| 
  • Суреттер сөйлейді

    БАЛУАН ШОЛАҚТЫҢ ФОТОСУРЕТІ және палуанның өмірінің белгісіз тұстары туралы

    Жұмат ӘНЕСҰЛЫ БАЛУАН ШОЛАҚТЫҢ ФОТОСУРЕТІ және палуанның өмірінің белгісіз тұстары туралы Төмендегі Балуан Шолақтың қолдан салынған суреті емес, ФОТОСУРЕТІ. Сәбит Мұқановтан кейін жазушылар Ж.Бектұров, Б.Қойшыбаев және басқалар Шолақ атамыздың фотосуреті болмағанын жазып жүрді. Ал, мен сонау 90-жылдары тауып алған мына сурет -ЕСКІ ФОТСУРЕТ көшірмесі. Мұның фотосурет екендігі Б.Шолақтың артындағы шымылдықтан көрініп тұр. Ал, штрихтап салынған, немесе, акварельмен салынған сурет болса, ол анық байқалар еді. Сонымен бұл- Балуан Шолақтың фотосуреті. Бұл фотоға Балуан Шолақ шамамен 1917-жылы Жетісуда (Алматыда,Верныйда болған кезінде түскен деп шамалауға болады.автор) Астында Б.Шолақтың туған, және қайтқан жылы шамамен 50-60- жылдары жазылған тәрізді. Шамамен 2010-жылдан кейін осы фотопортреттен қарап салған Балуан Шолақтың суретшілер жазған портреттері пайда бола бастады, бірі

    56
  • Суреттер сөйлейді

    ОА-дағы «дүниенің төбесі»

    Таулы Бадахшан – Тәжікстандағы автономиялық облыс. Бұл өңірдің аумағында Шығыс Памир таулары жатыр. Исмоил Сомони (7495 метр) шыңы да осында.  Бадахшанның теріскейі Қырғызстанмен шектеседі, Шығысында – Қытай, күнгейі мен батысы – Ауғанстан.  Суреттер Памир тас жолы бойында түсірілген. Бұл – әлемдегі ең биік таулы жолдардың бірі. Ол Оштан шығып, Хорог (Бадахшан облысы орталығы) мен Душанбеге барады. Суреттер VSCO қосымшасы арқылы өңделген. Азаттықтың Қырғыз қызметінің фотогалереясы. 1 Ел аузындағы болжамдарға қарағанда, «Памир» сөзі «дүниенің төбесі» дегенді білдіреді. Шынында да бұл жерде асқар таулар төбесі көкке тиіп тұрғандай көрінеді.   2 Памир жолының көп бөлігі Тәжікстан аумағынан өтеді. Бұл жол ел астанасы Душанбе қаласын Бадахшан өңірінің орталығы Хорог қаласымен жалғап жатыр.  3

    49
  • Саясат

    Курил аралдары және аяқталмаған соғыс

    Ресей үшін Курил аралдары – әскери олжа, ал Жапония үшін – Батыстың араласуы және советтік басқыншылық салдарынан айырылып қалған территория. Екінші дүниежүзілік соғыста соңғы рет қару атылғалы бері 70 жылдан астам уақыт өтті. Бірақ төрт аралдың мәселесі әлі күнге дейін бейбітшілік бітімін жасаспаған Ресей мен Жапония арасындағы жер дауына айналған. 1 Reuters фотографы Кунашир аралында түсірген иттің суреті. Бұл Ресей иеленіп алған төрт аралдың бірі, Жапония оны солтүстіктегі өз территориясы санайды. Кунашир аралы Жапонияның негізгі территориясынан небары 20 шақырым қашықтықта орналасқан. 2 Кунашир аралында көлікте ернін бояп отырған орыс әйелі. Аралдарға қатысты дау Ресей мен Жапонияның Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанын ресми бекітетін бейбіт келісімге әлі күнге дейін қол қоймағанын білдіреді.

    140
  • Суреттер сөйлейді

    Қараөткелді көтерген Қосшығұловтар әулеті

    Қазақ саудасының тарихы Қазақ арасында біз саудаға бейім халық емеспіз деген ұғым қалыптасқан. Оның себебін кейбір бауырларымыз көшпелі өмір салтынан, жалқаулығымыздан, не табиғи кеңдігімізден іздейді. Бұл ешқандай тарихи негізі жоқ бос әңгіме. 1509 жылы Мұхамед Шайбани ханға еріп қазақ даласына келген Фазлаллах Рузбихан былай деп жазады: «Их купцы (әңгіме қазақ саудагерлері туралы –Ж.А.) постоянно посещали и посещают старны ислама, равно и купцы этих стран ездят к ним. Купцы этой страны вхожи в их среду, заучивают предписания ислама, и сейчас вместе с ханами и султанами-мусульмане. Они читают Коран, исполняют молитвы, отдают своих детей в школу, постятся, вступают в брак и вовсе не женятся без брачного договора (әңгіме неке туралы-Ж.А.)» (Фазлаллах Рузбихан

    74
  • Суреттер сөйлейді

    Шарқи Түркістан атты әскері жайлы не білеміз?

    Шарқи (Шығыс) Түркістан ұлттық әскері дегенде көз алдыңызға атқа қонып жауға шапқан кісінің әлде бір елесі пайда болса, онда сіз дұрыс пайымдаған боласыз. Шынымен де Шарқидың жүзде сексен пайызы (80%) атты әскер болған. Қолға қару алып ат жалын ұстап мініп жауға шүйлігу қай xалықтың қанына сіңген өмір таңдауы екенін тариx өзі ашып айтар уақыты келіп шындығы айпарадай ашылғанда. Отыз мыңға дейін көбейген ұлттық әскердің 60-70 пайызы қазақ болғаны Қытай деректерінде де анық тұр. Өкініштісі, көтерліс бастап елді азаттыққа шығарған әскердің көбін Құлжадағы бай-шонжарлар «рақметін айтып» ауылдарына қайтарып жібергенін біреу білсе біреу білмейді. Сондай қайтарумен келген бір-екі ақсақал біздің ауылда да бар еді. Мен бала кезімде күзеулікте соларды көруші едім. Қанжілік

    129
  • Суреттер сөйлейді

    Қарақалпақстан қазақтары

    Умида АХМЕДОВА Өзбекстанның Қарақалпақстан аймағында ежелгі Хорезмнің көптеген қала-бекіністерінің ізі қалған. Солардың арасындағы ең ірілері Топыраққала, Аязқала мен Қызылқала маңында бағзы заманнан тұратын қазақтар диқаншылық, мал бағу, балық аулаумен айналысады. Қызылқалада жергілікті қазақ Рақымбай ақсақал бізге Бекет Атаның бесінші ұрпағы Көкен Қойбағарұлының мазарын көрсетті. 1 Қызылқаланың төңірегінде негізінен қазақтар тұрады, оншақты қазақ ауылы бар. Алғабас ауылы маңында қой бағып жүрген Сәдуақас ата өзін “Кіші жүз қазағымын, қожамын” деп таныстырды. 2 Жергілікті қазақтардың бірі 77 жастағы Рақымбай ақсақал бұрын трактор айдаған. Ол осы маңда Бекет Атаның бесінші ұрпағы Көкен Қойбағарұлының мазары барын айтты. Ақсақал мазарды көруге тілек білдірген бізді ол жерге бастап баруға келісті. 3 Совет кезінде “Қызыл Қазақстан” аталған ауыл

    141
  • Суреттер сөйлейді

    Тегіне тартқан тереңдік

    Гималай тауын кесіп өтіп, бес мың шақырым жолды артқа тастап Кашмирге жеткен Қытай қазақтарының тағдыр-талайы газет-журналдарға жарияланған шағын мақалалардан бастап, том-том романдарға да жүк болғаны белгілі. Бірақ, оның көбі сол оқиғадан біршама кейін жазылды. Ал «National Geographic» журналына Милтон Дж. Кларк есімді америкалық 1954 жылы ағылшын тілінде мақала жария­лапты. Автор мақаласын «Кашмирдегі атақты Шринагарға келген босқындардың арасында бір жылымды өткіздім» деп бастайды. Осы бір жылдың ішінде ол қазақ тілін үйренеді. Қазақтармен бірге Шринагарда өмір сүріп, тыныс-тіршілігін әбден зерттеп алған соң әлгі мақаланы жариялайды. Оған қоса ру көсемдерінің суреттерінен тартып қыз-келіншектердің, жас сәбилердің өзі түсірген оншақты суретін қоса шығарады. Өт­кен жылы осы «National Geograhpic» жур­­налы тұңғыш рет қазақ тілінде жарық көр­­ген болатын.

    124
  • Суреттер сөйлейді

    Майдан шебіндегі Авдеевка

    Украинаның шығысындағы Авдеевка қаласы мен оның шетіндегі өндірістік аймақта – күнде соғыс. Қала шетінде оқ тимеген, жарылыс болмаған жер қалмаған. Қаланы сепаратистер мен Ресей жасақтарынан Украина әскерінің 72-механикаландырылған бригадасы қорғап тұр. Азаттықтың Украина қызметінің фотогалереясы. 1 Майдан шебінде өздерімен бірге тұрып жатқан мысықты ұстап тұрған әскери қызметкер. 2 Өндірістік аймақ. 3 Авдеевканы күн сайын танкілер атқылайды. Бірақ Украина солдаттарының айтуынша, кейінгі күндері танкілер азырақ атқылайтын болған. Суретте: танкінің толық жарылмай қалған оғы. 4 Өндірістік аймақтағы қоймалардың бәрі осылай қираған. 5 Снаряд тиген көлік. 6 7 Күнделікті атыс болатынына қарамастан, солдаттар бекінген жерлерін жылыту үшін отын бұтайды. 8 Бұл жауынгер соғысқа не үшін келгенін “5 жасар қызым бар, ол кейін “сен

    71
  • Суреттер сөйлейді

    ДЖЕНТЕЛЬМЕН

    Ғалым БОҚАШтың facebook парақшасынан алынды Лондонның солтүстігіндегі табиғи орманы сол күйінше сақталған Хайгейт шағын ауданында тұратын досым ауылындағы әйгілі орындарды көрсетіп, әдеттегідей экскурсия жасап жүр. “Мынау – Сэмюэл Кольридж өмірінің соңына қарай жиырма шақты жыл тұрған үй” дейді. Кәдімгі жапсарлас салынған таун-хаустың бір пәтері. Сосын француз революциялары қатты шабыттандырған ақынның Кембридж университетінен қалай қуылғаны туралы хикая айтылады. Бірнеше өлеңінен үзінді оқылады. Кольридж (1772 – 1834) Құбылай хан туралы поэмасын осы Хайгейттегі үйінде бастап, аяқтай алмай өмірден озған. Орман ішін жарып өтіп зәулім сарайдай алып коттедждердің алдынан шығамыз. “Ал мына үйлерде қандай әйгілі адамдар тұрған?” деп сұраймын. Ұзын бойлы, сіңірлі сида денелі, әппақ сақал мұртты, жүзін күн қаққан классикалық ағылшын джентельмені

    80
  • Суреттер сөйлейді

    Даңқты батыр, жазушы Бауыржан Момышұлыың маузері

    Баукеңнің маузері Даңқты батыр, жазушы Бауыржан Момышұлы өзінің фотосуреттерін, күнделікті өмірде пайдаланған ыдыстарын, кітаптарын, маузерін, сонымен қоса темекі тартатын мүштегін, картасын және қойын дәптерін 1965 жылы Ялтада жазған өсиет хатында Жамбыл облыстық музейіне қалдырғанын айтқан. Бүгінгі таңда аталған тарихи-өлкетану музейінің «Жамбылдықтар – Ұлы Отан соғыс жылдарында» атты залында Бауыржан Момышұлының жеке заттары экспозицияда орын алған. Тек өткен жылы батырдың соғыста пайдаланған картасы мен қойын дәптері Астана қаласындағы «Әскери музейге» берілген екен. Музейде оқ пен оттың куәсіндей болып тұрған маузер батырдың көзі ғана емес, айбар-сесі, рухы болып асқақтайды. «Күндей күркіреп өткен» соғыстың қайғысы мен қасіретін маузер де бойына бүгіп, болмысына жасырып тұрғандай. Жәдігердің тұсында «Маузер полковника Бауыржана Момышулы» деген жазу бар.

    115
load more

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: