| 
  • Mädeniet

    Almatıda köp balalı otbasılarğa dombıra taratıldı.

    Almatıda köp balalı otbasılarğa dombıra taratıldı. Qayırımdılıq şarası barısında qoldarına domb'ra alğan balalar än-küyden şaşu şaştı. Ruhani jañğıru jobası ayasında wlttıq bwyımdardı nasihattap jürgen bastamaşıl top är otbasına bir dombıradan sıylaudı jön sanaptı. Alayda ıntalı balalar köp bolğanadıqtan bir janwyağa ekiden, üşten wlttıq aspap berildi. “Balalar telefon, teledidarğa telmirmey, qoñır dombıramen sırlassa äldeqayda paydalı bolmaq. Qazaq arman-tilegi, qayğı-mwñı men quanışın qos işekke sıydırğan, qolına qoñır domıra alsa balanıñ armanı asqaq, oyı wşqır boladı”, – dedi igi iske wyıtqı bolğan wlt janaşırı Saltanat Ömiräli. Qazaqtıñ köne mwraların bügingi zamanğa say ğıp nasihattaudı mwrat qılğan Saltanat Ömiräliniñ aytuınşa bwnday şara älide jalğasın tabadı. “Elbasımız dombıra küninde arnayı bekitip berdi. Dombıra küni qarsañında

    9
  • Suretter söyleydi

    HAN KENENİÑ QARUI

    Beken Kayratuly Facebook paraqşasınan alındı ElordağıQazaqstan Respublikası Qarulı küşteriniñ Äskeri-tarihi muzeyiniñ auıspalı ekspoziciyalıq jädigerler körmesi ornalasqan tömengi zalında, qazaq halqı üşin qwndı zattıñ biri – Kenesarı Qasımwlınıñ mıltığı twr. HİH ğasırdıñ ortasında Wlı dalada öristegen wlt-azattıq qozğalıstıñ kösemi, ataqtı Abılay hannıñ nemeresi Kenekeñ osı mıltıqpen jau tüsirgen. Aytalıq, 1838 jılı Kenesarı Aqmola bekinisin basıp alıp, orıs äskerin quıp şıqqanın tarihtan jaqsı bilemiz. Osı oqiğa turalı el-jwrttıñ auzınan estip, hatqa tüsirgen Mäşhür-Jüsip Köpeev öziniñ «Qazaq şejiresi» attı jazbasında: «Qaraötkelde ağa swltan Qoñırqwlja duan bası bolğan. Kenesarığa qarsı twrıp soğıs salğan. Qaraötkeldi (Aqmola bekinisin aytadı) qamağanda Kenesarı küldirmamay degen mıltığımen Taytöbeniñ basında twrıp, orıstıñ qarauılşı balsäykesin (policeyin) atıp mwrttay wşırğan» deydi (A.Smayıl

    645
  • Suretter söyleydi

    Şıñjañdı Tanıstıru

    “Şıñjañdı Tanıstıru” (新疆介绍) attı bwl kitap 1949-jıldıñ qazan ayında jarıq körgen eken. Kitapta Qazaqtar men Moñğoldardı basa tanıstıruğa män beripti. Kitapta Qazaqtardı arnayı suretimen (atqa mingen, tımaq kigen) beruin men mınaday jağınan tüsindiremin: Birinşi sebep, qazaqtardıñ qolında jappay derlik qaru boldı; Mısalı, 1944-45 jj Qwljadağı Şarqi Türkistan ükimetine qarastı 30 mıñnan astam Wlttıq Armiyanıñ keminde 90 payızı Qazaqtardı qwradı. Qazaq äskerlerin Qazaq SSR-dan qwpiya kelgen ekinşi dünie jüzilik maydanda soğıs körgen oficerler men äskeri mamandar arnayı äskeri jattığudan ötkizgen. Manas özenindegi kelsimşarttan soñ jüzden astam äskeri mamandar Qazaq SSR-ğa qaytıp ketti.  Ekinşisi, 1944-jılı Qwljada Şarqi Türkistan ükimeti men Wlttıq Armiya qwrılğan soñ uaqıtşa ükimet qwramına kirmey qalğan Qazaq ualayatı Nan

    142
  • Suretter söyleydi

    Şarqi Türkistan uaqıtşa respubilikasınıñ birbölim äskeri adamdarı

          Şarqi Türkistan uaqıtşa respubilikasınıñ birbölim äskeri adamdarı.   Nüsipqan Könbay, Zunun Taypov, Fotiy Ivaonviç Leskin, Sopaxun Suvrov, Margup Isqaqov, Bädelqan Sügirbaev, tağı kimderdi tanıdıñız? Eki äskeri adamnıñ qol işaratı ne mağına bildiredi? Şarqi Türkistan uaqıtşa ükimetiniñ Qwlja qalasındağı kezekti qwrıltayı. Qwrıltayğa Altay (tömengi Altay), Tarbağatay ualayatınıñ delegattarı da kelip qatısqan. Tarixi surette A.Qasmi, Äkimbek Qoja, Dälelqan Sügirbaev, Basbay Bapin, Isqaqbek Mononov, Äbilqayır Töre, Şämsi Mämiwlı, Änuar Jakulin, tağı basqa kimderdi tanıdıñızdar?   General Dälelqan Sügirbaev turalı sirek qwjattardıñ (kuälik) biri. Kuälikte “Şıñjañ” dep jazılğan (1948). Şarqi ükimeti men Nan Kin ükimeti kelissöz ötkizgen soñ Şarqi Türkistan atauı ornına Şıñjañ atauı qayta jañğırtıldı. Altay, Tarbağatay, İle ualayatında qwrılğan

    1395
  • Sayasat

    Wmıt qalğan aşarşılıq jäne Nazarbaevtıñ ıqtimal mwragerleri

    Anna KLEVCOVA Aşarşılıq qwrbandarına arnalğan eskertkiş. Almatı qalası, 31 mamır 2017 jıl Halıqaralıq BAQ osı aptada Qazaqstanda aşarşılıqtıñ Ukrainadağıday ötkir bağalanbauınıñ sebepterin, Nazarbaevtıñ ıqtimal mwragerleri turalı jazğan. Iqtimal mwragerler qatarında Toqaev, Tasmağambetov, Qwlıbaevtıñ attarı ataladı. Älemdik baspasöz bwğan qosa, Qazaqstannıñ Qıtayğa tasımaldaytın gaz kölemin arttıru mäselesin jäne Tamğalıdağı petroglifter taqırıbın da qozğağan. WMIT QALĞAN AŞARŞILIQ  Amerikalıq Wall Street Journal jurnalı “Wmıt bolğan sovettik aşarşılıq: Stalinniñ Ukrainağa istegenderi esimizde, biraq Qazaqstanğa jasağandarın bilmeymiz” attı maqalada amerikalıq zertteuşi, Maryland-College Park universitetiniñ tarih professorınıñ kömekşisi, “Aşarşılıq jaylağan dala: aşarşılıq, zorlıq-zombılıq jäne sovettik Qazaqstannıñ qwrıluı” attı kitaptıñ avtorı Sara Kameronnıñ pikirin jariyalağan. Zertteuşi maqalada aşarşılıqtıñ Qazaqstanda Ukrainadağıday ötkir bağasın almauınıñ sebepterine toqtaladı. Sara Kameronnıñ pikirinşe, onıñ

    1598
  • Suretter söyleydi

    Qıtay krezisi: Ekologiyalıq apattar

      Qıtay ekonomikası wşqan qwstay damıp älemniñ ekinşi iri ekonomikalıq twlğasına aynalğanımen ekologiyalıq dağdarıstar künnen-künge közge tüsude. Jäy ğana qorşağan ortanıñ lastanuı ğana emes ayıtsa kisi senbestey qorqınıştı därejege jetkeni anıq bolıp otır. Amerikanı quıp jetu degen wrannıñ jetegimen tek ekonomikanıñ ösuine ğana män berip täbiği baylıqtardı tolassız aşıp, önerkasıptik qaldıqtardı betaldı şığarıp ortanı auır därejede lastağan.Qıtay ekologiyasınıñ lastanuı mınalardı qamtidı: 1.Auanıñ lastanuı Qazirgi tañda jılına 360 mıñ adam lastanğan auanıñ kesirinen köz jwmadı. 400 million adam taza aua simire almaydı. 30% Qalalardıñ auası tipti auır därejede lastanğan. Düniedegi 20 auası auır lastanğan qalanıñ 20 sı qıtayda, olardıñ aldıñğı legine Lan'çjou, Çendu, Çjençjou, Czinan', Ürimşi, Nankin, Pekin, Sian' Qatarlı qalalar

    403
  • Suretter söyleydi

    Samaldıñ jeñisi

    Qazaqstandıq aktrisa Samal Eslyamova Kann kinofestivalinde “Üzdik äyel röli” nominaciyasında jeñimpaz atandı. 1Rejisser Sergey Dvorcevoydıñ “Ayka” fil'minde bas keyipkerdi somdağan qazaqstandıq aktrisa Samal Eslyamova Kann festivalinde “Üzdik äyel röli” nominaciyasınıñ jeñimpazı atandı. 2Samal Eslyamova jülde alğan sät.  3Petropavlda tuıp-ösken Samal Eslyamova Resey astanasındağı teatr öneri institutınıñ (GITIS) rejisserlik fakul'tetin tämamdağan, qazir Mäskeude twradı. 4Samal Eslyamovağa jüldeni italiyalıq aktrisa Aziya Ardjento tapsırdı.  5Kann festivalinde “Üzdik er röli” nominaciyasınıñ jeñimpazı italiyalıq Marsello Fonte men Samal Eslyamova.  6Samal tüsken “Ayka” fil'mi – Mäskeude bosanğan balasın perzenthanağa tastap ketken qırğızstandıq migrant qız turalı drama.   7Samal Eslyamova men rejisser Sergey Dvorcevoy qızıl kilemde.  8Samal Eslyamova Kann festivalinde.  Azat Europa / Azattıq radiosı

    235
  • Ezutartar

    «ŞAYTANNIÑ DAÑĞIRLAĞI…»

    TWRARBEK QWSAYINOV («Demos» qoğamdıq birlestiginiñ jetekşisi): Astanadağı Bekbolat Tileuhannıñ üyinde bolğan kezdesu kezinde bolğan bir qızıq jayttı ayta ketkim keledi. Otırıstıñ arasında namaz oqıp alu üşin bärimiz körşi bölmege şıqtıq. Endi namazğa sap tüzep twra berip edik, terezeden soqqan samal qozğağan bolu kerek, qabırğada iluli twrğan arnayı jasalğan qımbat bağalı dombıra jerge tars etip qwlap tüsti. Qwdayğa qwlşılıq jasau aldında tereñ oyğa boylay bastağan biz selk ete qaldıq. Özin Halil wstazdıñ aldında ıñğaysız sezingen Bekbolat «Şaytannıñ dañğırlağı-ay…» dep, jerde jatqan dombıranı jwlqi tartıp ornına ilip qoydı da, kinäli adamşa küybeñdep barıp, qayıra kep sapqa twrdı… (T.Qwsayınovtıñ «Men qalay ruhani jañğırdım» kitabınan üzindi) Serik Abas-şahtıñ facebook paraqşasınan alındı

    1766
  • Ruhaniyat

    Jaqsıbekovtiñ äkesiniñ atındağı “Allanıñ güli” meşiti

    Gülbanu ÄBENOVA Mwsılmandardıñ qasietti Ramazan ayı qarsañında Astanada künnen quat alatın qondırğıları bar jaña meşit paydalanuğa berildi. Säuletşi Sağındıq Janbolatov keşen jobasın “Allanıñ güli” dep atadı. Jaña meşitke Qazaqstan prezidenti äkimşiliginiñ basşısı Ädilbek Jaqsıbekovtiñ äkesi Irıskeldi qajınıñ esimi berilgen. 1Aqşanqan meşit ğimaratı wlttıq naqıştağı oyu-örnekpen bezendirilip, postmodernistik stil'de salınğan. Negizgi ğimarat üşbwrıştı kölbeu qabırğalar men kümbezden twratın kürdeli pişinde twrğızılğan. Säuletşi Sağındıq Janbolatovtıñ sözinşe, osığan wqsas meşitter Malayziyada, Germaniyada, arab elderinde bar. Jobağa tapsırıstı “Qazaqstan mwsılmandar dini basqarması” respublikalıq mwsılmandar dini birlestigi bergen. Ğimarat jeke azamattardıñ qarjısı esebinen salınğan. Qwrılısşılar jobağa qanşa aqşa jwmsalğanın aytpadı. 2Kölemi 3695 şarşı metr bolatın meşit jayğasqan jer uçaskesiniñ aumağı – 1,44 gektardı qwraydı. Kümbezdiñ

    1902
  • Suretter söyleydi

    Kiikterdiñ üstirt populyaciyasın saqtau joldarı wsınıldı

    Qarağandı qalasındağı «Jaña ekologiyalıq qauipsiz tehnologiyalardı engizu ortalığı» qoğamdıq qorı Germaniyanıñ NABU tabiğattı qorğau jäne bioaluantürlilikti saqtau odağınıñ qarjılay qoldauımen «Kiikterdiñ üstirt populyaciyasın saqtau boyınşa jergilikti qoğamdastıqtardı jwmıldıru» jobasın jüzege asırudı bastadı. Al wyımdastıruşılıq jäne sarapşılıq qoldaudı «Qarağandı oblısınıñ ekologiyalıq mwrajayı» qoğamdıq birlestigi jäne «Qoldau- Qazaqstan» kommerciyalıq emes holdingi öz moynına alıp otır. Bwl turalı joba üylestiruşisi Ädilbek Qozıbaqov aytıp berdi. Elimizde aqbökenniñ üş türi mekendeydi, atap aytqanda – betpaqdala, oral jäne üstirt populyaciyaları. Osıdan üş jıl bwrın betpaqdalada mekendeytin aqbökender jappay qırılğandığı belgili. Ol kezde mamandardıñ esebi boyınşa 90 payızı qırılğan desedi. Bwl rette qoğam endigi jerde eñ aldımen aqbökenniñ osı populyaciyasın saqtap qalu üşin jauaptı organdar barın saladı

    1664
load more

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: