بانك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ۋلۋگبەك مۋستافاەۆتىڭ وسى جونىندە پرەمەر-مينيستر شاۆكات ميرزياەۆقا 10 ساۋىردە جازعان حاتى ازاتتىق راديوسى وزبەك قىزمەتىنىڭ قولىنا ءتۇستى. حاتقا «رەسمي تۇردە قولدانۋ ءۇشىن» دەگەن بەلگى سوعىلعان.

زەينەتاقى قارىزى ارتىپ بارادى

مۋستافاەۆ جازعان حاتتاعى دەرەكتەرگە سەنسەك،  1,5 تريلليون سۋم  (602 ميلليون اقش دوللارى) دەفيتسيتتىڭ كەسىرىنەن وزبەكستاننىڭ بانكتەرى مەملەكەتتىڭ باسقارۋىنداعى كومپانيالاردىڭ جانە مەملەكەتتىك مەكەمەلەردىڭ قىزمەتكەرلەرىنە جالاقى تولەي الماي وتىر.

مۇنىمەن قوسا،  1 ساۋىردەگى مالىمەت بويىنشا مەملەكەت  زەينەتكەرلەرگە  58 ميلليارد سۋم زەينەتاقى، «ارنايى كونتينگەنت» وكىلدەرىنە  54 ميلليارد سۋم جالاقى بەرەشەك بولىپ قالعان. «ارنايى كونتينگەنت» دەگەنى – وزبەكستاننىڭ ىشكى ىستەر، قورعانىس مينيسترلىكتەرىنىڭ، ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك قىزمەتىنىڭ جانە باسقا دا ماڭىزدى مەملەكەتتىك ورگاندارىنىڭ قىزمەتكەرلەرى.

اقشا تاپشىلىعى كەسىرىنەن بانكتەر «ارنايى كونتينگەنت» وكىلدەرىنە جالاقى تولەۋ ءۇشىن «ساقتاندىرۋ قورلارىنان»  470 ميلليارد سۋم قارىز الۋعا ءماجبۇر بولعان ء(ساۋىردىڭ  2-سىندەگى مالىمەت).

«ساقتاندىرۋ قورىنىڭ» قانداي قور ەكەنى ناقتى ايتىلماعان. 2000 جىلداردىڭ باسىندا وزبەكستان ۇكىمەتى قارجىلىق ماسەلەلەردى شەشۋ ماقساتىندا مەملەكەتتىك ءال-اۋقات قورىن قۇرعان بولاتىن. بيۋدجەتتە جەتىسپەيتىن قاراجات وسى قوردان الىنعان بولۋى مۇمكىن.

«ۇلتتىق قوردان بيىل دا اقشا الۋعا ءماجبۇرمىز»

«ەگەر 2015 جىل بويى قولما-قول اقشا تاپشىلىعى  جالعاسا بەرەتىن بولسا، وندا ءبىز جىل سوڭىنا دەيىن ارنايى كونتينگەنت پەن ماقتا تەرۋشىلەرگە جالاقى تولەۋ ماقساتىندا تاعى 3  تريلليون سۋم قارجى الۋعا ءماجبۇر بولامىز» دەلىنگەن بانك وكىلىنىڭ حاتىندا.

وزبەكستان ورتالىق بانك توراعاسىنىڭ ورىنباسارى ۋلۋگبەك مۋستافاەۆتىڭ پرەمەر-مينيستر شاۆكات ميرزياەۆقا 10 ساۋىردە جازعان حاتىنان فراگمەنت.

ۋلۋگبەك مۋستافاەۆ مۇنداي دەفيتسيتتىڭ قالىپتاسۋىنا بانكتە قارجى ۇستاۋعا قۇلىقسىزدىق تانىتىپ وتىرعان ساۋداگەرلەر، جەكە كومپانيالار جانە كاسىپكەرلەر كىنالى دەيدى. ونىڭ ايتۋىنشا، كاسىپكەرلەر بيىلعى قاڭتار-ناۋرىزدا بانكتەگى دەپوزيتتەردە كۇتكەندەگىدەن 3,2 تريلليون سۋمعا از قاراجات ساقتاعان.

وزبەكستان ورتالىق بانكى توراعاسى ورىنباسارىنىڭ ايتۋىنشا، قولما-قول قارجى تاپشىلىعىنا شەتەلدىك تۇراقتى ۆاليۋتا ترانزاكتسيالارىنا قاتىستى 2013 جىلى قابىلدانعان زاڭ دا ىقپال ەتكەن. سول زاڭ قابىلدانعالى بەرى GM Uzbekistan كومپانياسى شىعارعان كولىكتەرىن شەتەل ۆاليۋتاسىنا ساتا باستاعان، اۋە بيلەتتەرى دە وزبەك سۋمىمەن ەمەس، ەركىن ساۋدالاناتىن شەتەل اقشاسىمەن ساتىلاتىن بولعان.

ونىڭ ۇستىنە، وزبەكستان ازاماتتارىنىڭ كوممۋنالدىق قىزمەت اقىسىن تولەۋگە اسىقپاۋى دا جاعدايدى ۋشىقتىرا تۇسكەن.  1 ساۋىردەگى مالىمەت بويىنشا،  كوممۋنالدىق تولەمدەر قارىزى 6,1 تريلليون سۋمعا جەتكەن.

بۇل ماسەلەنى شەشۋ ءۇشىن ۋلۋگبەك مۋستافاەۆ بانكوماتتار سانىن ارتتىرىپ، ينتەرنەت-بانكينگتى دامىتۋدى، «ارنايى كونتينگەنت» وكىلدەرىنە بەرىلەتىن جالاقىنىڭ ءبىر بولىگىن قولما-قول اقشامەن ەمەس، ەلەكتروندى تۇردە تولەۋدى، كولىك جانە باسقا دا تۇرمىستىق زاتتارعا نەسيەنى كوپتەپ بەرۋدى ۇسىنادى.

(ازاتتىق راديوسى وزبەك قىزمەتىنىڭ ماتەريالى نەگىزىندە ازىرلەنگەن ماقالانى اۋدارعان – مۇحتار ەكەي.)

ازاتتىق راديوسى