|  |  |  | 

kerey.kz TV وقيعا الەۋمەت

«ءالىبي ىسىنە» قاتىستى ۇكىم بايبالامعا ۇلاستى

​جۇرت «ءالىبي ءىسى» اتاپ كەتكەن قىلمىستىق ءىس بويىنشا توپ-بيزنەسمەن قايرات جاماليەۆتىڭ بۇكىل دۇنيە-مۇلكى تاركىلەنىپ، ءوزى 13 جىلعا سوتتالدى. جاماليەۆ «ادامدى زاڭسىز باس ەركىنەن ايىرۋ»، «اسا ءىرى كولەمدە اقشا بوپسالاۋ» جانە «كۇش قولدانۋ ارقىلى جىنىستىق سيپاتتاعى ارەكەتتەر جاساۋ» باپتارى بويىنشا ايىپتى دەپ تانىلدى.

سوتتالۋشى كاسىپكەر قايرات جاماليەۆ (ورتادا) وزىنە شىققان ۇكىمدى تىڭداپ تۇر. استانا، 7 تامىز 2015 جىل.

سوتتالۋشى كاسىپكەر قايرات جاماليەۆ (ورتادا) وزىنە شىققان ۇكىمدى تىڭداپ تۇر. استانا، 7 تامىز 2015 جىل.

    سۋديا ەربول راحىمبەكوۆ وقىعان ۇكىمدى ەستىگەن ساتتە سوت زالىندا سوتتالۋشىلاردىڭ تۋىستارى داۋىستاپ جىلاي باستادى. سوتتان شىققان ايەلدەر ايقايلاپ، كەيبىرى ۆيدەوكامەراعا تۇسىرمەۋدى تالاپ ەتىپ، سومكەلەرىن سەرمەي جۋرناليستەردى قۋالاپ، قارعىس جاۋدىردى. سوتتالۋشىلاردىڭ تۋىستارى «ۇكىم – ادىلەتتى ەمەس» دەپ سانايدى.

استانانىڭ مامانداندىرىلعان اۋدانارالىق قىلمىستىق سوتى جەرگىلىكتى ءىرى كاسىپكەر قايرات جاماليەۆتى «ادامدى زاڭسىز باس ەركىنەن ايىرىپ»، «اسا ءىرى كولەمدە اقشا بوپسالاعان» جانە 24 جاستاعى تۇرعىنى ءالىبي جۇماعۇلوۆقا قاتىستى «كۇش قولدانۋ ارقىلى جىنىستىق سيپاتتاعى زورلىق ارەكەتتەر جاساعان» دەپ تانىدى. سوت كاسىپكەردىڭ بۇكىل دۇنيە-مۇلكىن تاركىلەپ، ءوزىن 13 جىلعا قاتاڭ رەجيمدەگى كولونياعا قاماۋ تۋرالى ۇكىم شىعاردى.

سوتتالۋشىنىڭ ادۆوكاتى ءسالىمجان مۋسين ازاتتىق تىلشىسىنە «مۇنشالىقتى قاتال ۇكىمنەن ابدىراپ قالعانىن» ايتتى.

– مەنىڭشە، بۇل – ادام سەنگىسىز قاتال ۇكىم. قىلمىسىنا قاراي ءادىل جازا كەسپەدى. ءوزىم دە داعدارىپ قالدىم، – دەيدى ءسالىمجان مۋسين.

قايرات جاماليەۆتىڭ ايەلى الەنا جاماليەۆا سوت ۇكىمىن تىڭداپ تۇر. استانا، 7 تامىز 2015 جىل.
قايرات جاماليەۆتىڭ ايەلى الەنا جاماليەۆا سوت ۇكىمىن تىڭداپ تۇر. استانا، 7 تامىز 2015 جىل.

قايرات جاماليەۆتىڭ ايەلى الەنا جاماليەۆا ۇكىمدى تولىق وقىپ، تانىسىپ شىققان سوڭ عانا جان-جاقتى كوممەنتاري بەرۋگە ءازىر ەكەنىن ايتتى.

سوت پروتسەسىنە كاسىپكەردىڭ زاڭدى ايەلىنەن بولەك، ءوزىن «قايرات جاماليەۆتىڭ ازاماتتىق نەكەدەگى جۇبايىمىن» دەپ اتاعان اينۇر يسينا دا قاتىستى. سوت ماتەريالدارىندا بۇل كەلىنشەكتىڭ اتى-ءجونى اتالادى.

– 2015 جىلى ءساۋىردىڭ 3-ءى كۇنى سوتتالۋشى جاماليەۆكە ازاماتتىق نەكەدەگى زايىبى يسينا مەن جۇماعۇلوۆتىڭ تانىستىعى ءمالىم بولعان. «ەكەۋىنىڭ اراسىندا جىنىستىق بايلانىس بار» دەگەن كۇدىگى ويانعان جاماليەۆ قىزعانىشتان جۇماعۇلوۆقا وشىككەن، – دەيدى سۋديا ەربول راحىمبەكوۆ.

جابىرلەنۋشى تاراپتىڭ ادۆوكاتى، سوتتا ءالىبي جۇماعۇلوۆتىڭ مۇددەسىن قورعاعان اناتولي ۋتبانوۆ ازاتتىققا «ۇكىمگە قاتىستى شاعىمدانبايتىن شىعارمىز» دەدى.

جابىرلەنۋشى ءالىبي جۇماعۇلوۆ سوت ۇكىمىن تىڭداپ تۇر. استانا، 7 تامىز 2015 جىل.
جابىرلەنۋشى ءالىبي جۇماعۇلوۆ سوت ۇكىمىن تىڭداپ تۇر. استانا، 7 تامىز 2015 جىل.

استانانىڭ 24 جاستاعى تۇرعىنى، جابىرلەنۋشى ءالىبي جۇماعۇلوۆ ۇكىمگە قاتىستى ەشقانداي پىكىر بىلدىرمەدى. «ۇرىپ-سوعۋ كەزىندە قۇلاعى كەسىلگەنى راس پا؟» ء(اۋ باستا بۇل اقپاراتتى جابىرلەنۋشىنىڭ اكەسى الەۋمەتتىك جەلىلەردە تاراتقان) دەگەن سۇراققا ادۆوكاتى ۋتبانوۆ «كوممەنتاري بەرمەيمىز» دەپ قىسقا قايىردى.

سوتقا جاماليەۆتەن بولەك تاعى ەكى ادام تارتىلعان. كاسىپكەردىڭ كومەكشىسى رەتىندە بەلگىلى ارمان ابىلتاەۆقا دا قايرات جاماليەۆتىكىمەن بىردەي ايىپتار تاعىلعان. ونىڭ دا مۇلكى تاركىلەنىپ، ءوزى 12 جىلعا سوتتالدى. بيزنەسمەننىڭ كولىك جۇرگىزۋشىسى اناتولي پريبىتكوۆ «اقشا بوپسالاۋ» جانە «ادامدى زاڭسىز ەركىنەن ايىرۋ» باپتارى بويىنشا سەگىز جىلعا سوتتالىپ، دۇنيە- مۇلكى تاركىلەنەتىن بولدى. سوت پروتسەسى كەزىندە سوتتالۋشىلار وزدەرىنە تاعىلعان ايىپتاردى جوققا شىعارعان.

استانالىق نۇرلان جۇماعۇلوۆ 24 جاستاعى ۇلىنىڭ اياۋسىز سوققىعا جىعىلعانى جونىندە Facebook الەۋمەتتىك جەلىسىندە مالىمدەمە جاريالاپ، جۇرتتان كومەك سۇراعاننان كەيىن بۇل ءىس قوعامدا ۇلكەن رەزونانس تۋدىرىپ، قازاقستاندىق قولدانۋشىلار الەۋمەتتىك جەلىلەردە قىزۋ تالقىلاعان.

ءالىبي جۇماعۇلوۆتىڭ سوققىعا جىعىلۋىنا قاتىستى ءىستى قاراعان سوت ۇكىم شىعارىپ تۇر. استانا، 7 تامىز 2015 جىل.

نۇرلان جۇماعۇلوۆ بالاسى ءالىبي جۇماعۇلوۆتى استانادا تۇراتىن بەلگىلى بيزنەسمەن قايرات جاماليەۆ سوققىعا جىققان دەپ جازعان. الەۋمەتتىك جەلىدەگى جازبا جۇرتتىڭ نارازى پىكىرىنە ۇلاسىپ، جەلى قولدانۋشىلارى ءالىبي جۇماعۇلوۆتى ەمدەتۋگە اقشا جيناعان (كەيىن جينالعان اقشا قايىرىمدىلىق قورىنا اۋدارىلعانى حابارلانعان). ىشكى ىستەر مينيسترلىگى «ءالىبي ءىسىن» ءمينيستردىڭ «ءوزى باقىلاۋعا العانىن» حابارلاعان. بۇل وقيعا قوعام نازارىنا ىلىگىپ، قىزۋ تالقىعا ءتۇسىپ جاتقاندا پوليتسيا قايرات جاماليەۆ پەن اناتولي پريبىتكوۆتى بىردەن ۇستاپ، كەيىن قاماۋعا العان. ال ىزدەۋ جاريالانعان ارمان ابىلتاەۆ كەيىن ۇستالىپ، ول دا اباقتىعا قامالعان.

«ىسكە قاتىسى بار تۇلعالاردىڭ جىنىستىق ءومىرى جايلى اقپاراتتىڭ جاريا بولىپ كەتۋىنە جول بەرمەۋ ماقساتىندا» سوت بۇل ءىستى جابىق ەسىك جاعدايىندا قارادى. باق وكىلدەرىن سوت زالىنا بۇگىن – ۇكىم جاريالانعاندا عانا كىرگىزدى.

سۆەتلانا گلۋشكوۆا

ازاتتىق راديوسى

«ءالىبي ءىسى» بويىنشا سوت ۇكىمى تۋرالى ازاتتىق ۆيدەوسى:

Related Articles

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى.

    ارمان المەنبەت ەكى-ءۇش كۇن ۋايىمعا سالىنىپ كەتتىم. وسى سوڭعى جازعانىم بولسىن. ءارى قاراي قۇدايعا تاپسىرىپ، جۇمىسىمدى ىستەيىن. 6 اقپان كۇنگى ويىم: ءبىزدى باسقارىپ وتىرعان ءبىر توپ ادام ءۇشىن ورىس ءتىلى – يۆل اپپاراتى ىسپەتتى. كوۆيد كەزىندە وكپەسى جۇمىس ىستەمەي قالعان ادامدارعا تۇركيادان يۆل دەگەن اپپارات اكەلگەنى ەستەرىڭىزدە مە؟ يۆل بولماي، قانشا ادام ءولىپ قالدى. ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، ماڭگىلىك ەل مەن ەسىل وزەنىنىڭ ورتاسىنداعى بەس-التى عيمارات بوساپ قالادى. تەك ورىسشا ويلاناتىن ادامدار جينالىپ اپ، وزدەرى ادەمى وتىر و جەردە. مەنىڭ تۇسىنىگىمدە، ورىس ءتىلىن كونستيتتسيادان الىپ تاستاۋ ءۇشىن وعان الدىن الا دايىندالۋ كەرەك. سوڭعى ەكى جارىم جىلدا وسىنى قاتتى ويلانىپ ءجۇرمىن. ۇسىنايىن دەپ ەدىم، قىزىعاتىن ادام تابا المادىم. ءسويتىپ «انا ءتىل

  • تەك تىلگە بايلانىستى…

    تەك تىلگە بايلانىستى…

    قازاق رەسپۋبليكاسىندا ءبىر عانا مەملەكەتتىك ءتىل بار. ول- قازاق ءتىلى. قازاق تىلىنەن باسقا ەشبىر ەكىنشى تىلگە مەملەكەتتىك مارتەبە بەرىلمەۋى كەرەك! وتىز جىلدان استام ۋاقىتتان بەرى گەوساياسي احۋالدى سىلتاۋراتىپ كەلدىك. ەندى ءبىزدىڭ دە مىنەزىمىزدى ءھام مىسىمىزدى كورسەتەتىن ۋاقىت كەلدى. قر-نىڭ ازاماتى ءھام سالىق تاپسىرۋشى قاتارداعى تۇرعىنى رەتىندە تالاپ ەتەمىن! الداعى بەس جىلدا قازاق رەسپۋبليكاسىندا ەلەۋلى دەموگرافيالىق وزگەرىستەر بولادى. اتاپ ايتقاندا 2030 جىلىنان كەيىن قازاقتاردىڭ رەسپۋبليكاداعى جالپى ۇلەسى 80-85% كە دەيىن ارتادى. سلاۆيان حالىقتارىنىڭ ءوسىمى ازايىپ 10%-عا دەيىن تۇسەدى. ەسەسىنە ەلدەگى تۇركىتىلدەس وزبەك، تاتار، ۇيعىرلاردىڭ ءوسىمى ەسەلەپ ءوسىپ ءتىپتى 10-15 جىلدا ورىستاردىڭ ورنىن باسىپ وزۋى مۇمكىن. سول كەزدە قازاق رەسپۋبليكاسىنداعى جالپى تۇركىتىلدەس حالىقتاردىڭ ۇلەس سالماعى 85-90% كە جەتەدى. ناتيجەسىندە قازاق مەكتەپتەرىنىڭ سانى،

  • “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن.

    “قازاق ءتىلى – مەملەكەتتىك ءتىل” دەپ جازىلىپ تۇر عوي دەيدى. نەگە ونداي ءسوزدىڭ پايداسى جوق ەكەنىن تۇسىندىرەيىن. “جاڭا كونستيتۋتسيانىڭ” 9-باپ 2-تارماعى تۇرعاندا قۇجاتتار ەشقاشان قازاقشا جاسالمايدى. تەك اۋدارما ءتىلى بولىپ قالادى. سەبەبى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيا 9-باپتىڭ 2-تارماعىنا سۇيەنىپ، ءىس-قاعازداردى ورىسشا جاساپ ۇيرەنگەن. سول سەبەپتى ءىس-قاعازدىڭ ءبارى الدىمەن ورىسشا جاسالادى، كەيىن قازاقشاعا قالاي بولسا سولاي اۋدارىلادى. سول سەبەپتى 1-تارماقتىڭ بولعانى قازاق ءتىلىنىڭ ناعىز مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسىندە بولۋىنا ەش كومەكتەسە المايدى. ءبىر عانا جولى بار: كونستيتۋتسيادا مەملەكەتتىك ءتىل دە، رەسمي ءتىل دە – قازاق ءتىلى دەپ تايعا تاڭبا باسقانداي جازىلىپ تۇرۋى كەرەك. قۇجاتتىڭ مەملەكەتتىك تىلدەگى نۇسقاسىنىڭ عانا زاڭدى كۇشى بولۋى ءتيىس. سول كەزدە باسقا تىلدەردەگى نۇسقاسى جاي اۋدارماسى بولادى. سول كەزدە عانا قازاق

  • مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

    مەملەكەتتىك ءتىل: قاۋقارلى ما، الدە ءالى دە دەكلاراتسيا ما؟

     سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz سايتتارىنان الىندى. اتا زاڭ جوباسىنىڭ تالقىسى قازاقستانداعى ەڭ سەزىمتال، ەڭ ۇزاق تالقىلانىپ كەلە جاتقان ماسەلەنىڭ ءبىرى — مەملەكەتتىك ءتىلدىڭ ناقتى مارتەبەسى. كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلى مەملەكەتتىك ءتىل دەپ جازىلعانىنا وتىز جىلدان استى. الايدا قوعامداعى شىنايى سۇراق ءالى دە اشىق: قازاق ءتىلى — باسقارۋدىڭ ءتىلى مە، الدە سيمۆولدىق مارتەبەدەگى ءتىل مە؟ ءتىل ماسەلەسى نەلىكتەن شەشىلمەي كەلەدى؟ سەبەبى ءبىز ۇزاق ۋاقىت بويى تىلگە: – مادەني قۇندىلىق رەتىندە عانا قاراپ كەلدىك; – ونى مەملەكەتتىك باسقارۋ ءتىلى رەتىندە ناقتى بەكىتپەدىك. ناتيجەسىندە: – كونستيتۋتسيادا ءبىر ءماتىن، – تاجىريبەدە باسقا جاعداي قالىپتاستى. بۇل قايشىلىق ءتىلدىڭ ەمەس، كونستيتۋتسيالىق ايقىندىقتىڭ السىزدىگىنەن تۋىندادى. 9-باپتاعى باستى ءتۇيىن جوبا بويىنشا: 1. قازاقستان رەسپۋبليكاسىنىڭ مەملەكەتتىك ءتىلى – قازاق ءتىلى. 2. مەملەكەتتىك ۇيىمداردا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: