|  | 

ساياسات

نۇرسۇلتان نازارباەۆ: ء“بىز عىلىمدى ورتالىقسىزداندىردىق”

ەلباسى قازاقستان رەسپۋبليكاسى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ جالپى جينالىسىنىڭ سالتاناتتى سەسسياسىنا قاتىستى-دەپ حابارلايدى اقوردا باسپا ءسوز قىزمەتى.
الماتى قالاسى، اباي اتىنداعى قازاق مەملەكەتتىك اكادەميالىق وپەرا جانە بالەت تەاترى

مەملەكەت باسشىسى سەسسياعا قاتىسۋشىلاردى ۇلتتىق عىلىم اكادەمياسىنىڭ 70 جىلدىعىمەن قۇتتىقتاپ، ونىڭ زاماناۋي قازاقستاندى دامىتۋعا قوسقان ۇلەسىن اتاپ ءوتتى.

– بۇگىندە عىلىم اكادەمياسى سالالىق جانە وڭىرلىك بولىمشەلەرى بار ءىرى زياتكەرلىك ورتالىققا اينالدى. بۇل رەتتە ول فرانتسيا، اقش جانە باسقا دا ەلدەردەگى عىلىم اكادەميالارى سياقتى عىلىم ءۇشىن جات نارسەمەن – اكىمشىلەندىرۋمەن اينالىسپايدى. عىلىم سالاسىن ورتالىقتاندىرۋدىڭ، وندا قالىپتاساتىن مونوپوليانىڭ ءتيىمسىز ەكەنىن الەمدىك تاجىريبە كورسەتىپ وتىر، – دەدى قازاقستان پرەزيدەنتى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ قازاقستان عىلىمىنىڭ قالىپتاسۋىنداعى اكادەميانىڭ ەڭبەگىن ەرەكشە اتاپ ءوتىپ، ەلىمىزدىڭ عىلىمي الەۋەتىن «قازاقستاننىڭ ءۇشىنشى جاڭعىرۋى: جاھاندىق باسەكەگە قابىلەتتىلىك» اتتى جولداۋدى ىسكە اسىرۋعا پايدالانۋدىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋداردى.

سونىمەن بىرگە، ەلباسى وتاندىق باسقارۋ جۇيەسى مەن عىلىمي قىزمەتتى ۇيلەستىرۋگە قاتىستى بىرنەشە وزەكتى ماسەلەگە توقتالدى.

– ءبىز عىلىمدى ورتالىقسىزداندىردىق. كوپتەگەن بولىگىن جوعارى وقۋ ورىندارىنا بەردىك، الايدا ولاردىڭ ءبارى ءالى يننوۆاتسيالىق ورتالىقتارعا اينالا قويعان جوق. قازاقستاننىڭ عالىمدارى ءوز جۇمىستارىن بەلسەندى تۇردە پاتەنتتەۋدە. بىراق ولاردىڭ باسىم كوپشىلىگىنە سۇرانىس جوق. عىلىم نەگىزىنەن مەملەكەت ەسەبىنەن قارجىلاندىرىلۋدا. ءىس جۇزىندە ناقتى سەكتوردان تاپسىرىس تۇسپەي جاتىر. سونىمەن قاتار، عىلىمي جۇمىستاردا پلاگيات ءجيى كەزدەسەدى، – دەدى مەملەكەت باسشىسى.

وسىعان وراي قازاقستان پرەزيدەنتى وتاندىق عىلىمدى دامىتۋعا قاتىستى ۇستانىمداردى تۇبەگەيلى وزگەرتۋدى تاپسىرىپ، وسى باعىتتا بىرقاتار ناقتى مىندەتتەر بەلگىلەدى.

– ءبىز عىلىمي جانە عىلىمي-تەحنيكالىق قىزمەت ناتيجەلەرىن كوممەرتسيالاندىرۋ تۋرالى زاڭ قابىلدادىق. ەندى وسى زاڭ تولىققاندى قولدانىلۋى قاجەت. عىلىمي-زەرتتەۋشىلىك قىزمەت ناتيجەلەرىن قازاقستاندىق كاسىپورىنداردىڭ قاجەتتىلىكتەرىنە باعىتتايتىن تەتىكتەر ەنگىزۋ كەرەك. ءبىزدىڭ الدىمىزدا يمپورتتى الماستىرۋ جانە ەكسپورتتىق ءوندىرىستى دامىتۋ مىندەتى تۇر، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

بۇدان بولەك، قازاقستان پرەزيدەنتى اكادەميانىڭ الەۋەتىن پايدالانا وتىرىپ فۋندامەنتالدى جانە گۋمانيتارلىق عىلىمي جوبالار ساراپتاماسىنىڭ ساپاسىن جاقسارتۋ قاجەتتىگىن ايتتى.

– عىلىمدى باسقارۋدىڭ، ونى قارجىلاندىرۋدىڭ جاڭا فورمات بويىنشا جانە ۋاقتىلى جۇزەگە اسىرىلاتىن جاڭا جۇيەسى ەنگىزىلدى. سونداي-اق، عىلىم اكادەمياسى جانىنان ادەپ جونىندەگى القالى ورگان قۇرۋدى ۇسىنامىن. ول عالىم كودەكسىن جانە جاريالانىمدار ادەبى جونىندەگى كودەكستى ازىرلەپ شىعا الار ەدى، – دەدى نۇرسۇلتان نازارباەۆ.

مەملەكەت باسشىسى ءبىلىم جانە عىلىم مينيسترلىگىنە اكادەميامەن جانە جوعارى وقۋ ورىندارىمەن بىرگە وتاندىق عىلىمي باسىلىمداردى حالىقارالىق رەيتينگتىك بازالاردا ىلگەرىلەتۋ جۇمىستارىن جۇزەگە اسىرۋدى تاپسىردى.

سونداي-اق، قازاقستان پرەزيدەنتى الەمدىك دەڭگەيدەگى عىلىمي ورتالىقتاردا تاعىلىمدامادان ءوتۋ ءۇشىن ۇزدىك زەرتتەۋشىلەرگە قوسىمشا گرانتتار تاعايىنداۋ، سونىمەن بىرگە ورتالىق ازيا ەلدەرىنىڭ جاس عالىمدارىنا قازاقستاندا عىلىمي زەرتتەۋ جۇرگىزۋ ءۇشىن گرانت ءبولۋ ماسەلەسىن زەردەلەۋ جونىندە تاپسىرما بەردى.

Related Articles

  • “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    نۇربەك ءتۇسىپحان قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى، زاڭگەر ابزال قۇسپان ازاتتىققا سۇحبات بەرىپ وتىر. استانا، 26 قازان، 2023 جىل قاڭتاردى كىم ۇيىمداستىرعانىن بيلىك بىلە مە، بىلسە نەگە اشىق ايتپادى؟ پارلامەنتتە نەگە قاڭتار بويىنشا تاعى تىڭداۋ وتپەيدى؟ پرەزيدەنت توقاەۆ قاڭتار “توڭكەرىس جاساۋعا ابدەن ماشىقتانعان مامانداردىڭ جەتەكشىلىگىمەن” ۇيىمداستىرىلدى دەدى. ولار كىمدەر؟ ءماجىلىس دەپۋتاتى ابزال قۇسپان وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى ازاتتىق: ابزال مىرزا، ءسىز – قاڭتار وقيعاسىنا ءبىر تاراپتان ەمەس، جان-جاعىنان قاراۋعا مۇمكىندىك العان ادامسىز. ەڭ الدىمەن سول وقيعاعا تىكەلەي قاتىستىڭىز، جۇرتتى الاڭعا شىعۋعا شاقىردىڭىز. ودان كەيىن قاندى قىرعىندا قاماۋعا الىنعانداردى بوساتۋعا ات سالىسىپ، زاڭگەر رەتىندە دە ارالاستىڭىز. ودان بولەك ءماجىلىس دەپۋتاتى ەسەبىندە دە جاڭا ءبىر راكۋرستان قاراپ وتىرسىز. ايتىڭىزشى، جان-جاعىنان قاراعاندا قاڭتار وقيعاسىندا سىزگە

  • اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    ەلدەس وردا سۋرەت: اۆتوردىڭ جەكە ارحيۆىنەن الىندى. قازاق قوعامىندا جاڭا ينتەللەكتۋالدىق كەزەڭ تۋىپ كەلەدى. ءبىرىنشى، قازىرگى قازاق قوعامىندا سەنىم ماسەلەسىنە قاتىستى پىكىرتالاستاردىڭ كۇشەيۋى كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس. بۇل دەگەنىڭىز الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ، اشىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ جانە جاھاندىق ينتەللەكتۋالدىق اعىمداردىڭ ىقپالىمەن قالىپتاسقان جاڭا قوعامدىق ويلاۋ فورماسىنىڭ كورىنىسى. اتەيستىك كوزقاراستاردىڭ اشىق ايتىلۋى، تاڭىرشىلدىك يدەيالاردىڭ قايتا جاڭعىرۋى جانە ءداستۇرلى ءدىني ورتا اراسىنداعى پىكىر قاقتىعىسى زيالى ورتادا الاڭداۋشىلىق تۋدىرعانىمەن، شىن مانىندە بۇل قۇبىلىس قوعامنىڭ رۋحاني السىرەۋىن ەمەس، سانالى ىزدەنىسكە بەت بۇرعانىن كورسەتەدى. ەكىنشى، ۇزاق ۋاقىت بويى قازاق قوعامىنداعى ءدىني ديسكۋرس نەگىزىنەن مونولوگتىقسيپاتتا بولدى. ۋاعىز ايتىلدى، ال تىڭداۋشى تاراپ ونى تالقىلاۋسىز قابىلداۋعا ءتيىس ەدى. سۇراق قويۋ كۇمانمەن، كۇمان ءالسىز يمانمەن تەڭەستىرىلدى. مۇنداي ورتادا سەنىم دالەلدەۋدى ەمەس، قايتالاۋدى تالاپ ەتتى. عىلىمي

  • قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قازىر الەۋمەتتىك جەلىدە كەيبىر قازاق زيالىلارىنىڭ قازاق ءتىلىن سىناعان پىكىرى تاراپ ءجۇر. ەسىمە ءبىر كەزدەرى قىتاي ينتەلليگەنتسياسىنىڭ قىتاي يەروگليفىن سىناعانى ءتۇسىپ كەتتى. 20- عاسىردىڭ العاشقى شيرەگىندە قىتايدىڭ ءداستۇرلى يەروگليفتەرىن سىناماعان زيالى كەمدە كەم. *** *** *** “يەروگليفتەردە زاماناۋي يدەيالار مەن تەوريالاردى جەتكىزەتىن سوزدىك قور جوق، ءارى ولار زياندى ويلاردىڭ ۇياسىنا اينالادى. ولاردى جويۋدا ۇيات جوق” دەپ جازدى 1918 جىلى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى ءارى جاڭا مادەنيەت قوزعالىسىنىڭ جەتەكشى قايراتكەرى چەن دۋسيۋ (陈独秀). قىتاي يەروگليفىن قاتتى سىناۋشىلاردىڭ قاتارىندا تاعى دا قىتاي كوممۋنيستىك قوزعالىستىڭ جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى تسيۋي تسيۋباي (瞿秋白) دە بولعان. ول ءتىپتى 1931 جىلى “قىتاي يەروگليفتەرى شىن مانىندە الەمدەگى ەڭ لاس، ەڭ جەكسۇرىن ءارى ەڭ جيرەنىشتى نارسە. ءتىپتى ورتاعاسىرلىق

  • زەلەنسكيدىڭ “جالعىز سەنەرى ءارى وڭ قولى”. اندرەي ەرماك كىم؟

    زەلەنسكيدىڭ “جالعىز سەنەرى ءارى وڭ قولى”. اندرەي ەرماك كىم؟

    رەي فەرلونگ اندرەي ەرماك (سول جاقتا) پەن ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي (وڭ جاقتا). 2019 جىل. اندرەي ەرماك ۇشاقتان تۇسە سالا ءوزىنىڭ باستىعىن قۇشاقتادى. 2019 جىلى قىركۇيەكتە پرەزيدەنت زەلەنسكيمەن جىلى جۇزدەسۋ جاڭادان باستالىپ كەلە جاتقان ساياسي سەرىكتەستىكتىڭ باسى ەدى. بۇل – ەرماكتىڭ رەسەي تۇرمەسىندە وتىرعان 35 ۋكراينالىقتى ماسكەۋدەن الىپ كەلگەن ءساتى. ال 2020 جىلى ەرماك زەلەنسكي اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى بولدى. بىراق ۋكرايناداعى جەمقورلىق شۋىنان كەيىن ونىڭ قىزمەتىنە جۇرتتىڭ نازارى اۋدى. سەبەبى ەرماك ۋكراينا ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمىنا بولىنگەن قارجى جىمقىرىلعان كوررۋپتسيا سحەماسىندا نەگىزگى رولدە بولعان دەگەن اقپارات تاراعان. بىراق تەرگەۋشىلەر بۇل جايتتىڭ جاي-جاپسارىن تولىق اشقان جوق. ەرماكتىڭ ءوزى ازاتتىقتىڭ ۋكراينا قىزمەتىنىڭ رەسمي ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرگەن جوق. سونىمەن زەلەنسكيدىڭ كەڭسەسىن باسقارىپ وتىرعان ەرماك كىم؟ تەلەۆيدەنيەدەن

  • توقاەۆ نيۋ-يوركتە زەلەنسكيمەن كەزدەستى

    توقاەۆ نيۋ-يوركتە زەلەنسكيمەن كەزدەستى

    قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆ نيۋ-يوركتە ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكيمەن كەزدەستى. 22 قىركۇيەك 2025 جىل. توقاەۆ پەن زەلەنسكي. سۋرەت: اقوردا 21 قىركۇيەك كۇنى قازاقستان پرەزيدەنتى بۇۇ باس اسسامبلەياسىنا بارعان ساپارىندا نيۋ-يوركتە ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكيمەن كەزدەستى. اقوردا ءباسپاسوز قىزمەتىنىڭ حابارلاۋىنشا، پرەزيدەنتتەر ەكىجاقتى ەكونوميكالىق جانە گۋمانيتارلىق ىنتىماقتاستىق ماسەلەلەرىن تالقىلاعان. سونداي-اق، زەلەنسكي “ۋكرايناداعى جاعدايعا بايلانىستى كوزقاراسىن” بىلدىرگەن، ال قازاقستان باسشىسى “قاقتىعىستى توقتاتۋ ماقساتىندا ديپلوماتيالىق جۇمىستاردى جالعاستىرۋ قاجەت” دەگەن. زەلەنسكي وسى كەزدەسۋ تۋرالى مالىمدەمەسىندە ۋكراينا، اقش، ەۋروپا جانە وزگە ەلدەردىڭ سوعىستى توقتاتۋ جونىندەگى تالپىنىسىن تالقىلاعانىن ايتتى. ونىڭ سوزىنشە، قوس باسشى سونداي-اق ەكىجاقتى ساۋدا-ەكونوميكالىق ارىپتەستىكتى، قازاقستاندىق كومپانيالاردىڭ ۋكراينانى قالپىنا كەلتىرۋ ىسىنە قاتىسۋعا دەگەن قىزىعۋشىلىعىن ءسوز ەتكەن. 2022 جىلعى اقپاندا ۋكرايناعا باسىپ كىرگەن رەسەي قازاقستاننىڭ ەڭ

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: