| 
  • مادەنيەت

    قاپسامەتۇلى ومەر مىرزا

    قاپسامەتۇلى ومەر مىرزا: 1998 جىلدارى نيگدە ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ اسپاپتار كافەدراسىنىڭ وقىتۋشىسى بولىپ تاعايىندالدى. ول وسى جەردەن مىندەتىن توقتاتىپ، قازاقستانعا ورالىپ الماتىدا 10 جىل تۇرىپ، 3 جىلداي بۇرىن ىستامبۇلعا كەلگەندە دۇنيەدەن وزدى. جاستاس بولماساق تا قۇرداس بولىپ كەتكەمىز. ءارى تۋىسىم بولادى. سۋرەتتەگى ۇستاپ وتىرعان دومبىرا ماعان قازاقستاننان سىيلىققا تارتىلعان ەدى. وسى دومبىرا ءىلۋلى تۇرعان جەردەن جەرگە ءتۇسىپ شاعىلىپ قالعان دا ومەر مىرزاعا وسىنى جوندەپ بەرۋىن ءوتىندىم. ول ماعان اسىقپاساڭ ايتەۋىر وزىڭە قايتىپ تاپسىرىپ بەرەم دەگەن ەدى. سونىمەن نيگدەدەگى شەبەرحاناسىنا اپارىپ قويدى دا 7 جىلدان كەيىن قايتا قالپىنا كەلتىرىپ اكەپ بەردى. سوندا مەن ومەرمەن ازىلدەسىپ نە دەگەن احىرىن ادامسىڭ دەگەنىمدە ول، “الدىمەن ءبىر شەرتىپ كورشى، مەن سەنىڭ شاعىپ العان دومبىراڭنىڭ بولشەكتەرىن كۇنگە كۇيگىزىپ،

    43
  • جاڭالىقتار

    ۇكىمەت: قازاق ءتىلىن بىلمەيتىندەرگە قازاقستان ازاماتتىعى بەرىلمەيدى

    پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆ ۇكىمەت “قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ ازاماتتىعى تۋرالى”زاڭعا وزگەرىس ماسەلەسىن قاراستىرىپ جاتىر. بۇل وزگەرىس بويىنشا، مەملەكەتتىك ءتىلدى، مەملەكەت تاريحى مەن نەگىزگى زاڭدارىن بىلمەۋ – قازاقستان ازاماتتىعىن بەرۋدەن باس تارتۋعا نە ازاماتتىعىن قالپىنا كەلتىرۋدەن باس تارتۋعا قوسىمشا نەگىز بولا الادى. بۇل تۋرالى پرەمەر-مينيستر ءاليحان سمايىلوۆتىڭ دەپۋتات ساۋالىنا جولداعان جاۋابىنا سىلتەپ، Kursiv.Media جازدى. پرەمەر جاۋابىندا بۇل تالاپ قوس ازاماتتىققا جول بەرمەۋ ءۇشىن دە ەنگىزىلىپ وتىرعانىن ايتقان. “قازىرگى زاڭ بويىنشا قازاقستاندا زاڭدى نەگىزدە كەمى بەس جىل تۇراقتى ءومىر سۇرگەن نەمەسە قازاقستان ازاماتىمەن كەمى ءۇش جىل نەكەدە تۇرعان، سونداي-اق قازاقستاندا تۇراقتى تۇرۋ ماقساتىندا كەلگەن جانە جاقىن تۋىستارىنىڭ ءبىرى قازاقستان ازاماتى بولىپ سانالاتىن بۇرىنعى وداقتاس رەسپۋبليكا ازاماتتارىنا قازاقستان ازاماتتىعى بەرىلەدى” دەيدى پرەمەر-مينيستر. قازىرگى قولدانىستاعى زاڭعا ساي، مىنا

    55
  • كوز قاراس

    چەح جۇرتىنىڭ چەح ءتىلىن قورعاۋى جايلى

    Ruslan Medelbek  چەح جۇرتى مىنا جاھاندانۋ زامانىندا، ەۋروپا حالقى اراسىندا شەكارا جويىلعاندا ءبىزدى چەح قىلىپ تۇرعان چەح ءتىلى دەپ بىلەدى. ەلدە قىزمەتتىڭ ءبارى چەح تىلىندە جۇرەدى، شەتەلدىكتەرگە ارنالعان پوليتسيا بولىمشەسىندە “مۇندا تەك چەح تىلىندە قىزمەت كورسەتىلەدى” دەپ جازىلعان تاقتايشا تۇرادى. شەتەلدىكتەرگە ارنالعان پوليتسيا بولىمشەسىندە چەحياعا ەندى كەلگەنىمدە وسى بولىمشەگە چەح ءتىلىن بىلەتىن قازاق تانىسىمدى اپارعان ەدىم. پوليتسيادا سەن چەحياعا كەشە كوشىپ كەلگەنىڭە ءمان بەرمەيدى دە. چەحشا سويلەيدى. اعىلشىنشا سويلەسەڭ قىزمەت كورسەتكىسى كەلمەي، چەحشا جاۋاپ بەرەدى. ءۇش جىلدان كەيىن وسى پوليتسيا بولىمشەسىنە بارىپ، قازاقستاننان كەلەتىن قوناقتارىما ۆيزاعا شاقىرتۋ جاساتپاق بولعانىمدا سونداعى ءبىر پوليتسەي ءۇش جىل تۇرىپ جاتىرسىز، قالاي چەحشا بىلمەيسىز دەپ قاباق شىتقانى ءالى ەستە. كەيىن چەح تانىسىمنىڭ بىرىنەن “نەگە چەح

    925
  • تاريح

    يتەلىنىڭ تۇرپان مەن جەمسارىداعى تاريحى

    يتەلى نە ءۇشىن اباق كەرەيدىڭ «نوقتا اعاسىسى» بولدى؟ اۋەلى، قۇلاعى تىڭ، ۇرانى كۇن، شىراعى مىڭ وقىرمان، ءسىز ءوز شەجىرەڭىزدى كىشى رۋىڭىزدان باستاپ تاراتساڭىز دا، ۇلكەن رۋدان تاراتساڭىز دا، ارعى ۇلكەن ۇلىستان تاراتساڭىز دا ۇزاسا 15-25 اتانىڭ اراسىندا بولادى. ولاي ەسەپتەي بەرەتىن بولساڭىز كەرەي دە، نايمان دا، البان دا بىرنەشە عاسىر بۇرىن عانا ءومىر سۇرگەن تۇلعا بولىپ قالادى دا، مىڭ جىل بۇرىن تاريحتا اتى اتالاتىن وسى تايپالاردىڭ تاريحىمەن قايشى كەلەدى. مۇنىڭ سەبەبى مىناۋ. ءسىزدىڭ ۇلىسىڭىزدىڭ، رۋىڭىزدىڭ تاريحى كەمىندە مىڭ جىلدى قۇرايدى دا، رۋ شەجىرەڭىزدىڭ ەڭ باسىنداعى بىرنەشە ادام مىڭ جىل بۇرىنعى ادامدار. وسى ۇمىتىلماس بىرنەشە تۇركىشە بايىرعى بابانىڭ ەسىمىنە كەيىنگى عاسىرلارداعى ارابشالانعان ەسىمدەگى اتالار ەسىمى جالعانادى. ارقاشان رۋ اتاۋلارى ەڭ ەسكى

    90
  • مادەنيەت

    التايدان جەزدىگە دەيىن (ساپارناما)

    سارىارقانى سارىالا كۇز كومكەرگەن التىن شۋاقتى ءساتتىڭ بىرىندە – موڭعولدىڭ ءنومىرى بىرگە ساناتتى اقىنى، وسىزامانعى عۇلاماسى گۇن سويلى ايۋرزانا ەكەۋىمىز 20-21 قىركۇيەكتە ەلوردادا وتكىزىلگەن «قازىرگى زامان ءسوز ەنەرگياسى» ەۋرازيالىق ادەبي فورۋمعا شاقىرىلعان ەدىك. بۇل رەتكى شارا كسرو تۇسىندا 1973 جىلى الماتى قالاسىندا ۇيىمداستىرىلعان دەيدى. ارادا 45 جىل وتكەننەن كەيىنگى حالىقارالىق ادەبي باسقوسۋدى قر مادەنيەت سپورت مينيسترلىگى قولداۋىمەن جۋىق شامادا جاڭارعان قازاقستان جازۋشىلار وداعى قايتا جاڭعىرتقان. مەجەسى – قازاق ادەبيەتىن الەمگە ۇسىنۋ، ۇرانى – رۋحاني جاڭعىرۋ. تاۋەلسىزدىك تۇعىرىنا قونعان ەلدىڭ بۇگىنگى داۋرەنىن كۇللى عالامعا پاش ەتۋ. بۇعان قىتاي، رەسەي، موڭعوليا، قىرعىز، وزبەك، يران، ازەربايجان، مولداۆ،ۋكراينا وكىلدەرى توبىمەن جەتكەن. دىردۋدان تىس – رۋحاني ءساتتى جيىن. ەۋرازيا قۇرلىعىنان تۋركيا، المانيا، قىپشاقيا، پولشا، بولگاريا

    68
  • مادەنيەت

    ەڭ باستىسى – ۇلتتىق مۇرالارىمىزعا زاقىم كەلمەگەن.

    “…شامامەن ساعات 16.00 كەزىندە 200-دەي شابۋىل جاساۋشى مۋزەي عيماراتىنا كىردى. جۇگىرىپ الدارىنان شىقتىم. بارلىعى دەرلىك جاستار. بار داۋىسىممەن ايقايلاپ، ەشتەڭەگە تيىسپەۋىن ءوتىندىم. سوزگە توقتاماي، ەلەكتروندى قۇرىلعىلاردى قيراتا باستادى. اراسىندا بىرەۋلەرى مەنىڭ سوزدەرىمدى ەستىپ، قالعانىنا توقتاۋ سالدى. ولارعا «بۇل زاتتاردىڭ بارلىعى – اتا-بابامىزدان قالعان اسىل مۇرا. سىندىرماڭىزدارشى، بۇلاردى ورتەسەك، ءبىزدىڭ تاريحىمىزدا ەشتەڭە قالمايدى. ەرتەڭگى كۇنى سىزدەرگە كەرەك بولادى عوي» دەگەن ءسوزىمدى كەيبىرى تىڭدادى. تىنىشتىق ورناتىپ، مەنەن «التىن ادامنىڭ» وريگينالى قايدا؟»، «التىن زاتتار قايدا تۇر؟»، «قىلىشتار بار ما؟» دەپ سۇراي باستادى. «التىن ادامنىڭ» تۇپنۇسقاسىنىڭ بىزدە ەمەس ەكەنىن ايتتىم. بۇل ۋاقىتتا مۋزەي زالدارىندا نەگىزگى جارىق ەمەس، كەزەكشى جارىق شامدارى جانىپ تۇرعان. سونىڭ كومەگى ءتيدى مە دەپ ويلايمىن، كەيبىر زاتتار قاراڭعىدا انىق كورىنە قويمادى.

    105
  • مادەنيەت

    ب.تولەگەنوۆا اتىنداعى ءحى حالىقارالىق ۆوكاليستەر بايقاۋى ءوتتى

    نۇر-سۇلتان قالاسىندا بيبىگۇل تولەگەنوۆانىڭ ءحى حالىقارالىق ۆوكاليستەر بايقاۋى ءوز مارەسىنە جەتتى. ماراپاتتاۋ، گالا-كونتسەرت پەن بايقاۋدىڭ سالتاناتتى جابىلۋى 11-قازاندا «استانا وپەرا» مەملەكەتتىك وپەرا جانە بالەت تەاترىندا ءوتىپ، ءحى حالىقارالىق ۆوكاليستەر بايقاۋىنىڭ قورىتىندىسى جاريا ەتىلدى. بايقاۋ جەڭىپازىنىڭ ەسىمى بەلگىلى بولدى. ايتا كەتەرى – بيىل بيبىگۇل تولەگەنوۆانىڭ حالىقارالىق بايقاۋىنىڭ 20 جىلدىعى قازاقستان تاۋەلسىزدىگىنىڭ 30 جىلدىعىمەن سايكەس كەلىپ وتىر. حالىقارالىق بايقاۋ الەمنىڭ ەڭ وزىق ساحنالارىندا ەلىمىزدىڭ اتىن شىعاراتىن جاڭا جۇلدىزداردى جارقىراتادى. بايقاۋدىڭ گران-پري جۇلدەسى الماتى قالاسىنان كەلگەن جاس ورىنداۋشى، كەرەمەت باريتون داۋىستى كوشكىنباەۆ دىنمۇحامەدكە بەرىلدى. سوڭعى وتكەن بايقاۋلاردان كەيىن العاش رەت گران-پري قازاقستاندا قالدى. ءحى حالىقارالىق ۆوكاليستەر بايقاۋىنىڭ جەڭىپازى كوشكىنباەۆ دىنمۇحامەد جەڭىسى ءۇشىن ريزاشىلىعىن ءبىلدىردى. ادىلقازى القاسى ءوزارا كەڭەسپەي، ءبىر اۋىزدان انشىگە جوعارى بالل

    438
  • مادەنيەت

    بيبىگۇل تولەگەنوۆا اتىنداعى حI حالىقارالىق ۆوكاليستەر بايقاۋى باستالدى.

    بيبىگۇل تولەگەنوۆا اتىنداعى حI حالىقارالىق ۆوكاليستەر بايقاۋى باستالدى. حالىقارالىق بايقاۋعا 11 ەلدەن ءوتىنىم تۇسكەنمەن، الەمدىك پاندەمياعا بايلانىستى شەتەلدىك قاتىسۋشىلاردىڭ سانى شەكتەلگەن. بيىل بايقاۋعا 4 مەملەكەتتەن بولەك ەلدىڭ ءار وڭىرىنەن جينالعان وپەرا ونەرىنىڭ جاس ۆوكاليستەرى نۇر-سۇلتاندا باق سىنايدى. بايقاۋدىڭ ادىلقازىلارى دا يتاليا، چەحيا، فرانتسيا، رەسەي سىندى مەملەكەتتەردەن كەلگەن ونەر قايراتكەرلەرى. «الەمدىك پاندەمياعا قاراماستان ۇيىمداستىرۋشىلار بايقاۋدى وتكىزگەنىنە بارلىق قاتىسۋشىلار قۋاندى. ويتكەنى كوپتەگەن ءىس-شارالار توقتاتىلىپ، قاتىسۋشىلار، جانكۇيەرلەرى، كورەرمەندەر وفلاين شارالاردى، ادەمى وپەرا ونەرىن ساعىندى»، – دەدى رف ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى ت.د نوۆيچەنكو. چەحيادان كەلگەن مەيمان، ادىلقازى مۇشەسى، پراگا وپەراسىنىڭ ءسوليسى، كومي رەسپۋبليكاسىنىڭ حالىق ءارتىسى دامير باسىروۆ «مۇنداي بايقاۋلار جاڭا ۇرپاققا مادەني-ادامگەرشىلىك تاربيە بەرۋ ءۇشىن اسا قاجەت. ءبىز جاڭا دارىن يەلەرىن انىقتاپ، تانىتۋ ءۇشىن

    95
  • مادەنيەت

    ۇستازى جاقسىنىڭ – ۇستانىمى جاقسى

     ەگەمەندى ەل بولىپ، ەڭسە تىكتەگەنىمىزگە بيىل – 30 جىل. ازاتتىقتىڭ اق تۋىن جەلبىرەتىپ، زامانا بەلەستەرىنەن سۇرىنبەي ءوتىپ كەلەمىز. شۇكىر دەيمىز. تاۋەلسىزدىك جولىنداعى تاريحتىڭ تارتۋى مەن تالاي تاۋقىمەتىن باستان كەشتىك. ەندى، مىنە، ءدۇبىرلى كەزەڭنىڭ بارلىق دۇرمەگىن ارتقا تاستاپ، داڭعىلعا تۇستىك. ۇلتتىق مادەنيەتىمىزدى الەمگە تانىتىپ، وركەنيەتتىڭ وزەگىنەن ءنار الدىق، جارقىن بولاشاق پەن كەمەل كەلەشەككە نەگىز قالادىق. قۇلاشىن كەڭ جايىپ، ءوسىپ، وركەندەپ كەلە جاتقان ەلىمىزدىڭ كەمەل كەلەشەگىنە كەپىل بولار – ءبىلىم مەن عىلىم يگەرۋ، ونىڭ قۇندىلىعىن ارتتىرۋ. ال، ءبىلىم، عىلىم باسەكەسىندە كەرەگى – قىرانداي قىراعىلىق، جولبارىستاي جىلدامدىق،  ارىستانداي ايبارلىق. ءبىلىم – تەلەگەي تەڭىز قۋاتىنداي، ول ۇلتتىق سانانى جاڭا ساپالىق دەڭگەيگە كوتەرۋدە شەشۋشى مانگە يە. بۇگىندە جاڭا ءداۋىردىڭ جاڭالىقتارىنان قالماي، جاڭعىرۋ ءۇشىن قىزمەت ەتۋ،

    770
  • مادەنيەت

    مادەنيەت ءمينيسترى نەگە وتىرىك ايتتى؟

    وتكەن اپتادا مادەنيەت ءمينيسترى اقتوتى رايىمقۇلوۆانىڭ ورتالىق كوممۋنيكاتسيالىق قىزمەتى الاڭىندا حالىق الدىندا ەسەپ بەرۋ كەزدەسۋى ءوتىپ، قازاقستاندىق رەجيسسەر گۇلنار سارسەنوۆا «نارتاي» دەگەن فيلم ءتۇسىردى. بىلتىر قاتاڭ كارانتين بولماعاندا تراگيكومەديا قالىڭ كورەرمەنگە جول تارتار ەدى. اتتەڭ، ەكرانيزاتسيانىڭ پرەمەراسى سالتاناتتى تۇردە بولعان جوق، دەگەنمەن، ينتەرنەت بەتتەرىندە ترەيلەرى قاپتاپ، فيلم تۋرالى اقپاراتتار شىقتى. ساۋال وسى فيلمگە قاتىستى بولعان-دى. ويتكەنى، تۋىندىنىڭ مۋزىكاسىن مينيستر جازدى. كومپوزيتور رەتىندە شەنەۋنىكتىڭ قانشا گونورار العانىن بىلگىمىز كەلدى، الايدا، اقتوتى رايىمقۇلوۆا «مەنىڭ قاتىسىم جوق، بارلىق اقپارات جالعان» دەپ، باسىن الا قاشتى. قۇجاتتاردا كورسەتىلگەندەي، ءۇش ميلليون التى ءجۇز تەڭگەگە گونورار مينيستر رايىمقۇلوۆاعا بولىنگەن. اقپاراتقا قولجەتىمدىلىك ەلدە قامتاماسىز ەتىلگەن. قۇجاتتار ارنايى سايتتاردا سارناپ تۇر. مينيستر نەگە وتىرىك ايتتى ەكەن. ءوزىڭىز ايتقانداي، مەملەكەتتىك

    3206
load more

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: