| 
  • Көз қарас

    ӘЙЕЛДЕ ҚАЙЫН ЖҰРТ БОЛМАЙДЫ!

    Қазақ Ұлттық Әдет-ғұрып, салт-дәстүр Академиясы түсіндіреді: ӘЙЕЛДЕ ҚАЙЫН ЖҰРТ БОЛМАЙДЫ! Бүгін, 22-қараша күні таңертең «Шалқар» радиосынан «Әйелдің қанша жұрты болады?» деген тақырыпта жүргізілген пікірталас кезінде сауалға жауап бергендердің бірқатары дұрыс ой айтқанмен көпшілігі жаңылыс ұғымда жүргендігі байқалды. Осы себепті бұл сауалға түбегейлі жауап беру ұйғарылды. Ер адамның да, әйел адамның да үш жұрты болады. Ер адамның өз жұрты (әкесі жағынан), нағашы жұрты (анасы жағынан), үйленген соң қайын жұрты (әйелі жағынан) болады. Әйел адамның да үш жұрты: өз жұрты (келген жері, күйеуінің елі), төркін жұрты (әкесі жағынан), нағашы жұрты (анасы жағынан) болады! Бұл жерде қыз бала мен әйел деген ұғымдарды шатастырмау керек. Қыз – әлі тұрмысқа шықпаған оң жақта отырған қыз

    16
  • Мәдениет

    Бізге киноның тілі емес… қазақтың тілі керек

    Астанада тұратын актер бауырымды Алматыдағы кастингтер шақырған сайын апарып-алып кету – менің көп парыздарымның бірі. Осы жолы «Қазақфильм» бір тарихи фильмнің іріктеуіне шақырған екен, екеуміз әдеттегідей Әл-Фараби даңғылымен ағызып келеміз. Ол өзіне берілген мәтінді жаттап әлек, мен рульмен алысып әлек. Байқаймын, мәтін орысша беріліпті. «Қазақфильмнің» сценарийлері әлі күнге орысша жазыла ма деп ойланып кеткен екем, бауырым ойымды бөліп жіберді. – Тыңдашы, мына мәтін орысша айтылғанда құлпырып сала береді де, қазақша айтсаң дәмі кетіп қалады. Бұл орыс тілінің құдіреті ме, әлде қазақ тілінің… Шынында, орысша айтып көріп еді, көз алдыма әлі түсірілмеген фильмнің әлдебір эпизоды келе қалды, қазақша дәл сол мәнермен айтып көріп еді, «болмай қалды». Әлдене деп айтып үлгергенше, «Қазақфильмнің»

    57
  • Руханият

    Хан Тәңірі. Қанды тау ма, Құдай тауы ма?

    Қазақ, қырғыз бен қытай шекараларының түйісер тұсында әлемдегі биік нүктелердің бірі – Хан Тәңірі шыңы тұр. Хан Тәңірінің көз жетпес биіктігін әрдайым қалың қар басып, тұман тұмшалап тұрады. Күн батар тұста шың басы қызыл реңге боялып, алаулаған от секілді көрініс береді. Сол себепті оны қазақтар «қанды тау» атап кетсе, қырғыз халқы «кантоо» деп атайды-деп жазады el.kz порталы.. Кей ғалымдар Хан Тәңірі атауы тым беріде шықты дегенді айтады. Хан сөзі көне түрік-моңғол тілінде Qan мағынасында қолданған екен. Бұл сонау б.з.д. V-VIII ғасырларда сөздік қорда болған сөз. Ал Тәңір туралы аңызда былай делінеді: Есте жоқ ескі заманда аспан да, жер де жоқ, тек ұшы-қиырсыз көк теңіз болған екен. Бір кезде  теңіз ортасынан аппақ

    178
  • Қазақ дәстүрі

          ҚҰРҚЫЛТАЙДЫҢ    ҚҰЯСЫ

      Түн түс көріп жатырмын, оятпаңдаршы!!! «Бүркіттің құясы түсетінін естіген едік, құрқылтай да болсын ба»,-деп отырғандар  қыран-топан ду күлді. Бірақ зілді емес.   Жас айырмашылығын ескерсек айқара қарыс алтылық бар, талқылық жоқ. Өтпелі дүниенің жолайырығына жеткен де біреуі тауға тартты, екіншісі сол қалпында  түсінен жаңылмаған кейпінде дауға тартты…жо, жо, жоқ. Зәудеғалам  алда-жалда ойпыл-тойпыл болса, кімнің қай жаққа танауы желбірейтінін уақыт анықтар. Оны өмір картинасы өзі сызып меңзеуге әлек. Түлен түрткен де ағадан қайыр болған ба? Болса көрелік.   Жөпелдеме де жасалған  тосын шешім тізеден қағып, ақ бас таудан шаң шығарса, жүрек қайда барып күнелтсін. Бәрібір кеудеден қашып кете алмай тулайды. Тулап-тулап тұралап қалады. Іле сала құзғындар шулайды. Бірақ сырттағы ызғырықтың

    83
  • Мәдениет

    Пәкістандағы калаш халқы

    Калаш халқы Пәкістанның таулы аймақтарында тұрады. Олар өздерін Александр Македонский сарбаздарының ұрпағы санайды. Жақында ғана Пәкістан үкіметі оларға көптен күткен мәртебелерін берді – билік калаштарды дербес діни, этникалық топ деп таныды. 1 Ежелгі калаш халқының өкілдері ғасырлар бойы түрлі құдіретке табынатын наным-сенім жүйесін тұтынып, Пәкістанның солтүстік-батысындағы таулы аймақтарда оқшау өмір сүріп келген. Олар өздерін Александр Македонский сарбаздарының ұрпағы санайды. Олар бабаларының бұл өңірге 2300 жыл бұрын келгенін айтады. Бұл халықтың саны 400 мың адамның төңірегінде. Калаштар өздерінің ерекше тілдерін, діндері мен әдет-ғұрыптарын сақтаған. Бірақ Пәкістан үкіметі оларды дербес этникалық топ ретінде мойындамай келген еді. 2 Сәуір айында Пешавар қаласының соты калаштарды дербес діни, этникалық топ ретінде таныған шешім шығарды. Енді

    84
  • Мәдениет

    Қазақ халқының”Қара жорға биі”туралы 

    Болат Бопайұлы      Этнограф,сыншы, зерттеуші Белгілі журналис Ғазерхан Абдылқанов жақында ғана:-Болат Бопаи ұлы қүрдасым,сен этнограф ретінде қазақ халқының халық биі қарға жәилі не аитып берер едіңіз?..деп төтесінен сүрақ жамыраты.-Я,”Қара жорға биі”туралы ел аузында ала-қүла аитылып жүрген сөздерден менің де,еміс-еміс етіп қалып жүрген жәиім бар.Бырақ мен би өнері жәилі білерім аз.деседе “Қара жорға биі”жәилі үнсіз қалу жарамаиды.ұиткені бүл бидің тариқы тым алыстан бастау алады.қазақ халқының төл мәдениетінің бастау көзінің бірі және бір егеиі…Жүрттың бәрінің аитатыны”Қара жорға биі”Қазақ совет энциклопедиясының 6 том,477беттіде.” Қара жорға”- Қазақ халық биі.1934 жылы Мүхтар Әуезовтың”Аиман-Шодпан” Спектаклінде қоиылған деген дәиектен ары аспаиды.бүл затты шындық.оған қарсы келер күш жоқ…Ал мен білетін, мен естіген” Қара жорға биінің” Тамыры тым терең,уақыты

    244
  • Мәдениет

    ҰЛТТЫҚ ҚҰНДЫЛЫҒЫН САҚТАҒАН, БАЯН-ӨЛГЕЙІММЕН МАҚТАНАМ

    «Әр қазақ менің жалғызым» – деп ақын Садыр Адай айтқандай, бұл күндері әлемнің 50-ге жуық елдерінде қазақтар өмір сүреді. Соның ішінде өзінің ұлттық құндылықтарын көзінің қарашығындай сақтап, әдет-ғұрып, салт-дәстүрін жоймай келген, аз болса да көпке үлгі болған өр рухты – Моңғолия қазақтары. Моңғолия қазақтарының басым бөлігі шоғырланған Баян-Өлгей аймағында қазір 100 мыңнан астам қандастарымыз өмір сүреді. Қазақи әдет-ғұрыпы мен дәстүрін сақтаған баян-өлгейліктер әрқашан біздің мақтанышымыз. Ұлттық мереке Наурыз мейрамын да қандастарымыз салтанатты түрде тойлайды. Биылғы Ұлыстың ұлы күні наурыз мейрамына орай Баян-Өлгей аймағының орталық алаңында 1000 домбырашы бүлдіршін қатар тұрып күй тартқаны туралы бейнебаянды қандас бауырымыз зерттеуші, журналис Шынарбек Сейітханұлы өзінің (Seytkhan Shinarbek) ғаламтор парақшасына жариялаған болатын. «Нағыз қазақ қазақ

    284
  • Жаңалықтар

    Елбасы Наурыз мейрамына арналған мерекелік іс-шараға қатысты

    Мемлекет басшысы «Сарыарқа» велотрегінде өткен іс-шараға қатысушыларға арнаған сөзінде барлық қазақстандықтарды Наурыз мейрамымен құттықтап, отандастарымыз бұл мерекені туыстарымен және достарымен бірге қарсы алуды дәстүрге айналдырғанын атап өтті-деп қабарлайды Ақорда баспасөз қызметі. Қазақстан Президенті мыңжылдық тарихы бар Наурыз елдің ең жақсы көретін және асыға күтетін мейрамы екенін, ол адамның ұлты мен діни ұстанымына қарамай тойланып келе жатқанын айтты. Сонымен қатар, Нұрсұлтан Назарбаев Наурыз сенімнің, достық пен бауырластықтың, ел тұрақтылығының нышаны екеніне назар аударды. – Биыл біз Наурызды ерекше көңіл-күймен қарсы алып отырмыз. Қазақстан елеулі жаңару бағытына бет бұрды. Мен Үшінші жаңғыру бағдарламасын жарияладым. Оның аясында саяси және экономикалық жүйені реформалау көзделген. Біз Конституцияға мемлекеттік басқаруды жетілдіре түсетін маңызды түзетулер енгіздік. Тәуелсіздігіміздің

    81
  • Мәдениет

    МЫСЫР ПИРАМИДАЛАРЫ: ҚАЛАНҒАН БА, ӘЛДЕ ҚҰЙЫЛҒАН БА?

    Таласбек ӘСЕМҚҰЛОВ  (Рим мен Спартактан басталып Сейiлбек Қышқашевпен аяқталған хикая)  Бұл хикаяны баян етпес бұрын осының бәрiне себеп болған, осы мақаланы жазып отырған автордың дүниета­нымына елеулi дәрежеде әсер еткен адамды үстiртiн болса да таныстырып өткен дұрыс шығар. … Мен онымен 1977 жылы таныстым. Әскерден келiп ҚазПИ-дiң филология факультетiне түсiп, бiрiншi курсты тәмәмдап, екiншi курсқа өткен кезiм. Ол да әскерден келiп, осы институттың тарих факультетiне түсiптi. Күз едi. Институт факультеттерiнiң арасында көркемөнерпаздар жарысы басталған. Өз факультетiмнiң атынан бәйгеге түсiп, домбырамен бiрнеше күй шертiп, сахнаның сыртына шыққанымда бiр жiгiт келiп қолымды қысып құттықтады. Аты Ерiк екен. Ерiк Көкеев. Ортадан биiктеу бойы бар. Сым­батты. Қоңырсары шашын сол жаққа қайырып қойған. Қылаң өңдi. Көзi… көзi

    242
  • Мәдениет

    Жібек жолы бес мың жылдан көп бұрын малына жаңа жайылым іздеген көшпенділердің ізімен пайда болған

    Батыс баспасөзі Жібек жолының пайда болуы туралы жаңа теория және Моңғолияда тұратын Айшолпан жөнінде түсірілген «Бүркітші» фильмі жайлы комментарийлер жазған-деп хабарлайды azattyq.org. ЖАҢА ЖІБЕК ЖОЛЫ Ұлыбританияның Daily Mail газетіндегі «Жібек жолы бес мың жылдан көп бұрын малына жаңа жайылым іздеген көшпенділердің ізімен пайда болған» деген мақалада Ұлы Жібек жолының пайда болуына қатысты жаңа гипотезаны сипаттаған. Сент-Луистегі Вашингтон университеті ғалымдары Ұлы Жібек жолын географиялық тұрғыдан сипаттау үшін математикалық модельдеу әдісін пайдалану арқылы жайылым іздеп малын өрістен өріске айдаған көшпенділердің жүрген жолын картаға түсірген. Ғалымдардың сөзінше, осындай әдіспен құрастырылған карталар Жібек жолы бойындағы тау жолдары көшпенділер маршруттары бойындағы қысқа дистанцияларда тауар алмасу орындары ретінде пайда болған, ал саяхатшылар шалғай жерлерге сирек аттанған деген тұжырымды негіздейді.

    156
load more

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: