Bank törağasınıñ orınbasarı Ulugbek Mustafaevtıñ osı jöninde prem'er-ministr Şavkat Mirziyaevqa 10 säuirde jazğan hatı Azattıq radiosı Özbek qızmetiniñ qolına tüsti. Hatqa «resmi türde qoldanu üşin» degen belgi soğılğan.

ZEYNETAQI QARIZI ARTIP BARADI

Mustafaev jazğan hattağı derekterge sensek,  1,5 trillion sum  (602 million AQŞ dolları) deficittiñ kesirinen Özbekstannıñ bankteri memlekettiñ basqaruındağı kompaniyalardıñ jäne memlekettik mekemelerdiñ qızmetkerlerine jalaqı töley almay otır.

Mwnımen qosa,  1 säuirdegi mälimet boyınşa memleket  zeynetkerlerge  58 milliard sum zeynetaqı, «arnayı kontingent» ökilderine  54 milliard sum jalaqı bereşek bolıp qalğan. «Arnayı kontingent» degeni – Özbekstannıñ işki ister, qorğanıs ministrlikteriniñ, wlttıq qauipsizdik qızmetiniñ jäne basqa da mañızdı memlekettik organdarınıñ qızmetkerleri.

Aqşa tapşılığı kesirinen bankter «arnayı kontingent» ökilderine jalaqı töleu üşin «saqtandıru qorlarınan»  470 milliard sum qarız aluğa mäjbür bolğan (säuirdiñ  2-sindegi mälimet).

«Saqtandıru qorınıñ» qanday qor ekeni naqtı aytılmağan. 2000 jıldardıñ basında Özbekstan ükimeti qarjılıq mäselelerdi şeşu maqsatında memlekettik äl-auqat qorın qwrğan bolatın. Byudjette jetispeytin qarajat osı qordan alınğan boluı mümkin.

«WLTTIQ QORDAN BIIL DA AQŞA ALUĞA MÄJBÜRMİZ»

«Eger 2015 jıl boyı qolma-qol aqşa tapşılığı  jalğasa beretin bolsa, onda biz jıl soñına deyin arnayı kontingent pen maqta teruşilerge jalaqı töleu maqsatında tağı 3  trillion sum qarjı aluğa mäjbür bolamız» delingen bank ökiliniñ hatında.

Özbekstan ortalıq bank törağasınıñ orınbasarı Ulugbek Mustafaevtıñ prem'er-ministr Şavkat Mirziyaevqa 10 säuirde jazğan hatınan fragment.

Ulugbek Mustafaev mwnday deficittiñ qalıptasuına bankte qarjı wstauğa qwlıqsızdıq tanıtıp otırğan saudagerler, jeke kompaniyalar jäne käsipkerler kinäli deydi. Onıñ aytuınşa, käsipkerler biılğı qañtar-naurızda banktegi depozitterde kütkendegiden 3,2 trillion sumğa az qarajat saqtağan.

Özbekstan Ortalıq banki törağası orınbasarınıñ aytuınşa, qolma-qol qarjı tapşılığına şeteldik twraqtı valyuta tranzakciyalarına qatıstı 2013 jılı qabıldanğan zañ da ıqpal etken. Sol zañ qabıldanğalı beri GM Uzbekistan kompaniyası şığarğan kölikterin şetel valyutasına sata bastağan, äue biletteri de özbek sumımen emes, erkin saudalanatın şetel aqşasımen satılatın bolğan.

Onıñ üstine, Özbekstan azamattarınıñ kommunaldıq qızmet aqısın töleuge asıqpauı da jağdaydı uşıqtıra tüsken.  1 säuirdegi mälimet boyınşa,  kommunaldıq tölemder qarızı 6,1 trillion sumğa jetken.

Bwl mäseleni şeşu üşin Ulugbek Mustafaev bankomattar sanın arttırıp, Internet-bankingti damıtudı, «arnayı kontingent» ökilderine beriletin jalaqınıñ bir böligin qolma-qol aqşamen emes, elektrondı türde töleudi, kölik jäne basqa da twrmıstıq zattarğa nesieni köptep berudi wsınadı.

(Azattıq radiosı Özbek qızmetiniñ materialı negizinde äzirlengen maqalanı audarğan – Mwhtar Ekey.)

Azattıq radiosı