| 
  • جاھان جاڭالىقتارى

    بايدەن يناۋگۋراتسياسى: اقش-تىڭ 46-پرەزيدەنتى قىزمەتىنە كىرىستى

    اقش پرەزيدەنتى دجو بايدەن مەن ونىڭ جارى دجيلل بايدەن اق ءۇي كەلىپ، قولىن بۇلعاپ تۇر. 20 قاڭتار 2021 جىل. قاراشاداعى پرەزيدەنت سايلاۋى مەن اۋىر جۇرگەن وتپەلى كەزەڭنەن كەيىن دەموكرات دجو بايدەن كاپيتولي الدىندا اقش پرەزيدەنتىنىڭ انتىن بەردى. ول وسىلايشا اقش-تىڭ 45-پرەزيدەنتى دونالد ترامپتى رەسمي تۇردە الماستىردى. 78 جاستاعى بايدەن انت بەرۋ كەزىندە قولىن ءوز ۇيىنەن اكەلگەن كونە “بيبلياعا” قويدى. كىتاپ 46-پرەزيدەنتتىڭ اۋلەتىندە 1893 جىلدان بەرى ساقتالىپ كەلگەن. بايدەن وسىعان دەيىن سەناتور جانە ۆيتسە-پرەزيدەنت قىزمەتتەرىنە كىرىسكەندە دە وسى ءدىني كىتاپتى ۇستاپ انت بەرگەن. بيىلعى يناۋگۋراتسيانىڭ ەرەكشە بولاتىنى اۋەلدەن بەلگىلى بولدى. ونىڭ بىردەن-ءبىر سەبەبى – كوروناۆيرۋس پاندەمياسى. اقش ىندەتتى ەڭ قاتتى زارداپ شەككەن ەلدەردىڭ ءبىرى. سونىمەن قاتار 6 قاڭتار كۇنى ترامپ جاقتاستارى

    10
  • جاھان جاڭالىقتارى

    كوروناۆيرۋسقا 1 جىل تولدى. ادامزات Covid-ءتىڭ قايدان پايدا بولعانى بىلە الا ما؟

    الەكساندرا ۆاگنەر قورعانىس كيىمىن كيگەن مەدقىزمەتكەرلەر ۋحان كوشەسىندە قايتىس بولعان ادامنىڭ ءمايىتىن الىپ كەتكەلى جاتىر. 30 قاڭتار 2020 جىل. ادامزاتتىڭ كوروناۆيرۋس ينفەكتسياسى تۋرالى ەستىگەنىنە ءبىر جىلعا جۋىق ۋاقىت ءوتتى. وسى ارادا Covid اۋرۋىمەن تىركەلگەندەر 67 ميلليوننان استى، 1,5 ميلليون ادام قايتىس بولدى. ەلدەردىڭ كوبىندە كارانتين ەنگىزىلىپ، تۇرعىندار ۇيىنەن شىعا الماي قالدى، كاسىپورىندار جۇمىسى شەكتەلىپ، ارتىنان بانكروت بولىپ جاتتى. تىرشىلىكتى تۇبەگەيلى تۇرلەندىرگەن وسى ۆيرۋستىڭ قايدان شىققانى ءالى ناقتىلانبادى. ءبىرى جارعاناتتان، ءبىرى پانگوليندەردەن دەيدى، كەيبىرەۋلەر ءتىپتى قولدان جاسالعان اۋرۋ دەگەن پىكىر ايتادى. دۇنيەجۇزىلىك دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇيىمى ءبىر اي بۇرىن اۋرۋدىڭ نەدەن تاراعانىن انىقتاۋدى كوزدەيتىن زەرتتەۋ باستادى. وعان قاتىساتىن ۆيرۋسولوگتاردىڭ، ەپيدەميولوگتاردىڭ جانە ساراپشىلاردىڭ اتى-جوندەرى اتالماي وتىر، ال زەرتتەۋدىڭ ءبىرىنشى كەزەڭى اۋرۋ باستاۋ العان قىتايدا وتپەيدى.

    70
  • جاھان جاڭالىقتارى

    اقش اۋعانستاننان 2000 ساربازىن اكەتپەك. سالدارى نە بولماق؟

    ازاتتىق راديوسى اۋعانستاننىڭ ۇكىمەت كۇشتەرىن جاتتىقتىراتىن ورتالىقتا جۇرگەن اقش ساربازدارى. گەرات، اۋعانستان، 2 اقپان 2019 جىل. كورنەكى سۋرەت. ۆاشينگتوننىڭ اۋعانستاننان ەكى مىڭ ساربازىن الىپ كەتۋ تۋرالى شەشىمى قاراما-قايشى پىكىر تۋدىردى. ءبىرى اسكەر سانىنىڭ بۇلاي ازايۋى ەكسترەميستىك توپتاردى جىگەرلەندىرەدى دەسە، ءبىرى شيەلەنىستى شەشۋگە وڭ اسەر بەرەدى دەيدى. اقش اسكەرىنىڭ اكەتىلۋى تۋرالى جاڭالىق 16 قاراشادا تارادى. سول كۇنى ءباسپاسوز قۇرالدارى اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ ساناۋلى كۇن ىشىندە اۋعانستان مەن يراكتاعى اقش اسكەرىنىڭ سانىن ودان ءارى ازايتۋ تۋرالى شەشىمىن جاريالايتىنىن حابارلادى. كەلەسى كۇنى اقش قورعانىس ءمينيسترىنىڭ مىندەتىن اتقارۋشى كريستوفەر ميللەر جاڭالىقتى راستاپ، امەريكالىق ساربازداردى ەلىنە قايتارۋ كەلەسى جىلى 15 قاڭتاردا، ترامپتىڭ اق ۇيدەن كەتۋىنە بەس كۇن قالعاندا اياقتالاتىنىن ايتتى. 18 قاراشا كۇنى “تاليبان”

    52
  • جاھان جاڭالىقتارى

    بايدەننىڭ پرەزيدەنتتىگى قازاقستان، وا جانە شىڭجاڭعا قالاي اسەر ەتپەك؟

    مانشۇك اساۋتاي USA-ELECTION/BIDEN اقش-تىڭ 46-پرەزيدەنتى بولىپ سايلانعان دەموكرات دجو بايدەن سايلاۋ الدىندا الەمدە “دەموكراتيانى كۇشەيتەتىنىن، اۆتوريتاريزممەن كۇرەسەتىنىن” ايتقان. حالىقارالىق ەسەپتەردە ءالسىز دەموكراتيا مەن اۆتوريتاريزم ءۇشىن ءجيى سىنالاتىن ورتالىق ازيا ەلدەرىنە بايدەننىڭ ۇستاناتىن ساياساتى قانداي بولماق؟ بايدەن اكىمشىلىگى قىتايدىڭ شىڭجاڭداعى مۇسىلماندارعا قىسىم ماسەلەسىن كوتەرۋدى جالعاستىرا ما؟ قازىر ورتالىق ازياداعى بەس ەل – قازاقستان، قىرعىزستان، وزبەكستان، تاجىكستان، تۇركىمەنستان جانە اقش اراسىندا 2015 جىلدان بەرى “س5+1″ فورماتى جۇمىس ىستەپ كەلەدى. سودان بەرى ورتالىق ازياداعى بەس ەلدىڭ سىرتقى ىستەر مينيسترلەرى مەن اقش-تىڭ مەملەكەتتىك حاتشىسى ءجيى كەزدەسىپ، وا مەن ۆاشينگتوننىڭ قارىم-قاتىناسىن تالقىلايدى. “س5+1″ فورماتى دەموكرات باراك وباما پرەزيدەنت بولىپ تۇرعاندا قۇرىلعان. بۇل فورمات ترامپ پرەزيدەنت كەزىندە دە ساقتالدى جانە بيىل اقپاندا اقش مەملەكەتتىك دەپارتامەنتى ۆاشينگتوننىڭ

    128
  • جاھان جاڭالىقتارى

    تاۋلى قاراباقتا سوعىس اياقتالدى

    نۇربەك ءتۇسىپحان ارمەنيا پرەمەر-ءمينيسترى نيكول پاشينيان 10 قاراشاعا قاراعان ءتۇنى ازەربايجان، رەسەي، ارمەنيانىڭ تاۋلى قاراباقتاعى سوعىستى توقتاتۋ جونىندە ۇشجاقتى كەلىسىمگە كەلگەنىن حابارلادى. بۇل تۋرالى پاشينيان فەيسبۋك پاراعىنا جازدى. “قۇرمەتتى وتانداستار، باۋىرلارىم مەن اپكە-قارىنداستارىم! وزىمە دە، بارىمىزگە دە اۋىر تيەتىن شەشىمگە كەلدىم. رەسەي جانە ازەربايجان پرەزيدەنتتەرىمەن قاراباقتاعى سوعىستى توقتاتۋ جونىندە مالىمدەمەگە قول قويدىم. … ءوزىمىزدى جەڭىلدىك دەپ ەسەپتەمەيمىز ءارى بۇل ءبىزدىڭ ۇلت رەتىندە بىرىگۋىمىزدىڭ جانە قايتا ورلەۋىمىزدىڭ باسى بولۋى كەرەك. قازا تاپقانداردىڭ الدىندا تىزە بۇگەمىن. وتانىن قورعاۋ جولىندا ءومىرىن اياماعان بارلىق اسكەريلەردىڭ، وفيتسەر، گەنەرال، ەرىكتىلەردىڭ الدىندا باسىمدى يەمىن. ولار ارتساح ارمياندارىن قورعاپ، قۇربان بولدى. سوڭىنا دەيىن كۇرەستىك جانە جەڭەمىز!” دەپ جازدى پاشينيان. اتىستى توقتاتۋ جونىندە كەلىسىم جاسالعانىن رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين دە راستادى.

    103
  • جاھان جاڭالىقتارى

    ساياساتتا 50 جىل جۇرگەن تۇلعا. اقش پرەزيدەنتتىگىنە سايلانعان دجو بايدەن كىم؟

    ازاتتىق راديوسى دجو بايدەن اقش-تىڭ بۇرىنعى ۆيتسە-پرەزيدەنتى، سەناتور دجو بايدەن پرەزيدەنت سايلاۋىندا ەلدىڭ قازىر باسشىسى دونالد ترامپتى جەڭەتىن داۋىس جينادى. بۇل – بايدەننىڭ ەلۋ جىلدىق ساياسي كارەراسىنداعى پرەزيدەنت بولۋعا جاساعان ءۇشىنشى تالپىنىسى. ەندى 2021 جىلدىڭ قاڭتارىندا اق ۇيدەگى قىزمەتىنە كىرىسەتىن جاڭا پرەزيدەنتكە ءبولىنىپ-جارىلعان امەريكالىق قوعامنىڭ ماسەلەلەرىن شەشۋگە تۋرا كەلەدى. دجو بايدەن قىزۋ تارتىسقا تولى باسەكەدە دونالد ترامپتى جەڭىپ، وتىز جىل بويى ارمانداعان لاۋازىمىنا قول جەتكىزدى. دەموكراتيالىق پارتيانىڭ كانديداتى ترامپتىڭ كوروناۆيرۋسپەن كۇرەسىنە تولماعان، پرەزيدەنتتىڭ قوعام الدىندا ءوزىن اگرەسسيۆتى ۇستايتىنىنان ابدەن شارشاعان حالىقتىڭ جاپپاي نارازىلىعىن پايدالانۋعا تىرىستى. بايدەن 538 سايلاۋشىلار القاسى داۋسىنىڭ كەمىندە 273 داۋسىن جينادى. پرەزيدەنت سايلاۋىندا جەڭىسكە جەتۋ ءۇشىن كەمى 270 ەلەكتوردىڭ داۋسى كەرەك. “امەريكانى قايتا بىرىكتىرەتىن كەز كەلدى” پەنسيلۆانيا

    95
  • جاھان جاڭالىقتارى

    تاۋلى قاراباق جايلى ءسىز ءبىلۋ كەرەك 5 دەرەك

    مايك ەككەل تاۋلى قاراباق تالاي عاسىردان بەرى ءتۇرلى اسكەرلەر مەن پاتشالىقتاردىڭ جولايرىعىندا جاتىر. ايماقتاعى كيكىلجىڭدى تولىق توقتاتۋ ارەكەتتەرىنىڭ تىعىرىققا تىرەلە بەرەتىن سەبەبى دە سوندا. وڭتۇستىك كاۆكازدىڭ بيىك شىڭدارى مەن شولەيت جازىقتارىنىڭ ورتاسىندا، يمپەريالاردىڭ اراسىنداعى توعىز جولدىڭ تورابىندا جاتقان تاۋلى قاراباق قايتادان كەسكىلەسكەن ۇرىس وشاعىنا اينالدى. ازەربايجان مەن ارمەنيا ءبىر-بىرىنە قايتا وق جاۋدىرا باستادى، بۇل – سوعىستى توقتاتۋ تۋرالى 1994 جىلعى كەلىسىمنەن بەرگى ەڭ ءىرى قاقتىعىس. 27 قىركۇيەكتە قاقتىعىس بۇرق ەتكەلى كەمىندە 532 سولداتتىڭ ءومىرىن جالماعان ۇرىس سوۆەت زامانىنا، ءتىپتى ودان ارىدەگى تاريحقا جەتەلەيدى. تاۋلى قاراباقتاعى كونفليكت توڭىرەگىندەگى باستى جايتتارعا نازار اۋدارايىق. تاريحقا ۇڭىلسەك… كاۆكاز جەرىنە باسقالاردى ايتپاعاندا، ريمدىكتەر، ارابتار، وتتوماندىقتار، سەفەۆيد پارسىلار جانە ورىستار اسكەر جىبەرگەن. مۇندا ب.ز.د. 300 جىلداردان

    187
  • جاھان جاڭالىقتارى

    بۇل باتىسقا ايبات شەگۋ مە؟ پۋتين، روۋحاني مەن سي تسزينپين نەگە بىرلەسكەن اسكەري جاتتىعۋ وتكىزىپ جاتىر؟

    الەكساندر گوستەۆ رەسەيدىڭ وڭتۇستىگىندەگى “اشۋلۋك” اسكەري بازاسىنان ۇشىرىلعان زىمىران. 22 قىركۇيەك، 2020 جىل. ىركۇيەكتە رەسەي، قىتاي جانە يران قۇرلىقتا جانە تەڭىزدە بىرنەشە اۋقىمدى اسكەري جاتتىعۋ وتكىزدى.  كوپ جاعدايدا بۇل شارالار بىرلەسكەن فورمادا، اتالعان ءۇش مەملەكەتتىڭ جانە الەمدىك قاۋىمداستىق، ءبىرىنشى كەزەكتە باتىس كۇدىكپەن قارايتىن بەلارۋس، ميانما سياقتى ەلدەردىڭ قاتىسۋىمەن ءوتتى.  كەي ساراپشى باتىس ەلدەرى جاۋ كورەتىن، تاريحي كونتەكست بويىنشا قازىردىڭ وزىندە “زۇلىمدىق وشاعى ” ەلدەرى اتالىپ جۇرگەن جاڭا اسكەري-ساياسي بلوك پايدا بولۋى مۇمكىن دەپ قاۋىپتەنە باستادى. بۇل شىنىمەن سولاي ما؟ ماسكەۋ، پەكين، تەگەران مەن مينسك قىرۋار قارجى جۇمساعان اسكەري قيمىلدار كىمدى قورقىتۋ ءۇشىن جاسالعان؟ الەكساندر لۋكاشەنكو “باتىس ەلدەرىنەن قاۋىپ تونگەنى ” جونىندە مالىمدەمە جاساعان تۇستا، 21 قىركۇيەك كۇنى، بەلارۋستىڭ اسكەري پوليگوندارىندا رەسەي–بەلارۋس اسكەرىنىڭ قاتىسۋىمەن

    196
  • جاھان جاڭالىقتارى

    بەيرۋتتاعى جارىلىس: قازا بولعاندار ارتتى، پورت باسشىلىعى قاماۋعا الىندى

    بەيرۋت قالاسى جارىلىستان سوڭ، ليۆان. 5 تامىز 2020 جىل. بەيرۋت پورتىنداعى ىرى جارىلىستان كەيىن ىزدەۋ-قۇتقارۋ جۇمىستارى ءالى جالعاسىپ جاتىر. Reuters اگەنتتىگىنىڭ حابارلاۋىنشا، كەمىندە 135 ادام قازا بولعان، شامامەن 5 مىڭ ادام جاراقاتتانعان. 250 مىڭ ادام باسپاناسىز قالعان. بيلىكتىڭ ايتۋىنشا، قازا بولعاندار سانى ارتۋى مۇمكىن. جارىلىستان كەيىن ونداعان ادام ءىز-ءتۇزسىز جوعالعان. قۇتقارۋشىلار ولاردى ۇيىندىلەر استىنان ىزدەپ جاتىر. ليۆاندىق LBCI باسىلىمىنىڭ جازۋىنشا، ۇكىمەت جارىلىسقا كىنالىلەر تابىلعانعا دەيىن پورت باسشىلىعىن ۇيقاماققا العان. ىشكى ىستەر مينيسترلىگى تەرگەۋدى بەس كۇن ىشىندە اياقتاۋعا ۋادە بەردى. Associated Press اگەنتتىگىنىڭ جازۋىنشا، تەرگەۋشىلەر ءمان-جايدى انىقتاۋ ءۇشىن جارىلىس بولعان اۋماقتى زەرتتەي باستاعان. AP مالىمەتىنشە، ليۆانعا گۋمانيتارلىق كومەكتىڭ العاشقى لەگى دە جەتكەن. ەلدى ەكونوميكالىق داعدارىس جايلاپ، قوعام نارازىلىعى ورىستەگەن تۇستا بيلىك جارىلىستىڭ سالدارىمەن كۇرەسۋگە تىرىسىپ جاتىر.

    147
  • جاھان جاڭالىقتارى

    قىتاي مەن ءۇندىستان گيمالايدا نە ءۇشىن قاقتىعىسىپ جاتىر؟ 300 سوزبەن تۇسىندىرەمىز

    لاداكح ايماعىنداعى گالۆان اڭعارىندا تۇرعان ۇندىستاندىق اسكەري. 17 ماۋسىم 2020 جىل. 15 ماۋسىمدا ءۇندىستان بيلىگى ەلدىڭ 20 سولداتى شەكارادا قىتاي اسكەريلەرىنىڭ قولىنان قازا تاپقانىن مالىمدەدى. پەكين ءوز تاراپىنان قايتىس بولعاندار جايلى ەش دەرەك ايتپادى. قاقتىعىس قايدا بولدى؟ قاقتىعىس گيمالايدىڭ باتىس جاعىنداعى لاداكح ايماعىنداعى گالۆان اڭعارىندا، قىتاي مەن ءۇندىستان شەكاراسىندا بولعان. اسكەرلەر وق اتپاعان، بىراق تاس لاقتىرىپ، وتكىر زاتتار قولدانعان جانە تاياق جۇمساعان. ەكى ەلدىڭ اسكەرى مامىردان بەرى وسى ماڭعا ورنالاسىپ، ارا-تۇرا جانجالداسىپ تۇرادى. قىتاي ءۇندىستاننىڭ ءبىراز اۋماعىن وزىنە العىسى كەلەدى. ال دەلي پەكين ۇندىستانعا تيەسىلى جەردى زاڭسىز ۇستاپ وتىر دەپ ايىپتايدى. ەكى ەل ءۇندىستاننىڭ سولتۇستىگىندە، قىتايدىڭ اقساي چين شوقىسىنداعى تاۋلى جەردى بولىسە الماي كەلەدى. داۋلى ايماق 4250 مەتر بيىكتە جاتىر

    245
load more

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: