| 
  • سۋرەتتەر سويلەيدى

    قىتاي كرەزيسى: ەكولوگيالىق اپاتتار

      قىتاي ەكونوميكاسى ۇشقان قۇستاي دامىپ الەمنىڭ ەكىنشى ءىرى ەكونوميكالىق تۇلعاسىنا اينالعانىمەن ەكولوگيالىق داعدارىستار كۇننەن-كۇنگە كوزگە تۇسۋدە. ءجاي عانا قورشاعان ورتانىڭ لاستانۋى عانا ەمەس ايىتسا كىسى سەنبەستەي قورقىنىشتى دارەجەگە جەتكەنى انىق بولىپ وتىر. امەريكانى قۋىپ جەتۋ دەگەن ۇراننىڭ جەتەگىمەن تەك ەكونوميكانىڭ وسۋىنە عانا ءمان بەرىپ تابيعي بايلىقتاردى تولاسسىز اشىپ، ونەركاسىپتىك قالدىقتاردى بەتالدى شىعارىپ ورتانى اۋىر دارەجەدە لاستاعان.قىتاي ەكولوگياسىنىڭ لاستانۋى مىنالاردى قامتيدى: 1.اۋانىڭ لاستانۋى قازىرگى تاڭدا جىلىنا 360 مىڭ ادام لاستانعان اۋانىڭ كەسىرىنەن كوز جۇمادى. 400 ميلليون ادام تازا اۋا سىمىرە المايدى. 30% قالالاردىڭ اۋاسى ءتىپتى اۋىر دارەجەدە لاستانعان. دۇنيەدەگى 20 اۋاسى اۋىر لاستانعان قالانىڭ 20 سى قىتايدا، ولاردىڭ الدىڭعى لەگىنە لانچجوۋ، چەندۋ، چجەنچجوۋ، تسزينان، ءۇرىمشى، نانكين، پەكين، سيان قاتارلى قالالار

    202
  • سۋرەتتەر سويلەيدى

    سامالدىڭ جەڭىسى

    قازاقستاندىق اكتريسا سامال ەسلياموۆا كانن كينوفەستيۆالىندە “ۇزدىك ايەل ءرولى” نوميناتسياسىندا جەڭىمپاز اتاندى. 1رەجيسسەر سەرگەي دۆورتسەۆويدىڭ “ايكا” فيلمىندە باس كەيىپكەردى سومداعان قازاقستاندىق اكتريسا سامال ەسلياموۆا كانن فەستيۆالىندە “ۇزدىك ايەل ءرولى” نوميناتسياسىنىڭ جەڭىمپازى اتاندى. 2سامال ەسلياموۆا جۇلدە العان ءسات.  3پەتروپاۆلدا تۋىپ-وسكەن سامال ەسلياموۆا رەسەي استاناسىنداعى تەاتر ونەرى ينستيتۋتىنىڭ (گيتيس) رەجيسسەرلىك فاكۋلتەتىن تامامداعان، قازىر ماسكەۋدە تۇرادى. 4سامال ەسلياموۆاعا جۇلدەنى يتاليالىق اكتريسا ازيا اردجەنتو تاپسىردى.  5كانن فەستيۆالىندە “ۇزدىك ەر ءرولى” نوميناتسياسىنىڭ جەڭىمپازى يتاليالىق مارسەللو فونتە مەن سامال ەسلياموۆا.  6سامال تۇسكەن “ايكا” ءفيلمى – ماسكەۋدە بوسانعان بالاسىن پەرزەنتحاناعا تاستاپ كەتكەن قىرعىزستاندىق ميگرانت قىز تۋرالى دراما.   7سامال ەسلياموۆا مەن رەجيسسەر سەرگەي دۆورتسەۆوي قىزىل كىلەمدە.  8سامال ەسلياموۆا كانن فەستيۆالىندە.  ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى

    114
  • ەزۋتارتار

    «شايتاننىڭ داڭعىرلاعى…»

    تۇراربەك قۇسايىنوۆ («دەموس» قوعامدىق بىرلەستىگىنىڭ جەتەكشىسى): استاناداعى بەكبولات تىلەۋحاننىڭ ۇيىندە بولعان كەزدەسۋ كەزىندە بولعان ءبىر قىزىق جايتتى ايتا كەتكىم كەلەدى. وتىرىستىڭ اراسىندا ناماز وقىپ الۋ ءۇشىن ءبارىمىز كورشى بولمەگە شىقتىق. ەندى نامازعا ساپ تۇزەپ تۇرا بەرىپ ەدىك، تەرەزەدەن سوققان سامال قوزعاعان بولۋ كەرەك، قابىرعادا ءىلۋلى تۇرعان ارنايى جاسالعان قىمبات باعالى دومبىرا جەرگە تارس ەتىپ قۇلاپ ءتۇستى. قۇدايعا قۇلشىلىق جاساۋ الدىندا تەرەڭ ويعا بويلاي باستاعان ءبىز سەلك ەتە قالدىق. ءوزىن حاليل ۇستازدىڭ الدىندا ىڭعايسىز سەزىنگەن بەكبولات «شايتاننىڭ داڭعىرلاعى-اي…» دەپ، جەردە جاتقان دومبىرانى جۇلقي تارتىپ ورنىنا ءىلىپ قويدى دا، كىنالى ادامشا كۇيبەڭدەپ بارىپ، قايىرا كەپ ساپقا تۇردى… (ت.قۇسايىنوۆتىڭ «مەن قالاي رۋحاني جاڭعىردىم» كىتابىنان ءۇزىندى) سەرىك اباس-شاحتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

    274
  • رۋحانيات

    جاقسىبەكوۆتىڭ اكەسىنىڭ اتىنداعى “اللانىڭ گۇلى” مەشىتى

    گۇلبانۋ ابەنوۆا مۇسىلمانداردىڭ قاسيەتتى رامازان ايى قارساڭىندا استانادا كۇننەن قۋات الاتىن قوندىرعىلارى بار جاڭا مەشىت پايدالانۋعا بەرىلدى. ساۋلەتشى ساعىندىق جانبولاتوۆ كەشەن جوباسىن “اللانىڭ گۇلى” دەپ اتادى. جاڭا مەشىتكە قازاقستان پرەزيدەنتى اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى ادىلبەك جاقسىبەكوۆتىڭ اكەسى ىرىسكەلدى قاجىنىڭ ەسىمى بەرىلگەن. 1اقشانقان مەشىت عيماراتى ۇلتتىق ناقىشتاعى ويۋ-ورنەكپەن بەزەندىرىلىپ، پوستمودەرنيستىك ستيلدە سالىنعان. نەگىزگى عيمارات ءۇشبۇرىشتى كولبەۋ قابىرعالار مەن كۇمبەزدەن تۇراتىن كۇردەلى پىشىندە تۇرعىزىلعان. ساۋلەتشى ساعىندىق جانبولاتوۆتىڭ سوزىنشە، وسىعان ۇقساس مەشىتتەر مالايزيادا، گەرمانيادا، اراب ەلدەرىندە بار. جوباعا تاپسىرىستى “قازاقستان مۇسىلماندار ءدىني باسقارماسى” رەسپۋبليكالىق مۇسىلماندار ءدىني بىرلەستىگى بەرگەن. عيمارات جەكە ازاماتتاردىڭ قارجىسى ەسەبىنەن سالىنعان. قۇرىلىسشىلار جوباعا قانشا اقشا جۇمسالعانىن ايتپادى. 2كولەمى 3695 شارشى مەتر بولاتىن مەشىت جايعاسقان جەر ۋچاسكەسىنىڭ اۋماعى – 1,44 گەكتاردى قۇرايدى. كۇمبەزدىڭ

    382
  • سۋرەتتەر سويلەيدى

    كيىكتەردىڭ ءۇستىرت پوپۋلياتسياسىن ساقتاۋ جولدارى ۇسىنىلدى

    قاراعاندى قالاسىنداعى «جاڭا ەكولوگيالىق قاۋىپسىز تەحنولوگيالاردى ەنگىزۋ ورتالىعى» قوعامدىق قورى گەرمانيانىڭ NABU تابيعاتتى قورعاۋ جانە بيوالۋانتۇرلىلىكتى ساقتاۋ وداعىنىڭ قارجىلاي قولداۋىمەن «كيىكتەردىڭ ءۇستىرت پوپۋلياتسياسىن ساقتاۋ بويىنشا جەرگىلىكتى قوعامداستىقتاردى جۇمىلدىرۋ» جوباسىن جۇزەگە اسىرۋدى باستادى. ال ۇيىمداستىرۋشىلىق جانە ساراپشىلىق قولداۋدى «قاراعاندى وبلىسىنىڭ ەكولوگيالىق مۇراجايى» قوعامدىق بىرلەستىگى جانە «قولداۋ- قازاقستان» كوممەرتسيالىق ەمەس حولدينگى ءوز موينىنا الىپ وتىر. بۇل تۋرالى جوبا ۇيلەستىرۋشىسى ادىلبەك قوزىباقوۆ ايتىپ بەردى. ەلىمىزدە اقبوكەننىڭ ءۇش ءتۇرى مەكەندەيدى، اتاپ ايتقاندا – بەتپاقدالا، ورال جانە ءۇستىرت پوپۋلياتسيالارى. وسىدان ءۇش جىل بۇرىن بەتپاقدالادا مەكەندەيتىن اقبوكەندەر جاپپاي قىرىلعاندىعى بەلگىلى. ول كەزدە مامانداردىڭ ەسەبى بويىنشا 90 پايىزى قىرىلعان دەسەدى. بۇل رەتتە قوعام ەندىگى جەردە ەڭ الدىمەن اقبوكەننىڭ وسى پوپۋلياتسياسىن ساقتاپ قالۋ ءۇشىن جاۋاپتى ورگاندار بارىن سالادى

    166
  • سۋرەتتەر سويلەيدى

    شىعىس قازاقياداعى قازاق ينتەلليگەنتسياسىنىڭ قالىپتاسۋ تاريحى 

    شاعىن ساراپتاما دەربەس ەل تاۋەلسىز مەملەكەت رەتىندە “قىتاي قازاعى” دەيتىن ۇعىمدى قايتا پىسىقتاپ زەرتتەپ كورۋدىڭ جاڭا كەزەڭى باستالۋى كەرەك دەپ ەسەپتەيمىن. قىتاي قازاقتارىنىڭ 20- عاسىر باسىنداعى ويانۋ كەزەڭى ءالى كۇنگە دەيىن تولىق زەرتتەلگەن جوق. ونىڭ ىشىندە مەملەكەت دەڭگەيىندەگى تۇلعالار تۋرالى جەكەلەگەن زەرتتەۋلەر تىپتەن كەمشىل. شىعىس قازاقياداعى قازاق ينتەلليگەنتسياسىنىڭ قالىپتاسۋىندا ءۇش ۇلكەن ىقپالدى ايتپاي كەتۋ مۇمكىن ەمەس: ءبىرىنشى، 20-عاسىر باسىنا دەيىنگى ءداستۇرلى يسلامدىق رۋحاني مەكتەپ (قاديمدىق مەشىت-مەدرەسەلەر); ەكىنشىسى، 20-عاسىر باسىنداعى شىعىس قازاقيانىڭ جاديتتىك رۋحاني قوزعالىسى (جاديتتىك اعارتۋ، پىكىر-تالاس، تب); ءۇشىنشىسى، ورىس-تاتار ارقىلى ەنگەن ەۋروپا وركەنيەتىنىڭ ىقپال ەتۋى نەمەسە مانجۋ-قىتاي ارقىلى شىعىس رۋحانياتىمەن تانىسۋ; وسى ءۇش ىقپالدىڭ اۋەلگىسى يسلامدىق جاڭعىرۋدى ءوز ىشىنەن “قازان، ۋفانىڭ رۋحاني ىقپالى”، “بۇحارا-كوكىلتاش ىقپالى” جانە “وسىمانلى رۋحانياتىنىڭ ىقپالى”

    212
  • كوز قاراس

    ۆەنگريا – قازاقستان 2:3

    عالىم بوقاش بۋداپەشتە قازاقستان ۇلتتىق قۇراماسىنىڭ ەڭ جاقسى ويىندارىنىڭ ءبىرىن كوردىك. ەركەبۇلان (سەيداحمەت) مەن باقتيور كوماندانىڭ بويىنا ون شاقتى جىل بويى كورىنبەي كەتكەن باتىلدىق پەن شەبەرلىك ءبىتىردى. بولاشاعى زور جاس فۋتبولشىلار. ستويلوۆ “استانانى” جاتتىقتىرىپ ءجۇرىپ، جەرگىلىكتى ويىنشىلاردى ابدەن زەرتتەگەنىن، وزدەرىنە شاق تەحنيكاسى مەن قۋاتىن سارقا جۇمساتۋدى ۇيرەنگەنىن كورسەتتى. قازاقستاندىقتار دوپتى ۇزاق ۇستاۋدى، ءدال ءارى الىسقا پاس بەرۋدى مەڭگەرىپتى. نەناد تاجىريبەسىن تانىتتى. رومان جەڭىس ءۇشىن كوپ ەڭبەك ءسىڭىردى. باۋىرجان ناعىز ديسپەتچەر رەتىندە كورىندى. دميتري مەن ەۆگەني بىرنەشە مارتە جوق جەردەن دوپتان ايىرىلىپ جاتتى. سوڭعى جيىرما شاقتى جىل ىشىندە ەۋروپادا ورتادان تومەن قۇراماعا اينالعان ۆەنگريالىقتار كوپ قاتەلەستى، وتە ساپاسىز، سىلبىر وينادى. “گرۋپاما ارەناعا” جينالعان از ساندى جەرگىلىكتى جانكۇيەرلەر ىزاعا بۋلىعىپ، ىسقىرىپ جاتتى.

    94
  • سۋرەتتەر سويلەيدى

    ۇلىتاۋعا باردىڭ با، ۇلار ەتىن جەدىڭ بە؟

      ۇلار قۇسى ۇياسىن بيىك تاۋدىڭ قياسىنا، ۇشار باسىنا سالادى. قىسى-جازى تاۋ باسىن مەكەن ەتەتىن وتىرىقشى، دەنە تۇرقى كەكىلىككە ۇقساس كەلەتىن شاعىن عانا ۇلار ەشكىمنىڭ مازالاعانىن، تىنىشتىعىن بۇزعانىن قالامايدى. سوندىقتان دا كوزدەن جىراقتا، ادامنان تاسادا تىرشىلىك ەتەدى. ۇلار قۇس تورعا تۇسسە، دەرەۋ ءولىپ قالادى . الەمنىڭ بىردە-ءبىر زووپاركىنەن ۇلار كورمەيتىنىمىز سودان بولار.   تاۋدا ويناعان كەكىلىكتىڭ، قالىڭدا جۇرەر بودەنەنىڭ، ءتىپتى قىرعاۋىلدىڭ جۇمىرتقالارىن ءۇي تاۋىعىنا باستىرىپ، بالاپاندارىن قولعا ۇيرەتۋگە بولادى. شوجەلەرى تەگىم، ءناسىلىم باسقا دەمەي، تەلمەڭدەپ، تاۋىقتىڭ سوڭىنان جۇگىرىپ جۇرەدى. ال ۇلار قولعا ۇيرەنبەيدى. جۇمىرتقاسىن تاۋىق باسىپ تا شىعارا المايدى، بالاپانىنا ادام قولى تيسە بولدى – ولەدى. قولعا تۇسپەستىگىن مەڭزەگەنى بولار، قازاقتىڭ قارا ولەڭىندە: ۇلىتاۋعا شىقتىڭ با،  ۇلار ەتىن جەدىڭ بە؟

    471
  • سۋرەتتەر سويلەيدى

    مۇستافا وزتۇرىك – قازاقستان تاەكۆوندو مەكتەبىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى

    ازاتتىق راديوسى قاراشانىڭ 23-ءى قازاقستان تاەكۆوندو فەدەراتسياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشى مۇستافا وزتۇرىكتىڭ تۋعان كۇنى. تۇركيادا تۋىپ، تايبەيدە ءبىلىم العان وزتۇرىك شىعىس جەكپە جەگى – تاەكۆوندو شەبەرى اتانىپ، كەيىن قازاقستاندا سپورتتىڭ وسى ءتۇرىنىڭ دامۋىنا زور ۇلەس قوستى. ازاتتىق ايگىلى تاەكۆوندوشى قازاق تۋرالى فوتوگالەرەيا ۇسىنادى. 1 مۇستافا وزتۇرىكتىڭ بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت سارايىندا حالىق الدىنا شىققان كەزى. الماتى، 1991 جىل. 2 مۇستافا وزتۇرىكتىڭ قازاقستاندا جۇرتشىلىق الدىندا تاەكۆوندو ادىستەرىن كورسەتكەن ساتىندەگى سۋرەتى. 3 مۇستافا وزتۇرىك قازاقتىڭ ۇلتتىق مۋزىكا اسپابى – دومبىرانى باسىنان كوتەرىپ ۇستاپ تۇر. بالۋان شولاق اتىنداعى سپورت سارايى، الماتى، 1991 جىل. 4 مۇستافا وزتۇرىكتىڭ قازاقستانعا كەلگەن كەزدەگى سۋرەتى. 5 مۇستافا وزتۇرىك ات جەتەكتەپ تۇر. تاراز قالاسى، 1991 جىل. 6 مۇستافا وزتۇرىكتىڭ شاكىرتتەرىمەن

    241
  • كوز قاراس

    قىتايدىڭ باس اۋىرۋىنا اينالعان ۇلت ماسەلەلەرى

    ءسىز قىتايدىڭ ۇلت ماسەلەسىنە قاتىستى قاندايدا ءبىر كىتاپتار مەن ماقالالاردى وقىپ كوردىڭىز بە؟ وندا قىتاي عالىمدارى قىتايدىڭ باس اۋىرۋىنا اينالعان ۇلت ماسەلەلەرىنە جان-جاقتى تالداۋ جاسايدى. سول تالداۋلارىندا قىتايدىڭ شەكارا اۋماعىندا قونىستانعان ۇلتتار ماسەلەسىن، ورتالىق ازياداعى ۇلتتاردىڭ قايتا ويانۋ كەزەڭىن جانە ونىڭ قىتايعا جاساعان ىقپالىن جەكە-جەكە زەرتتەپ ساراپقا سالىپ وتىرادى. سول بارىستا كومەسكى تۇردە بولسا دا “قازاق قاۋپى” ماسەلەسىن تىلگە تيەك ەتەدى. وسىندا قىتايداعى “ۇلت ماسەلەسى” تۋرالى قىتاي ساياساتتانۋشى ماماندارىنىڭ بىرقانشا كىتاپتارىن سالىپ قويدىم. قازاقستانداعى ۇلت ساياساتىنىڭ شىڭجاڭ ولكەسىندەگى شەكارا اتتاعان ۇلتتارعا (ماسەلەن، قازاقتارعا) ىپقال جاسايما دەگەن سىڭايدا جازىلعان ماقالانى دا اكەلدىم (سۋرەتتە بۇلار كورسەتىلگەن). ارى قاراي زەردەلەپ كورىڭىزدەر، قىتايدا بۇنداي تۇيتكىل (قازاق قاۋپى) بولماسا قىتاي ماماندارى بۇنى تەكتەن تەككە اۋىزعا

    445
load more

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: