| 
  • Suretter söyleydi

    Şarqi Türkistan uaqıtşa respubilikasınıñ birbölim äskeri adamdarı

          Şarqi Türkistan uaqıtşa respubilikasınıñ birbölim äskeri adamdarı.   Nüsipqan Könbay, Zunun Taypov, Fotiy Ivaonviç Leskin, Sopaxun Suvrov, Margup Isqaqov, Bädelqan Sügirbaev, tağı kimderdi tanıdıñız? Eki äskeri adamnıñ qol işaratı ne mağına bildiredi? Şarqi Türkistan uaqıtşa ükimetiniñ Qwlja qalasındağı kezekti qwrıltayı. Qwrıltayğa Altay (tömengi Altay), Tarbağatay ualayatınıñ delegattarı da kelip qatısqan. Tarixi surette A.Qasmi, Äkimbek Qoja, Dälelqan Sügirbaev, Basbay Bapin, Isqaqbek Mononov, Äbilqayır Töre, Şämsi Mämiwlı, Änuar Jakulin, tağı basqa kimderdi tanıdıñızdar?   General Dälelqan Sügirbaev turalı sirek qwjattardıñ (kuälik) biri. Kuälikte “Şıñjañ” dep jazılğan (1948). Şarqi ükimeti men Nan Kin ükimeti kelissöz ötkizgen soñ Şarqi Türkistan atauı ornına Şıñjañ atauı qayta jañğırtıldı. Altay, Tarbağatay, İle ualayatında qwrılğan

    17
  • Sayasat

    Wmıt qalğan aşarşılıq jäne Nazarbaevtıñ ıqtimal mwragerleri

    Anna KLEVCOVA Aşarşılıq qwrbandarına arnalğan eskertkiş. Almatı qalası, 31 mamır 2017 jıl Halıqaralıq BAQ osı aptada Qazaqstanda aşarşılıqtıñ Ukrainadağıday ötkir bağalanbauınıñ sebepterin, Nazarbaevtıñ ıqtimal mwragerleri turalı jazğan. Iqtimal mwragerler qatarında Toqaev, Tasmağambetov, Qwlıbaevtıñ attarı ataladı. Älemdik baspasöz bwğan qosa, Qazaqstannıñ Qıtayğa tasımaldaytın gaz kölemin arttıru mäselesin jäne Tamğalıdağı petroglifter taqırıbın da qozğağan. WMIT QALĞAN AŞARŞILIQ  Amerikalıq Wall Street Journal jurnalı “Wmıt bolğan sovettik aşarşılıq: Stalinniñ Ukrainağa istegenderi esimizde, biraq Qazaqstanğa jasağandarın bilmeymiz” attı maqalada amerikalıq zertteuşi, Maryland-College Park universitetiniñ tarih professorınıñ kömekşisi, “Aşarşılıq jaylağan dala: aşarşılıq, zorlıq-zombılıq jäne sovettik Qazaqstannıñ qwrıluı” attı kitaptıñ avtorı Sara Kameronnıñ pikirin jariyalağan. Zertteuşi maqalada aşarşılıqtıñ Qazaqstanda Ukrainadağıday ötkir bağasın almauınıñ sebepterine toqtaladı. Sara Kameronnıñ pikirinşe, onıñ

    78
  • Suretter söyleydi

    Qıtay krezisi: Ekologiyalıq apattar

      Qıtay ekonomikası wşqan qwstay damıp älemniñ ekinşi iri ekonomikalıq twlğasına aynalğanımen ekologiyalıq dağdarıstar künnen-künge közge tüsude. Jäy ğana qorşağan ortanıñ lastanuı ğana emes ayıtsa kisi senbestey qorqınıştı därejege jetkeni anıq bolıp otır. Amerikanı quıp jetu degen wrannıñ jetegimen tek ekonomikanıñ ösuine ğana män berip täbiği baylıqtardı tolassız aşıp, önerkasıptik qaldıqtardı betaldı şığarıp ortanı auır därejede lastağan.Qıtay ekologiyasınıñ lastanuı mınalardı qamtidı: 1.Auanıñ lastanuı Qazirgi tañda jılına 360 mıñ adam lastanğan auanıñ kesirinen köz jwmadı. 400 million adam taza aua simire almaydı. 30% Qalalardıñ auası tipti auır därejede lastanğan. Düniedegi 20 auası auır lastanğan qalanıñ 20 sı qıtayda, olardıñ aldıñğı legine Lan'çjou, Çendu, Çjençjou, Czinan', Ürimşi, Nankin, Pekin, Sian' Qatarlı qalalar

    251
  • Suretter söyleydi

    Samaldıñ jeñisi

    Qazaqstandıq aktrisa Samal Eslyamova Kann kinofestivalinde “Üzdik äyel röli” nominaciyasında jeñimpaz atandı. 1Rejisser Sergey Dvorcevoydıñ “Ayka” fil'minde bas keyipkerdi somdağan qazaqstandıq aktrisa Samal Eslyamova Kann festivalinde “Üzdik äyel röli” nominaciyasınıñ jeñimpazı atandı. 2Samal Eslyamova jülde alğan sät.  3Petropavlda tuıp-ösken Samal Eslyamova Resey astanasındağı teatr öneri institutınıñ (GITIS) rejisserlik fakul'tetin tämamdağan, qazir Mäskeude twradı. 4Samal Eslyamovağa jüldeni italiyalıq aktrisa Aziya Ardjento tapsırdı.  5Kann festivalinde “Üzdik er röli” nominaciyasınıñ jeñimpazı italiyalıq Marsello Fonte men Samal Eslyamova.  6Samal tüsken “Ayka” fil'mi – Mäskeude bosanğan balasın perzenthanağa tastap ketken qırğızstandıq migrant qız turalı drama.   7Samal Eslyamova men rejisser Sergey Dvorcevoy qızıl kilemde.  8Samal Eslyamova Kann festivalinde.  Azat Europa / Azattıq radiosı

    139
  • Ezutartar

    «ŞAYTANNIÑ DAÑĞIRLAĞI…»

    TWRARBEK QWSAYINOV («Demos» qoğamdıq birlestiginiñ jetekşisi): Astanadağı Bekbolat Tileuhannıñ üyinde bolğan kezdesu kezinde bolğan bir qızıq jayttı ayta ketkim keledi. Otırıstıñ arasında namaz oqıp alu üşin bärimiz körşi bölmege şıqtıq. Endi namazğa sap tüzep twra berip edik, terezeden soqqan samal qozğağan bolu kerek, qabırğada iluli twrğan arnayı jasalğan qımbat bağalı dombıra jerge tars etip qwlap tüsti. Qwdayğa qwlşılıq jasau aldında tereñ oyğa boylay bastağan biz selk ete qaldıq. Özin Halil wstazdıñ aldında ıñğaysız sezingen Bekbolat «Şaytannıñ dañğırlağı-ay…» dep, jerde jatqan dombıranı jwlqi tartıp ornına ilip qoydı da, kinäli adamşa küybeñdep barıp, qayıra kep sapqa twrdı… (T.Qwsayınovtıñ «Men qalay ruhani jañğırdım» kitabınan üzindi) Serik Abas-şahtıñ facebook paraqşasınan alındı

    312
  • Ruhaniyat

    Jaqsıbekovtiñ äkesiniñ atındağı “Allanıñ güli” meşiti

    Gülbanu ÄBENOVA Mwsılmandardıñ qasietti Ramazan ayı qarsañında Astanada künnen quat alatın qondırğıları bar jaña meşit paydalanuğa berildi. Säuletşi Sağındıq Janbolatov keşen jobasın “Allanıñ güli” dep atadı. Jaña meşitke Qazaqstan prezidenti äkimşiliginiñ basşısı Ädilbek Jaqsıbekovtiñ äkesi Irıskeldi qajınıñ esimi berilgen. 1Aqşanqan meşit ğimaratı wlttıq naqıştağı oyu-örnekpen bezendirilip, postmodernistik stil'de salınğan. Negizgi ğimarat üşbwrıştı kölbeu qabırğalar men kümbezden twratın kürdeli pişinde twrğızılğan. Säuletşi Sağındıq Janbolatovtıñ sözinşe, osığan wqsas meşitter Malayziyada, Germaniyada, arab elderinde bar. Jobağa tapsırıstı “Qazaqstan mwsılmandar dini basqarması” respublikalıq mwsılmandar dini birlestigi bergen. Ğimarat jeke azamattardıñ qarjısı esebinen salınğan. Qwrılısşılar jobağa qanşa aqşa jwmsalğanın aytpadı. 2Kölemi 3695 şarşı metr bolatın meşit jayğasqan jer uçaskesiniñ aumağı – 1,44 gektardı qwraydı. Kümbezdiñ

    429
  • Suretter söyleydi

    Kiikterdiñ üstirt populyaciyasın saqtau joldarı wsınıldı

    Qarağandı qalasındağı «Jaña ekologiyalıq qauipsiz tehnologiyalardı engizu ortalığı» qoğamdıq qorı Germaniyanıñ NABU tabiğattı qorğau jäne bioaluantürlilikti saqtau odağınıñ qarjılay qoldauımen «Kiikterdiñ üstirt populyaciyasın saqtau boyınşa jergilikti qoğamdastıqtardı jwmıldıru» jobasın jüzege asırudı bastadı. Al wyımdastıruşılıq jäne sarapşılıq qoldaudı «Qarağandı oblısınıñ ekologiyalıq mwrajayı» qoğamdıq birlestigi jäne «Qoldau- Qazaqstan» kommerciyalıq emes holdingi öz moynına alıp otır. Bwl turalı joba üylestiruşisi Ädilbek Qozıbaqov aytıp berdi. Elimizde aqbökenniñ üş türi mekendeydi, atap aytqanda – betpaqdala, oral jäne üstirt populyaciyaları. Osıdan üş jıl bwrın betpaqdalada mekendeytin aqbökender jappay qırılğandığı belgili. Ol kezde mamandardıñ esebi boyınşa 90 payızı qırılğan desedi. Bwl rette qoğam endigi jerde eñ aldımen aqbökenniñ osı populyaciyasın saqtap qalu üşin jauaptı organdar barın saladı

    219
  • Suretter söyleydi

    ŞIĞIS QAZAQIYADAĞI QAZAQ INTELLIGENCIYASINIÑ QALIPTASU TARIHI 

    Şağın Saraptama Derbes el täuelsiz memleket retinde “qıtay qazağı” deytin wğımdı qayta pısıqtap zerttep körudiñ jaña kezeñi bastaluı kerek dep esepteymin. Qıtay qazaqtarınıñ 20- ğasır basındağı oyanu kezeñi äli künge deyin tolıq zerttelgen joq. Onıñ işinde memleket deñgeyindegi twlğalar turalı jekelegen zertteuler tipten kemşil. Şığıs Qazaqiyadağı qazaq intelligenciyasınıñ qalıptasuında üş ülken ıqpaldı aytpay ketu mümkin emes: Birinşi, 20-ğasır basına deyingi dästürli islamdıq ruhani mektep (qadimdıq meşit-medreseler); Ekinşisi, 20-ğasır basındağı Şığıs Qazaqiyanıñ jädittik ruhani qozğalısı (jädittik ağartu, pikir-talas, tb); Üşinşisi, Orıs-Tatar arqılı engen Europa örkenietiniñ ıqpal etui nemese Manju-Qıtay arqılı şığıs ruhaniyatımen tanısu; Osı üş ıqpaldıñ äuelgisi islamdıq jañğırudı öz işinen “Qazan, Ufanıñ ruhani ıqpalı”, “Bwhara-Kökiltaş ıqpalı” jäne “Osımanlı ruhaniyatınıñ ıqpalı”

    272
  • Köz qaras

    VENGRIYA – QAZAQSTAN 2:3

    Ğalım BOQAŞ Budapeşte Qazaqstan wlttıq qwramasınıñ eñ jaqsı oyındarınıñ birin kördik. Erkebwlan (Seydahmet) men Baqtior komandanıñ boyına on şaqtı jıl boyı körinbey ketken batıldıq pen şeberlik bitirdi. Bolaşağı zor jas futbolşılar. Stoilov “Astananı” jattıqtırıp jürip, jergilikti oyınşılardı äbden zerttegenin, özderine şaq tehnikası men quatın sarqa jwmsatudı üyrengenin körsetti. Qazaqstandıqtar doptı wzaq wstaudı, däl äri alısqa pas berudi meñgeripti. Nenad täjiribesin tanıttı. Roman jeñis üşin köp eñbek siñirdi. Bauırjan nağız dispetçer retinde körindi. Dmitriy men Evgeniy birneşe märte joq jerden doptan ayırılıp jattı. Soñğı jiırma şaqtı jıl işinde Europada ortadan tömen qwramağa aynalğan vengriyalıqtar köp qatelesti, öte sapasız, sılbır oynadı. “Grupama Arenağa” jinalğan az sandı jergilikti janküyerler ızağa bulığıp, ısqırıp jattı.

    108
  • Suretter söyleydi

    WLITAUĞA BARDIÑ BA, WLAR ETİN JEDİÑ BE?

      Wlar qwsı wyasın biik taudıñ qiyasına, wşar basına saladı. Qısı-jazı tau basın meken etetin otırıqşı, dene twrqı kekilikke wqsas keletin şağın ğana wlar eşkimniñ mazalağanın, tınıştığın bwzğanın qalamaydı. Sondıqtan da közden jıraqta, adamnan tasada tirşilik etedi. Wlar qws torğa tüsse, dereu ölip qaladı . Älemniñ birde-bir zooparkinen wlar körmeytinimiz sodan bolar.   Tauda oynağan kekiliktiñ, qalıñda jürer bödeneniñ, tipti qırğauıldıñ jwmırtqaların üy tauığına bastırıp, balapandarın qolğa üyretuge boladı. Şöjeleri tegim, näsilim basqa demey, telmeñdep, tauıqtıñ soñınan jügirip jüredi. Al wlar qolğa üyrenbeydi. Jwmırtqasın tauıq basıp ta şığara almaydı, balapanına adam qolı tise boldı – öledi. Qolğa tüspestigin meñzegeni bolar, qazaqtıñ qara öleñinde: Wlıtauğa şıqtıñ ba,  Wlar etin jediñ be?

    579
load more

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: