| 
  • Мәдениет

    Оспан батырдың ертоқымы елге жетпей жатыр

    Осыдан 63 жыл бұрын, Оспан батырды соңғы оғы таусылғанша  осы ертоқымға жастанып өз қызы қорғады, батыр апамыздан мұра боп қалған ертоқымды ұрпақтары елге оралтуды ойлайды.     Ерлік рухтың , батырлықтың куәсі болған мұраны орталық мұражайға аман жетуіне тілектес Алаш жұрты осы іске қол үшін беруді сұрайды! kerey.kz

    81
  • Мәдениет

    ҚАЗАҚТЫҢ АДАМТАНУ ІЛІМІ

    Әрбір халықтың табиғи жаратылысында өзін басқалардан ерекшелеп тұратын кемел қасиеті болады. Айталық, ағартушы Ыбырай Алтынсарин 1879 жылы Орынборда жарық көрген «Қазақ хрестоматиясы» атты еңбегінде, қазақ жаратылысы өте таза халық, оның сана-сезімі мен сұңғылалығы біреу салып берген тар шеңберге сыймайды десе, ХІХ ғасырда өмір сүрген поляк зерттеушісі А.Янушкеевич күнделігінде, «қазақтардың ақыл-ой қабілеті мен сұңғылалығына еріксіз таңырқай, таңданбасқа басқа амал жоқ» деп халқымыздың басқалардан артық кемел қасиеті жайлы тамсана жазады. Демек, халықтың басқа жұрттан ерекшелігі – оның сұңғылалығы екен. Бірде атақты Қаз дауысты Қазыбек би таң бозымен жылқы үйірін шолып келе жатып, беткейде ерін жастанып ұйықтап жатқан жиені Жәнібек батырды көріп: «Еліңді ел етерсің, Ежелгі жерге жетерсің, Екі бөрің тұрғанда, Екеленбей не

    83
  • Мәдениет

    Ясин Құмарұлы: Ежелгі Түркі тайпаларындағы төтемдік аң – құстардың аңыздық негіздері

    Анотация  Мақалада грифон, көкбөрі (Құсбөрі) тәңір ұғымдары мен атаулары төңірегіндегі сондай-ақ Сақ, Ғұн, Үйсін, Түркілердің бөрі төтемділігі және аттарының да бөріге байланыстылығы зерттеледі. Грифон және көкбөрі Грифон (griffon) қазірге дейінгі анықтамаға сай жартылай арыстан, жартылай құмай немесе басы, қанаты құс, денесі арыстан аңыздық мақұлық (狮鹫). Біреулер оны жауыздықтың символына баласа енді біреулер ізгіліктің (тіпті Христостың)нышаны деп біледі. «Этимология» атты  еңбекте: «Христос – арыстан, өйткені онда теңдессіз парасат және қүш-қуат бар, Христос әрі құзғын, өйткені ол қайта тірілген соң аспанға көтеріліп, жұмаққа шығады», – деп жазылған. Грифон көбіне грек аңыздарында жолығады. Оның арғы және кейінгі заманғы мәдениет, этнос, т.б. танудағы орны маңызды. Ол қиыр шығыстың айдаһары сияқты бір дәуір мәдениетінің символы. Десе де, грифон грек аңыздарында ғана сақталып қалмастан,  басқа  аймақтарда да  кеңінен  таралғандығы  байқалады.  Әсіресе оның археологиялық дерегі Орталық Азия өңірінен көп байқалады. Байырғы Еламдықтар оны архитектурада кеңінен пайдаланған. Геродоттың «Тарих» атты ұлы еңбегінде griffon  бірнеше  жерде  жолығады,  барлығы  сақтарға  байланысты.  Геродот  және сақтар  жерінде  грифонның  әйгілі  болғандығын  да  жазады.  (IV.79)  Тарихи деректерге,  аңыздарға  негізделгенде  грифон  Украинадан  Орта  Азияға  дейінге скиф даласында болған деп қаралады. Сақтардың грифон әсем өнері туралы: сақ молаларында бар. Берелде, Пазырықта, Есікте, Алагуде, тіпті ғұндардың көші және жойқын жорығымен бірге Қиыр Шығыс жеріне дейін жеткендігі байқалады. Геродоттың  айтуынша,  исседондардың  жоғарғы  жағында  аримаспы,  яғни жалғыз  көзділер  тұрады.  Ал  олар  тұрған  жерде  алтынды  қорып  жатқан  грифон болады  десе,  ол  тағы,  исседондардың  аримаспы  жағынан  ығыстырылып,  одан скифтер исседондар жағынан ығыстырылғандығын жазады [1]. Геродот:  «Бұл  арадан  шалғайдағы  жағдайлар  туралы  мәліметтерді  тек исседондардың айтқандарынан ғана білеміз. Олар жалғыз көзділер мен алтын қорып жатқан грифон туралы әңгімелейді. Скифтер бұл әңгімелерді исседондардан естиді. Одан скифтер оны гректерге жеткізеді. Сонымен біз оларды жалғыз көзділер деп атадық. Скифтер Arimaspi  дейді. «Arima» бір дегенді, «spu» көз дегенді білдіреді», – дейді [2].

    292
  • Мәдениет

    Қазақ патриот құрылысшысы

    11 тамыз күні, бұрынғы Кеңес Одағының аумағында құрылысшылардың кәсіби мерекесі атап өтілді. Еріксіз, менің досым Александр Владимирович Рязановты (1958-2009) еске алдым. Иә, биылғы тамыздың басында Одесса қаласына қысқа сапар шектім. Осы аймақта өмір сүретін Алекеңнің туысқандарымен қауыштым: бөле ағасы Александр Браилов, бөле қарындасы Оксана Позняк, бөле інісі Андрей Барбакар. Одесса аймағының құрамасындағы Измаил қаласында тұратын оның досы, журналис Александр Ободовскиймен сөйлестім. Зымырап өтетін уақыттың қарқыны соншама: биыл А.В. Рязановтың мезгілсіз қазасына дардай он жыл толды. Қайран Александр Владимирович әйгілі американдық эстрадалық әнші Майкл Джексондей (1958-2009) жарқыраған жұлдыздай өтті. Еліміздің құрылыс саласында Алекең де біртуар жұлдыз емей немене? Алайда, кең-байтақ мемлекетімізде күні бүгінгі дейін оның құрметіне бірде-бір көше, алаң, даңғыл аталмады.

    169
  • Көз қарас

    Қазақ тілі тек кедейлерге керек…  

        Еліміздегі жалпы  отбасының саны 2,3 млн-нан астам деседі.Жарияланған деректерге сүйенсек олардың  сексенге таяуы  әлемдік бахуатты байлармен теңесе  алатын шамалы  екен.Жалпы ұлттық буржуйлардың  негізі қаланған тәрізді.Екінші жағынан кедейлер де оларға сай, қалыспай өсіпті.Білікті уәлидің  сөзіне қарағанда әлеуметтік жағынан аз қам-тылған отбасы- 600 мыңға таяу көрінеді.Оларды тақыр кедейге санайтындар да бар екен. Қазақ қоғамының өткен тарихына  көз жүгіртсеңіз,өлкемізде,жалпы аумақта, тыныштық орнап,адамдар алаңсыз өмір сүріп, тірлік кешкен, «қой үстіне боз торғай жұмыртқалаған да», аштықтан қырылып-жойылып,тентіреп безіп,ауып-көшіп,зар еңіреген заман  да болыпты. Бірақ,қай-қайсысы да ұзаққа созылмапты.Елбасына жақсылықты орнатып,басын біріктіріп,мемлекет  құрып,халықтың әл-ауқатын қалпына келтіруде, хандардың,билердің,сұлтандардың,батырлардың,ойшыл-ғұлама ақылмандардың , күрес-керлердің,қайраткерлердің салихалы саясаты шешуші рөл атқарыпты.Ал,қырылып жойылу,тентіреп безу,басқаның қол астына еніп,бодандыққа айналу жауларымыздың жымысқы саясаты,ұлы державалық шовинистік пиғылы

    133
  • Мәдениет

    АНА ТІЛІМ – БАЙЛЫҒЫМ

    Кокажаева А.Б. Қазақ мемлекеттік қыздар педагогикалық университеті, математика кафедрасының қауым.профессор м.а. Заман талабына сай инновация мен технологияның жаңа кезеңіне қадам басқан халқымыз үшін басты мәселелердің бірі ол – тіл тағдыры, яғни «Тіл тағдыры – ұрпақ тағдыры, ұрпақ тағдыры – ел тағдыры». Елбасымыз атап көрсеткен жаңғырудың Үшінші кезеңіне көшуіміз жаһандық технологиялық бәсекелестігімізді арттырумен қатар, рухани- мәдени  дамуымызға да серпін берері баршаға мәлім. Осыған орай, қазіргі заманауи қоғам азаматтары тілдік ортаны жетілдіруге, оның ішінде қазақ тілін өз еліміздің болашақ дамуы үшін ортақ тілге айналдыруға атсалысуымыз қажет. Тіл мәселесі – болашақ ұрпаққа мақтанышпен тапсыратын ата- бабамыздың қалдырған аманаты. Осы ана тіліміз қарым-қатынас жасап келе жатқан ұрпағымыздың өткені мен бүгінгісін салмақтай келе, келешегі баянды

    148
  • Мәдениет

    КЕРЕКУДЕГІ КЕЗЕКТІ КЕЗДЕСУ

    Биыл дәстүрлі түрде өтетін журналистика мамандығы бойынша студенттер арасындағы ХІ республикалық пәндік олимпиада Павлодар қаласында жалғасын тауып отыр. Болашақ БАҚ өкілдері бақталасатын бұл жарысқа еліміздің жоғары оқу орындарынан 17 құрама қатысуда. Кіл мықтыдан кім мықтыны анықтау үшін бағы мен бабын бағушылар жалпы 5 кезең бойынша шеберліктерін көрсетуі шарт. Олар жарыс ережесіне сай қазылар алқасының ұпайларымен бағаланады. Бұл байқаудың берері бәссіз басым. Өйткені келген қатысушылар тек жарысып қана қоймай, Кереку жерінің көркіне куә болады. Осы орайда оларға арнайы экскурсия да ұйымдастырылды. Саяхат барысында командалар Ауған соғысы ардагерлері аллеясы мен Сұлтанмахмұт Торайғыров саябағының және әйгілі Мәшһүр Жүсіп мешітінің тарихымен танысты. Одан әрі Бұқар жырау атындағы әдебиет және өнер мұражайына бағытты бұрған байқаушылар,

    141
  • Мәдениет

      ЭТНОГРАФ БАЙАХЫМЕТ ЖҰМАБАЙҰЛЫНЫҢ ЖЕТІ КІТАБЫНЫҢ ТҰСАУКЕСЕРІ ӨТТІ

    АЛМАТЫ ҚАЛАСЫНДАҒЫ ЖАЗУШЫЛАР КІТАПХАНАСЫНДА 2019 ЖЫЛЫ 5 СӘУІР КҮНІ ЭТНОГРАФ, ЖАЗУШЫ БАЙАХЫМЕТ ЖҰМАБАЙҰЛЫНЫҢ ЭТНОГРАФИЯЛЫҚ ЖЕТІ КІТАБЫНЫҢ ТҰСАУКЕСЕРІ ӨТТІ. ЭТНОГРАФ, ЖАЗУШЫ БАЙАХЫМЕТ ЖҰМАБАЙҰЛЫ  Ахетов Мамай Қаниұлы Дабыралы әрі ғылми деңгейде өткен бұл реткі жеті кітаптың тұсаукесерін Алматы қаласы әкімінің кеңесшісі, «Тіл» орталығының жетекшісі Ахетов Мамай Қаниұлы басқарды.     Мазмұны бай, құндылығы жоғары, тарихымызды арыдан қозғайтын жеті кітаптың тұсауын кесу мәртебесіне ие болып, салтанатын асырғандар: Нұртілеу Иманқалиұлы Нұртілеу Иманқалиұлы. Қазақстан еңбек сіңірген Қайраткері, көрнекті теле журналист.   Ғалым Жайлыбай Ғалым Жайлыбай. Халықаралық алаш сыйлығының иегері, «Жұлдыз» журналының бас редакторы. Ислам Жеменей Ислам Жеменей. Әл-фараби атындағы қазақ ұлттық университетінің «Тұран-Иран» ғылми зерттеу орталығының директоры, психология ғылымының докторы, профессор.   Нәбижан Мұқаметқанұлы Нәбижан

    255
  • Мәдениет

    ”Көк” Туқазақ мәдениетi қоғамы ұйымның бiр жылдығы мен Наурыз мерекесi бірнеше мәдени іс-шаралармен атап өтілді.

    Анкарада "Көк Ту" қазақ мәдениетi қоғамының мүшесi, жас талант суретшi Кәрiм Байғұтовтың "Өнертапқыш қолдар" аталатын сурет көрмесiнiң ашылу салтанаты өттi. Қазақстанда жария етiлген үстiмiздегi жастар жылына орай ұйымдастырылған көрменiң ашылуына Қазақстан Республикасының Түркиядағы Елшiсi Абзал Сапарбекұлы, өнер жанашырлары мен қазақ шәкiрттер қатысты. Ашылу салтанатының әуелгi құттықтау сөзiн сөйлеген Елшi Абзал Сапарбекұлы, Елшiлiк ретiнде Қазақстанның Түркияда кең таныстырылуына ерекше мән беретiндiктерiн атап өтiп, айрықша түрде мәдени жұмыстардың бел ортасында белсендiлiк танытып жүрген "Көк Ту" қазақ мәдениетi қоғамына алғыс айтты. Талантты суретшi Кәрiм Байғұтовтың жастар жылы аясында ұйымдастырылған көрмесi бұл тұрғыда маңызды екендiгiн салмақтай сөйлеген Елшi мырза, қонақтарды Наурыз мерекесiмен құттықтады. Сөз алған құрметтi қонақтардың бiрi, профессор Хүлия Касапоғлу Ченгел ханым болса,

    165
  • Мәдениет

    “Қош келдің, әз Наурыз”

    El Amanaty” қоғамдық бірлестігінің ұйымдастыруымен 21.03.2019ж. “Қош келдің, әз Наурыз” атты береке-бірлікке, ауызбіршілікке шақыру мақсатындағы мерекелік іс шара Алматы қаласы, Алатау мейрамханасында күндізгі уақыт11:00~15:00 аралығында, бүкіл Қазақстанға танымал ұлт зиялылары-қабырғалы қаламгерлер мен қоғам қайраткерлері, саясаткерлердің, қоғамдық бірлестік өкілдерінің, қоғам белсенділерінің, өнерпаздардың қатысуымен жоғары деңгейде өтті. “El Amanaty” қоғамдық бірлестігі бұл мерекелік іс шараны Қытай қысымынан зардап шегіп отырған қандастарға араша түсудің ұтымды жолдарын ел ағаларының талқысына салу, бұл күндері бұл мәселе жөнінде жақ-жақ болып айтысып, бірін-бірі келсе-келмес қаралап, алтыбақан алауыз болып жүрген ағайындарды береке-бірлікке шақыру, сондай-ақ, осы уақытқа дейін “El Amanaty” қоғамдық бірлестігінің атқарған іс шараларын және алдағы жоспарларын халыққа таныстыру мақсатында өткізді. Бірінші бөліп сөз алған ақ иық ақын, ұлт

    215
load more

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: