|  | 

تۇلعالار

التاي جۇرتى ارداقتى جازۋشىسىن ەسكە الدى

التاي جۇرتى ارداقتى جازۋشىسىن ەسكە الدى

وسكەمەندەگى س.امانجولوۆ اتىنداعى شقمۋ-دا حالىقارالىق «الاش» ادەبي سىيلىعىنىڭ لاۋرەاتى، قازاقستاننىڭ ەڭبەك سىڭىرگەن قايراتكەرى، جازۋشى، جەرلەسىمىز ديداحمەت ءاشىمحانۇلىنا ارنالعان «بۇگىنگى قازاق ادەبيەتى جانە ديداحمەت ءاشىمحانۇلى» اتتى رەسپۋبليكالىق عىلىمي-تاجىريبەلىك كونفەرەنتسيا ءوتتى. شاراعا وبلىس اكىمىنىڭ ورىنباسارى جاقسىلىق ومار قاتىستى. 
شارا بارىسىندا اتالمىش ءبىلىم ورداسىنىڭ №9 وقۋ عيماراتىندا ديداحمەت ءاشىمحانۇلى اتىنداعى ءباسپاسوز ورتالىعى اشىلدى.
– قاراپ وتىرساق، كاتونقاراعاي جەرىنەن جەزتاڭداي ءانشى، داۋلەسكەر كۇيشى شىقتى دەگەندى كوپ ەستىمەيمىز، ەسەسىنە ورالحان بوكەي، قاليحان ىسقاق، ديداحمەت ءاشىمحانۇلى، الىبەك اسقار سىندى كەرەمەت ءسوز زەرگەرلەرىن دۇنيەگە اكەلگەن كيەلى التىن بەسىك. جاستارعا ۇلگى-ونەگە بولارلىق وسىنداي شارانى ۇيىمداستىرىپ وتىرعان س.امانجولوۆ اتىنداعى شقمۋ-دىڭ ۇجىمىنا، وبلىستىق ءبىلىم باسقارماسىنا ۇلكەن راقمەت. وزدەرىڭىز جاقسى بىلەتىن ديداحمەت التايدىڭ مۇڭىن مۇڭداپ، ادەبيەتتىڭ جوعىن جوقتاپ جۇرەتىن ابزال اعا ەدى. قالامىنىڭ قارىمدى، تولىسقان شاعىندا ومىردەن ەرتە قايتسا دا، قازاق ادەبيەتىنە كوپ دۇنيە قالدىرا الدى. ديداعاڭ سونداي ۇلكەن جۇمىستاردى تىندىرىپ جۇرسە دە اعاعا دەگەن ءىلتيپاتى مەن ىنىگە دەگەن ىزەتىنەن ايىرىلمايتىن جىبەك مىنەزدى جان ەدى. قالىڭ ەلى، قازاعى باردا ول كىسى ماڭگى ولمەيدى، بۇگىنگى شارا ديداحمەت ءاشىمحانۇلىنىڭ ەكىنشى ءومىرىنىڭ باستالعانىن دالەلدەپ وتىر، – دەدى جاقسىلىق ومار.
كونفەرەنتسياعا استانادان ارنايى كەلگەن پرەزيدەنت جانىنداعى ستراتەگيالىق زەرتتەۋلەر ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى ەرلان قارين جازۋشىنىڭ ەلدەن ەرەكشە تۇستارىن تىلگە تيەك ەتسە، تۇركىستان قالاسىنان كەلگەن ديداعاڭنىڭ سىرلاس-دوسى، ا.ياسساۋي اتىنداعى حالىقارالىق قازاق-تۇرىك ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ «تۇركولوگيا» عىلىمي-زەرتتەۋ ينستيتۋتىنىڭ ديرەكتورى قۇلبەك ەركوبەك «ۇلتتىق رۋح جارشىسى» اتتى بايانداما جاساپ، جان دوسى تۋرالى قۇندى ەستەلىكتەر ايتقاندا ءوزىنىڭ دە، تىڭدارماننىڭ دا جانارىنا ەرىكسىز جاس ءۇيىرىلدى. شاكەرىم اتىنداعى سمۋ-دىڭ قازاق ءتىلى جانە ادەبيەت كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى ايمان اقتانوۆا «ديداحمەت ءاشىمحانۇلى – قازىرگى قازاق پروزاسىنىڭ كورنەكتى وكىلى» اتتى بايانداما جاساپ، قالامگەردىڭ شىعارمالارىنا كەڭىنەن توقتالىپ، تالداۋ جاساسا، جازۋشى الىبەك قاڭتارباەۆ بالا كۇندەرىنەن ەستەلىك ايتتى. س.امانجولوۆ اتىنداعى شقمۋ-دىڭ قازاق ءتىلى جانە ادەبيەت كافەدراسىنىڭ دوتسەنتى گاۋحار راحىمباەۆا «ديداحمەت ءاشىمحانۇلى شىعارمالارىنىڭ ۇلتتىق يدەياسى» تاقىرىبىندا بايانداما جاساپ، قالامگەردىڭ ەڭ سوڭعى جازعان «جىندى جەل» اتتى شىعارماسىنىڭ ەرەكشەلىكتەرىنە توقتالدى. جيىن سوڭىندا بۇل شارانى ءداستۇرلى تۇردە وتكىزىپ تۇرۋ قاجەتتىلىگى ايتىلدى. شارا ستۋدەنتتەردىڭ دايىنداعان جازۋشىنى ەسكە الۋعا ارنالعان ادەبي-سازدى كەشىمەن تۇيىندەلدى.

مۇراتحان كەنجەحانۇلى

didar-gazeti.kz

Related Articles

  • عالىم بوقاش مەرەيلى 50 جاستا

    عالىم بوقاش مەرەيلى 50 جاستا

    Altyn Magauina بۇگىن اتامىزدىڭ ەڭ جاقىن شاكىرتتەرىنىڭ ءبىرى، ءبىزدىڭ باۋىرىمىز، قازاقتىڭ ماقتان تۇتاتىن جاستارىنىڭ ءبىرى عالىم بوقاش مەرەيلى 50 جاسقا تولىپ وتىر. ءبىز ءۇشىن بۇل كۇن – جاي عانا عالىمنىڭ تۋعان كۇن ەمەس، بۇل – ونىڭ جارتى عاسىرلىق ونەگەلى ءومىر جولىنىڭ، ادال ەڭبەگىنىڭ، بيىك پاراسات پەن ادامگەرشىلىگىنىڭ مەرەكەسى. ءبىز عالىمدى تەك تەرەڭ ءبىلىمى ءۇشىن ەمەس، ۇلكەن جۇرەگى ءۇشىن قادىرلەيمىز. عالىمنىڭ الەمنىڭ ەڭ بەدەلدى وقۋ ورىندارىنىڭ ءبىرى – وكسفورد ۋنيۆەرسيتەتىندە ءبىلىم الىپ، “ازاتتىق راديوسىندا جەمىستى ەڭبەك ەتىپ، بۇگىندە امەريكا قۇراما شتاتتارىنىڭ مەملەكەتتىك قىزمەتىندە ابىرويلى جۇمىس اتقارىپ جۇرگەنى ونىڭ تاباندىلىعىنىڭ، بىلىمگە قۇشتارلىعىنىڭ جانە ەڭبەكقورلىعىنىڭ ايقىن كورىنىسى. الايدا ادامنىڭ شىنايى باعاسى ونىڭ قىزمەتىمەن نەمەسە جەتكەن جەتىستىكتەرىمەن عانا ولشەنبەسە كەرەك. ادامنىڭ قادىرى ونىڭ جۇرەگىندە،

  • كوكباي اتا شىعارمالارى – قازاقتىڭ وركەنيەتتىك ورەسىنىڭ ايعاعى

    كوكباي اتا شىعارمالارى – قازاقتىڭ وركەنيەتتىك ورەسىنىڭ ايعاعى

    ادامنىڭ ءبارى بىردەي ەمەس. اقىل-ويى ەركىن، ءماندى، قۇندى دۇنيەلەر تۋعىزا الاتىن، جاسامپازدىق قۋاتى زور ادامدار بولادى. سول سياقتى وركەنيەتتىك الەۋەتى (پوتەنتسيالى) زور حالىقتار بولادى. ونداي قاسيەت وزىندىك قۇندىلىقتار جۇيەتىن جاساي الاتىن، ەشكىمگە ۇقسامايتىن، تەرەڭ تامىرلى رۋحانياتى بار حالىقتاردا بولادى. قازاقتىڭ بۇكىل تاريحى مەن مادەنيەتى ءبىزدىڭ سونداي حالىقتار ساناتىنا جاتاتىنىمىزدىڭ ايعاعى. سونداي ايعاق ابايدىڭ اقىندىق مەكتەبىنىڭ كورنەكتى وكىلى كوكباي جاناتايۇلى شىعارماشىلىعىندا مولىنان تابىلادى… كەشە سەمەي قالاسىنداعى ابايدىڭ قورىق- مۋزەيىندە كوكباي جاناتايۇلىنىڭ 165 جىلدىعىنا ارنالعان “ابايدان ساباق الدىم بالا جاستان” اتتى ادەبي كەش ءوتتى. زال بەلگىلى ابايتانۋشى، پروفەسسور جاندوس اۋباكىردىڭ تاعىلىمى مول، اسەرلى بايانداماسىن ەرەكشە ىنتامەن تىڭدادى. سپيكەردى تىڭداپ وتىرىپ: ء“بىز كوكبايدى ءتىپتى بىلمەيمىز دەۋگە بولعانداي ەكەن عوي… كەيدە ءتىپتى جەڭىل، ءۇستىرت

  • عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    ەكى مىڭىنشى جىلداردىڭ باسىندا قازاق رۋحانياتىندا ەرەكشە باسىلىمدار بولدى. اتاپ ايتساق، اتىراۋ شارىندە شىققان «التىن وردا» گازەتى بولسا، ودان كەيىنگىسى الماتى قالاسىندا شىعىپ تۇرعان «جاس قازاق»، سونداي-اق «شەتەل ادەبيەتى» سىندى گازەتتەر ەدى. «التىن وردا» گازەتىنە مەيىرحان اقداۋلەتۇلى، ال قالعان ەكەۋىنە تالعات ەشەن مەن ارداق نۇرعازى ىسپەتتى قازاقتىڭ ينتەللەكتۋال ازاماتتارى باس رەداكتور بولعان ەدى. ءبارى  دە ەسىمدەرى ەلگە ءمالىم، عاجايىپ اقىندار. باز بىرەۋلەردىڭ: «جۋرناليست بولماسا، اقىن ەشقاشان جارىتىپ گازەت شىعارا المايدى»، – دەگەن سىپسىڭ سوزدەرىنىڭ اۋىزىنا قۇم قۇيىپ، الگى اپەرباقان تۇسىنىكتىڭ اياعىن كوكتەن كەلتىرگەن دە وسى تالانتتى قالامگەرلەر بولدى.  «ادەبيەت پورتالى» «ۋاقىت پەن كەڭىستىك…» ايدارىمەن  تەك اتالعان وسى باسىلىمدار عانا ەمەس، جاڭا عاسىردىڭ باسىندا قازاق باسپاسوزىندە جارىق كورگەن نەبىر جىلىكتى جازبالار مەن تانىمدىق

  • ەل قورعانى – المات ساردار

    ەل قورعانى – المات ساردار

    ساردار المات توبابەرگەنۇلى – ءوز داۋىرىندە ەل باسقارعان، بەدەلدى تۇلعالاردىڭ ءبىرى بولعان. ول ىرعىزدا بولىس قىزمەتىن اتقارىپ، حالىق اراسىندا سىيلى ادام رەتىندە تانىلعان. المات توبابەرگەنۇلىنىڭ ەرلىك پەن ەلدىك توعىسقان دارا جولىن كەيىن بالالارى سامىرات پەن تورەمۇراتتا جالعىستىردى. ال ونىڭ شوبەرەسى عالىمجان ءابدىسالاموۆ ەۋروپا مەن ورتا ازياعا تانىمال قازاقتان شىققان تۇڭعىش سكريپكاشى بولعان. ءحىح عاسىردىڭ باسىندا دۇنيەگە كەلىپ، سول عاسىردىڭ سوڭعى ون جىلدىعىندا ومىردەن وتكەن المات توبابەرگەنۇلى باسىنداعى بيلىگى مەن بەدەلىن ەلىنىڭ يگىلىگىنە، جۇرتىنىڭ تۇرمىس-تىرشىلىگىنە ارنالعان ءوز زامانىنىڭ ايتۋلى تۇلعالارىنىڭ ءبىرى ەدى.  «ارجاعى دا اتاقتى ەر…» تاعى ءبىر ءجۇز جىل ءارى جىلجىپ، ءحVىىى عاسىر تاريحىن پاراقتاساق، ول كەزەڭدە ەل باسىنان وتكەن قايعىلى وقيعالار كوپ بولعانىن كورەمىز، «اقتابان شۇبىرىندى، القاكول سۇلاما» حالقىمىزدى

  • 14 ناۋرىز – ماتەماتيكتەر كۇنى

    14 ناۋرىز – ماتەماتيكتەر كۇنى

    كافەدرا پروفەسسورى ماتەماتيكتەر كۇنىنە ارنالعان «تاڭعى Studio» تاڭعى شوۋىندا 15 ناۋرىز، 2025 14 ناۋرىز – ماتەماتيكتەر كۇنىنە وراي «تاڭعى Studio» تاڭعى شوۋىنىڭ قوناعى بەلگىلى عالىمدار: فيزيكا-ماتەماتيكا عىلىمدارىنىڭ دوكتورى، پروفەسسور قانگۋجين بالتابەك ەسماتۇلى مەن PhD-دوكتور جۇماباي ءمادىبايۇلى بولدى. ەفيردە ولار ماتەماتيكانىڭ ماڭىزدىلىعىن، مەرەكەنىڭ تاريحىن، قازاق ماتەماتيكتەرىنىڭ عىلىمنىڭ دامۋىنا قوسقان ۇلەسىن تالقىلادى. پروفەسسور بالتابەك ەسماتۇلى ماتەماتيكانىڭ عىلىمداردىڭ پاتشايىمى سانالاتىندىعىنا توقتالدى. ول ءبىر جاعىنان عىلىمي ءبىلىمنىڭ شىڭىندا تۇرسا، ەكىنشى جاعىنان باسقا پاندەردىڭ دامۋىنا نەگىز بولاتىن كومەكشى عىلىم ەكەنىن اتاپ كورسەتتى. عالىم شەكسىزدىك پەن ماتەماتيكالىق ەسەپتەۋلەردىڭ دالدىگىن بىلدىرەتىن π سانىنىڭ شىعۋ تاريحىنا دا توقتالدى. دوكتور جۇماباي ءمادىبايۇلى بۇل كۇننىڭ 1988 جىلدان باستاپ «π سانى كۇنى» (π – يرراتسيونال سان، شامامەن 3,14142… تەڭ) رەتىندە تويلانا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: