگارحتار اراسىنداعى استىرتىن باقاستىق پەن كۇرەس كەرەك دەسەڭىز ەڭ تومەنگى اتقارۋشى بيلىككە دەيىن كورىنىس بەرىپ جاتادى. ءار كوماندا ءوز جاقىن جاقتاسىنىڭ كوپ ءارى بىلىكتى، سەنىمدى بولۋىن قالايدى. سونىمەن بىرگە قىتايدىڭ ساياسي بيلىكتە جىك-جىككە ءبولىنىپ باقاس بولۋىنىڭ تاعى ءبىر سەبەبى- بايلىق پەن بيلىك اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتىڭ بۇزىلۋى سەبەپ بولىپ وتىر. قىتايدا ۇلتتىق كاپيتاليزم ەركىن دامۋ جولىنا تۇسكىسى كەلەدى، ال كونە سۇردەك كوممۋنيست بيلىك شەت-شەتىن ەرنەۋلەپ، ۇلتتىق كاپيتاليزمنىڭ اعىتىلىپ جۇگەنسىز كەتۋىنەن بەك قاتتى الاڭدايدى جانە تەجەپ وتىرادى. الدا جالدا كاپيتاليزمنىڭ باسى نوقتاعا سيماسا، ول- كارتەڭ كوممۋنيستتەردى بيلىكتەن الاستايتىنى

    419
  • جاھان جاڭالىقتارى

    «كەيبىر ەلدەر رەسەيدىڭ قىرىمدى باسىپ العانىن ۇمىتتى»

    بىرقاتار باتىس ەۋروپا ەلدەرى رەسەيدىڭ قىرىمدى اننەكتسيالاپ العانىن ۇمىتا باستادى. بۇل تۋرالى انكارادا تۇركيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مەۆليۋت چاۆۋشوعلى مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى zhasalash.kz تۇركيالىق «Yeni Safak» باسىلىمىنا سىلتەمە جاساپ. سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى بۇل تۋرالى 7-ماۋسىم كۇنى قىرىم تۇرىكتەرىنىڭ مادەنيەتى مەن ءوزارا جاردەم اسسوتسياتسياسى ۇيىمداستىرعان جيىندا ايتتى. «قازىر قىرىمنىڭ جاعدايىن ۇمىتقاندارىڭىز ءۇشىن كۇنى ەرتەڭ ۋكراينادا الدەبىر وقيعا بولا قالعان جاعدايدا، سىزدەر جاۋاپتى بولاسىزدار»، — دەدى مەۆليۋت چاۆۋشوعلى باتىس ەۋروپاعا قاراتا. ول تۇركيا ءوز كەزەگىندە قىرىم تۋرالى ءبىر ساتكە ەستەن شىعارمايتىنىن، سونداي-اق رەسەيدىڭ تۇبەكتى وككۋپاتسيالاۋىن ەشقاشان قۇپتامايتىنىن ايتتى. سونىمەن قاتار، انكارا تاراپى قىرىم تاتارلارىنا قاشان دا قولداۋ كورسەتىپ وتىراتىنى جايلى ۋادە بەردى. چاۆۋشوعلىنىڭ ايتۋىنشا، تۇركيا ەۋروپا كەڭەسىندە، ەقىۇ-دا جانە وزگە دە حالىقارالىق پلاتفورمالاردا قىرىم ماسەلەسىن

    132
  • جاھان جاڭالىقتارى

    دونالد ترامپ پەن كيم چەن ىننىڭ كەلىسسوزى باستالدى

    سولتۇستىك كورەيا ليدەرى كيم چەن ىن (سول جاقتا) مەن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ قول الىسىپ تۇر. سينگاپۋر، 12 ماۋسىم 2018 جىل. سينگاپۋردە 12 ماۋسىم كۇنى جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا تاڭەرتەڭگى ساعات 9-دا اقش پەن سولتۇستىك كورەيا باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋى باستالدى. كەزدەسۋ باستالار الدىندا دونالد ترامپ پەن كيم چەن ىن قول الىسىپ امانداستى. كەزدەسۋ سينگاپۋردىڭ سەنتوس ارالىنداعى شيپاجايدا ءوتىپ جاتىر. دونالد ترامپ پەن كيم چەن ىن ەكى اۋدارماشىمەن عانا قالىپ، جەكە كەزدەستى. ادەتتە مۇنداي كەزدەسۋلەردە اقش پرەزيدەنتىنىڭ كەم دەگەندە ءبىر جاقىن كومەكشىسى جانىندا بولاتىن. ەكى ەل باسشىلارىنىڭ العاشقى كەزدەسۋى شامامەن 45 مينۋتقا سوزىلدى. وڭاشا كەزدەسۋدەن سوڭ ترامپ كەلىسسوز جالعاساتىنىن ايتىپ، كورەي تۇبەگىن يادرولىق قارۋسىز ايماق قىلۋدا “ۇلكەن تابىسقا” جەتەتىنىنەن ءۇمىتتى ەكەنىن ءبىلدىردى. بۇدان

    104
  • جاھان جاڭالىقتارى

    قىتايدا شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى ءسامميتى ءوتىپ جاتىر

    شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە ەلدەر باسشىلارى كەزەكتى سامميت الدىندا. تسينداو، قىتاي، 10 ماۋسىم 2018 جىل. قىتايدىڭ تسينداو قالاسىندا بۇگىن شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا (شىۇ) مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارى كەڭەسىنىڭ كەزەكتى وتىرىسى ءوتىپ جاتىر. ماۋسىمنىڭ 9-ى كۇنى ءسامميتتىڭ اشىلۋ راسىمىندە قىتاي پرەزيدەنتى سي تسزينپين شىۇ “بىرلىگىنە” جوعارى باعا بەرىپ، ۇيىم جۇمىسى “بىرەگەي ۇستانىم ازىرلەۋگە جانە ءوزارا ءتيىمدى ارىپتەستىككە” قۇرىلعانىن ايتقان. وقي وتىرىڭىز: قىتايدىڭ ماڭايىنداعى ەلدەرگە قولدانار ايلاسى قىتاي مەن رەسەيدىڭ جەتەگىندەگى بۇل ايماقتىق ۇيىمعا قازاقستان، قىرعىزستان، تاجىكستان، وزبەكستان، ءۇندىستان مەن پاكىستان مۇشە. سوڭعى ەكەۋى شىۇ مۇشەلىگىنە وتكەن جىلى قابىلدانعان. ال، اۋعانستان، بەلارۋس، يران مەن موڭعوليا بۇل ۇيىمعا باقىلاۋشى رەتىندە قاتىسادى. بۇعان دەيىن بيىلعى سامميت اياسىندا شىۇ وكىلدەرى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇيىمى (ۇقشۇ-ودكب) مەن

    128
  • جاھان جاڭالىقتارى

    “ماسەلەنىڭ يران رەجيمىن اۋىستىرۋعا قاتىسى جوق”

    ازاتتىق راديوسى اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى مايك پومپەونىڭ “امەريكا داۋىسى” راديوسىنا سۇحبات بەرىپ وتىرعان ءساتى اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى مايك پومپەو “امەريكا داۋىسى“ راديوسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ۆاشينگتوننىڭ يرانعا، ونىڭ يادرولىق باعدارلاماسى مەن ايماقتاعى رولىنە قاتىستى جاڭا ساياساتىنىڭ ماقساتىن ءتۇسىندىرىپ بەردى. مامىردىڭ 8-ءى كۇنى اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ 2015 جىلى قول قويىلعان ءارى “بىرلەسكەن جان-جاقتى ءىس-قيمىل جوسپارى” دەگەن اتاۋ العان يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسىنا قاتىستى كەلىسىمنەن اقش شىعادى دەپ مالىمدەگەن ەدى. 5+1 دەپ اتالعان (گەرمانيا جانە بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى مۇشەلەرى: اقش، رەسەي، قىتاي، ۇلىبريتانيا، فرانتسيانىڭ يرانمەن مامىلەسى) كەلىسسوزى دەپ تە اتالاتىن جوسپار بويىنشا اۋەلدە يراندا بايىتىلعان ۋراننىڭ كوپ بولىگى شەتەلگە شىعارىلاتىن بولادى، بىراق ىدىراعىش ماتەريالداردى بايىتۋ قۇقىعىنسىز جۇمىس ىستەيتىن عىلىمي ورتالىققا اينالادى دەپ كەلىسىلگەن فاردو

    67
load more

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: