| 
  • مادەنيەت

    انا ءتىلىم – بايلىعىم

    كوكاجاەۆا ا.ب. قازاق مەملەكەتتىك قىزدار پەداگوگيكالىق ۋنيۆەرسيتەتى، ماتەماتيكا كافەدراسىنىڭ قاۋىم.پروفەسسور م.ا. زامان تالابىنا ساي يننوۆاتسيا مەن تەحنولوگيانىڭ جاڭا كەزەڭىنە قادام باسقان حالقىمىز ءۇشىن باستى ماسەلەلەردىڭ ءبىرى ول – ءتىل تاعدىرى، ياعني «ءتىل تاعدىرى – ۇرپاق تاعدىرى، ۇرپاق تاعدىرى – ەل تاعدىرى». ەلباسىمىز اتاپ كورسەتكەن جاڭعىرۋدىڭ ءۇشىنشى كەزەڭىنە كوشۋىمىز جاھاندىق تەحنولوگيالىق باسەكەلەستىگىمىزدى ارتتىرۋمەن قاتار، رۋحاني- مادەني  دامۋىمىزعا دا سەرپىن بەرەرى بارشاعا ءمالىم. وسىعان وراي، قازىرگى زاماناۋي قوعام ازاماتتارى تىلدىك ورتانى جەتىلدىرۋگە، ونىڭ ىشىندە قازاق ءتىلىن ءوز ەلىمىزدىڭ بولاشاق دامۋى ءۇشىن ورتاق تىلگە اينالدىرۋعا اتسالىسۋىمىز قاجەت. ءتىل ماسەلەسى – بولاشاق ۇرپاققا ماقتانىشپەن تاپسىراتىن اتا- بابامىزدىڭ قالدىرعان اماناتى. وسى انا ءتىلىمىز قارىم-قاتىناس جاساپ كەلە جاتقان ۇرپاعىمىزدىڭ وتكەنى مەن بۇگىنگىسىن سالماقتاي كەلە، كەلەشەگى باياندى

    13
  • مادەنيەت

    كەرەكۋدەگى كەزەكتى كەزدەسۋ

    بيىل ءداستۇرلى تۇردە وتەتىن جۋرناليستيكا ماماندىعى بويىنشا ستۋدەنتتەر اراسىنداعى ءحى رەسپۋبليكالىق پاندىك وليمپيادا پاۆلودار قالاسىندا جالعاسىن تاۋىپ وتىر. بولاشاق باق وكىلدەرى باقتالاساتىن بۇل جارىسقا ەلىمىزدىڭ جوعارى وقۋ ورىندارىنان 17 قۇراما قاتىسۋدا. كىل مىقتىدان كىم مىقتىنى انىقتاۋ ءۇشىن باعى مەن بابىن باعۋشىلار جالپى 5 كەزەڭ بويىنشا شەبەرلىكتەرىن كورسەتۋى شارت. ولار جارىس ەرەجەسىنە ساي قازىلار القاسىنىڭ ۇپايلارىمەن باعالانادى. بۇل بايقاۋدىڭ بەرەرى ءباسسىز باسىم. ويتكەنى كەلگەن قاتىسۋشىلار تەك جارىسىپ قانا قويماي، كەرەكۋ جەرىنىڭ كوركىنە كۋا بولادى. وسى ورايدا ولارعا ارنايى ەكسكۋرسيا دا ۇيىمداستىرىلدى. ساياحات بارىسىندا كوماندالار اۋعان سوعىسى ارداگەرلەرى اللەياسى مەن سۇلتانماحمۇت تورايعىروۆ ساياباعىنىڭ جانە ايگىلى ءماشھۇر ءجۇسىپ مەشىتىنىڭ تاريحىمەن تانىستى. ودان ءارى بۇقار جىراۋ اتىنداعى ادەبيەت جانە ونەر مۇراجايىنا باعىتتى بۇرعان بايقاۋشىلار،

    52
  • مادەنيەت

      ەتنوگراف باياحىمەت جۇمابايۇلىنىڭ جەتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى

    الماتى قالاسىنداعى جازۋشىلار كىتاپحاناسىندا 2019 جىلى 5 ءساۋىر كۇنى ەتنوگراف، جازۋشى باياحىمەت جۇمابايۇلىنىڭ ەتنوگرافيالىق جەتى كىتابىنىڭ تۇساۋكەسەرى ءوتتى. ەتنوگراف، جازۋشى باياحىمەت جۇمابايۇلى  احەتوۆ ماماي قانيۇلى دابىرالى ءارى عىلمي دەڭگەيدە وتكەن بۇل رەتكى جەتى كىتاپتىڭ تۇساۋكەسەرىن الماتى قالاسى اكىمىنىڭ كەڭەسشىسى، «ءتىل» ورتالىعىنىڭ جەتەكشىسى احەتوۆ ماماي قانيۇلى باسقاردى.     مازمۇنى باي، قۇندىلىعى جوعارى، تاريحىمىزدى ارىدان قوزعايتىن جەتى كىتاپتىڭ تۇساۋىن كەسۋ مارتەبەسىنە يە بولىپ، سالتاناتىن اسىرعاندار: نۇرتىلەۋ يمانقاليۇلى نۇرتىلەۋ يمانقاليۇلى. قازاقستان ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، كورنەكتى تەلە جۋرناليست.   عالىم جايلىباي عالىم جايلىباي. حالىقارالىق الاش سىيلىعىنىڭ يەگەرى، «جۇلدىز» جۋرنالىنىڭ باس رەداكتورى. يسلام جەمەنەي يسلام جەمەنەي. ءال-فارابي اتىنداعى قازاق ۇلتتىق ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «تۇران-يران» عىلمي زەرتتەۋ ورتالىعىنىڭ ديرەكتورى، پسيحولوگيا عىلىمىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور.   ءنابيجان مۇقامەتقانۇلى ءنابيجان

    95
  • مادەنيەت

    ”كوك” تۋقازاق مادەنيەتi قوعامى ۇيىمنىڭ بiر جىلدىعى مەن ناۋرىز مەرەكەسi بىرنەشە مادەني ءىس-شارالارمەن اتاپ ءوتىلدى.

    انكارادا "كوك تۋ" قازاق مادەنيەتi قوعامىنىڭ مۇشەسi, جاس تالانت سۋرەتشi كارiم بايعۇتوۆتىڭ "ونەرتاپقىش قولدار" اتالاتىن سۋرەت كورمەسiنiڭ اشىلۋ سالتاناتى ءوتتi. قازاقستاندا جاريا ەتiلگەن ۇستiمiزدەگi جاستار جىلىنا وراي ۇيىمداستىرىلعان كورمەنiڭ اشىلۋىنا قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ تۇركياداعى ەلشiسi ابزال ساپاربەكۇلى، ونەر جاناشىرلارى مەن قازاق شاكiرتتەر قاتىستى. اشىلۋ سالتاناتىنىڭ اۋەلگi قۇتتىقتاۋ ءسوزiن سويلەگەن ەلشi ابزال ساپاربەكۇلى، ەلشiلiك رەتiندە قازاقستاننىڭ تۇركيادا كەڭ تانىستىرىلۋىنا ەرەكشە ءمان بەرەتiندiكتەرiن اتاپ ءوتiپ، ايرىقشا تۇردە مادەني جۇمىستاردىڭ بەل ورتاسىندا بەلسەندiلiك تانىتىپ جۇرگەن "كوك تۋ" قازاق مادەنيەتi قوعامىنا العىس ايتتى. تالانتتى سۋرەتشi كارiم بايعۇتوۆتىڭ جاستار جىلى اياسىندا ۇيىمداستىرىلعان كورمەسi بۇل تۇرعىدا ماڭىزدى ەكەندiگiن سالماقتاي سويلەگەن ەلشi مىرزا، قوناقتاردى ناۋرىز مەرەكەسiمەن قۇتتىقتادى. ءسوز العان قۇرمەتتi قوناقتاردىڭ بiرi, پروفەسسور ءحۇليا كاساپوعلۋ چەنگەل حانىم بولسا،

    68
  • مادەنيەت

    “قوش كەلدىڭ، ءاز ناۋرىز”

    El Amanaty” قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن 21.03.2019ج. “قوش كەلدىڭ، ءاز ناۋرىز” اتتى بەرەكە-بىرلىككە، اۋىزبىرشىلىككە شاقىرۋ ماقساتىنداعى مەرەكەلىك ءىس شارا الماتى قالاسى، الاتاۋ مەيرامحاناسىندا كۇندىزگى ۋاقىت11:00~15:00 ارالىعىندا، بۇكىل قازاقستانعا تانىمال ۇلت زيالىلارى-قابىرعالى قالامگەرلەر مەن قوعام قايراتكەرلەرى، ساياساتكەرلەردىڭ، قوعامدىق بىرلەستىك وكىلدەرىنىڭ، قوعام بەلسەندىلەرىنىڭ، ونەرپازداردىڭ قاتىسۋىمەن جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. “El Amanaty” قوعامدىق بىرلەستىگى بۇل مەرەكەلىك ءىس شارانى قىتاي قىسىمىنان زارداپ شەگىپ وتىرعان قانداستارعا اراشا ءتۇسۋدىڭ ۇتىمدى جولدارىن ەل اعالارىنىڭ تالقىسىنا سالۋ، بۇل كۇندەرى بۇل ماسەلە جونىندە جاق-جاق بولىپ ايتىسىپ، ءبىرىن-ءبىرى كەلسە-كەلمەس قارالاپ، التىباقان الاۋىز بولىپ جۇرگەن اعايىنداردى بەرەكە-بىرلىككە شاقىرۋ، سونداي-اق، وسى ۋاقىتقا دەيىن “El Amanaty” قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ اتقارعان ءىس شارالارىن جانە الداعى جوسپارلارىن حالىققا تانىستىرۋ ماقساتىندا وتكىزدى. ءبىرىنشى ءبولىپ ءسوز العان اق يىق اقىن، ۇلت

    65
  • مادەنيەت

    الماتىدا كوپ بالالى وتباسىلارعا دومبىرا تاراتىلدى.

    الماتىدا كوپ بالالى وتباسىلارعا دومبىرا تاراتىلدى. قايىرىمدىلىق شاراسى بارىسىندا قولدارىنا دومبرا العان بالالار ءان-كۇيدەن شاشۋ شاشتى. رۋحاني جاڭعىرۋ جوباسى اياسىندا ۇلتتىق بۇيىمداردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن باستاماشىل توپ ءار وتباسىنا ءبىر دومبىرادان سىيلاۋدى ءجون ساناپتى. الايدا ىنتالى بالالار كوپ بولعانادىقتان ءبىر جانۇياعا ەكىدەن، ۇشتەن ۇلتتىق اسپاپ بەرىلدى. “بالالار تەلەفون، تەلەديدارعا تەلمىرمەي، قوڭىر دومبىرامەن سىرلاسسا الدەقايدا پايدالى بولماق. قازاق ارمان-تىلەگى، قايعى-مۇڭى مەن قۋانىشىن قوس ىشەككە سىيدىرعان، قولىنا قوڭىر دومىرا السا بالانىڭ ارمانى اسقاق، ويى ۇشقىر بولادى”، – دەدى يگى ىسكە ۇيىتقى بولعان ۇلت جاناشىرى سالتانات ءومىرالى. قازاقتىڭ كونە مۇرالارىن بۇگىنگى زامانعا ساي عىپ ناسيحاتتاۋدى مۇرات قىلعان سالتانات ءومىرالىنىڭ ايتۋىنشا بۇنداي شارا الىدە جالعاسىن تابادى. “ەلباسىمىز دومبىرا كۇنىندە ارنايى بەكىتىپ بەردى. دومبىرا كۇنى قارساڭىندا

    91
  • مادەنيەت

    يتەلمەندەر اتا-بابا قونىسىندا وزدەرىن وگەي سەزىنەدى

    ازاتتىق راديوسى كورنەكى سۋرەت. كامچاتكادا شەنەۋنىكتەر جەرگىلىكتى يتەلمەندەر قاۋىمىنان ايماقتىڭ ەڭ باستى كورنەكتى ورنى – اشىق اسپان استىندا ورنالاسقان “پيمچاح” مۋزەيى تۇرعان جەر تەلىمىن بوساتۋدى تالاپ ەتتى. مۇنداي شەشىمگە جەردى جالعا الۋ مەرزىمىنىڭ اياقتالۋى سەبەپ بولعان. قاۋىم وكىلدەرى اتامەكەنىندە جەردى تەگىن پايدالانا المايتىندارىنا قاپالى. “قاتتى قينالىپ، قاپالانىپ ءجۇرمىز” سوسنوۆكا اۋىلى كامچاتكا تۇبەگىنىڭ وڭتۇستىك-شىعىسىنداعى ەليزوۆسكي اۋدانىندا ورنالاسقان. سوسنوۆكادان التى شاقىرىم جەردە، اشىق اسپان استىندا “پيمچاح” مۋزەيى بار. تۇبەكتىڭ بايىرعى حالقى – يتەلمەندەر وسترايا تاۋى ماڭىن كيەلى جەر سانايدى. يتەلمەندەر قاۋىمىنىڭ باسشىسى ۆەرا كوۆەينيك (ورتادا سويلەپ تۇر).   – بيلىكتىڭ قارىم-قاتىناسى تاڭ قالدىرادى. مۇنداي دۇنيەنى العاش ءبىز جاساعانبىز. مۋزەيدى 1998 جىلى سالا باستادىق، 2000 جىلداردىڭ باسىندا اشىلدى. ءبارىن ءوزىمىز ىستەدىك، ەشكىم كومەكتەسكەن

    249
  • كوز قاراس

    قازىرگى ۋاقىتتاعى قازاق تەلەۆيزياسىنىڭ جۇمىسىنا قاتىستى ۇسىنىستار

    I. قازىرگى تەلەۆيزيا سيپاتى مەن بەتالىسى. جەر جۇزىندەگى مەديا-كەڭىستىك، سونىڭ ىشىندە تەلەۆيزيا جاڭا عاسىر باستالعالى بەرى، اسىرەسە سوڭعى ون جىل بەدەلىندە كۇرت وزگەردى. البەتتە، تەحنولوگيانىڭ كەشەۋىلدەپ جەتۋى جانە باسقا دا وبەكتيۆتى، سۋبەكتيۆتى سەبەپتەرگە بايلانىستى قازاقستاندا بۇل وزگەرىس كەيىنگى بەس-التى جىلدا عانا بايقالدى. ەڭ اۋەلى، سپۋتنيكتىك جانە كابەلدىك جۇيەنىڭ جەدەل دامۋى كورەرمەننىڭ تاڭداۋ مۇمكىندىگىن مەيىلىنشە كەڭەيتىپ، كوبەيتىپ جىبەردى. قازىر قازاقستاننىڭ (دامىعان باتىس ەلدەرىن ايتپاي-اق تا قويالىق) كوپتەگەن ەلدى مەكەندەرىندە ء(ىرى، ورتاشا، شاعىن قالا، كەنتتەردە، قالاعا جاقىن اۋىلداردا) كەم دەگەندە وتىز شاقتى تەلەارنا كورۋگە بولادى. ەكىنشىدەن تەز تاراپ جاتقان ينتەرنەت پەن ارزان («قول جەتىمدى» دەپ ءجۇرمىز) سمارتفوندار اقپارات الۋدىڭ جاڭا «تۇما-باستاۋلارىن»: الەۋمەتتىك جەلىلەر، ءار قيلى سايتتار، youtube, on-lineفيلمدەر (بۇل فيلمدەردىڭ بارلىعى دەرلىك

    1546
  • مادەنيەت

    قۇرالايدىڭ سالقىنى امالى قالاي شىققان…

    Edil Alash ۇلان عايىر ايماقتار قىستان ەندى شىعىپ جاتقاندا، وڭتۇستىك جۇرتشىلىعى جازعى كيىمگە اۋىسىپ الادى. دەسە دە قازىرگىدەي مامىردىڭ ورتا تۇسىنان باستاپ جەڭىل كيىمدىنىڭ ءبارى اھىلاپ-ۇھىلەپ، تۇماۋراتىپ قالادى. «جاز كەلگەندە سالقىنداعانى نەسى» دەيتىندەر دە بار. بۇعان سەبەپ جاستار مەن قالا تۇرعىندارى اراسىندا «قۇرالاي سالقىنى» ۇعىمىنىڭ ۇمىتىلىپ بارا جاتقانى بولسا كەرەك. ايتپەسە جاز ابدەن ءوز تاعىنا وتىرماي، حالىق جىلى كيىمىن تاستاماعان. «قۇرالاي سالقىنى» دەگەن نە؟ قازاق حالقى مامىر ايىنىڭ ەكىنشى جارتىسىندا ورىن الاتىن 2~3 تاۋلىكتىك كۇن سۋىتۋىن «قۇرالاي سالقىنى» دەپ اتاعان. اتالۋ سەبەبى قانداي؟ ۇلكەندەردىڭ اۋزىنان وقتىن-وقتىن ەستىپ قالاتىن بۇل اتاۋ قازاق حالقى ءۇشىن قاشان دا كيەلى سانالعان كيىكتەردىڭ تولدەيتىن مەزگىلىنە بايلانىستى اتالىپ كەتكەن. قۇرالاي ─ كيىكتىڭ ءتولى. اۋا رايى قالاي

    1115
  • كوز قاراس

    قوناەۆ پەن نازارباەۆتىڭ ارۋاق تۋرالى كوزقاراستارى

    القيسسا… بۇل كۇندە ءدىني ۋاعىزشىلارىمىز ءار جەردە «ارۋاققا قۇرمەت ەتۋ،  وعان سيىنۋ – اللاعا سەرىك قوسقاندىق»  دەيتىن،  ءتىپتى  «قابىر تۇرعىزباۋ،  ولىكتى جەرلەگەن سوڭ جەردى تەگىستەپ تاستاۋ»،  «جەتى،  قىرقى،  جىلدىعى دەگەندەر شاريعاتتا جوق»، «قۇران باعىشتاماۋ»، ت.ب ءپاتۋالار كوبەيە باستادى. مەن ءدىندار ادام بولماسام دا،  يلام دىنىنە سەنەتىن، وزىمە ءتان كوزقاراسىم، ءارى شامالى ءبىلىمىم بار ادام بولعاندىقتان مۇنداي ماسەلەگە  وز ويىمدى بىلدىرگىم كەلەدى. ويتكەنى،  ماعان تالانتتى جاراتۋشى سىيلاسا،  ءبىلىمدى اتا-انام مەن وسى حالقىم، وسكەن دالام، ورتام بەردى. سوندىقتان جوعارىداعى ماسەلە جونىندە ازداپ تولعانىپ كورەيىن،  ارتىق كەتسەم عاپۋ ەتەرسىزدەر. ارۋاق بار ما؟ « …تاڭعالاسىڭ،  ولاردىڭ ء‹بىز توپىراق بولعان كەزدە، جاڭادان جاراتىلامىز با؟» دەگەن سوزدەرىنە تاڭىرقاۋ كەرەك،  مىنە، بۇلار راببىلارىنا قارسى بولعاندار ءارى بۇلاردىڭ

    1686
load more

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: