|  |  | 

جاڭالىقتار ساياسات

ەلباسىنىڭ توراعالىعىمەن قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ وتىرىسى ءوتتى

 

وتىرىستا قازاقستاننىڭ ۇلتتىق قاۋىپسىزدىك ستراتەگياسىنىڭ 2015 جىلعى جۇزەگە اسىرىلۋ بارىسى، سونداي-اق كوشى-قون ساياساتىن جۇرگىزۋ جايى قاراستىرىلدى.

نۇرسۇلتان نازارباەۆ مەملەكەت الەمدىك ەكونوميكالىق داعدارىستىڭ تەرىس ىقپالىنا قاراماستان، موينىنا العان الەۋمەتتىك مىندەتتەمەلەردى مۇلتىكسىز ورىنداپ، قورعانىس قابىلەتتىلىگىنىڭ، قاۋىپسىزدىكتىڭ جانە قۇقىق ءتارتىبىنىڭ قاجەتتى دەڭگەيىن ساقتاپ قالاتىنىن اتاپ ءوتتى.

قازاقستان پرەزيدەنتى ەكونوميكالىق ءوسىمنىڭ قارقىنىن باسەڭدەتەتىن جاھاندىق فاكتورلار ىقپالىن، كورشىلەس وڭىرلەردەگى ءدىني-ەكسترەميستىك جانە تەررورلىق سيپاتتاعى قاتەرلەردىڭ ارتا ءتۇسۋىن ەلەۋلى قاۋىپتەر مەن سىن-قاتەرلەر قاتارىندا اتادى.

مەملەكەت باسشىسى سونداي-اق قالىپتاسقان جاعدايدا داعدارىس قۇبىلىستارىنا لايىقتى تۇردە قارسى تۇرۋ ءۇشىن قازاقستان قوعامىن ۇيىستىرۋدىڭ ماڭىزدىلىعىن اتاپ ءوتتى.

پرەزيدەنتتىڭ كومەكشىسى – قاۋىپسىزدىك كەڭەسىنىڭ حاتشىسى ن.ەرمەكباەۆ ءوز بايانداماسىندا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ 2015 جىلعى جۇمىس قورىتىندىلارىنا باعا بەرۋمەن قاتار، الداعى كەزەڭنىڭ باسىمدىقتارى مەن مىندەتتەرىنە نازار اۋداردى. ول سونداي-اق الەمدەگى ەكونوميكالىق احۋالدىڭ تۇراقسىزدىعى جاعدايىندا ۇكىمەت پەن جەرگىلىكتى اتقارۋشى ورگاندار ەكونوميكانى ءارتاراپتاندىرۋ جانە قازاقستاندىقتاردىڭ تۇرمىس دەڭگەيىن ساقتاۋ جونىندەگى شارالاردى جۇزەگە اسىرىپ جاتقانىن اتاپ ءوتتى.

ن.ەرمەكباەۆ قۇقىق قورعاۋ ورگاندارىنىڭ قىزمەتىن بۇدان ءارى جەتىلدىرۋ، ازاماتتاردىڭ قۇقىقتارىن قورعاۋ جانە قوعامدىق ءتارتىپتى ساقتاۋ باعىتىنداعى  قادامدار تۋرالى اڭگىمەلەدى.

كۇن تارتىبىندەگى ەكىنشى ماسەلە بويىنشا دەنساۋلىق ساقتاۋ جانە الەۋمەتتىك دامۋ ءمينيسترى ت.دۇيسەنوۆا جانە ىشكى ىستەر ءمينيسترى ق.قاسىموۆ ءسوز سويلەدى. كوشى-قون ۇدەرىستەرىن رەتتەۋدىڭ ماڭىزدى ەكى ماقساتى بار ەكەنى اتاپ ءوتىلدى. ءبىر جاعىنان، ەكونوميكالىق ءوسىمدى ىنتالاندىرۋ ءۇشىن ەڭبەك رەسۋرستارىن، سونىڭ ىشىندە قايتا ورالعان قانداستارىمىزدى جانە جوعارى بىلىكتى شەتەلدىك ماماندار لەگىن ەل ىشىنە جۇيەلى تۇردە ورنالاستىرۋ قاجەت. ەكىنشى جاعىنان،  قازاقستانعا حالىقارالىق تەررورلىق توپتاردىڭ يدەولوگتارى مەن ۇگىتشىلەرىنىڭ، قىلمىس الەمى وكىلدەرىنىڭ، زاڭسىز ميگرانتتاردىڭ كەلۋىنە جول بەرۋگە بولمايدى.

وتىرىس بارىسىندا ەلىمىزدە كونستيتۋتسيا بويىنشا قوس ازاماتتىقتىڭ مويىندالمايتىنىن، سوعان بايلانىستى مۇنداي جاعدايلارعا جول بەرمەۋ قاجەت ەكەنى اتاپ ءوتىلدى.

جەر تەلىمدەرىن وزدىگىمەن باسىپ الۋدىڭ، بەكىتىلگەن ەرەجەدەن تىس بەي-بەرەكەت قۇرىلىستاردىڭ جولى كەسىلۋى تيىستىگى دە ايتىلدى.

سونىمەن قاتار ءىس-شاراعا قاتىسۋشىلار ۇيىمداستىرىلعان ىشكى كوشى-قوننىڭ ماڭىزدىلىعىنا نازار اۋداردى. بۇل ازاماتتاردىڭ ەل اۋماعىندا ورنالاسۋداعى تەڭسىزدىگىن جويۋدى، سونداي-اق قازاقستاننىڭ الەۋمەتتىك-ەكونوميكالىق دامۋ ماقساتتارىنا جەتۋدى قامتاماسىز ەتەدى.

قازاقستان پرەزيدەنتى قاۋىپسىزدىك كەڭەسى وتىرىسىنىڭ قورىتىندىسى بويىنشا  ۇكىمەتكە جانە مۇددەلى مەملەكەتتىك ورگاندارعا بىرقاتار تاپسىرما بەرىپ، ولاردىڭ ورىندالۋىن باقىلاۋدى قاۋىپسىزدىك كەڭەسى اپپاراتىنا جۇكتەدى.

اقوردا باسپا ءسوز قىزمەتى

Related Articles

  • اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    قازىرگى اتا زاڭنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى، اكادەميك مايدان سۇلەيمەنوۆ كونستيتۋتسيا رەفورماسىن سىنادى. ول زاڭنىڭ ءماتىنىن شاعىن ءبىر توپ الدەقاشان جازىپ قويعانىن، ال كوميسسيا جاي عانا ماقۇلدايتىنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلمەيدى. بۇل تۋرالى اكادەميك Facebook-تە جازدى: كەيىنگى كەزدە مەنەن كونستيتۋتسيانى تالقىلاپ جاتقاندا، نەگە ءۇنسىز قالعانىمدى ءجيى سۇراپ جاتىر. قىسقا قايىرسام: ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم. ءيا، مەن قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرىمىن. تالقىلاۋ كەزىندە ەكى ماسەلە ءۇشىن كۇرەستىم: كونستيتۋتسيالىق سوتتى ساقتاۋ جانە پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن شەكتەمەۋ. بىراق ەكەۋى دە قابىلدانبادى. سوعان قاراماستان، مەن بۇل كونستيتۋتسيادان ۇيالمايمىن. مەن نازارباەۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ جەكە بيلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كەيىنگى تۇزەتۋلەردەن ۇيالامىن. نازارباەۆتىڭ كەزىندە-اق وسى ماسقارا تۇزەتۋلەردىڭ بارلىعىن تالداپ، كونستيتۋتسيانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزۋ تۋرالى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: