Жаһан жаңалықтары | Kerey.kz/Керей.кз

جاھان جاڭالىقتارى

يراننىڭ راكەتاسى ازايعانىمەن نىساناعا تيۋ دالدىگى ارتقان. سەبەبى نەدە؟

kerey.kz
| Apr 7, 2026 | 568 views

فرۋد بەجان يزرايلگە شابۋىل جاسالعان ءسات. 29 ناۋرىز 2026 جىل. سوعىستىڭ العاشقى كۇنى يران يزرايل مەن اقش-تىڭ راكەتاعا قارسى جۇيەلەرىن قيراتۋ ءۇشىن جۇزدەگەن بالليستيكالىق راكەتا جىبەرگەن. كوپ راكەتا قۇلاتىلدى. ال قازىر يران راكەتا اتۋدى ازايتىپ، كۇنىنە ونداعان راكەتا جىبەرە باستادى. اشىق دەرەككوزدەرگە سۇيەنگەن اسكەري ساراپشىلار يراننىڭ راكەتا اتۋى ازايعانىمەن ءدال ءتيۋى جوعارىلعان دەيدى. مۇنىڭ سەبەبىنە ءۇڭىلىپ كوردىك. “اقش پەن ءيزرايلدىڭ سوققىلارى يراننىڭ راكەتا جىبەرۋ قوندىرعىلارىنا ايتارلىقتاي زيان كەلتىرگەنى انىق. مۇنى اتىلاتىن راكەتالاردىڭ ازايۋىنان بايقاۋعا بولادى. بىراق يران راكەتالارىن ۇنەمدەۋگە ءۇشىن كىشى، بىراق ماڭىزدى دەپ شەشكەن ناقتى نىسانداردى ءدال اتا باستادى” دەيدى ۆاشينگتونداعى Stimson Center ساراپتاما ينستيتۋتىنىڭ عىلىم قىزمەتكەرى كەللي گريكو. قازىر يران اقش-تىڭ تاياۋ شىعىستاعى ماڭىزدى اسكەري نىساندارى مەن راديولوكاتسيا
33
جاھان جاڭالىقتارى

اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟

kerey.kz
| Mar 15, 2026 | 795 views

كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا
33
جاھان جاڭالىقتارى

سي ءتسزينپيننىڭ قىتاي اسكەري باسشىلىعىن “تازالاۋى” نەنى بىلدىرەدى؟

kerey.kz
| Feb 6, 2026 | 761 views

ريد ستەنديش رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين (وڭ جاقتا) ەلگە ساپارمەن كەلگەن قىتاي گەنەرالى چجان يۋسيامەن قول الىسىپ تۇر. 2017 جىل. وتكەن اپتانىڭ اياعىندا قىتايدىڭ ورتالىق اسكەري كوميسسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنەن ءارى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەلىگىنەن بوساتىلدى. اسكەري باسشىلىقتاعى مۇنداي جوعارى شەندى تۇلعانىڭ ورنىنان الىنۋى پەكيننىڭ تايۆانعا قاتىستى جوسپارىنا، اقش-پەن باسەكەسىنە جانە ايماقتاعى تۇراقتى ويىنشى رەتىندەگى رولىنە قاتىستى بىرقاتار سۇراق تۋعىزىپ وتىر. 24 قاڭتار كۇنى پەكين قىزمەتتەن بوساتىلعان گەنەرال چجان يۋسيا (قىتاي باسشىسى سي ءتسزينپيننىڭ كوپ جىلدان بەرگى سەنىمدى سەرىگى بولعان) تەرگەۋگە الىندى دەپ حابارلادى. توسىن شەشىمنەن كەيىن سي تسزينپين اسكەري باسشىلىق شىڭىندا جالعىز ءوزى قالدى. قىتايدى زەرتتەۋشى ساراپشىلار مۇنىڭ بيلىك ساباقتاستىعىنا ەلەۋلى سالدارى بولادى دەيدى. ال پەكيننىڭ سەرىكتەستەرى
36
جاھان جاڭالىقتارى

Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعى

kerey.kz
| Feb 4, 2026 | 835 views

شۆەتسيا مەن دانيا ۋكرايناعا ارناپ بريتان-شۆەد وندىرىسىندەگى زاماناۋي Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىلارىن ساتىپ الۋعا بىرىگىپ كىرىستى. كەشەن اسىرەسە جاقىن قاشىقتىقتا ۇشاتىن يراندىق «شاحەد» دروندارىنا قارسى ەڭ ءتيىمدى قارۋدىڭ ءبىرى. قازىرگى ۋاقىتتا Tridon Mk2 ءوز كلاسىنداعى ەڭ وزىق اۋە شابۋىلىنا قارسى جۇيە سانالادى. Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى اتىس قارقىنى. ول مينۋتىنا 300 وققا دەيىن جاۋدىرا الادى. وسىلايشا اۋە كەڭىستىگىنە ەنەتىن شاعىن درونداردىڭ كوزىن جىلدام ءارى ءدال جويۋعا مۇمكىندىك تۋادى. تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى اتىلاتىن 40-مم سناريادتاردىڭ قۇنى نەبارى 27 دوللاردى قۇرايدى. ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى ەكەنىن دالەلدەيدى. قارۋ-جاراق سالاسىنداعى ماماندار ۋكرايناداعى اسكەري قاقتىعىستاردى ەسكەرە وتىرىپ، ارزان ءارى ءتيىمدى اۋە قورعانىسى قارۋىنا سۇرانىس جوعارى ەكەنىن ايتادى. Tridon Mk2 جۇيەسىندە قولدانىلاتىن ارنايى بريتاندىق
34
جاھان جاڭالىقتارى

كەلەشەكتە قاي سالالاردى دامىتۋ كەرەك؟

kerey.kz
| Dec 22, 2025 | 915 views

ينۆەستوردان ارتىق قاتاڭ رەاليست جوق قوي. ول سالعان اقشاسى وزىنە ەسەلەپ قايتۋى ءۇشىن تەك پەرسپەكتيۆاسى مول، كەلەشەگى جارقىن سالالاردى تاڭدايدى. JPMorganChase اقش-تاعى، الەمدەگى ەڭ ءىرى بانكتىڭ ءبىرى رەتىندە الداعى 10 جىلدا 1,5 ترلن دوللار ينۆەستيتسيا قۇياتىنىن قاراشا ايىندا جاريالادى. ءسويتىپ، نەگىزگى 4 باعىتتى تاڭداعان. ولار ارى قاراي 27 سالاعا بولىنەدى: – وزىق تەحنولوگيا: روبوتوتەحنيكا، فارماكولوگيا، اسا ماڭىزدى مينەرالدار – قورعانىس، اەروعارىش ءوندىرىسى: بايلانىستىڭ جاڭا بۋىنى، مۇلدە جاڭا دروندار – ەنەرگەتيكالىق تاۋەلسىزدىك: كۇن، اتوم، جاڭا باتارەيالار – ستراتەگيالىق تەحنولوگيا: جي، كيبەرقاۋىپسىزدىك، كۆانتتىق ەسەپتەۋ ارعى جاعىنداعى 27 سالانى وقىساڭ، مىنا بانك الەمدىك سوعىسقا دايىندالىپ جاتقان سياقتى كورىنەدى. سەبەبى گيپەردىبىستاعى راكەتا، 6G بايلانىس، عارىش، ادامسىز تەحنولوگيا دەپ كەتە بەرەدى. ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ ءتۇر-ءتۇرى. ەكىنشى
45
جاھان جاڭالىقتارى

زەلەنسكي ۋيتكوفف جانە كۋشنەرمەن “مازمۇندى اڭگىمە” بولعانىن ايتتى

kerey.kz
| Dec 7, 2025 | 796 views

ۆلاديمير زەلەنسكي ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي اقش پرەزيدەنتىنىڭ ارنايى ۋاكىلى ستيۆ ۋيتكوفف جانە ترامپتىڭ كۇيەۋبالاسى دجارەد كۋشنەرمەن تەلەفونمەن ء“ماندى ءارى كونسترۋكتيۆتى” اڭگىمەلەسكەنىن حابارلادى. ۋيتكوفف پەن كۋشنەر 2 جەلتوقساندا ماسكەۋدە رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن كەزدەسكەن. ء“بىز كوپتەگەن اسپەكتىگە نازار اۋداردىق جانە قانتوگىستى توقتاتىپ، رەسەيدىڭ ءۇشىنشى رەت باسىپ كىرۋ قاۋپىن جويۋعا كەپىلدىك بەرەتىن ماڭىزدى جايتتاردى، سونىمەن بىرگە رەسەيدىڭ وتكەن جولعىداي ۋادەسىن ورىنداماۋ قاۋپى سياقتى نارسەلەردى تالقىلادىق” دەدى زەلەنسكي. اڭگىمەگە سونىمەن بىرگە قازىر اقش-تا جۇرگەن ۋكراينا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك جانە قورعانىس كەڭەسىنىڭ حاتشىسى رۋستەم ۋمەروۆ، قارۋلى شتابتىڭ باستىعى اندرەي گناتوۆ قاتىسقان. Axios دەرەگىنشە، اڭگىمە ەكى ساعاتقا سوزىلعان. كەلىسسوزدەردەن حابارى بار دەرەككوزدىڭ ايتۋىنشا، ۋيتكوفف پەن كۋشنەر ەكى جاقتىڭ دا تالاپتارىن جيناپ جاتىر جانە ءپۋتيندى دە، زەلەنسكيدى دە
27
جاھان جاڭالىقتارى

زەلەنسكيدىڭ “جالعىز سەنەرى ءارى وڭ قولى”. اندرەي ەرماك كىم؟

kerey.kz
| Nov 27, 2025 | 1,247 views

رەي فەرلونگ اندرەي ەرماك (سول جاقتا) پەن ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي (وڭ جاقتا). 2019 جىل. اندرەي ەرماك ۇشاقتان تۇسە سالا ءوزىنىڭ باستىعىن قۇشاقتادى. 2019 جىلى قىركۇيەكتە پرەزيدەنت زەلەنسكيمەن جىلى جۇزدەسۋ جاڭادان باستالىپ كەلە جاتقان ساياسي سەرىكتەستىكتىڭ باسى ەدى. بۇل – ەرماكتىڭ رەسەي تۇرمەسىندە وتىرعان 35 ۋكراينالىقتى ماسكەۋدەن الىپ كەلگەن ءساتى. ال 2020 جىلى ەرماك زەلەنسكي اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى بولدى. بىراق ۋكرايناداعى جەمقورلىق شۋىنان كەيىن ونىڭ قىزمەتىنە جۇرتتىڭ نازارى اۋدى. سەبەبى ەرماك ۋكراينا ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمىنا بولىنگەن قارجى جىمقىرىلعان كوررۋپتسيا سحەماسىندا نەگىزگى رولدە بولعان دەگەن اقپارات تاراعان. بىراق تەرگەۋشىلەر بۇل جايتتىڭ جاي-جاپسارىن تولىق اشقان جوق. ەرماكتىڭ ءوزى ازاتتىقتىڭ ۋكراينا قىزمەتىنىڭ رەسمي ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرگەن جوق. سونىمەن زەلەنسكيدىڭ كەڭسەسىن باسقارىپ وتىرعان ەرماك كىم؟ تەلەۆيدەنيەدەن
59
جاھان جاڭالىقتارى

توقاەۆ نيۋ-يوركتە زەلەنسكيمەن كەزدەستى

kerey.kz
| Sep 23, 2025 | 1,959 views

قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ نيۋ-يوركتە ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكيمەن كەزدەستى. 22 قىركۇيەك 2025 جىل. توقاەۆ پەن زەلەنسكي. سۋرەت: اقوردا 21 قىركۇيەك كۇنى قازاقستان پرەزيدەنتى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنا بارعان ساپارىندا نيۋ-يوركتە ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكيمەن كەزدەستى. اقوردا ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ حابارلاۋىنشا، پرەزيدەنتتەر ەكىجاقتى ەكونوميكالىق جانە گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن تالقىلاعان. سونداي-اق، زەلەنسكي “ۋكرايناداعى جاعدايعا بايلانىستى كوزقاراسىن” بىلدىرگەن، ال قازاقستان باسشىسى “قاقتىعىستى توقتاتۋ ماقساتىندا ديپلوماتيالىق جۇمىستاردى جالعاستىرۋ قاجەت” دەگەن. زەلەنسكي وسى كەزدەسۋ تۋرالى مالىمدەمەسىندە ۋكراينا، اقش، ەۋروپا جانە وزگە ەلدەردىڭ سوعىستى توقتاتۋ جونىندەگى تالپىنىسىن تالقىلاعانىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، قوس باسشى سونداي-اق ەكىجاقتى ساۋدا-ەكونوميكالىق ارىپتەستىكتى، قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ ۋكراينانى قالپىنا كەلتىرۋ ىسىنە قاتىسۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ءسوز ەتكەن. 2022 جىلعى اقپاندا ۋكرايناعا باسىپ كىرگەن رەسەي قازاقستاننىڭ ەڭ
55
جاھان جاڭالىقتارى

“اق قاسقىرلار”. وزبەكستان فۋتبولى جەتىستىگىنىڭ سىرى نەدە؟

kerey.kz
| Jun 11, 2025 | 5,436 views

رۋسلان مەدەلبەك وزبەك ويىنشىسى ابدۋكودير حۋسانوۆ (2) پەن ءباا ويىنشىسى لۋانزينو (21) الەم كۋبوگىنا ىرىكتەۋ ويىنىندا. 5 ماۋسىم، 2025 جىل. فۋتبولدان 2026 جىلعى الەم چەمپيوناتىنا وزبەكستان قۇراماسىنىڭ جولداما العانىنا جاستار فۋتبولىنىڭ قانداي قاتىسى بار؟ وزبەكستان فۋتبولى جەتىستىگىنىڭ سەبەبىنە ۇڭىلدىك. “الەمدىك ارەناعا قوش كەلدىڭىزدەر” وزبەكستان ازيا قۇرلىعىندا يران، كاتار، ءباا، قىرعىزستان، سولتۇستىك كورەيا بار توپتان ەكىنشى ورىن الىپ، 2026 جىلعى الەم كۋبوگىنا ليتسەنزيا يەلەندى. وزبەك فۋتبولشىلارى توعىز ويىننىڭ بەسەۋىندە جەڭىپ، ۇشەۋىندە تەڭ ءتۇسىپ، ءبىر ويىندا جەڭىلگەن. وسى ناتيجە ۇلتتىق كوماندانىڭ الەم چەمپيوناتىنا شىعۋىنا جەتكىلىكتى بولدى. بۇل توپتان وزبەكستاننان بولەك يران دا الەم چەمپيوناتىنا قاتىسادى. وزبەكستان الەم چەمپيوناتىنا شىعۋعا بىرنەشە رەت وتە جاقىن بولعان ەدى. ماسەلەن، 2014 جىلعى الەم بىرىنشىلىگىنىڭ ىرىكتەۋىندە يران،
72
جاھان جاڭالىقتارى

ميللياردەر بيلل گەيتس بار بايلىعىن افريكا ەلدەرىنە اۋدارماق

kerey.kz
| Jun 4, 2025 | 5,954 views

Microsoft كومپانياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى جانە الەمدەگى ەڭ باي ادامداردىڭ ءبىرى سانالاتىن بيلل گەيتس ءوزىنىڭ بايلىعىن قايدا جۇمسايتىنىن رەسمي مالىمدەدى. كاسىپكەر افريكا ەلدەرىندەگى دەنساۋلىق ساقتاۋ، ءبىلىم بەرۋ جانە كەدەيلىكپەن كۇرەس سالالارىنا شامامەن 200 ميلليارد دوللار ينۆەستيتسيا سالۋدى جوسپارلاپ وتىر. «جۋىردا مەن ءوز بايلىعىمدى 20 جىلدىڭ ىشىندە تولىقتاي تاراتۋ جونىندە شەشىم قابىلدادىم. قاراجاتتىڭ باسىم بولىگى وسى جەردە، افريكادا، ءتۇرلى ماسەلەلەردى شەشۋگە كومەكتەسۋگە باعىتتالادى»، – دەدى بيلل گەيتس ءوزىنىڭ قورىمەن بىرلەسكەن ءباسپاسوز ءماسليحاتىندا. باستى باسىمدىقتار: – ينفەكتسيالىق اۋرۋلارمەن كۇرەس (سونىڭ ىشىندە بەزگەك، تۋبەركۋلەز، ۆيچ); – انا مەن بالا دەنساۋلىعىن جاقسارتۋ; – اۋىلدىق اۋداندارداعى ءبىلىم بەرۋ ساپاسىن ارتتىرۋ; – تازا اۋىزسۋ مەن سانيتاريا ينفراقۇرىلىمىن دامىتۋ; بيلل گەيتس: «بۇل – قايىرىمدىلىق ەمەس، بۇل – ينۆەستيتسيا.
76