| 
  • جاھان جاڭالىقتارى

    يراك اسكەرى كيركۋك قالاسىنا كىردى

    كيركۋكتە جۇرگەن يراك اسكەرىنىڭ كولىكتەرى. 16 قازان 2017 جىل. يراك اسكەرى كۇردتەر باسقاراتىن داۋلى كيركۋك قالاسىنا كىرىپ، قالالىق كەڭەستىڭ باس كەڭسەسىن باقىلاۋىنا الدى. قالا تۇرعىندارىنىڭ Reuters اگەنتتىگىنە ايتۋىنا قاراعاندا، يراك اسكەري كۇشتەرى قالالىق كەڭەس عيماراتىنىڭ ۇستىنەن كۇردتەر تۋىن الىپ تاستاعان، قازىر وندا يراك تۋى عانا تۇر. كۇردتەر تۋى بۇل جەرگە بيىل ساۋىردە تىگىلگەن بولاتىن. قالادان مىڭداعان تۇرعىن كەتىپ قالعانى حابارلانىپ جاتىر. كۇردتەردىڭ پەشمەرگا جاساقتارى كيركۋك پروۆينتسياسىنىڭ كوپ بولىگىن 2014 جىلى “يسلام مەملەكەتى” (يم) ەكسترەميستىك ۇيىمىنىڭ سودىرلارى يراكتىڭ سولتۇستىك بولىگىن باسىپ العان سوڭ باقىلاۋعا العان. يراك پرەمەر-ءمينيسترى حايدار ءال-ابادي كۇردىستان اۆتونومياسى مەن وعان جاقىن ايماقتاردا، ونىڭ ىشىندە كيركۋكتە 25 قىركۇيەكتە تاۋەلسىزدىك الۋ جونىندە رەفەرەندۋم وتكەن سوڭ “ەلدىڭ تۇتاستىعىن قورعاۋ ءۇشىن” وپەراتسيا

    8
  • جاھان جاڭالىقتارى

    ومۋربەك بابانوۆ اتامباەۆتىڭ بەرگەن ۋادەسى تۋرالى ايتتى

    قىرعىزستان پرەزيدەنت سايلاۋىنا ءتۇسىپ جاتقان كانديدات ومۋربەك بابانوۆتىڭ (وڭ جاقتان ەكىنشى) داۋىس بەرىپ جاتقا ءساتى. بىشكەك، 15 قازان 2017 جىل. قىرعىزستان پرەزيدەنت سايلاۋىنا ءتۇسىپ جاتقان كانديدات ومۋربەك بابانوۆ سايلاۋ كەزىندە بولعان زاڭ بۇزۋ وقيعالارى جونىندە مالىمدەمە جاسادى. ول سايلاۋ ءادىل ءارى اشىق ءوتتى دەپ سانامايتىنىن ايتتى. بابانوۆ «كانديداتتىعىمدى ۇسىنباي تۇرىپ پرەزيدەنتپەن اقىلداسقان ەدىم. ول باتاسىن بەرىپ، ء“يا، پرەزيدەنت سايلاۋىنا ءتۇس. ءبىز ءوز كانديداتىمىزدى ۇسىنامىز، سەن دە قاتىس. جەڭگەن ادام پرەزيدەنت بولسىن” دەگەن. كۋالەر بار. ول سايلاۋ ءادىل وتەدى دەگەن ۋادە بەرگەن. بىراق تەڭ جاعداي جاسالمادى. كەيىنگى اپتادا المازبەك شارشەنوۆيچ اتامباەۆقا اقپاراتتى دۇرىس بەرمەگەن. قىرعىزستاننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك كوميتەتى مەن ميليتسيا ونى جالعان اقپاراتپەن اداستىرىپ وتىر. مەن ونىڭ بۇگىنگى سوزدەرىنە قاتتى قاپا بولدىم»

    38
  • جاھان جاڭالىقتارى

    قىتايداعى “دەموكراتيالىق تاڭداۋ كۇرەسى”

    وسى ۋاقىتقا دەيىن ءبىز قىتاي قوعامى مەن قىتاي بيلىگى اراسىندا ءارتۇرلى كۇردەلى توپتار مەن پىكىر، تانىمى ءبىر-بىرىنە كەلىسە بەرمەيتىن ساياسي، قارجىلىق شونجارلاردىڭ استىرتىن ايقاسى تۋرالى قىسىر كەڭەستىڭ باسىن شالىپ قويعان ەدىك. بۇگىن سونىڭ ازعانتاي بۇشپاعى رەتىندە تاريx بەتىندە قالعان تاعى ءبىر وقيعادان شاعىن شولۋ جاساماقشىمىز. ول قىتايداعى “دەموكراتيالىق تاڭداۋ كۇرەسى”. جالپى قىتاي قوعامى دەموكراتيالىق كۇرەستەردەن كوز اشپاعان قوعام، ءبىز سونى كوپ بىلە بەرمەيمىز، كۇرەستەردىڭ ءوز تاريxي كاتەگورياسى بار، بارلىق كۇرەستەردەن بۇل كۇرەس ءسال وزگەشە. ءبىزدىڭ باعانادان ايتقىمىز كەلىپ وتىرعان داتا 1989- جىلى پەكيندە بولعان تيان ءانمىن (天安门) وقيعاسى. تيان ءانمىن الاڭى الەمدەگى ەڭ ۇلكەن، ەڭ كەڭ الاڭداردىڭ قاتارىنا جاتادى. قىتايداعى دەموكراتيالىق قاندى كۇرەستىڭ ەڭ كورنەكتىسىنىڭ ءبىرى وسى الاڭدا ورىن العان.

    74
  • جاھان جاڭالىقتارى

    رەسەيدىڭ عارىش پروبلەماسى جانە بايقوڭىر

    اننا كلەۆتسوۆا “سويۋز” عارىش كەمەسىن ۇشىرۋ الاڭىنا اپارا جاتىر. بايقوڭىر، 25 ناۋرىز 2015 جىل. باتىس باسىلىمدارى رەسەيدىڭ عارىش باعدارلاماسىن دامىتۋ قيىندىقتارى جايلى كوممەنتاريلەر جاريالادى. ال قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ بايقوڭىرداعى ەكولوگيالىق قاۋىپسىزدىك ماسەلەسىن قوزعاعان. رەسەيدىڭ عارىش سالاسىنداعى قيىندىقتارى اقش-تىڭ ۆاشينگتون شتاتىنىڭ Columbian گازەتى “العاشقى سپۋتنيكتەن كەيىنگى 60 جىلدان سوڭ رەسەيدىڭ عارىش باعدارلاماسى قيىندىقتارعا تاپ بولىپ جاتىر” دەگەن ماقالاسىندا رەسەيدىڭ عارىشتىق زەرتتەۋلەر سالاسىنداعى احۋالعا قاتىستى كوممەنتاري بەرگەن. “رەسەيدىڭ عارىش باعدارلاماسى 60 جىلدان كەيىن دە العاشقى جاساندى سپۋتنيكتى وربيتاعا شىعارعان زىمىراننىڭ جەتىلدىرىلگەن نۇسقاسىنا سۇيەنىپ وتىر. بۇل – ەلدىڭ تەحنولوگيالىق شەبەرلىگىنە دەگەن قۇرمەتى عانا ەمەس، ءوز جەتىستىكتەرىن ارى قاراي دامىتا الماۋىنىڭ دا بەلگىسى” دەپ جازعان Columbian. گازەت عارىشتى يگەرۋ – اقش پەن سسسر اراسىنداعى باسەكەلەستىكتىڭ

    27
  • جاھان جاڭالىقتارى

    قازاقستاندى المانىڭ ارعى وتانى اتايدى

    اننا كلەۆتسوۆا الماتى تەمىرجول ۆوكزالىندا ساتىلاتىن المالار. 2 قازان 2014 جىل. باتىس ءباسپاسوزى قازاقستاننىڭ ەكونوميكالىق ءوسىمى، كوشپەندى حالىقتار اراسىندا كەڭ تاراعان كوكپار ويىنى جايلى جانە تيان-شان تاۋى باۋرايىندا وسەتىن المانىڭ شىعۋ تەگىن قازىرگى قازاقستانمەن بايلانىستىراتىن زەرتتەۋگە قاتىستى كوممەنتاري جازعان. ستاتيستيكا جانە شيكىزاتقا سۇيەنگەن ەكونوميكا امەريكالىق Stratfor ساراپتاما ورتالىعىنىڭ سايتى جۋرناليست چارلز ۆان دەر لەەۋۆتىڭ «قازاقستان: ەكونوميكالىق دامۋعا قاتىستى بولجام مەن ناقتى جاعداي» دەگەن ماقالاسىن جاريالاعان. ماقالادا ەلدىڭ ۇلتتىق ستاتيستيكالىق اگەنتتىگى دەرەگىنشە، ورتالىق ازياداعى ەڭ ءىرى ەل – قازاقستاننىڭ ەكونوميكاسى بيىل العاشقى جارتى جىلدا 4,2 پايىزعا ءوستى دەپ كورسەتىلگەن. سالىستىرساق، بيىلعى ءبىرىنشى توقساندا ءوسىم 3,6 پايىزدى، ال 2016 جىلدىڭ العاشقى جارتى جىلىندا بار-جوعى 0,1 پايىزدى قۇراعان بولاتىن. بۇل دەرەكتەر حالىقارالىق ەكونوميكالىق ۇيىمداردىڭ بولجامدارىنا

    54
  • جاھان جاڭالىقتارى

    قازاقستان قورعانىس ءمينيسترى ميرزياەۆپەن كەزدەستى

    قازاقستان مەن وزبەكستاننىڭ تۋلارى (كورنەكى سۋرەت). وزبەكستان پرەزيدەنتى شاۆكات ميرزياەۆ 17 تامىزدا وسى ەلدە رەسمي ساپارمەن جۇرگەن قازاقستاننىڭ قورعانىس ءمينيسترى ساكەن جاسۇزاقوۆتى قابىلدادى دەپ حابارلايدى Uzbekistan 24 اگەنتتىگى. كەزدەسۋ بارىسىندا ەكى ەل اراسىنداعى اسكەري-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرى تالقىلانعان. اتاپ ايتقاندا، تاراپتار وزبەكستان مەن قازاقستاننىڭ قورعانىس مينيسترلىگىنىڭ ءوندىرىس كووپەراتسياسى مەن اسكەري كادر دايىنداۋدا ءوزارا ءىس-قيمىلدارىن ءتيىمدى دامىتۋدى تالقىلاعان. مينيستر ساكەن جاسۇزاقوۆ ءوزىن “جىلى قابىلداعانى ءۇشىن” وزبەكستان پرەزيدەنتىنە ءىلتيپاتىن ءبىلدىرىپ، قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ سالەمىن جولداعان. مينيستر قازاقستان مەن وزبەكستان اراسىندا اسكەري-تەحنيكالىق قارىم-قاتىناستىڭ دامۋىنا مۇددەلى ەكەنىن، ءارى بىرلەسىپ جۇمىس ىستەۋگە دايىن ەكەنىن بىلدىرگەن.                      ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى

    46
  • جاھان جاڭالىقتارى

    رەسەيدە پۋتينگە قارسى اسكەري توڭكەرىس بولۋى ىقتيمال

    ءازىمباي عالي الدا ورىستىڭ ءتول اقشاسى دەۆالۆاتسياعا ۇرىنا بەرەتىن بولادى. رەسەي تۇرعىندارىنىڭ تۇرمىس دەڭگەيى بۇرىنعىدان دا تومەندەي تۇسەدى. شەت ەلدىك تاۋارلاردى تۇتىنۋ رەسەيلىكتەر ءۇشىن قىمباتقا تۇسپەك. رەسەي ۇزاق ۋاقىتتىق داعدارىسقا تاپ بولدى. بۇل داعدارىس 2007 جىلى ايقىندالىپ ەدى. سودان بەرى كورشىمىز قاتەلىكتىڭ ۇستىنە قاتەلىك جاساپ كەلەدى. الدىمەن سول قاتەلىكتەردىڭ بىرنەشە العىشارتتارىن كەلتىرەيىك: 1. رەسەي نارىقتىق ليبەرالدىق، قۇقىقتىق ، ساياسي ەركىندىك جولىنان تايدى. 2. يمپەريالىق اسكەري-ساياسي ەكسپانسيالىق جولدى تاڭدادى. باتىس ەلدەرى (اقش پەن ەۋروپالىق وداق جانە ناتو) بىرلەستىكتەرىمەن كونفرونتاتسياعا ءتۇستى. ەكونوميكانى ميليتاريزاتسيا جولىنا ءتۇسىرۋ، رەسەيدىڭ ىشكى ساياساتىن توتالدىق پوليتسەيلىك كۇشتىك قۇرىلىمداردىڭ قاداعالاۋ جولىنا اۋىستىرۋ، رەسەي ەكونوميكاسىن اكىمشىلىك جولمەن باعىندىرىپ، الەمدىك فينانستىق-نارىقتىق پرينتسيپتەرگە جۇگىنبەۋ بەلەڭ الدى. 3. رەسەي يدەولوگياسى – قۇندىلىقتار جولىنان

    117
  • جاھان جاڭالىقتارى

    وزبەكستان حالقىنىڭ سانى 32 ميلليون ادامنان استى

    تاشكەنت كوشەسىنە شىققان حالىق (كورنەكى سۋرەت). وزبەكستان حالقىنىڭ سانى 1 شىلدەگە دەيىنگى ەسەپ بويىنشا 32 ميلليون 345 مىڭ ادامعا جەتتى. Gazeta.uz باسىلىمىنىڭ وزبەكستان مەملەكەتتىك ستاتيستيكا كوميتەتىنىڭ اقپاراتتىق قىزمەتىنە سىلتەمە جاساپ حابارلاۋىنشا، حالىق سانى 2016 جىلدىڭ سوڭىنان بەرى 224 مىڭ ادامعا (0,7 پايىز) ارتقان. قالا حالقى 16 ميلليون 353 مىڭ (50,6 پايىز), اۋىل حالقى 15,9 ميلليون (49,4 پايىز) ادام بولعان. 2017 جىلدىڭ العاشقى التى ايىندا 311,9 مىڭ بالا دۇنيەگە كەلگەن. 2016 جىلدىڭ العاشقى التى ايىندا تۋعان بالا سانى بۇدان التى مىڭعا از. قاڭتار-ماۋسىم ايلارىندا 78,8 مىڭ ادام قايتىس بولىپ، 2016 جىلدىڭ العاشقى التى ايىمەن سالىستىرعاندا 4900 ادامعا ارتقان. قاڭتار-ماۋسىم ايلارىندا وزبەكستاندا 96,3 مىڭ نەكە، 15,6 مىڭ اجىراسۋ تىركەلگەن. ەلدە مىڭ ادامعا

    54
  • جاھان جاڭالىقتارى

    ريچارد كۋمبس: “ديپلوماتتار اجەتحانا تازالاپ، ءسۇت تاسىدى”

    ازاتتىق راديوسى ماسكەۋدەگى اقش ەلشىلىگى عيماراتى. 15 ءساۋىر 1987 جىل. ماسكەۋ ۆاشينگتونعا رەسەيدەگى ديپلوماتيالىق ميسسياسى قىزمەتكەرلەرى سانىن قىسقارتۋ جايلى تالاپ قويدى. “قىرعي-قاباق سوعىسى” جىلدارى ماسكەۋدەگى اقش ەلشىلىگىندە قىزمەت اتقارعان امەريكالىق ارداگەر ديپلومات ريچارد كۋمبس وتىز ءبىر جىل بۇرىنعى ۇقساس وقيعالاردى ەسكە الادى. رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين اقش-تىڭ رەسەيدەگى ديپلوماتيالىق ميسسياسىنداعى 755 قىزمەتكەردى قىسقارتۋعا پارمەن بەردى. ەكى ەل اراسىندا ديپلوماتتاردى جاپپاي قىسقارتۋ وقيعاسى سوڭعى رەت 1986 جىلى قازاندا بولعان. سسسر ۇكىمەتىنىڭ اقش ديپلوماتيالىق ميسسياسىنداعى قىزمەتكەرلەر سانىن 200 ادامعا قىسقارتۋ تۋرالى تالابىنان سوڭ وندا جۇمىس ىستەيتىن سوۆەت ازاماتتارىن امەريكالىقتار جۇمىستان بوساتۋعا ءماجبۇر بولعان. سول كەزدە ماسكەۋدەگى اقش ەلشىلىگىنىڭ ەكىنشى ادامى بولعان ريچارد كۋمبستىڭ ايتۋىنشا، ادامنىڭ جەتىسپەۋىنەن ادميرالدار اجەتحانا تازالاپ، بىرنەشە ءتىلدى ەركىن

    29
  • جاھان جاڭالىقتارى

    وزبەكستاندا كاريموۆتىڭ ساياساتىن العاش رەت سىنادى

    وزبەكستاننىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى يسلام كاريموۆ. وزبەكستان تەلەۆيدەنيەسىندە العاش رەت ەلدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى مارقۇم يسلام كاريموۆتىڭ جۇرگىزگەن ساياساتى سىنعا ىلىكتى. وزبەكستاندا مەملەكەتتىك اقپارات قۇرالى ەلدىڭ تۇڭعىش پرەزيدەنتى يسلام كاريموۆتىڭ جۇرگىزگەن ساياساتىن سىنعا الدى دەپ حابارلايدى ازاتتىقتىڭ وزبەك قىزمەتى (وزودليك راديوسى). حاباردا كاريموۆتىڭ تۇسىنداعى “[ايماقتا] ليدەر اتانۋ ءۇشىن ۇنەمى كورشىلەرمەن باسەكە جارىستىرىپ، ۇستەمدىگىن دالەلدەۋگە” تىرىسۋدىڭ كەسىرىنەن شيەلەنىسكەن پروبلەمالاردى قازىرگى تاڭدا پرەزيدەنت شاۆكات ميرزياەۆكە شەشۋگە تۋرالى كەلگەنى ايتىلدى. اتالعان حابار جاقىندا عانا، ەلدىڭ قازىرگى پرەزيدەنت شاۆكات ميرزياەۆتىڭ تۋعان كۇنى – 24 شىلدەدە جۇمىسىن باستاعان، تاۋلىك بويى اقپاراتتىق-ساراپتامالىق حابار تاراتاتىن “وزبەكستان 24″ تەلەارناسىنىڭ “تاҳليلنوما” باعدارلاماسىنىڭ العاشقى سانىندا كورسەتىلگەن. شىلدەنىڭ 30-ى كۇنى ەفيردەن بەرىلگەن تەلەاباعدارلامادا يسلام كاريموۆتىڭ اتى-ءجونى اتالماعانىمەن، ونىڭ تۇسىندا جۇرگىزىلگەن ساياسات “كەسەك استىندا

    31
load more

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: