| 
  • جاھان جاڭالىقتارى

    كوكاين، “نوۆيچوك”، قۇپيا قۇتى جانە گرۋ “تورپەداسى”

    ازاتتىق راديولى سەرگەي سكريپالدى نە ءۇشىن ولتىرمەك بولدى جانە رەسەيلىك ارنايى قىزمەت وكىلدەرى ەۋروپادا قالايشا جۇگەنسىز تايراڭداپ ءجۇر؟ تىڭشىلىق قىزمەت پەن رەسەيلىك مافيا مۇددەسى اراسىندا قانداي بايلانىس بار؟ “پۋتينيزم” رەسۋرسىن قۇرۋشى ارتەم كرۋگلوۆ سولسبەري ءىسىن زەرتتەۋگە قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى. “تۋريست بوشيروۆتى” 2001-2003 جىلعى اسكەري ۋچيليششە تۇلەكتەرى اراسىنان ىزدەۋدى دە سول ۇسىنعان، سونىڭ ارقاسىندا پولكوۆنيك چەپيگا انىقتالدى. ازاتتىق راديوسى ارتەم كرۋگلوۆتان سۇحبات الدى. – ءسىز “پەتروۆ” پەن “بوشيروۆ” جانە ولاردىڭ ارىپتەستەرىنىڭ ارەكەتىن زەرتتەۋگە قاتىسىپ جاتىرسىز. اقپارات جەتەرلىك، بىراق ءبىر-بىرىنە قايشى جايتتار دا بار. انىقتالعان دۇنيەنى جيناقتاپ ءبىر ءتۇيىن جاساۋعا بولا ما؟ قانداي كۇمانىڭىز بار؟ – قىسقاشا ايتار بولساق: ەكى ادام انگلياعا بارعان، ەكى كۇن سولسبەريدە ارى-بەرى ءجۇرىپ، كۇنىنە 300 شاقىرىم جول جۇرگەن. قىلمىس

    27
  • جاھان جاڭالىقتارى

    قازاق ءالىپبيىن لاتىنعا اۋىستىرۋ ماسەلەسى قىتايدىڭ نازارىن اۋدارىپ جاتىر.

    قازاق ءالىپبيىن لاتىنعا اۋىستىرۋ ماسەلەسى بۇگىنگى كۇنى قىتايدىڭ نازارىن اۋدارىپ جاتىر. قىتاي قازاقستانداعى بارلىق اقپاراتتىق جاڭالىقتى قاداعالاپ وتىراتىنىن ەسكەرسەك بىلدەي مەملەكەت قۇرۋشى ۇلتتىڭ ءالىپبي اۋىستىرۋىن نازاردان تىس قالدىرماسى انىق. جانە ول تەك قارىپ اۋىستىرۋ ماسەلەسى ەمەس، تىلدىك رەفورما دەپ وتىر. قوش، ەندى مىنا قىزىقتى قاراڭىز! قازاقستاندا لاتىن ءالىپبيى ماسەلەسى 90-جىلدارى قازاق ءتىلتانۋشى عالىمدارى (اكادەميك ءا.قايداروۆ) جاعىنان اۋىزعا الىنعانى راس، ءدال سول تۇستا قىتاي بۇل اقپاراتتى جابىق كۇيدە تالقىعا سالدى، ويتكەنى 90-جىلدارى قىتايدا ەكى مىڭنان استام تازا قازاق مەكتەبى جانە قۇلجادا قازاق ۋنيۆەرسيتەتى، كۇيتىندە قازاق ينستيتۋتى سونىمەن قاتار التاي، شاۋەشەك، سانجىدا قازاق تىلىندە ءبىلىم بەرەتىن پەدەگوگيكالىق جوعارى ءبىلىم بەرۋ ورىندارى بار-دى جانە بارلىق قازاق مەكتەبى، كوللەدج، ۋنيۆەرسيتەت قازاقشا ءىس-قاعاز قولداناتىن، قازاق

    39
  • جاھان جاڭالىقتارى

    قىتايدىڭ ساياسي جۇيەسىندەگى ساياسي كوماندالىق توپتار مەن تۇلعالار

    قىتايدىڭ ساياسي جۇيەسىندەگى جىك-جىككە بولىنگەن ساياسي كوماندالىق توپتار مەن تۇلعالار قىتايداعى بارلىق جاعدايعا تىكە ىقپال جاسايتىن باستى سەبەپ ەكەنى قايمانا جۇرتقا انىق. ساياسي كوماندا مەن وليگارحتار اراسىنداعى استىرتىن باقاستىق پەن كۇرەس كەرەك دەسەڭىز ەڭ تومەنگى اتقارۋشى بيلىككە دەيىن كورىنىس بەرىپ جاتادى. ءار كوماندا ءوز جاقىن جاقتاسىنىڭ كوپ ءارى بىلىكتى، سەنىمدى بولۋىن قالايدى. سونىمەن بىرگە قىتايدىڭ ساياسي بيلىكتە جىك-جىككە ءبولىنىپ باقاس بولۋىنىڭ تاعى ءبىر سەبەبى- بايلىق پەن بيلىك اراسىنداعى تەپە-تەڭدىكتىڭ بۇزىلۋى سەبەپ بولىپ وتىر. قىتايدا ۇلتتىق كاپيتاليزم ەركىن دامۋ جولىنا تۇسكىسى كەلەدى، ال كونە سۇردەك كوممۋنيست بيلىك شەت-شەتىن ەرنەۋلەپ، ۇلتتىق كاپيتاليزمنىڭ اعىتىلىپ جۇگەنسىز كەتۋىنەن بەك قاتتى الاڭدايدى جانە تەجەپ وتىرادى. الدا جالدا كاپيتاليزمنىڭ باسى نوقتاعا سيماسا، ول- كارتەڭ كوممۋنيستتەردى بيلىكتەن الاستايتىنى

    134
  • جاھان جاڭالىقتارى

    «كەيبىر ەلدەر رەسەيدىڭ قىرىمدى باسىپ العانىن ۇمىتتى»

    بىرقاتار باتىس ەۋروپا ەلدەرى رەسەيدىڭ قىرىمدى اننەكتسيالاپ العانىن ۇمىتا باستادى. بۇل تۋرالى انكارادا تۇركيانىڭ سىرتقى ىستەر ءمينيسترى مەۆليۋت چاۆۋشوعلى مالىمدەدى، دەپ حابارلايدى zhasalash.kz تۇركيالىق «Yeni Safak» باسىلىمىنا سىلتەمە جاساپ. سىرتقى ساياسات ۆەدومستۆوسىنىڭ باسشىسى بۇل تۋرالى 7-ماۋسىم كۇنى قىرىم تۇرىكتەرىنىڭ مادەنيەتى مەن ءوزارا جاردەم اسسوتسياتسياسى ۇيىمداستىرعان جيىندا ايتتى. «قازىر قىرىمنىڭ جاعدايىن ۇمىتقاندارىڭىز ءۇشىن كۇنى ەرتەڭ ۋكراينادا الدەبىر وقيعا بولا قالعان جاعدايدا، سىزدەر جاۋاپتى بولاسىزدار»، — دەدى مەۆليۋت چاۆۋشوعلى باتىس ەۋروپاعا قاراتا. ول تۇركيا ءوز كەزەگىندە قىرىم تۋرالى ءبىر ساتكە ەستەن شىعارمايتىنىن، سونداي-اق رەسەيدىڭ تۇبەكتى وككۋپاتسيالاۋىن ەشقاشان قۇپتامايتىنىن ايتتى. سونىمەن قاتار، انكارا تاراپى قىرىم تاتارلارىنا قاشان دا قولداۋ كورسەتىپ وتىراتىنى جايلى ۋادە بەردى. چاۆۋشوعلىنىڭ ايتۋىنشا، تۇركيا ەۋروپا كەڭەسىندە، ەقىۇ-دا جانە وزگە دە حالىقارالىق پلاتفورمالاردا قىرىم ماسەلەسىن

    103
  • جاھان جاڭالىقتارى

    دونالد ترامپ پەن كيم چەن ىننىڭ كەلىسسوزى باستالدى

    سولتۇستىك كورەيا ليدەرى كيم چەن ىن (سول جاقتا) مەن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ قول الىسىپ تۇر. سينگاپۋر، 12 ماۋسىم 2018 جىل. سينگاپۋردە 12 ماۋسىم كۇنى جەرگىلىكتى ۋاقىت بويىنشا تاڭەرتەڭگى ساعات 9-دا اقش پەن سولتۇستىك كورەيا باسشىلارىنىڭ كەزدەسۋى باستالدى. كەزدەسۋ باستالار الدىندا دونالد ترامپ پەن كيم چەن ىن قول الىسىپ امانداستى. كەزدەسۋ سينگاپۋردىڭ سەنتوس ارالىنداعى شيپاجايدا ءوتىپ جاتىر. دونالد ترامپ پەن كيم چەن ىن ەكى اۋدارماشىمەن عانا قالىپ، جەكە كەزدەستى. ادەتتە مۇنداي كەزدەسۋلەردە اقش پرەزيدەنتىنىڭ كەم دەگەندە ءبىر جاقىن كومەكشىسى جانىندا بولاتىن. ەكى ەل باسشىلارىنىڭ العاشقى كەزدەسۋى شامامەن 45 مينۋتقا سوزىلدى. وڭاشا كەزدەسۋدەن سوڭ ترامپ كەلىسسوز جالعاساتىنىن ايتىپ، كورەي تۇبەگىن يادرولىق قارۋسىز ايماق قىلۋدا “ۇلكەن تابىسقا” جەتەتىنىنەن ءۇمىتتى ەكەنىن ءبىلدىردى. بۇدان

    55
  • جاھان جاڭالىقتارى

    قىتايدا شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمى ءسامميتى ءوتىپ جاتىر

    شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا مۇشە ەلدەر باسشىلارى كەزەكتى سامميت الدىندا. تسينداو، قىتاي، 10 ماۋسىم 2018 جىل. قىتايدىڭ تسينداو قالاسىندا بۇگىن شانحاي ىنتىماقتاستىق ۇيىمىنا (شىۇ) مۇشە مەملەكەتتەر باسشىلارى كەڭەسىنىڭ كەزەكتى وتىرىسى ءوتىپ جاتىر. ماۋسىمنىڭ 9-ى كۇنى ءسامميتتىڭ اشىلۋ راسىمىندە قىتاي پرەزيدەنتى سي تسزينپين شىۇ “بىرلىگىنە” جوعارى باعا بەرىپ، ۇيىم جۇمىسى “بىرەگەي ۇستانىم ازىرلەۋگە جانە ءوزارا ءتيىمدى ارىپتەستىككە” قۇرىلعانىن ايتقان. وقي وتىرىڭىز: قىتايدىڭ ماڭايىنداعى ەلدەرگە قولدانار ايلاسى قىتاي مەن رەسەيدىڭ جەتەگىندەگى بۇل ايماقتىق ۇيىمعا قازاقستان، قىرعىزستان، تاجىكستان، وزبەكستان، ءۇندىستان مەن پاكىستان مۇشە. سوڭعى ەكەۋى شىۇ مۇشەلىگىنە وتكەن جىلى قابىلدانعان. ال، اۋعانستان، بەلارۋس، يران مەن موڭعوليا بۇل ۇيىمعا باقىلاۋشى رەتىندە قاتىسادى. بۇعان دەيىن بيىلعى سامميت اياسىندا شىۇ وكىلدەرى ۇجىمدىق قاۋىپسىزدىك شارتى ۇيىمى (ۇقشۇ-ودكب) مەن

    61
  • جاھان جاڭالىقتارى

    “ماسەلەنىڭ يران رەجيمىن اۋىستىرۋعا قاتىسى جوق”

    ازاتتىق راديوسى اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى مايك پومپەونىڭ “امەريكا داۋىسى” راديوسىنا سۇحبات بەرىپ وتىرعان ءساتى اقش مەملەكەتتىك حاتشىسى مايك پومپەو “امەريكا داۋىسى“ راديوسىنا بەرگەن سۇحباتىندا ۆاشينگتوننىڭ يرانعا، ونىڭ يادرولىق باعدارلاماسى مەن ايماقتاعى رولىنە قاتىستى جاڭا ساياساتىنىڭ ماقساتىن ءتۇسىندىرىپ بەردى. مامىردىڭ 8-ءى كۇنى اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ 2015 جىلى قول قويىلعان ءارى “بىرلەسكەن جان-جاقتى ءىس-قيمىل جوسپارى” دەگەن اتاۋ العان يراننىڭ يادرولىق باعدارلاماسىنا قاتىستى كەلىسىمنەن اقش شىعادى دەپ مالىمدەگەن ەدى. 5+1 دەپ اتالعان (گەرمانيا جانە بۇۇ قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ تۇراقتى مۇشەلەرى: اقش، رەسەي، قىتاي، ۇلىبريتانيا، فرانتسيانىڭ يرانمەن مامىلەسى) كەلىسسوزى دەپ تە اتالاتىن جوسپار بويىنشا اۋەلدە يراندا بايىتىلعان ۋراننىڭ كوپ بولىگى شەتەلگە شىعارىلاتىن بولادى، بىراق ىدىراعىش ماتەريالداردى بايىتۋ قۇقىعىنسىز جۇمىس ىستەيتىن عىلىمي ورتالىققا اينالادى دەپ كەلىسىلگەن فاردو

    44
  • جاھان جاڭالىقتارى

    قىتاي: اقش كەمەسى تەڭىزدەگى شەكارامىزدى بۇزدى

    وڭتۇستىك-قىتاي تەڭىزىندەگى قىتاي جاساعان جاساندى ارال (كورنەكى سۋرەت). قىتاي اقش-تىڭ اسكەري-تەڭىز كۇشتەرىنىڭ كەمەسىن وڭتۇستىك-قىتاي تەڭىزىندەگى ايماققا باسىپ كىردى دەپ ايىپتادى. بۇعان دەيىن Reuters اگەنتتىگى امەريكالىق رەسمي تۇلعاعا سىلتەمە جاساپ، Higgins جانە Antietam اسكەري كەمەلەرى قىتاي ءوزىنىڭ ايماعى دەپ ەسەپتەيتىن پاراسەل ارالدارىنان شامامەن 19 شاقىرىم قاشىقتىققا ەنگەنىن حابارلاعان. قىتاي سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى امەريكالىق كەمەلەر تەڭىزدەگى شەكارانىڭ 12 ميل ايماعىن بۇزعانىن مالىمدەدى. پەكين قىتاي بۇل ايماققا جەكە كەمەلەرى مەن ۇشاقتارىن جونەلتىپ، “ەلدىڭ ەگەمەندىگى مەن قاۋىپسىزدىگىن قورعاۋ ءۇشىن ءتيىستى شارالار قولدانۋعا ءماجبۇر بولدى” دەيدى. اقش اسكەري كەمەلەرىنىڭ وڭتۇستىك-قىتاي تەڭىزىندە ءجۇرۋىن پەكين تاراپىنان جاسالىپ جاتقان شەكتەۋلەرگە قارسى تۇرۋ دەپ ءتۇسىندىردى. وسىعان دەيىن اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتان پەن باسقا دا امەريكالىق جوعارى لاۋازىمدى تۇلعالار پەكيننىڭ

    82
  • جاھان جاڭالىقتارى

    اقش سەناتى پومپەونى مەملەكەتتىك حاتشىلىققا بەكىتتى

    مايك پومپەو، اقش-تىڭ جاڭا مەملەكەتتىك حاتشىسى. اقش سەناتى ورتالىق بارلاۋ باسقارماسىنىڭ (تسرۋ) بۇرىنعى ديرەكتورى مايك پومپەونى مەملەكەتتىك حاتشى ەتىپ بەكىتتى. وسىعان دەيىنگى مەملەكەتتىك حاتشى رەكس تيللەرسون وتستاۆكاعا كەتكەن سوڭ، ونىڭ ورنىنا مايك پومپەو ۇسىنىلعان. بىراق دەموكرات كونگرەسمەندەر پومپەونىڭ كانديداتۋراسىن ونى اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپپەن وتە جاقىن قارىم-قاتىناستا دەپ سىناعان. ولاردىڭ دەنى باس ديپلومات ەركىن ويلى، تاۋەللسىز ادام بولۋى كەرەك دەپ مالىمدەگەن. ترامپتىڭ ءوزى پومپەونى قىزمەتكە تاعايىنداۋدا ۋاقىتتى تىم سوزىپ جىبەردى دەپ دەموكراتتاردى ايىپتاعان. پومپەو بولسا، رەسەيگە قاتىستى جۇمساق ساياساتتان باس تارتىپ، ماسكەۋگە قارسى سانكتسيانى كەڭەيتۋ كەرەك دەگەن ۇستانىمدا. اتاپ ايتقاندا، ول رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين ءوز ەلىنە الىپ دەرجاۆا مارتەبەسىن قايتارعىسى كەلەدى دەپ بىلەدى. مايك پومپەو رەسەيدىڭ اقش پرەزيدەنتى سايلاۋىنا

    54
  • جاھان جاڭالىقتارى

    سەرج سارگسيان وتستاۆكاعا كەتتى

    سەرج سارگسيان 23 ساۋىردە ارمەنيانىڭ پرەمەر-ءمينيسترى سەرج سارگسيان وتستاۆكاعا كەتتى. ەلدەگى وپپوزيتسيا سوڭعى ون ءبىر كۇن بويى ەرەۆاندا تولاسسىز شەرۋگە شىعىپ، ونىڭ ەكى مەرزىم پرەزيدەنت بولعان سوڭ ۇكىمەت باسقارۋعا قايتىپ كەلۋىنە نارازىلىق تانىتقان. سارگسيان: “مىنا تۋعان احۋالعا قاتىستى ءارتۇرلى شەشىم قابىلداۋعا بولار ەدى. بىراق مەن وندايعا بارمايمىن. ەلدىڭ جەتەكشىسى، ۇكىمەت باسشىسى قىزمەتىنەن كەتەم” دەپ مالىمدەدى. سارگسيان جاپپاي نارازىلىق شاراسىن ۇيىمداستىرۋشى نيكول پاشينياننىڭ پوزيتسياسىن ء“جون” دەپ مويىنداعان. 23 ءساۋىر كۇنى ەرەۆانداعى وپپوزيتسيا شەرۋىنە اسكەري كيىمدىلەر مەن ءدىني قىزمەتكەرلەر دە قوسىلدى. ارمەنياداعى وپپوزيتسيانىڭ جەتەكشىسى، پارلامەنت مۇشەسى، “ەلك” ساياسي بلوگىنىڭ باسشىلارىنىڭ ءبىرى نيكول پاشينيان 2008-2018 جىلدارى ەكى مەرزىم پرەزيدەنت قىزمەتىن اتقارعان سەرج سارگسياننىڭ پرەمەەر-مينيستر بولۋىنا قارسى شىققان. پاشينيان باستاعان ونداعان مىڭ ارمەنيالىق ەرەۆاندا

    158
load more

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: