|  | 

تۇلعالار

التاي جۇرتى ارداقتى جازۋشىسىن ەسكە الدى

التاي جۇرتى ارداقتى جازۋشىسىن ەسكە الدى

وسكەمەندەگى س.امانجولوۆ اتىنداعى شقمۋ-دا حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، جازۋشى، جەرلەسىمىز ديداحمەت ءاشىمحانۇلىنا ارنالعان «بۇگىنگى قازاق ادەبيەتى جانە ديداحمەت ءاشىمحانۇلى» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. شاراعا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاقسىلىق ومار قاتىستى. 
شارا بارىسىندا اتالمىش ءبىلىم ورداسىنىڭ №9 وقۋ عيماراتىندا ديداحمەت ءاشىمحانۇلى اتىنداعى ءباسپاسوز ورتالىعى اشىلدى.
– قاراپ وتىرساق، كاتونقاراعاي جەرىنەن جەزتاڭداي ءانشى، داۋلەسكەر كۇيشى شىقتى دەگەندى كوپ ەستىمەيمىز، ەسەسىنە ورالحان بوكەي، قاليحان ىسقاق، ديداحمەت ءاشىمحانۇلى، الىبەك اسقار سىندى كەرەمەت ءسوز زەرگەرلەرىن دۇنيەگە اكەلگەن كيەلى التىن بەسىك. جاستارعا ۇلگى-ونەگە بولارلىق وسىنداي شارانى ۇيىمداستىرىپ وتىرعان س.امانجولوۆ اتىنداعى شقمۋ-دىڭ ۇجىمىنا، وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنا ۇلكەن راقمەت. وزدەرىڭىز جاقسى بىلەتىن ديداحمەت التايدىڭ مۇڭىن مۇڭداپ، ادەبيەتتىڭ جوعىن جوقتاپ جۇرەتىن ابزال اعا ەدى. قالامىنىڭ قارىمدى، تولىسقان شاعىندا ومىردەن ەرتە قايتسا دا، قازاق ادەبيەتىنە كوپ دۇنيە قالدىرا الدى. ديداعاڭ سونداي ۇلكەن جۇمىستاردى تىندىرىپ جۇرسە دە اعاعا دەگەن ءىلتيپاتى مەن ىنىگە دەگەن ىزەتىنەن ايىرىلمايتىن جىبەك مىنەزدى جان ەدى. قالىڭ ەلى، قازاعى باردا ول كىسى ماڭگى ولمەيدى، بۇگىنگى شارا ديداحمەت ءاشىمحانۇلىنىڭ ەكىنشى ءومىرىنىڭ باستالعانىن دالەلدەپ وتىر، – دەدى جاقسىلىق ومار.
كونفەرەنتسياعا استانادان ارنايى كەلگەن پرەزيدەنت جانىنداعى ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ەرلان قارين جازۋشىنىڭ ەلدەن ەرەكشە تۇستارىن تىلگە تيەك ەتسە، تۇركىستان قالاسىنان كەلگەن ديداعاڭنىڭ سىرلاس-دوسى، ا.ياسساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «تۇركولوگيا» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى قۇلبەك ەركوبەك «ۇلتتىق رۋح جارشىسى» اتتى بايانداما جاساپ، جان دوسى تۋرالى قۇندى ەستەلىكتەر ايتقاندا ءوزىنىڭ دە، تىڭدارماننىڭ دا جانارىنا ەرىكسىز جاس ءۇيىرىلدى. شاكەرىم اتىنداعى سمۋ-دىڭ قازاق ءتىلى جانە ادەبيەت كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى ايمان اقتانوۆا «ديداحمەت ءاشىمحانۇلى – قازىرگى قازاق پروزاسىنىڭ كورنەكتى وكىلى» اتتى بايانداما جاساپ، قالامگەردىڭ شىعارمالارىنا كەڭىنەن توقتالىپ، تالداۋ جاساسا، جازۋشى الىبەك قاڭتارباەۆ بالا كۇندەرىنەن ەستەلىك ايتتى. س.امانجولوۆ اتىنداعى شقمۋ-دىڭ قازاق ءتىلى جانە ادەبيەت كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى گاۋحار راحىمباەۆا «ديداحمەت ءاشىمحانۇلى شىعارمالارىنىڭ ۇلتتىق يدەياسى» تاقىرىبىندا بايانداما جاساپ، قالامگەردىڭ ەڭ سوڭعى جازعان «جىندى جەل» اتتى شىعارماسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە توقتالدى. جيىن سوڭىندا بۇل شارانى ءداستۇرلى تۇردە وتكىزىپ تۇرۋ قاجەتتىلىگى ايتىلدى. شارا ستۋدەنتتەردىڭ دايىنداعان جازۋشىنى ەسكە الۋعا ارنالعان ادەبي-سازدى كەشىمەن تۇيىندەلدى.

مۇراتحان كەنجەحانۇلى

didar-gazeti.kz

Related Articles

  • اتتىعا جول، اۋىزدىعا ءسوز بەرمەگەن تۇرىم باتىر

    ءار داۋىردە حالىقتىڭ پانا تۇتار، قورمال سانار قۇرمەتتى ازاماتتارى بولادى، سولاردىڭ ءبىرى زامانى اتتىعا جول، اۋىزدىعا ءسوز بەرمەيتىن، باتىرلىعىمەن حالقى جاقتا تۇرىپ، مىناۋ ورتاسى مەن مەكەنىن قورعاۋ جولىندا سىرت جاۋعا سەس بولىپ كەلگەن تۇرىم باتىردى تۋعان حالقى ماڭگى ۇماتپايدى. تۇرىم بالا كۇنىنەن بالۋاندىعىمەن، قامشىگەرلىگىمەن اتى شىققان، ەسەيىپ ات جالىن تارتىپ مىنە كوز الارتقان جاۋلارىنىڭ بەتىن قايتارىپ كوزگە تۇسكەندىكتەن «بۇل وڭىردە تۇرىم بار» دەپ سىرت جاۋلار اتتاپ باسپايتىن بولعان. تۇرىم ءومىرىنىڭ سوڭىندا زيراتىن قازىپ، قابىرىن تۇرعىزىپ قويىپ قاجىلىق ساپارعا اتتانىپ، قايتارىندا بۇگىنگى سەمەي ءوڭىرى ماڭىنا كەلگەندە تۇيىقسىز دۇنيە سالىپ، جول جولداستارى سۇيەكتە بۇزباي سارتەرەكتەگى ءوزى ازىرلەپ كەتكەن قابىرعا جەتكىزىپ، ەل، جۇرتىنا تابىس ەتىدى. يتەلى رۋىنىڭ ءبىر مۇنشا اتاسى اجى گۇڭ بولىپ

  • «سەن ەسىركە، تىنىش ۇيىقتات، باق سوزىمە!» /اباي/

    «سەن ەسىركە، تىنىش ۇيىقتات، باق سوزىمە!» /اباي/

    ءبىزدىڭ قازاقتا «مالعا دوستىڭ مالدان باسقا مۇڭى جوق» – «مالدان بوعى عانا بوتەن» تالاي جارىمەس ابايدىڭ اتىنا نەشە ءتۇرلى ءسوز ايتقان. ونىڭ ىشىندە ساۋداگەر عانا ەمەس، ءوزىن ء“سوز ۇستاعان”، “ەل ۇستاعان” سانايتىندار دا بولدى. بۇلارعا ابايدىڭ ءوزى جاۋاپ بەرىپ كەتكەن: «تىنىش ۇيىقتات، سەن ەسىركە، باق سوزىمە!». ال، اناۋ جىگىت «مالدىڭ بۋىمەن» نەگىزگى ويىن دۇرىس جەتكىزە الماعان سياقتى. ول، «قۇنەكەڭ مالىن شىعىنداپ، ابايدى وقىتىپ، جاعداي جاساماعاندا قالاي بولار ەدى… ءبىز دە سول قۇنەكەڭ سياقتىمىز…» دەگەندى ايتپاقشى بولدى – اۋ دەيمىن… قۇنەكەڭ قايدا، سەن قايدا… «قۋاتى كۇشتى نۇرلى ءسوز، قۋاتىن بىلگەن ابايلار…» – دەيدى اباي. ءسوزدىڭ قۋاتىن بىلمەگەن وتە قيىن، كۇيىپ قالۋىڭ مۇمكىن… وسى ارادا بريتانيانىڭ پرەمەر – ءمينيسترى بولعان بەندجامين ديزراەليدىڭ

  • عالىم بوقاش مەرەيلى 50 جاستا

    عالىم بوقاش مەرەيلى 50 جاستا

    Altyn Magauina بۇگىن اتامىزدىڭ ەڭ جاقىن شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى، ءبىزدىڭ باۋىرىمىز، قازاقتىڭ ماقتان تۇتاتىن جاستارىنىڭ ءبىرى عالىم بوقاش مەرەيلى 50 جاسقا تولىپ وتىر. ءبىز ءۇشىن بۇل كۇن – جاي عانا عالىمنىڭ تۋعان كۇن ەمەس، بۇل – ونىڭ جارتى عاسىرلىق ونەگەلى ءومىر جولىنىڭ، ادال ەڭبەگىنىڭ، بيىك پاراسات پەن ادامگەرشىلىگىنىڭ مەرەكەسى. ءبىز عالىمدى تەك تەرەڭ ءبىلىمى ءۇشىن ەمەس، ۇلكەن جۇرەگى ءۇشىن قادىرلەيمىز. عالىمنىڭ الەمنىڭ ەڭ بەدەلدى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى – وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىم الىپ، “ازاتتىق راديوسىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ، بۇگىندە امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتىندە ابىرويلى جۇمىس اتقارىپ جۇرگەنى ونىڭ تاباندىلىعىنىڭ، بىلىمگە قۇشتارلىعىنىڭ جانە ەڭبەكقورلىعىنىڭ ايقىن كورىنىسى. الايدا ادامنىڭ شىنايى باعاسى ونىڭ قىزمەتىمەن نەمەسە جەتكەن جەتىستىكتەرىمەن عانا ولشەنبەسە كەرەك. ادامنىڭ قادىرى ونىڭ جۇرەگىندە،

  • كوكباي اتا شىعارمالارى – قازاقتىڭ وركەنيەتتىك ورەسىنىڭ ايعاعى

    كوكباي اتا شىعارمالارى – قازاقتىڭ وركەنيەتتىك ورەسىنىڭ ايعاعى

    ادامنىڭ ءبارى بىردەي ەمەس. اقىل-ويى ەركىن، ءماندى، قۇندى دۇنيەلەر تۋعىزا الاتىن، جاسامپازدىق قۋاتى زور ادامدار بولادى. سول سياقتى وركەنيەتتىك الەۋەتى (پوتەنتسيالى) زور حالىقتار بولادى. ونداي قاسيەت وزىندىك قۇندىلىقتار جۇيەتىن جاساي الاتىن، ەشكىمگە ۇقسامايتىن، تەرەڭ تامىرلى رۋحانياتى بار حالىقتاردا بولادى. قازاقتىڭ بۇكىل تاريحى مەن مادەنيەتى ءبىزدىڭ سونداي حالىقتار ساناتىنا جاتاتىنىمىزدىڭ ايعاعى. سونداي ايعاق ابايدىڭ اقىندىق مەكتەبىنىڭ كورنەكتى وكىلى كوكباي جاناتايۇلى شىعارماشىلىعىندا مولىنان تابىلادى… كەشە سەمەي قالاسىنداعى ابايدىڭ قورىق- مۋزەيىندە كوكباي جاناتايۇلىنىڭ 165 جىلدىعىنا ارنالعان “ابايدان ساباق الدىم بالا جاستان” اتتى ادەبي كەش ءوتتى. زال بەلگىلى ابايتانۋشى، پروفەسسور جاندوس اۋباكىردىڭ تاعىلىمى مول، اسەرلى بايانداماسىن ەرەكشە ىنتامەن تىڭدادى. سپيكەردى تىڭداپ وتىرىپ: ء“بىز كوكبايدى ءتىپتى بىلمەيمىز دەۋگە بولعانداي ەكەن عوي… كەيدە ءتىپتى جەڭىل، ءۇستىرت

  • عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    ەكى مىڭىنشى جىلداردىڭ باسىندا قازاق رۋحانياتىندا ەرەكشە باسىلىمدار بولدى. اتاپ ايتساق، اتىراۋ شارىندە شىققان «التىن وردا» گازەتى بولسا، ودان كەيىنگىسى الماتى قالاسىندا شىعىپ تۇرعان «جاس قازاق»، سونداي-اق «شەتەل ادەبيەتى» سىندى گازەتتەر ەدى. «التىن وردا» گازەتىنە مەيىرحان اقداۋلەتۇلى، ال قالعان ەكەۋىنە تالعات ەشەن مەن ارداق نۇرعازى ىسپەتتى قازاقتىڭ ينتەللەكتۋال ازاماتتارى باس رەداكتور بولعان ەدى. ءبارى  دە ەسىمدەرى ەلگە ءمالىم، عاجايىپ اقىندار. باز بىرەۋلەردىڭ: «جۋرناليست بولماسا، اقىن ەشقاشان جارىتىپ گازەت شىعارا المايدى»، – دەگەن سىپسىڭ سوزدەرىنىڭ اۋىزىنا قۇم قۇيىپ، الگى اپەرباقان تۇسىنىكتىڭ اياعىن كوكتەن كەلتىرگەن دە وسى تالانتتى قالامگەرلەر بولدى.  «ادەبيەت پورتالى» «ۋاقىت پەن كەڭىستىك…» ايدارىمەن  تەك اتالعان وسى باسىلىمدار عانا ەمەس، جاڭا عاسىردىڭ باسىندا قازاق باسپاسوزىندە جارىق كورگەن نەبىر جىلىكتى جازبالار مەن تانىمدىق

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: