| Posts created by kerey.kz
  • Жаһан жаңалықтары

    Венгрия көп бала туған әйелдерге жеңілдік жасамақ

    Азаттық радиолы Венгрия премьер-министрі Виктор Орбан жолдауы аяқталған соң жүздеген адам наразылыққа шықты. Будапешт, 11 ақпан 2019 жыл.  Венгрия үкіметі халық санын көбейту мақсатында бала тууды қаржылай ынталандыруды қолға алмақшы. Ақпанның 10-ы күні Венгрия премьер-министрі Виктор Орбан халыққа жолдауы кезінде үкімет екі баласы бар отбасыларға “салықты азайтып, төменгі пайызбен ипотека ұсынуды, автокөлік алуға субсидия беруді жоспарлап отырғанын” айтты. Орбанның сөзінше, үкімет төрт және одан көп бала туған әйелдерді жеке табыс салығынан босатады. “40 жасқа толмаған әйел бірінші рет тұрмысқа шықса 10 миллион форинт (36 мың доллар) субсидиялық несие береміз. Несие алған отбасының екінші баласы туғанда қарыздың үштен бір бөлігі кешіріледі. Ал егер үшінші бала дүниеге келсе, несие толығымен кешіріледі” деді

    21
  • Әдеби әлем

    «Өш алу» феномені

    Бұл шағын ғана жазбам жасы баршын тартқан қарияның автобустың орындығында отырып қалғып кеткен жас жігітке «неге ғана орын бермейсің, қазіргі жастардың еш ұяты жоқ» деп құлақ тұндыра айқайлаған оқиғасының негізінде жазылды. Сол кезде менің санама басқа бір себептің сәулесі жарқ етіп, «ШЫНТУАЙТЫНА КЕЛГЕНДЕ КІМДЕРДІҢ ӨЗІ ҰЯТЫ ЖОҚ» деген сауал төңірегінде ойға қалдым (Бұл әлеуметтік сұрақтың жауабы маған әлде қайда әріде жатқандай сезіледі). Әйгілі данышпан Сенека «…Болып жатқан оқиғаның барлығы сөзсіз, болуы тиіс нәрсенің белгісі» дейді. Рас, себепсіз еш нәрсе жоқ. Мұны дәрменсіз жастардың әлде бір әділетсіздікке іштей қарсылығы мен бұлқынысы, дәлірек айтсақ «өш алу» әрекеті десек те болатындай. Әлеументтану ғылымы қоғамда әділетсіздік белең алғанда қорғансыз топтың қолынан келері тек кіжіну

    67
  • Тарих

    Көшпенділердің соңғы империясы Жоңғарлар қалай жойылды?

    Алғашқы Ойрат империях Адамзат тарихындағы көшпенділердің ең соңғы империясын ойраттар құрды. Шыңғыс қағанның алғашқы өрлеу дәуірінде ойраттар Байқал көлінің солтүстік батысындағы орман тайпалары болатын. Ойрат, бурият, қыры түмет, бұлағачин, керемучин, арасут, күштеми қатарлы қидан тілдес( бүгінше айтқанда моңғол тілдес) орман тайпалары Сібір ормандарында аңшылықпен шұғылданған. Олар бұл мекенге 840 жылдары, яғни, Ұйғұр қағанатын құлатқан Қархастар бастаған Сібір түркілері ұйғұрлардан қалған иен сахараға қоныс аударғанда, ойраттар Сібір түркілерінен қалған иен далаларға қоныс аударды деп тұспалдауға болады. 1209 ойрат Құдұқа бек Жошының әскерлеріне бағынады. Деректерде түмен түтін дегеніне қарағанда саны 50 мың айналасында болса керек. Юань империясындағы халықтар ішінде де Ойраттар аталады. Моғұл (Моңғол) империясы өз ішінен бөлшектене бастаған кезде ойраттар күшейе

    121
  • Тарих

    Тұрсын Жарқынбаев кім еді?

      Тұрсын Жарқынбаев Кеңестік саясаттың пайымынша –ұлтшыл, атаман Анненковтың әскері құрамындағы «Алаш полкінің» сардары, бай тұқымының өкілі. Ал, коммунистік қытай үкіметінің пайымынша, «жапон тыңшысы», «төңкеріске қарсы элемент». «Ертіс өңірі» газетінің 2009жылғы, 5-тамыздағы, №31 санында Р.Нүсіповтың «Алаш полкінің ақиқаты» атты мақаласын оқып отырып, аталмыш мақалада айтылған Т.Жарқынбаевтай абзал жан туралы оқырманмен ой бөліссем деп едім. «…Сөйтіп, үзіліп қалған арман жібі қайта жалғанды. Кешігіп келген мені қала мектебіне еш қағидасыз-ақ қабылдап, білімнің ұзақ сапарына өз қолымен қосқан – белгілі ағартушы, Алаштың асыл азаматы Тұрсын Мұстафин еді».(Қ.Жұмәділов. Таңғажайып дүние. 82-бет, Алматы, «Тамыр», 1999ж.)Бұл заманымыздың заңғар жазушысы Қ.Жұмәділовтың жүрекжарды лебізі. Әлде, Тұрсын ағамыз бала Қабдештің келбетінен болашақ қазақ зиялысының бейнесін таныған шығар-ау? Бұдан әрі,

    374
  • Әдеби әлем

    ШОЛПЫДАЙ КҮМІС БІР СЫҢҒЫР

    Бүгін ҚР Журналистер одағының мүшесі, Әлем халықтары Жазушылар одағының мүшесі Жұмат ӘНЕСҰЛЫ 72 жасқа толып отыр. Жұмат Әнесұлы тарихи зерделеу мақалаларымен, әзіл қалжыңдарымен оқырмандарға есімі кеңінен таныс.Ж. Әнесұлының өлең жырлары «Жұматтың ғазелдері мен әзілдері», «Ғазелдерім мен әзілдерім» атты кітаптарынан мәлім. Авторды туған күнімен құттықтап, шығармашылығына даңғыл жол тілейміз! Жұмат ӘНЕСҰЛЫ, жазушы, ақын ШОЛПЫДАЙ КҮМІС БІР СЫҢҒЫР Айдын көл жатыр жарқырап, Көкте тұр ай сығалап. Айнала көктем жаңарған, Тобылғы толған сай алап. Көл жағасы тіршілік, айнала қонған кигіз үй. Жанып жатыр көп ошақ, маужыраған көңіл күй. Тобылғы арасы бір сыбдыр, Екеуден ғана бір қыбдыр, Сөнбеді анау бір ошақ, Естіледі көмескі, шолпыдай күміс бір сыңғыр. ӨНЕР мен САУДА Өнер мен сауда Бір

    78
  • Мәдениет

    Ителмендер ата-баба қонысында өздерін өгей сезінеді

    Азаттық радиосы Көрнекі сурет. Камчаткада шенеуніктер жергілікті ителмендер қауымынан аймақтың ең басты көрнекті орны – ашық аспан астында орналасқан “Пимчах” музейі тұрған жер телімін босатуды талап етті. Мұндай шешімге жерді жалға алу мерзімінің аяқталуы себеп болған. Қауым өкілдері атамекенінде жерді тегін пайдалана алмайтындарына қапалы. “ҚАТТЫ ҚИНАЛЫП, ҚАПАЛАНЫП ЖҮРМІЗ” Сосновка ауылы Камчатка түбегінің оңтүстік-шығысындағы Елизовский ауданында орналасқан. Сосновкадан алты шақырым жерде, ашық аспан астында “Пимчах” музейі бар. Түбектің байырғы халқы – ителмендер Острая тауы маңын киелі жер санайды. Ителмендер қауымының басшысы Вера Ковейник (ортада сөйлеп тұр).   – Биліктің қарым-қатынасы таң қалдырады. Мұндай дүниені алғаш біз жасағанбыз. Музейді 1998 жылы сала бастадық, 2000 жылдардың басында ашылды. Бәрін өзіміз істедік, ешкім көмектескен

    141
  • Көз қарас

    Гипер жобалардың жолы бола ма?

    Кеңес одағы жылдарында мемлекеттің экономикасы гигантоманияға құштар болды. Бір орталықтан басқарылған жоспарлы экономикада олар азды-көпті тиімділік көрсетті, бірақ нарықтық экономикаға көшкенде солардың бәрі адыра қалды. Өйткені, нарық гигантоманияны сүймейді, ол нақтылыққа икемділікті ұнатады. Сол сияқты Қазақстан да осы уақытқа дейін қазақтың «көрпеңе қарай көсіл» деген нақылын ұмытып, гипер жобаларға, мега жобаларға құмарлық танытып келеді. Мәселен, «Қазақстан-Түркіменстан-Иран» халықаралық теміржол маршруты жобасына бастамашы болып, ақыры оны 2014 жылы іске қосты. Әріптестеріміз болып отырған екі елдің тауарлары да нарықты жарып, ағылып жататындар емес. Оған Қазақстан арқылы Ресей қосылғанда да тауарлары біртекті, бәрінің де қаузайтыны негізінен табиғи ресурстар. Осы жолмен Қазақстан тауарлары Парсы шығанағына тікелей шығатын болады деп жалаулатқан едік. Сол дәмеміз ақталды ма?

    78
  • Әдеби әлем

    Үш литр су

    Кеше бөлемнің үйінен бесік той ма… бірдеңеден келген, әйелім азанымен «кеттік» дейді маған. – Кеттігі нес… – Кеше мен бір тәуіппен жолықтым. Сраз сені айтты, ап кел деді, әйтпесе жаман боласың сен… – Денің сау ма? Айдалада нағылған тәуіп ол, бас аяғы жоқ менде несі бар?- деп жатырмын да енді. Сүйтсем айтады, ол керемет, баяғыда бір атасы тәуіп болған, «сол кісі түсіне кіріп адам емде деген, содан қасиет қонған, қазір адам қарайды. Кеше маған сені»… – Ой, тұра тұрсайш сен. Баяғыда маған да атам түсіме кіріп «пианино аласың ба, баян аласың ба?» деген. «Баян алам» дегем, пианино алып жүруге ауыр болғасын. Сосын базардан баян сатып алған ем, тұр әні шаң-шаң

    155
  • Саясат

    Назарбаевтан кейінгі Қазақстан не болмақ?

    2018 жылы еліміздің саяси өміріндегі кей оқиғалар билік транзитіне жан-жақты дайындық жүріп жатқанын әйгіледі. Саясаттанушы, Тәуекелдерді бағалау тобының жетекшісі Досым Сәтбаев қазіргі транзит механизмі президент Н.Назарбаев көзі тірі кезде ғана жұмыс істейді, сондықтан биліктің қандай жолмен және кімге ауысатыны белгісіз деп есептейді. 2018 жыл аяқталар тұста Досым Сәтбаевпен басты саяси оқиғаларға талдау жасап, Назарбаевсыз Қазақстан тап болатын мәселелерге үңіліп көрдік. Саясаттанушы Д.СӘТБАЕВ Қауіпсіздік кеңесі ұжымдық мұрагер бола алмайды – Досым, биылғы еліміздің саяси өміріндегі айтулы оқиғалардың бірі ­– «Қауіпсіздік кеңесі туралы» заңның қабылдануы. Қауіпсіздік кеңесі консультативті-кеңесшілік органнан конституциялық органға айналды, ал бірінші президентке оны өмір бойы басқару құқы берілді. Кейбір сарапшылар бұдан билік транзитіне дайындықтың нышанын байқады. Сіздің ойыңызша, бұл

    423
  • Көз қарас

    МӘУЛЕН ӘШІМБАЕВ: ҚАЗАҚ ХАЛҚЫНЫҢ МЕМЛЕКЕТ ҚҰРАУШЫ ҰЛТ ЕКЕНІН АШЫҚ АЙТУЫМЫЗ КЕРЕК

    Қарағанды – талай талант пен дарындардың кіндігін кесіп, томағасын сыпырған, қазақ үшін құт дарып, бақ қонған қастерлі мекен. Соңғы аптада осы бір өлкеге елдің назары ерекше ауды. Мәселенің мәнісі де баршаға мәлім. Бүгін Ішкі істер министрінің бірінші орынбасары Жанат Сүлейменов арнайы баспасөз мәслихатын өткізіп, мәселенің мән-жайын түсіндіріп берді. Аталған іс бойынша нақты шаралар қолға алынып, тергеу амалдарының жүйелі түрде жүргізіліп жатқандығын да айтты. Қазірдің өзінде осы іске қатысы бар деген күдікпен 8 адамның ұсталғаны, тағы біреуіне іздеу жарияланғаны белгілі болып отыр. Бұл кешенді жұмыстар нақты нәтижесін беріп, жауапты адамдар заңға сәйкес жазаларын алады. Осы ретте, орын алған жайтқа қатысты аз-кем өз ойымызды білдіріп, үн қосқанды жөн көріп отырмын. Бұған дейін

    496
load more

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: