ترامپتى سىناۋ

امەريكالىق Washington Post گازەتى اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپتىڭ اقش استاناسىندا اسكەري پاراد وتكىزۋ ۇسىنىسىن سىناۋ كۇشەيىپ بارا جاتقانى تۋرالى جازعان ساياسي شولۋشى ماكس بۋتتىڭ “امەريكا ترامپتىڭ تەگەۋىرىنىنە قارسىلىق ءبىلدىرىپ جاتىر. تەك ۇرىنىپ قالماڭدار” ماقالاسىن جاريالادى. “ترامپ “اۆتوريتارلى تۇلعا» دەگەن ۇعىمعا ساي” دەپ سانايدى ماكس بۋت.

شولۋشى قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆتىڭ اقش-قا جۋىرداعى ساپارى كەزىندە ونى دونالد ترامپتىڭ ماقتاعانىن ەسكە سالعان. “ۆلاديمير پۋتين، سي تسزينپين، ابدەل فاتتاح ءال-سيسي جانە رەجەپ تايىپ ەردوعان سياقتى ديكتاتورلارعا ترامپتىڭ ءتانتى ەكەنى قايران قالدىرمايدى. ول ءتىپتى “ۇلكەن، تاماشا جۇمىس اتقارعانى” ءۇشىن 97,7 پايىز داۋىسپەن “قايتا سايلانعان” كاريكاتۋرالىق كەيىپكەر – قازاقستاندىق نۇرسۇلتان نازارباەۆتى دا ماقتاعان” دەپ جازعان ماكس بۋت.

وقي وتىرىڭىز: نازارباەۆتىڭ ساپارىن جازعان باسىلىمدار “كلەپتوكراتيانى” ايتتى

كورە وتىرىڭىز: نازارباەۆ پەن ترامپتىڭ كەزدەسۋى

​ماقالا اۆتورىنىڭ سوزىنشە، ترامپ گەرمانيا كانتسلەرى انگەلا مەركەل، ۇلىبريتانيا پرەمەر-ءمينيسترى تەرەزا مەي سياقتى دەموكراتيالىق جولمەن سايلانعان وداقتاستارىن مەنسىنبەيتىنىن كورسەتىپ ءجۇر ءارى اقش باسشىسى جۋىردا مەيمەن دەنساۋلىق ساقتاۋ ۇلتتىق قىزمەتىنىڭ جۇمىسىنا بايلانىستى تاعى دا داۋلاسىپ قالعان. “ترامپتىڭ ديكتاتورلاردى جاقسى كورەتىن سەبەبى ءوزى دە سولار سياقتى بولعىسى كەلەتىنىنە بايلانىستى ەمەس پە دەپ كۇماندانامىن. ول دا 97,7 پايىز داۋىسپەن “جەڭگىسى” كەلەدى. مۇنىڭ رەتىن كەلتىرە الماعان كەزدە ول يناۋگۋراتسياسىندا ءوزىنىڭ جەڭىسى مەن قىرۋار جاقتاسى جايلى وتىرىك ايتادى” دەپ جازعان ماكس بۋت.

اقش-تى “ارزان ۋرانعا” بوكتىرىپ جاتقان ەلدەر

امەريكالىق Wall Street Journal گازەتىندە اقش-تىڭ ۆايومينگ شتاتىنان سايلانعان رەسپۋبليكاشىل سەناتور دجون بارراسسونىڭ “امەريكا ۋران تاپشىلىعىن ءوزى قولدان جاساپ وتىر” دەگەن ماقالاسى شىقتى. ول اق ءۇيدى اقش-قا ارزان ۋران ساتىپ جاتقان وندىرۋشىلەرگە قارسى شارا قولدانۋعا شاقىرعان. ولاردىڭ ىشىندە قازاقستان دا اتالعان.

“اقش-تىڭ جىلىنا ونداعان ميلليون [ۋران] وندىرۋگە شاماسى جەتەر ەدى، ال قالعان قاجەت بولىگىن كانادا يا اۆستراليا سياقتى دوس ەلدەردەن الىپ تۇرار ەدى. بىراق بۇل ەلەمەنت كوبىنەسە رەسەي، قازاقستان جانە وزبەكستان سياقتى ەلدەردەن تۇسەدى. امەريكا كوممەرتسيالىق يادرولىق وتىننىڭ 40 پايىزعا جۋىعىن وسى ءۇش ەلدەن يمپورتتايدى” دەپ جازعان دجون بارراسسو.​

امەريكالىق سەناتورلار (سولدان وڭعا قاراي): ليندسي گرەم، دجون بارراسسو جانە دجون ماككەين. يەرۋساليم، قاڭتار 2014 جىل

​

سەناتور اقش بيلىگىنە “رەسەي، قازاقستان جانە وزبەكستانداعى مەملەكەتتىك جانە مەمەلەكەت قارجىلاي دەمەيتىن وندىرۋشىلەرگە قارسى شارا قولدانۋدى” ۇسىنادى. “بۇل ەلدەر اقش-تى ارزان ۋرانعا ادىلەتسىز بوكتىرىپ جاتىر، ويتكەنى ولار اقش-قا ساياسي ىقپال ەتۋ تەتىگىن الۋعا مۇددەلى” دەپ سانايدى دجون بارراسسو.

بەرلين قابىرعاسى

امەريكالىق Bloomberg اقپارات اگەنتتىگىنىڭ سايتى پوستكوممۋنيستىك ەلدەردىڭ ەكونوميكالىق احۋالىن تالداعان “بەرلين قابىرعاسى ءالى قۇلاعان جوق” دەگەن ماقالاسىندا قازاقستان مەن رەسەيدى “اۆتوريتارلى رەجيمدەر” دەپ اتاعان.

“Economist Intelligence Unit زەرتتەۋ توبىنىڭ الەمدەگى دەموكراتيا كورسەتكىشىنە قاتىستى سوڭعى رەيتينگىنە سايكەس، پوستكوممۋنيستىك ەلدەر اراسىندا ءبىر دە “تولىق دەموكراتيالى” ەل جوق، ال ەۋروپا وداعىنا كىرمەيتىن ەلدەردىڭ كوبىن ءتىپتى “دەموكراتيا ءالسىز” ەلدەر دەپ تە اتاۋعا بولمايدى. ولاردىڭ ءبارى – “گيبريد رەجيم ورنىققان” (مىسالى، ۋكراينا، مولدوۆا، گرۋزيا نەمەسە چەرنوگوريا) ەلدەر يا بولماسا اۆتوريتارلى رەجيمدەر (مىسالى، رەسەي مەن قازاقستان). بۇل ەلدەردى باتىستان ءبولىپ تۇرعان دۋال كوررۋپتسيا مەن ناشار ۇكىمەت ارقىلى تۇرعىزىلعان جانە باتىسقا دەگەن ابدەن ورنىعىپ العان سەنىمسىزدىككە سۇيەنەدى، بۇل ۆيزالىق جانە ساۋدا ساياساتىنداعى شەكتەۋگە اسەر ەتەدى. الەمنىڭ بۇل بولىگىندە باتىس ەۋروپا دەڭگەيىندەگى ەكونوميكالىق كونۆەرگەنتسيا (جاقىنداسۋ) ناقتى ىسكە اساتىن ماقسات رەتىندە سانالمايدى. ارى كەتسە، شيكىزات تاۋارلارىنىڭ باعاسىن وزگەرتۋ ماسەلەسىن تالقىلاۋدان اسپايدى” دەپ جازعان Bloomberg.

ء“السىز” تەڭگە

ۇلىبريتانيالىق Telegraph گازەتى “الدىڭعى وليمپيادادان بەرگى كەزەڭدەگى ەڭ مىقتى جانە ەڭ ءالسىز ۆاليۋتالار” دەگەن ماقالاسىندا الەم ەلدەرى ۆاليۋتالارىنىڭ باعامى سوچيدە وتكەن وليمپيادادان كەيىنگى ءتورت جىلدا قالاي وزگەرگەنىن كورسەتەتىن دەرەكتەر كەلتىرگەن. قازاقستان تەڭگەسىن الەمدەگى ەڭ كوپ قۇلدىراعان ۆاليۋتالاردىڭ بىرىنە جاتقىزعان. “2014 جىلى قازاقستان [وليمپيادادا] مەدال الدى، بىراق 50 پايىزدان كوپكە قۇلدىراعاندىقتان، تەڭگە باسىن بۇلاي اسقاق ۇستاي الماي تۇر” دەپ جازعان باسىلىم.

وقي وتىرىڭىز: تەڭگەنىڭ ءبىر جىلدا «جەتكەن جەرى»

ۇكىمەت تەڭگەنىڭ “ەركىنە جىبەرىلگەنىن” حابارلاعاننان كەيىن ۆاليۋتا ايىرباستاۋ ورنىندا پايدا بولعان كەزەك. الماتى، 20 تامىز 2015 جىل.

​Telegraph بولجامىنشا، دوللارعا شاققانداعى باعامى جاعىنان ەڭ ۇلكەن ءوسىمدى بۇل كەزەڭدە 14 پايىزعا نىعايعان يسلانديا كروناسى كورسەتكەن. بريتاندىق گازەتتىڭ التىن مەدالى يسلانديانىڭ ۇلتتىق ۆاليۋتاسىنا “بۇيىرعان”. باسىلىم رەداكتسياسى كۇمىس جۇلدەنى تايلاند باتىنا، ال قولا مەدالدى يزرايل شەكەلىنە “بەرگەن”. Telegraph قازاقستاندىق تەڭگەنى قوسقان ءالسىز ۆاليۋتالار تىزىمىندە ارگەنتينانىڭ پەسوسى، تۇركيانىڭ ليراسى، برازيليانىڭ رەالى دا بار.

كونكۋرستان شەتتەتىلگەن “ارۋ”

Miss Virtual Kazakhstan ۆيرتۋالدى ايەلدەر كونكۋرسىندا فينالعا شىققان “ارينا اليەۆا” شىن مانىندە، ەر ادام – 22 جاستاعى يلاي دياگيلەۆ بولىپ شىعىپ، قازاقستاندا كوپ شۋعا ۇلساقان وقيعا جايلى باتىستىڭ بىرنەشە باسىلىمى جازعان.

ۇلىبريتانيالىق Mirror گازەتى «ادام سەنگىسىز جايتتى جاريا ەتكەننەن كەيىن سۇلۋلىق كونكۋرسىنا قاتىسۋشى بايقاۋدان شەتتەتىلدى» دەگەن ماقالاسىندا «ۇلتتىق سۇلۋلىق بايقاۋىنىڭ ءفيناليسى ءوزىنىڭ شىن مانىندە ەر ادام ەكەنىن جاريا ەتكەننەن كەيىن كونكۋرستان شەتتەتىلدى» دەپ جازعان. ماقالادا بىلتىر رەسەيدە دە وسىنداي جاعداي بولعانىن ەسكە سالعان – ول كەزدە 20 جاستاعى اندرەي ناگورنىي ءىش كيىم مودەلى رەتىندە شىعىپ، كونكۋرستا جەڭىپ شىققان (ەر ادام ەكەنى اشكەرەلەنگەننەن كەيىن جۇلدە وزگە قاتىسۋشىعا تابىستالعان) .

بۇل وقيعانى “بريتاندىق ءباسپاسوزدىڭ جازۋىنشا، قاتىسۋشىلاردىڭ ءبىرى ءوزىنىڭ شىن مانىندە ەر ادام ەكەنىن جاريا ەتكەننەن كەيىن قازاقستانداعى سۇلۋلىق كونكۋرسىنان بەرەكە قاشتى” دەگەن ماقالاسىندا مالتالىق Independent گازەتى دە سيپاتتاعان.

ۇلىبريتانيالىق BBC جاڭالىقتار سايتى جۇرتتىڭ دياگيلەۆتىڭ مالىمدەمەسىنە قاتىستى رەاكتسياسى تۋرالى «Miss Virtual Kazakhstan فينالىنا جەتكەن سۇلۋ ەر ادام بولىپ شىقتى» دەگەن ماقالاسىندا “Instagram جەلىسىندەگى كوممەنتاريلەردە جۇرت دياگيلەۆتى “بىرتەكتەس قىزداردىڭ” ورتاسىندا ەرەكشە كورىنگەن قاتىسۋشى دەپ اتاپ ءارى “وزگە قىزداردىڭ بارىنەن گورى ادەمىرەك” دەپ جازىپ، بۇل وقيعانى نەگىزىنەن جىلى قابىلداعان”. بىراق دياگيلەۆتىڭ ارەكەتىن سىناعاندار دا بولدى.

ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى