قىتاي ء“بىر بالا ساياساتىن” توقتاتتى

| Oct 29, 2015

كورنەكى سۋرەت

قىتايدىڭ كوممۋنيستىك پارتياسى بەيسەنبى كۇنى ء“بىر وتباسىعا – ءبىر بالا” ساياساتىن توقتاتۋ تۋرالى شەشىم شىعاردى. بۇدان بىلاي ءار قىتاي وتباسى ەكى بالا وسىرە الادى.

“سينحۋا” اگەنتتىگى تاراتقان حابارعا سايكەس، ونداعان جىلعا سوزىلعان قىتايداعى ء“بىر بالا ساياساتى” جويىلماقشى. قىتايدىڭ كوممۋنيستىك پارتياسى ەلدەگى بارلىق ەرلى-زايىپتىعا ەندىگارى ەكى بالادان وسىرۋگە رۇقسات بەردى.

بۇعان دەيىن 2013 جىلى قىتاي ۇكىمەتى ء“بىر بالا ساياساتىن” وڭايلاتىپ، ميلليونداعان وتباسىعا ارنايى شارتپەن ەكى بالا وسىرۋگە مۇمكىندىك جاساعان. 1979 جىلى قابىلدانعان ء“بىر بالا ساياساتىن” قولدانۋ ارقىلى قىتاي بيلىگى حالىق سانىنىڭ تەز ءوسۋىن باياۋلاتپاقشى بولعان. بىراق بۇل ساياساتتىڭ سوڭى ەل تۇرعىندارىنىڭ ىشىندە قارت ادامداردىڭ ۇلەس سالماعىنىڭ ارتۋىنا سوقتىرعان.

رافسانجاني: 1980-جىلدارى ۇرەي قارۋى جايلى ويلاندىق

يراننىڭ ەكس-پرەزيدەنتى اكبار حاشەمي رافسانجاني.

يران 1980-جىلدارى يراكپەن سوعىسقان كەزدە يادرولىق ۇرەي تۋدىراتىن قارۋ جاساۋدى قاراستىرعان. بۇل تۋرالى ەلدىڭ بۇرىنعى پرەزيدەنتى اكبار حاشەمي ءرافسانجانيدىڭ سوزىنە سىلتەپ ءباسپاسوز قۇرالدارى حابارلادى.

يراننىڭ Nuclear Hope جۋرنالىنا سۇحباتىندا رافسانجاني ەل بيلىگى يادرولىق باعدارلامانىڭ باس كەزىندە يادرولىق ۇرەي قۇرالىن جاساۋدى قاراستىرعانى جايلى ايتقان. ونىڭ سوزىنشە، بۇل يدەيا ىسكە اسپاعان.

«ءبىز ەندى باستاعان كەزدە سوعىس جاعدايىندا ەدىك جانە جاۋ يادرولىق قارۋ قولدانا قالعان كۇنگە دايىن بولعىمىز كەلگەن. ءبىز سول كەزدە وسىلاي ويلادىق، بىراق ول نيەت ىسكە اسقان جوق» دەگەن رافسانجاني يراننىڭ IRNA مەملەكەتتىك اگەنتتىگىنە قازاننىڭ 27-ءسى كۇنى بەرگەن سۇحباتىندا.

قازىرگى كەزدە يران الەمدىك دەرجاۆالارمەن بيىل شىلدەدە قول قويعان كەلىسىمدى جۇزەگە اسىرۋعا كىرىستى. بۇل كەلىسىمنىڭ ماقساتى – تەگەران يادرولىق باعدارلاماسى ارقىلى جويقىن قارۋعا يە بولعىسى كەلەدى دەگەن باتىستىڭ قاۋپىن سەيىلتۋدى كوزدەيدى. ءبىرتالاي ۋاقىتقا سوزىلعان كەلىسسوزدەر بارىسىندا يران ءوزىنىڭ يادرولىق باعدارلاماسى تەك قانا بەيبىت ماقساتقا ارنالعانى جايلى ايتىپ كەلگەن.

«ءبىزدىڭ دوكترينامىزدىڭ نەگىزى ءاردايىم بەيبىت ماقساتتاردى عانا كوزدەيتىن، بىراق قاۋىپ ءتونۋى مۇمكىن دەگەن وي باسقا جولدى تاڭداۋعا دايىن بولۋدى جادىمىزدان شىعارمادى» دەگەن رافسانجاني.

1980 جىلدان 1988 جىلعا دەيىن يران پارلامەنتىنىڭ سپيكەرى بولعان اكبار حاشەمي رافسانجاني 1989 جىلدان 1997 جىلعا دەيىن يران پرەزيدەنتى قىزمەتىن اتقارعان.

ازاتتىق راديوسى

سي ءتسزينپيننىڭ قىتاي اسكەري باسشىلىعىن “تازالاۋى” نەنى بىلدىرەدى؟

kerey.kz

ريد ستەنديش رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين (وڭ جاقتا) ەلگە ساپارمەن كەلگەن قىتاي گەنەرالى چجان يۋسيامەن قول الىسىپ تۇر. 2017 جىل. وتكەن اپتانىڭ اياعىندا قىتايدىڭ ورتالىق اسكەري كوميسسياسى توراعاسىنىڭ ورىنباسارى قىزمەتىنەن ءارى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسى ساياسي بيۋروسىنىڭ مۇشەلىگىنەن بوساتىلدى. اسكەري باسشىلىقتاعى مۇنداي جوعارى شەندى تۇلعانىڭ ورنىنان الىنۋى پەكيننىڭ تايۆانعا قاتىستى جوسپارىنا، اقش-پەن باسەكەسىنە جانە ايماقتاعى تۇراقتى ويىنشى رەتىندەگى رولىنە قاتىستى بىرقاتار سۇراق تۋعىزىپ وتىر. 24 قاڭتار كۇنى پەكين قىزمەتتەن بوساتىلعان گەنەرال چجان يۋسيا (قىتاي باسشىسى سي ءتسزينپيننىڭ كوپ جىلدان بەرگى سەنىمدى سەرىگى بولعان) تەرگەۋگە الىندى دەپ حابارلادى. توسىن شەشىمنەن كەيىن سي تسزينپين اسكەري باسشىلىق شىڭىندا جالعىز ءوزى قالدى. قىتايدى زەرتتەۋشى ساراپشىلار مۇنىڭ بيلىك ساباقتاستىعىنا ەلەۋلى سالدارى بولادى دەيدى. ال پەكيننىڭ سەرىكتەستەرى
Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعى

kerey.kz

شۆەتسيا مەن دانيا ۋكرايناعا ارناپ بريتان-شۆەد وندىرىسىندەگى زاماناۋي Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىلارىن ساتىپ الۋعا بىرىگىپ كىرىستى. كەشەن اسىرەسە جاقىن قاشىقتىقتا ۇشاتىن يراندىق «شاحەد» دروندارىنا قارسى ەڭ ءتيىمدى قارۋدىڭ ءبىرى. قازىرگى ۋاقىتتا Tridon Mk2 ءوز كلاسىنداعى ەڭ وزىق اۋە شابۋىلىنا قارسى جۇيە سانالادى. Tridon Mk2 زەنيتتىك قوندىرعىسىنىڭ باستى ەرەكشەلىگى اتىس قارقىنى. ول مينۋتىنا 300 وققا دەيىن جاۋدىرا الادى. وسىلايشا اۋە كەڭىستىگىنە ەنەتىن شاعىن درونداردىڭ كوزىن جىلدام ءارى ءدال جويۋعا مۇمكىندىك تۋادى. تاعى ءبىر ارتىقشىلىعى اتىلاتىن 40-مم سناريادتاردىڭ قۇنى نەبارى 27 دوللاردى قۇرايدى. ەكونوميكالىق تۇرعىدان ءتيىمدى ەكەنىن دالەلدەيدى. قارۋ-جاراق سالاسىنداعى ماماندار ۋكرايناداعى اسكەري قاقتىعىستاردى ەسكەرە وتىرىپ، ارزان ءارى ءتيىمدى اۋە قورعانىسى قارۋىنا سۇرانىس جوعارى ەكەنىن ايتادى. Tridon Mk2 جۇيەسىندە قولدانىلاتىن ارنايى بريتاندىق
كەلەشەكتە قاي سالالاردى دامىتۋ كەرەك؟

kerey.kz

ينۆەستوردان ارتىق قاتاڭ رەاليست جوق قوي. ول سالعان اقشاسى وزىنە ەسەلەپ قايتۋى ءۇشىن تەك پەرسپەكتيۆاسى مول، كەلەشەگى جارقىن سالالاردى تاڭدايدى. JPMorganChase اقش-تاعى، الەمدەگى ەڭ ءىرى بانكتىڭ ءبىرى رەتىندە الداعى 10 جىلدا 1,5 ترلن دوللار ينۆەستيتسيا قۇياتىنىن قاراشا ايىندا جاريالادى. ءسويتىپ، نەگىزگى 4 باعىتتى تاڭداعان. ولار ارى قاراي 27 سالاعا بولىنەدى: – وزىق تەحنولوگيا: روبوتوتەحنيكا، فارماكولوگيا، اسا ماڭىزدى مينەرالدار – قورعانىس، اەروعارىش ءوندىرىسى: بايلانىستىڭ جاڭا بۋىنى، مۇلدە جاڭا دروندار – ەنەرگەتيكالىق تاۋەلسىزدىك: كۇن، اتوم، جاڭا باتارەيالار – ستراتەگيالىق تەحنولوگيا: جي، كيبەرقاۋىپسىزدىك، كۆانتتىق ەسەپتەۋ ارعى جاعىنداعى 27 سالانى وقىساڭ، مىنا بانك الەمدىك سوعىسقا دايىندالىپ جاتقان سياقتى كورىنەدى. سەبەبى گيپەردىبىستاعى راكەتا، 6G بايلانىس، عارىش، ادامسىز تەحنولوگيا دەپ كەتە بەرەدى. ەنەرگيا كوزدەرىنىڭ ءتۇر-ءتۇرى. ەكىنشى
زەلەنسكي ۋيتكوفف جانە كۋشنەرمەن “مازمۇندى اڭگىمە” بولعانىن ايتتى

kerey.kz

ۆلاديمير زەلەنسكي ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي اقش پرەزيدەنتىنىڭ ارنايى ۋاكىلى ستيۆ ۋيتكوفف جانە ترامپتىڭ كۇيەۋبالاسى دجارەد كۋشنەرمەن تەلەفونمەن ء“ماندى ءارى كونسترۋكتيۆتى” اڭگىمەلەسكەنىن حابارلادى. ۋيتكوفف پەن كۋشنەر 2 جەلتوقساندا ماسكەۋدە رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن كەزدەسكەن. ء“بىز كوپتەگەن اسپەكتىگە نازار اۋداردىق جانە قانتوگىستى توقتاتىپ، رەسەيدىڭ ءۇشىنشى رەت باسىپ كىرۋ قاۋپىن جويۋعا كەپىلدىك بەرەتىن ماڭىزدى جايتتاردى، سونىمەن بىرگە رەسەيدىڭ وتكەن جولعىداي ۋادەسىن ورىنداماۋ قاۋپى سياقتى نارسەلەردى تالقىلادىق” دەدى زەلەنسكي. اڭگىمەگە سونىمەن بىرگە قازىر اقش-تا جۇرگەن ۋكراينا ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك جانە قورعانىس كەڭەسىنىڭ حاتشىسى رۋستەم ۋمەروۆ، قارۋلى شتابتىڭ باستىعى اندرەي گناتوۆ قاتىسقان. Axios دەرەگىنشە، اڭگىمە ەكى ساعاتقا سوزىلعان. كەلىسسوزدەردەن حابارى بار دەرەككوزدىڭ ايتۋىنشا، ۋيتكوفف پەن كۋشنەر ەكى جاقتىڭ دا تالاپتارىن جيناپ جاتىر جانە ءپۋتيندى دە، زەلەنسكيدى دە
زەلەنسكيدىڭ “جالعىز سەنەرى ءارى وڭ قولى”. اندرەي ەرماك كىم؟

kerey.kz

رەي فەرلونگ اندرەي ەرماك (سول جاقتا) پەن ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي (وڭ جاقتا). 2019 جىل. اندرەي ەرماك ۇشاقتان تۇسە سالا ءوزىنىڭ باستىعىن قۇشاقتادى. 2019 جىلى قىركۇيەكتە پرەزيدەنت زەلەنسكيمەن جىلى جۇزدەسۋ جاڭادان باستالىپ كەلە جاتقان ساياسي سەرىكتەستىكتىڭ باسى ەدى. بۇل – ەرماكتىڭ رەسەي تۇرمەسىندە وتىرعان 35 ۋكراينالىقتى ماسكەۋدەن الىپ كەلگەن ءساتى. ال 2020 جىلى ەرماك زەلەنسكي اكىمشىلىگىنىڭ باسشىسى بولدى. بىراق ۋكرايناداعى جەمقورلىق شۋىنان كەيىن ونىڭ قىزمەتىنە جۇرتتىڭ نازارى اۋدى. سەبەبى ەرماك ۋكراينا ەنەرگەتيكالىق ينفراقۇرىلىمىنا بولىنگەن قارجى جىمقىرىلعان كوررۋپتسيا سحەماسىندا نەگىزگى رولدە بولعان دەگەن اقپارات تاراعان. بىراق تەرگەۋشىلەر بۇل جايتتىڭ جاي-جاپسارىن تولىق اشقان جوق. ەرماكتىڭ ءوزى ازاتتىقتىڭ ۋكراينا قىزمەتىنىڭ رەسمي ساۋالدارىنا جاۋاپ بەرگەن جوق. سونىمەن زەلەنسكيدىڭ كەڭسەسىن باسقارىپ وتىرعان ەرماك كىم؟ تەلەۆيدەنيەدەن