Шортандыда Тәуелсіздіктің 25 жылдығына арналған дүбірлі той өтті

شورتاندىدا تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا ارنالعان ءدۇبىرلى توي ءوتتى

| Mar 31, 2016

اتاجۇرتقا ورالعان اعايىندارمەن ورتاسى تولىپ، ەڭسەسى بيىكتەگەن ەلدى مەكەندەر كوپ اق! سونىڭ ءبىرى اقمولا وبلىسىنىڭ شورتاندى اۋدانى. تاۋەلسىزدىكتىڭ ءتاتتى ءدامىن تاتقان اعايىندار 2016 جىلى 22-ناۋرىزدا تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلدىعىنا ارناپ، قازاقستانعان بۇيداسىن بۇرعان كوشتىڭ 25 جىلدىق قۇرمەتىنە وراي الامان بايگە، كوكپار، تەڭگە ءىلۋ، ايتىس، پالۋاندار سايىسى قاتارلى ۇلتتىق سپورت پەن ويىن تۇرلەرىنەن جارىس ۇيىمداستىردى. شورتاندى اۋدانىندا بيىل 11 مەملەكەتتە 150 جىلدىق مەرەيتويى اتالىپ ءوتىپ جاتقان الاشتىڭ ارداقتى ۇلدارىنىڭ ءبىرى زۋقا باتىر ءسابيتۇلىنىڭ ۇرپاقتارى دا تۇراتىنىن دا اتاپ وتكەن ءجون.

12919158_10154062836744715_1930509920_n ۇلىستىڭ ۇلى كۇنى – ناۋرىز مەركەسى كەزىندە وتكەن ءدۇبىرلى شارانى شورتاندى اۋدانى اكىمى گ.ءا.سادۋاقاسۋانىڭ قولداۋىمەن بەكتاۋ اۋىلىنىڭ ازاماتتارى ۇيىمداستىرعان بولاتىن. باقىتبەك سماعۇل، ءابىلحان ەركەبەك قاتارلى كاسىپكەرلەردىڭ ۇيتقى بولۋىمەن وتكەن تويعا ءداتبا وڭعاربەك، ماحمەت ەرنۇر، جۇحان باقىتجان، ءابىلحان كەنجەبەك، ەربول مادەنيەت قاتارلى اۋىلداستارى اتسالىستى. سونىمەن بىرگە اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى ە.ق.مۇحامەدين، اۋداندىق ءتىل ءبولىمىنىڭ باسشىسى جۇمەكەي بەرگەن، اۋىل اقساقالى انۋاربەك سماعۇل قاتارلى ازاماتتار جەتەكشىلىك ەتتى. تويدىڭ باستالۋ سالتىندا ءسوز العان اۋدان اكىمى گ.ءا.سادۋاقاسوۆا: «تاۋەلسىزدىكتىڭ 25 جىلى – ەسەلى جەتىستىكتەر مەن تابىستارعا تولى بولدى، ەلگە ەل قوسىلىپ، بەرەكەمىز بەكەمدەلدى» – دەدى ءارى ەڭبەگى ەلەۋلى تۇلعالارعا العىس حاتتار مەن ماراپاتتار تاپسىردى. اق شاڭقان كيىز ۇيلەر تىگىلدى. ايتىس پەن قاتار ات سپورتى تۇرلەرىنەن وتكەن ءدۇبىرلى سايىس قىستان قىسىلىپ شىققان جۇرتتىڭ ەڭسەسىن كوتەرىپ تاستادى. 12935268_10154062838484715_663496661_n توي سوڭى الامان بايگەگە ۇلاسىپ جۇلدەگەرلەر قوماقتى سىياقىمەن ماراپاتتالدى. استاندان ارناۋلى شاقىرۋمەن كەلگەن جازۋشى، قوعام قايراتكەرى ۋزبەك قۇرمانباي، جازۋشى ءجادي شاكەن، تاريحشى باقىتحان سۇلتانباي، جۋرناليست، اقىن احمەتۇلى بەيسەن، باقىتبول بەرىمباي، ەركەبەك مونداي، قازاقستان ۇلتتىق ارناسىنىڭ رەجيسسورى قۋانىش كەشۋباي، قازاق راديوسىنان ءنازىر توقان قاتارلى ازاماتتار ءىس-شارانىڭ كۋاسى بولدى. تاۋەلسىزدىگىمىز ماڭگى بولسىن! توي تويعا ۇلاسسىن، اعايىن! 12920957_10154062838289715_793954654_n 12527887_10154062838449715_1250140754_n

احمەتۇلى بەيسەن

kerey.kz

پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟

kerey.kz

ەۋروپا جۇرەگىندە اشىلعان گەشتالت. پرەزيدەنتتىڭ بەنيليۋكس گامبيتى نەمەن اياقتالادى؟ ەلىمىزدە الماتى حالقى جاڭا تاكسي اشىپ، ال شىمكەنت حالقى وزبەك كورشىسىمەن بىرگە كەشكى ماتچتى تاماشالايىن دەپ وتىرعاندا قازاق ءۇمىتىن ارقالاعان Airbus موتورىن دۇرىلدەتىپ، بريۋسسەلگە ۇشىپ كەتكەن بولاتىن. پرەزيدەنت توقاەۆ گەوساياسي قاقتىعىستار، ساۋدا سوعىستارى، سانكتسيالىق قىسىم مەن لوگيستيكالىق تاۋەكەلدەر كۇشەيىپ جاتقان بۇل زاماندا قازاقستاننىڭ ينۆەستيتسيا ءۇشىن ەڭ تىنىش ايلاق ەكەنىن تاعى ءبىر ەسكە سالۋ ءۇشىن بارا جاتقانى انىق. تۋرا وسى ساپار الدىندا Fitch قازاقستاننىڭ ۆۆۆ رەيتينگىن راستاپ، مىقتى ارگۋمەنتتى قالتامىزعا سالىپ جىبەردى. بريۋسسەل ەۋروپا كاپيتالىنىڭ سورەسى ەكەنىن بىلەمىز. سول سورەدە جاتقان ميلليارد ەۋرو ينۆەستيتسياعا ءبىز قول سالعاندا، باستىسى ەشكىم ء“تايت” دەمەۋى كەرەك. سوندىقتان قازاقستان پرەزيدەنتى قاسىم-جومارت توقاەۆتىڭ بەلگيا پرەمەر-ءمينيسترى بارت دە ۆەۆەرمەن
قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

kerey.kz

Zhalgas Yertay قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق. ول حالىقتىڭ ىشكى كۇشى مەن بيلىكتىڭ ساياسي ەركىنە قارايلاپ تۇر ەرتەرەكتەن باستايىق. باياعىدا قازاقتىڭ باستى پروبلەماسى سانىندا ەدى، ول راس. قازاقتار ءوز جەرىندە ازشىلىققا اينالعان-دى. ال قالادا قازاقشا ەستۋ قيىن بولاتىن. مەكتەپتەردە، ۋنيۆەرسيتەتتەردە، مەملەكەتتىك باسقارۋدا، بيزنەستە قازاق ءتىلى شەتتەتىلدى. سول كەزدە قازاق ءتىلىنىڭ تاعدىرى دەموگرافياعا تاۋەلدى ەدى. بۇل لوگيكا ۇزاق ۋاقىت دۇرىس سانالعان. بىراق بۇگىنگى قازاقستانعا قاراساق، جاعداي وزگەردى. قازاقتار كوپشىلىككە اينالدى. قازاق ءتىلىن تۇسىنەتىندەر مەن سويلەيتىندەر سانى بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيگە جەتتى. قازاق مەكتەبىنە باراتىن بالالاردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. قازاق ءتىلى كۇندەلىكتى ءومىردىڭ نەگىزگى تىلىنە اينالدى. بىراق نەگە ءتىل ماسەلەسى ءالى وزەكتى بولىپ تۇر؟ ماسەلە سانعا ەمەس، ساناعا
عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

kerey.kz

ەكى مىڭىنشى جىلداردىڭ باسىندا قازاق رۋحانياتىندا ەرەكشە باسىلىمدار بولدى. اتاپ ايتساق، اتىراۋ شارىندە شىققان «التىن وردا» گازەتى بولسا، ودان كەيىنگىسى الماتى قالاسىندا شىعىپ تۇرعان «جاس قازاق»، سونداي-اق «شەتەل ادەبيەتى» سىندى گازەتتەر ەدى. «التىن وردا» گازەتىنە مەيىرحان اقداۋلەتۇلى، ال قالعان ەكەۋىنە تالعات ەشەن مەن ارداق نۇرعازى ىسپەتتى قازاقتىڭ ينتەللەكتۋال ازاماتتارى باس رەداكتور بولعان ەدى. ءبارى دە ەسىمدەرى ەلگە ءمالىم، عاجايىپ اقىندار. باز بىرەۋلەردىڭ: «جۋرناليست بولماسا، اقىن ەشقاشان جارىتىپ گازەت شىعارا المايدى»، – دەگەن سىپسىڭ سوزدەرىنىڭ اۋىزىنا قۇم قۇيىپ، الگى اپەرباقان تۇسىنىكتىڭ اياعىن كوكتەن كەلتىرگەن دە وسى تالانتتى قالامگەرلەر بولدى. «ادەبيەت پورتالى» «ۋاقىت پەن كەڭىستىك…» ايدارىمەن تەك اتالعان وسى باسىلىمدار عانا ەمەس، جاڭا عاسىردىڭ باسىندا قازاق باسپاسوزىندە جارىق كورگەن نەبىر جىلىكتى جازبالار مەن تانىمدىق
ناۋرىز مەرەكەسى قۇرمەتىنە پانفيلوۆ كوشەسىندەگى ساحنادا «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى ءداستۇرلى ونەردە جۇرگەن جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءان كەشى ءوتتى.

kerey.kz

بۇگىن الماتى قالاسى اكىمدىگى مادەنيەت باسقارماسىنىڭ ۇيىمداستىرۋىمەن پانفيلوۆ كوشەسى بويىنداعى ساحنادا ناۋرىز مەرەكەسىنە ارنالعان «ءان قاناتىنداعى ناۋرىز» اتتى جاس ورىنداۋشىلاردىڭ ءداستۇرلى ءان كەشى جوعارى دەڭگەيدە ءوتتى. الماتى قالاسى حح عاسىردىڭ 30-جىلدارىنان باستاپ ۇلت مادەنيەتىنىڭ ۇيىتقىسى، ورداسى قىزمەتىن اتقارىپ كەلەدى. ءداستۇرلى ونەردىڭ ءىرى وكىلدەرى، زەرتتەۋشىلەرى وسى قالادا تۇرىپ، ەڭبەك ەتتى. قازىر دە پروفەسسيونالدىق تيپتەگى ءداستۇرلى مۋزىكانىڭ ەڭ ءىرى وشاعى – الماتى. مۇندا ەتنومۋزىكانىڭ بەلگىلى قايراتكەرلەرى، ءداستۇرلى دومبىراشى، قوبىزشى، سىبىزعىشى، ءانشى-تەرمەشىلەر ازىرلەيتىن ارناۋلى ورتا جانە جوعارى وقۋ ورىندارى، ونەر ۇجىمدارى شوعىرلانعان. قازاق كونە مۋزىكا اسپاپتارىنىڭ جەر بەتىندەگى جالعىز مۋزەيى مەن ەلىمىزدەگى جالعىز ءداستۇرلى ونەر تەاترى دا وسىندا. سوڭعى ۋاقىتتارى الماتى قالاسىندا ءداستۇرلى ونەردى ناسيحاتتاپ جۇرگەن جاس ونەرپازداردىڭ ارنايى ءان كەشى وتپەپ ەدى.
توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى

kerey.kz

Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن