| Posts created by kerey.kz
  • Jañalıqtar

    Almatıda İliyas Jansügirov pen Oraz Jandosovtıñ nemeresi qamauğa alındı

      Almatıda marafon kezinde wstalğandardıñ qatarında belgili İliyas Jansügirov pen Oraz Jandosovtıñ şöberesi bolğan.   Äsiya Tölesova – 1937 jılı wstalıp, 1938 jılı repressiyanıñ qwrbandarı bolğan wlı aqın İliyas Jansügirov pen Oraz Jandosovtıñ şöberesi. İliyas Jansügirovtıñ qızı Il'fa Jansügirova men Oraz Jandosovtıñ wlı Sanjar Jandosov erli-zayıptı bolğan. Äsiya Töleşova olarğa nemere, tiisinşe İliyas Jansügirov pen Oraz Jandosovqa şöbere bolıp keledi. Il'fa men Sanjardıñ qızı Janar Jandosova – Äsiyanıñ anası.   Il'fa Jansügirovanıñ Facebook paraqşasında nemeresine qoldau körsetken jazba payda boldı.     “Qımbattı, Asen'ka! Eşnärsege qaramay mıqtı bol! Sağan sabırlılıq pen bastısı densaulıq tileymin. Seni jaqsı köremiz jäne tüsinemiz! Seniñ äjeñ Il'fa İliyasqızı Jansügirova-Jandosova. 21 säuir 2019 jıl. Almatı”, –

    12
  • Tarih

    2-Jahan Soğısına Qatısqan Qıtay Qazaqtarı Turalı

    Bireu bilse bireu bilmes, 2- jahan soğısına qatısqa qıtay qazaqtarı da bolğan. Soğısqa qatısuınıñ tarixi sebebi bılay boldı. 1933-jılı Şıñjañ ölkelik ükimet basına Şıñ Şısay keldi. Şıñ bilikke kele salısımen Sovet-Şıñjañ qarım-qatınasın jaña deñgeyge köterdi. Sovettiñ äue küşter qorğanıs armiya bazası şığıs Şıñjañnıñ Qwmıl qalasına ornalasıp işki qıtaymen resmi baylanıs üzilgendi. Tağı Sovetten eki jüzge tarta är salanıñ mamandarı Ürimji, Altay, Qwmıl, Qwlja, Şäueşek tb qalalarğa kelip qızmet jasadı. 1934-35 jıldan bastap Mäskeu, Taşken, Almatı, Qazan qalalarına art-artınan üş dürkin oquşı jiberdi. 1934-1939 jıldar arasında Sovetter odağında oqıp bilim alğan Şıñjañdıq oquşılardıñ sanı 300′den astı. Mwnıñ deni qazaqtar edi. 1939-jılı 2-jahan soğısı twtanıp Şıñjañ ölkelik ükimeti sol jılı Sovetke jibermekşi

    10
  • Köz qaras

    Däri-därmektiñ bağası qaşan retteledi, Birtanov mırza?

    Bir otbası bir jılda 26300 teñgege däri-därmek aladı. Jalpı Qazaqstan boyınşa bwl şığınnıñ jıldıq kölemi 120 mlrd. teñge. Üstimizdegi jıldıñ alğaşqı toqsanında däri-därmek bağasınıñ 8,4 payızğa ösuine baylanıstı ol tağı da 10 mlrd. teñgege artqan. Mäjilis deputatı Ayqın Qoñırov twtas emes, tañdap alınğandıqtan statistika organdarınıñ bwl körsetkişi jağdaydıñ tolıq sipatın bere almaydı deydi. Onıñ aytuı boyınşa halıqtıñ däri-därmekke şığaratın şığını şın mäninde bwdan äldeqayda köp. Juırda memlekettiñ däri-därmekter bağasın retteuine mümkindik beretin zañ qabıldandı. Alayda tiisti memlekettik organ zañdı iske asırudıñ tetikterin oylastırıp, onı ırğalıp- jırğalıp engizgenşe däri-därmek satuşılar bağanı şarıqtatıp jibergen. Sondıqtan däriniñ eñ ülken şekti körsetkişin memleket jaña bağanıñ deñgeyinen anıqtauğa mäjbür boladı. Osığan alañdauşılıq bildirgen deputat A.Qoñırov

    15
  • Sayasat

    “Alğaşqı jäne soñğı demokratiyalıq saylau”

    Asılhan MAMAŞWLI Alaş Orda wlttıq-territoriyalıq avtonomiyası ükimetiniñ müşeleri Alaş qalasına (Zareçnaya Slobodka, Semey) köşip kelip qonıstanğan 1918 jılı. Qazaqstan biligi biıl mausımda tağı bir kezekten tıs prezident saylauın ötkizgeli jatır. Postsovettik eldegi bwğan deyingi saylaulardıñ eşbirin halıqaralıq wyımdar «erkin» dep tanığan emes. Osı twsta Azattıq sovettik kezeñge deyingi Qazaqstanda ötken alğaşqı jäne soñğı aşıq saylaudıñ tarihına üñilip kördi. 1917 jılı jeltoqsan ayında «qazaq-qırğız biligin qolına alğanın» mälimdegen Alaş Orda ükimeti – Wlt keñesiniñ törağasın sayladı. Köpşilik dauıs alğan Älihan Bökeyhan ükimet pen keñes törağası bolıp saylandı. Azattıq tilşisimen söylesken zertteuşilerdiñ aytuınşa bwl saylau «bwrınğı handıq dästürge süyenbegen, patşalıq Reseydiñ eski zañdarınan qwtılğan, qazaq halqına saylau qwqığın berip, demokratiyalıq dästürmen ötkizgen

    22
  • Mädeniet

    KEREKUDEGİ KEZEKTİ KEZDESU

    Biıl dästürli türde ötetin jurnalistika mamandığı boyınşa studentter arasındağı Hİ respublikalıq pändik olimpiada Pavlodar qalasında jalğasın tauıp otır. Bolaşaq BAQ ökilderi baqtalasatın bwl jarısqa elimizdiñ joğarı oqu orındarınan 17 qwrama qatısuda. Kil mıqtıdan kim mıqtını anıqtau üşin bağı men babın bağuşılar jalpı 5 kezeñ boyınşa şeberlikterin körsetui şart. Olar jarıs erejesine say qazılar alqasınıñ wpaylarımen bağalanadı. Bwl bayqaudıñ bereri bässiz basım. Öytkeni kelgen qatısuşılar tek jarısıp qana qoymay, Kereku jeriniñ körkine kuä boladı. Osı orayda olarğa arnayı ekskursiya da wyımdastırıldı. Sayahat barısında komandalar Auğan soğısı ardagerleri alleyası men Swltanmahmwt Torayğırov sayabağınıñ jäne äygili Mäşhür Jüsip meşitiniñ tarihımen tanıstı. Odan äri Bwqar jırau atındağı ädebiet jäne öner mwrajayına bağıttı bwrğan bayqauşılar,

    30
  • Tarih

    Ürimji aymağınıñ uälii-Qaduan

    Bwl suretegi aq şılauıştı kisiniñ atı Qaduan (Qadişa) Mamırbekqızı. Süyegi töre, Tarbağatay Maylı-Jayırda düniege kelgen. Altaydağı “tört bi töre” Abaq jwrtınıñ soñğı xandarınıñ biri Älen töreniñ zayıbı. Qaduan Mamırbekqızı 1962-jılı Ürimji qalasında belgisiz jağdayda köz jwmdı. Sol jılı (1962) Ürimji qalası Sanjı oblısınan bölinip jeke qala retinde äkimşilik şañıraq kötergen edi. Bwnı aytudağı sebebim, Qaduan Mamırbekqızı bwrınğı Ürimji aymağınıñ uälii bolğan. Ürimji aymağı qwramına 12 audan qaraytın edi. Olar: Manas, Qwtıbi, Sanjı, Miçuan, Böken, Jemsarı, Şonjı, Mori qatarlı segiz qazaq audandarı jäne Twrpan, Pişän, Toqsın qatarlı üş wyğır audanı. Ortalığı Ürimji (ol kezde audan därejeli) sonımen on eki audan qaradı. Qaduan Mamırbekqızı Ürimji aymağınıñ on eki audanın basqaratın oblıs uälii

    70
  • Sayasat

    Qazaq Prezidenti Toqaev jäne Özbek Prezidenti Mirzieevtiñ birlesken mälimdemesi

    2019 jılğı 14-15 säuirde Özbekstan Respublikasınıñ Prezidenti Şavkat Mirzieevtiñ şaqıruımen Qazaqstan Respublikasınıñ Prezidenti Qasım-Jomart Toqaevtıñ Özbekstanğa Memlekettik saparı ötti. Özbekstan Respublikasınıñ Prezidenti Şavkat Mirzieev Qasım-Jomart Toqaevtı Qazaqstan Respublikasınıñ Prezidenti lauazımına kirisuimen jılı jäne şın köñilmen qwttıqtap,  Qazaqstannıñ qazirgi zamanğı damuına jäne şet memlekettermen köpjaqtı baylanıstarına layıqtı üles qosqan halıqaralıq auqımdağı sayasatker jäne memlekettik qayratker retindegi mol täjiribesin atap ötti. Memleket basşıları Qazaqstan Respublikasınıñ Twñğış Prezidenti – Elbası Nwrswltan Äbişwlı Nazarbaevtıñ eki el arasındağı bauırlastıq baylanıstar men strategiyalıq seriktestikti, onıñ işinde Ortalıq Aziyadağı beybitşilikti, twraqtılıq pen qauipsizdikti qamtamasız etudegi ıntımaqtastıqtı damıtuğa qosqan körnekti rölin ayrıqşa atap körsetti. Osı twrğıda, Prezident Q.Toqaev Prezident Ş.Mirzieevti Qazaqstan-Özbekstan qatınastarı men öñirlik ıqpaldastıqtı keñeytuge jäne nığaytuğa

    23
  • Tarih

    Kerey men Kereytter qalay bölindi?

    Köne türki tilinde «-t» qosımşası «-lar», «-ler» degen mağınada jwmsalğan. Demek,   «Kereyt» — «Kereyler» degen söz. Osınıñ özi-aq Kereyler men Kereytterdiñ tarihi tamırlarınıñ ortaq ekendigin añğartadı. 12 ğasırdıñ ayağında Kereyler (Kereytter) monğoldarğa qarsı küresip, olardan jeñildi. Kereylerdiñ bir böligi Şıñğıs hanğa bağınğısı kelmey, Deşti Qıpşaq dalasına auıp barıp, Joşı wlısına kirdi de, keyinnen Batıy hannıñ Şığıs Europağa jasağan jorıqtarına qatıstı. Özbek handığı twsında Mwhammed Şaybanidıñ Orta Aziyanı jaulap aluına atsalıstı. Olar özderiniñ ejelgi atın (Kereyt) saqtap qaldı. Keyin Kişi jüzdiñ qwramına «Kereyt» degen atpen kirdi. Kereytterdiñ (Kereylerdiñ) endi bir ülken tobı «Kerey» degen atpen Orta jüzge qosıldı. Osı aytılğandar, Qazaqstannıñ batısındağı, Aral teñizi boyındağı Kereytter Şıñğıs hannıñ Kereylerge jasağan 1203

    43
  • Ädebi älem

    Jädi Şäkenwlınıñ jaña bes kitabınıñ twsauı kesildi.

    2019 jılı säuirdiñ 11 küni Almatıdağı Jazuşılar odağınıñ ädebietşiler üyinde, Jazuşı Jädi Şäkenwlınıñ Bes birdey kitabınıñ twsaukeseri bolıp ötti. Ğılımi zerrteu eñbekter men körkem ädebietke birdey qalam terbep, eñbek etip jürgen jazuşı osı jolı da oqırman qauımğa «Bozmwnar» roman-hikayattar kitabı men qatar «Altay alıptarı», «Ospan batır jäne Şığıs türkistan mäseleleri» attı zertteu eñbekteri, «Qıtay qazaqtarınıñ ädebieti» attı ädebi sın-zertteuleri, «Begzat söz» attı qalamger şığarmaşılığı jayında jazılğan özge avtorlardıñ maqalalar jinağı sındı qwndı bes jaña kitabin wsınıp otır. Bwlarğa qosa, oqırmandar swranısı boyınşa  A.Baytwrsın ülgisindegi töte jazuda «Qaralı köş» kitabı qayta basılıp şıqtı. Biılğı Ospan batırdıñ 120 jıldığına oray «Er Jänibek» halıqaralıq qoğamdıq qorı Qazaqstan Jazuşılar odağınıñ qoldauında, «El amanatı»  qoğamdıq

    25
  • Mädeniet

      ETNOGRAF BAYAHIMET JWMABAYWLINIÑ JETİ KİTABINIÑ TWSAUKESERİ ÖTTİ

    ALMATI QALASINDAĞI JAZUŞILAR KİTAPHANASINDA 2019 JILI 5 SÄUİR KÜNİ ETNOGRAF, JAZUŞI BAYAHIMET JWMABAYWLINIÑ ETNOGRAFIYALIQ JETİ KİTABINIÑ TWSAUKESERİ ÖTTİ. ETNOGRAF, JAZUŞI BAYAHIMET JWMABAYWLI  Ahetov Mamay Qaniwlı Dabıralı äri ğılmi deñgeyde ötken bwl retki jeti kitaptıñ twsaukeserin Almatı qalası äkiminiñ keñesşisi, «Til» ortalığınıñ jetekşisi Ahetov Mamay Qaniwlı basqardı.     Mazmwnı bay, qwndılığı joğarı, tarihımızdı arıdan qozğaytın jeti kitaptıñ twsauın kesu märtebesine ie bolıp, saltanatın asırğandar: Nwrtileu Imanqaliwlı Nwrtileu Imanqaliwlı. Qazaqstan eñbek siñirgen Qayratkeri, körnekti tele jurnalist.   Ğalım Jaylıbay Ğalım Jaylıbay. Halıqaralıq alaş sıylığınıñ iegeri, «Jwldız» jurnalınıñ bas redaktorı. Islam Jemeney Islam Jemeney. Äl-farabi atındağı qazaq wlttıq universitetiniñ «Twran-Iran» ğılmi zertteu ortalığınıñ direktorı, psihologiya ğılımınıñ doktorı, professor.   Näbijan Mwqametqanwlı Näbijan

    51
load more

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: