|  |  | 

Жаһан жаңалықтары Саясат

Чехия Қазақстанға қалай үлгі болмақ? — Bloomberg сарапшысы

Chehya

Қазақстанның атауын өзгерту мәселесіне күтпеген жерден Bloomberg агенттігінің сарапшысы Леонид Бершидский өзінің Чехияның атауын өзгерту жөніндегі мақаласында тоқталыпты. Бұл үрдістің бастауы, оның негіздемесі және салдарлары жайында әңгімелей отырып, ол Чех республикасының жолымен жүруге боолатын елдерге сілтеме жасапты. Олардың ішінде Қазақстан да бар.

«…Чех республикасының үкіметі Чехия елінің атауына ребрендинг жасауды ұйғарыпты… Ел азаматтарының пікірін сұрамаған. Чех республикасының қысқартылған нұсқасын алған Чехия жұмсақ ребрендингтің үлгісін көрсетті. Атау жаңа емес — ол сонау 1634 жылы пайдаланылған болатын, бірақ елдің толық атауы әлі деқолданыста болады. Чехия, мүмкін ең жақсы нұсқа емес шығар. Ағылшын тілділерді оны дұрыс айтуға үйрету қажет болады. Атап айтарлығы, басқа тілдерде елдің атау Чехияның өзіндегіден (Czechia) бөлек жазылады. Мәселен, итальян тілінде Cechia деп жазылса, испан тілінде ол Chequia болады. Бірақ олар басқа нұсқалар, мәселен, Чехияның құрамында Богемияның, Моравияның және Силезияның бір бөлігі бар екенін білдіретін Чекландс (Czechlands) немесе моравтықтар қабылдағысы келмейтін Богемия сияқты нашар емес…»

Автор

мүмкін, әлем елдің жаңа атауын білдіретін Чехия деген сөзге үйреніп, оны Ресейдің құрамындағы Шешенстанның орысша атауы Чечнямен шатастырмас

деген үмітте.

Одан ары қарай Бершидский мырза ребрендингке негіздеме беріпті – «…өйткені ел екі дүниежүзілік алапат соғыстан аман қалып, шекарасын қайта пішкен кеңес блогының ыдырауын және 1993 жылы Словакиямен ажырауды басынан өткерді. Мұндай оқиғалар елдің өзін айқындауын және рәміздерін бұлыңғыр етеді. Африка мен Азияның көптеген халықтары жаңадан қалыптасып келе жатқан мемлекеттіліктерінің тезірек аяғынан тұрып кетуі үшін өз елдерінің атауларын өзгертті».

Содан соң автор Чехияның жолымен жүруі мүмкін мемлекеттерді тізбектеген, мәселен, Македония және Грузия, ал тізімнің ең соңында Қазақстанды атапты – «…екі жыл бұрын Қазақстан президенті Нұрсұлтан Назарбаев заманауи және қарқынды даму жолына түскен мұнайға бай елді басқа, табыстылығы төмен «стан»-дармен шатастырмау үшін Қазақ елі деп атап, стан деген жалғауды алып тастауды ұсынған болатын. Чехтар сияқты қазақтар да маркетингтің кейбір түсініктерін ескерген. Соған қарамастан, жаңа атау соншалықты өміршең болмады, ал қазақ президенті одан кейін бұл мәселені көтерген жоқ…».

«…Міне, 25 жылдан бері Еуропада соғыс және түбегейлі өзгерістер болған жоқ. Кейбір елдердің өздерінің ескі атауларын өзгертуге талпыныстары жай маркетингтік акция ғана емес, одан да зор дүние болуы мүмкін – Еуропаға және бұрынғы кеңес елдеріне өздерінің зиянды кешегісінен арылу үшін алға жылжу керек».

 

Орысшадан аударған Қайрат Матреков

365info.kz

Related Articles

  • Путин Қазақстан және Өзбекстанмен әскери келісімдерді қайта қарауға көшті. Бұл оған не үшін керек?

    Путин Қазақстан және Өзбекстанмен әскери келісімдерді қайта қарауға көшті. Бұл оған не үшін керек?

    Камилла ВАЛИЕВА Коллаж авторы — Тимур Тимаев Шілденің аяғында Ресей президенті Владимир Путин Қазақстан және Өзбекстанмен әскери-техникалық ынтымақтастық туралы келісімдерді қайта қарауды тапсырды. Қолданыстағы келісімдерді Мәскеу Астанамен 2013 жылы, ал Ташкентпен 2016 жылы жасаған. Қазір бұл құжаттар қару-жарақ пен әскери техниканы жеткізуді, әскери мақсаттағы өнімдер алмасуды және технологиялар беруді реттейді. Алайда келісімдерде нақты не өзгеруі мүмкін және Ресей оларды дәл қазір неге қайта қарап жатыр? Әзірге Кремльдің Астана және Ташкентпен жасалған әскери-техникалық келісімдердің нақты қай тұстарын қайта қарастырып жатқаны белгісіз. Өзбекстан Қорғаныс министрлігі Азаттық радиосының сауалына жауап бермеді. Ал Қазақстан Қорғаныс министрлігі құжаттар бойынша жұмыс аяқталғанға дейін олардың мазмұнына түсініктеме бермейтінін мәлімдеді. “Шектеулі түрде таратуға жатпайтын ақпарат жұртқа мемлекеттік органдардың ресми ақпараттық

  • Математик Henry Cohn 12 өлшемде 841 kissing arrangement табылғанын растады.

    Математик Henry Cohn 12 өлшемде 841 kissing arrangement табылғанын растады.

    NU математика тобы үшін ғана емес, жалпы әлемдік математика қауымдастығында маңызды жаңалық. Әріптестеріміз 12 өлшемді евклидтік кеңістіктегі kissing number үшін жаңа төменгі шекара тапты. Бұған дейінгі төменгі шекара 840-қа тең болатын және оны британ математиктері Джон Лич пен Нил Слоун 1971 жылы дәлелдеген еді. 55 жыл бойы математиктер бұл нәтижені жақсартуға тырысып келді. Енді ол нәтиже жақсарды: 12 өлшемде kissing number кемінде 841-ге тең. Жаңа нәтиже терең математикалық идеялар мен қуатты GPU-есептеулердің үйлесімі арқылы алынды. Сфералық кодтар мен шарларды тығыз орналастыру теориясының жетекші мамандарының бірі, MIT профессоры Henry Cohn (Maryna Viazovska-мен бірге 24 өлшемдегі әйгілі жұмыстың авторларының бірі) осы саладағы негізгі ақпарат көзі болып саналатын сайтты жүргізеді. Henry Cohn 12

  • Қазақ этногенезінің дағдарысы һам жаңа концепция

    Қазақ этногенезінің дағдарысы һам жаңа концепция

    Арма ағайын! Шағын сараптама Бірінші, қазақ этногенезінің дағдарысы келе жатыр. Дағдарысқа қарсы қазақ этногенезінің жаңа концепциясының жасалмауы алаңдатады. Біз қазір 18 ғасырлардағы қазақ хан-сұлтандары қабылдаған этногенездік концепциясымен әлі өмір сүріп келе жатырмыз. Одан кейінгі үш ғасырда колонизациялық кіріптарлық этногенездік жаңа концепцияны қабылдауға һәм трансформациялауға мұрсат бермеді. Қолданыстағы қазақ шежіресін ашып қараңыз, рулар шежіресінің концепциясы 18 ғасырларда қабылданған мизамға сәйкес келеді. Тіпті шежіредегі аталық рулар сол ғасырдағы қандайда бір тарихи тұлғадан (батырдан) бастау алады немесе шежіредегі аты аталатын рулар 18- ғасырға барып тоқтайды, ары қарай үзік-үзік. Бұл 18- ғасырдағы жаугершілік заманның талабына сай сұрыпталған қазақ этногенезінің көрінісі еді. Яғни қазақ шежіресінің концепциясы қазақ этногенезінің моделін қалыптады. Екінші, саяси және мәдени шешімдердің

  • Саяси қуғын-сүргінге ұшыраған арғы беттің көрнекі тұлғалары мен зиялы қауым өкілдері

    Саяси қуғын-сүргінге ұшыраған арғы беттің көрнекі тұлғалары мен зиялы қауым өкілдері

    Арма әлеумет! 31 мамыр саяси қуғын-сүргін және ашаршылық құрбандарын еске алу күні. Осыған байланысты іргелес елдерде соның ішінде Шығыс Түркістан өңірінде өмір сүріп жатқан Шыңжаң қазақтарының саяси, әлеуметтік һәм мәдени тарихын танып біліп жүргеніміз артық болмас. Алдымен суреттерге түсініктеме: Бірінші сурет: Шыңжаң өлкесінде 1934-44 жылдары өлке губернаторы болған Шэн Шицайдың (盛世才) бейнесі. Екінші сурет: Тайвань Тайпэйдегі Шэн Шицайдың мазары. 2024 жылы арнайы іздеп тауып басына барғандағы естелік. Ол туралы естелікті кейін оқисыздар. Үшінші сурет: Шыңжаң өлкесі Құмыл аймағының аймақ губернаторы болған Жолбарыс Бег-тің мазары. Тайвань Тайпэй қаласындағы мұсылмандар зиратында жерленген. 2024 жылы арнайы іздеп тауып басына барып қайттым. Төртінші сурет: 1944 жылы ұлт-азаттық көтерілісшілері Құлжа қаласын азат қылған соң қала

  • Иранның ракетасы азайғанымен нысанаға тию дәлдігі артқан. Себебі неде?

    Иранның ракетасы азайғанымен нысанаға тию дәлдігі артқан. Себебі неде?

    Фруд БЕЖАН Израильге шабуыл жасалған сәт. 29 наурыз 2026 жыл. Соғыстың алғашқы күні Иран Израиль мен АҚШ-тың ракетаға қарсы жүйелерін қирату үшін жүздеген баллистикалық ракета жіберген. Көп ракета құлатылды. Ал қазір Иран ракета атуды азайтып, күніне ондаған ракета жібере бастады. Ашық дереккөздерге сүйенген әскери сарапшылар Иранның ракета атуы азайғанымен дәл тиюі жоғарылған дейді. Мұның себебіне үңіліп көрдік. “АҚШ пен Израильдің соққылары Иранның ракета жіберу қондырғыларына айтарлықтай зиян келтіргені анық. Мұны атылатын ракеталардың азаюынан байқауға болады. Бірақ Иран ракеталарын үнемдеуге үшін кіші, бірақ маңызды деп шешкен нақты нысандарды дәл ата бастады” дейді Вашингтондағы Stimson Center сараптама институтының ғылым қызметкері Келли Грико. Қазір Иран АҚШ-тың Таяу шығыстағы маңызды әскери нысандары мен радиолокация

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: