|  |  | 

جاھان جاڭالىقتارى ساياسات

چەحيا قازاقستانعا قالاي ۇلگى بولماق؟ — Bloomberg ساراپشىسى

Chehya

قازاقستاننىڭ اتاۋىن وزگەرتۋ ماسەلەسىنە كۇتپەگەن جەردەن Bloomberg اگەنتتىگىنىڭ ساراپشىسى لەونيد بەرشيدسكي ءوزىنىڭ چەحيانىڭ اتاۋىن وزگەرتۋ جونىندەگى ماقالاسىندا توقتالىپتى. بۇل ءۇردىستىڭ باستاۋى، ونىڭ نەگىزدەمەسى جانە سالدارلارى جايىندا اڭگىمەلەي وتىرىپ، ول چەح رەسپۋبليكاسىنىڭ جولىمەن جۇرۋگە بوولاتىن ەلدەرگە سىلتەمە جاساپتى. ولاردىڭ ىشىندە قازاقستان دا بار.

«…چەح رەسپۋبليكاسىنىڭ ۇكىمەتى چەحيا ەلىنىڭ اتاۋىنا رەبرەندينگ جاساۋدى ۇيعارىپتى… ەل ازاماتتارىنىڭ پىكىرىن سۇراماعان. چەح رەسپۋبليكاسىنىڭ قىسقارتىلعان نۇسقاسىن العان چەحيا جۇمساق رەبرەندينگتىڭ ۇلگىسىن كورسەتتى. اتاۋ جاڭا ەمەس — ول سوناۋ 1634 جىلى پايدالانىلعان بولاتىن، بىراق ەلدىڭ تولىق اتاۋى ءالى دەقولدانىستا بولادى. چەحيا، مۇمكىن ەڭ جاقسى نۇسقا ەمەس شىعار. اعىلشىن تىلدىلەردى ونى دۇرىس ايتۋعا ۇيرەتۋ قاجەت بولادى. اتاپ ايتارلىعى، باسقا تىلدەردە ەلدىڭ اتاۋ چەحيانىڭ وزىندەگىدەن (Czechia) بولەك جازىلادى. ماسەلەن، يتاليان تىلىندە Cechia دەپ جازىلسا، يسپان تىلىندە ول Chequia بولادى. بىراق ولار باسقا نۇسقالار، ماسەلەن، چەحيانىڭ قۇرامىندا بوگەميانىڭ، موراۆيانىڭ جانە سيلەزيانىڭ ءبىر بولىگى بار ەكەنىن بىلدىرەتىن چەكلاندس (Czechlands) نەمەسە موراۆتىقتار قابىلداعىسى كەلمەيتىن بوگەميا سياقتى ناشار ەمەس…»

اۆتور

مۇمكىن، الەم ەلدىڭ جاڭا اتاۋىن بىلدىرەتىن چەحيا دەگەن سوزگە ۇيرەنىپ، ونى رەسەيدىڭ قۇرامىنداعى شەشەنستاننىڭ ورىسشا اتاۋى چەچنيامەن شاتاستىرماس

دەگەن ۇمىتتە.

ودان ارى قاراي بەرشيدسكي مىرزا رەبرەندينگكە نەگىزدەمە بەرىپتى – «…ويتكەنى ەل ەكى دۇنيەجۇزىلىك الاپات سوعىستان امان قالىپ، شەكاراسىن قايتا پىشكەن كەڭەس بلوگىنىڭ ىدىراۋىن جانە 1993 جىلى سلوۆاكيامەن اجىراۋدى باسىنان وتكەردى. مۇنداي وقيعالار ەلدىڭ ءوزىن ايقىنداۋىن جانە رامىزدەرىن بۇلىڭعىر ەتەدى. افريكا مەن ازيانىڭ كوپتەگەن حالىقتارى جاڭادان قالىپتاسىپ كەلە جاتقان مەملەكەتتىلىكتەرىنىڭ تەزىرەك اياعىنان تۇرىپ كەتۋى ءۇشىن ءوز ەلدەرىنىڭ اتاۋلارىن وزگەرتتى».

سودان سوڭ اۆتور چەحيانىڭ جولىمەن ءجۇرۋى مۇمكىن مەملەكەتتەردى تىزبەكتەگەن، ماسەلەن، ماكەدونيا جانە گرۋزيا، ال ءتىزىمنىڭ ەڭ سوڭىندا قازاقستاندى اتاپتى – «…ەكى جىل بۇرىن قازاقستان پرەزيدەنتى نۇرسۇلتان نازارباەۆ زاماناۋي جانە قارقىندى دامۋ جولىنا تۇسكەن مۇنايعا باي ەلدى باسقا، تابىستىلىعى تومەن «ستان»-دارمەن شاتاستىرماۋ ءۇشىن قازاق ەلى دەپ اتاپ، ستان دەگەن جالعاۋدى الىپ تاستاۋدى ۇسىنعان بولاتىن. چەحتار سياقتى قازاقتار دا ماركەتينگتىڭ كەيبىر تۇسىنىكتەرىن ەسكەرگەن. سوعان قاراماستان، جاڭا اتاۋ سونشالىقتى ومىرشەڭ بولمادى، ال قازاق پرەزيدەنتى ودان كەيىن بۇل ماسەلەنى كوتەرگەن جوق…».

«…مىنە، 25 جىلدان بەرى ەۋروپادا سوعىس جانە تۇبەگەيلى وزگەرىستەر بولعان جوق. كەيبىر ەلدەردىڭ وزدەرىنىڭ ەسكى اتاۋلارىن وزگەرتۋگە تالپىنىستارى جاي ماركەتينگتىك اكتسيا عانا ەمەس، ودان دا زور دۇنيە بولۋى مۇمكىن – ەۋروپاعا جانە بۇرىنعى كەڭەس ەلدەرىنە وزدەرىنىڭ زياندى كەشەگىسىنەن ارىلۋ ءۇشىن العا جىلجۋ كەرەك».

 

ورىسشادان اۋدارعان قايرات ماترەكوۆ

365info.kz

Related Articles

  • پۋتين قازاقستان جانە وزبەكستانمەن اسكەري كەلىسىمدەردى قايتا قاراۋعا كوشتى. بۇل وعان نە ءۇشىن كەرەك؟

    پۋتين قازاقستان جانە وزبەكستانمەن اسكەري كەلىسىمدەردى قايتا قاراۋعا كوشتى. بۇل وعان نە ءۇشىن كەرەك؟

    كاميللا ۆاليەۆا كوللاج اۆتورى — تيمۋر تيماەۆ شىلدەنىڭ اياعىندا رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين قازاقستان جانە وزبەكستانمەن اسكەري-تەحنيكالىق ىنتىماقتاستىق تۋرالى كەلىسىمدەردى قايتا قاراۋدى تاپسىردى. قولدانىستاعى كەلىسىمدەردى ماسكەۋ استانامەن 2013 جىلى، ال تاشكەنتپەن 2016 جىلى جاساعان. قازىر بۇل قۇجاتتار قارۋ-جاراق پەن اسكەري تەحنيكانى جەتكىزۋدى، اسكەري ماقساتتاعى ونىمدەر الماسۋدى جانە تەحنولوگيالار بەرۋدى رەتتەيدى. الايدا كەلىسىمدەردە ناقتى نە وزگەرۋى مۇمكىن جانە رەسەي ولاردى ءدال قازىر نەگە قايتا قاراپ جاتىر؟ ازىرگە كرەملدىڭ استانا جانە تاشكەنتپەن جاسالعان اسكەري-تەحنيكالىق كەلىسىمدەردىڭ ناقتى قاي تۇستارىن قايتا قاراستىرىپ جاتقانى بەلگىسىز. وزبەكستان قورعانىس مينيسترلىگى ازاتتىق راديوسىنىڭ ساۋالىنا جاۋاپ بەرمەدى. ال قازاقستان قورعانىس مينيسترلىگى قۇجاتتار بويىنشا جۇمىس اياقتالعانعا دەيىن ولاردىڭ مازمۇنىنا تۇسىنىكتەمە بەرمەيتىنىن مالىمدەدى. “شەكتەۋلى تۇردە تاراتۋعا جاتپايتىن اقپارات جۇرتقا مەملەكەتتىك ورگانداردىڭ رەسمي اقپاراتتىق

  • ماتەماتيك Henry Cohn 12 ولشەمدە 841 kissing arrangement تابىلعانىن راستادى.

    ماتەماتيك Henry Cohn 12 ولشەمدە 841 kissing arrangement تابىلعانىن راستادى.

    NU ماتەماتيكا توبى ءۇشىن عانا ەمەس، جالپى الەمدىك ماتەماتيكا قاۋىمداستىعىندا ماڭىزدى جاڭالىق. ارىپتەستەرىمىز 12 ولشەمدى ەۆكليدتىك كەڭىستىكتەگى kissing number ءۇشىن جاڭا تومەنگى شەكارا تاپتى. بۇعان دەيىنگى تومەنگى شەكارا 840-قا تەڭ بولاتىن جانە ونى بريتان ماتەماتيكتەرى دجون ليچ پەن نيل سلوۋن 1971 جىلى دالەلدەگەن ەدى. 55 جىل بويى ماتەماتيكتەر بۇل ناتيجەنى جاقسارتۋعا تىرىسىپ كەلدى. ەندى ول ناتيجە جاقساردى: 12 ولشەمدە kissing number كەمىندە 841-گە تەڭ. جاڭا ناتيجە تەرەڭ ماتەماتيكالىق يدەيالار مەن قۋاتتى GPU-ەسەپتەۋلەردىڭ ۇيلەسىمى ارقىلى الىندى. سفەرالىق كودتار مەن شارلاردى تىعىز ورنالاستىرۋ تەورياسىنىڭ جەتەكشى ماماندارىنىڭ ءبىرى، MIT پروفەسسورى Henry Cohn (Maryna Viazovska-مەن بىرگە 24 ولشەمدەگى ايگىلى جۇمىستىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى) وسى سالاداعى نەگىزگى اقپارات كوزى بولىپ سانالاتىن سايتتى جۇرگىزەدى. Henry Cohn 12

  • قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    ارما اعايىن! شاعىن ساراپتاما ءبىرىنشى، قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى كەلە جاتىر. داعدارىسقا قارسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ جاڭا كونتسەپتسياسىنىڭ جاسالماۋى الاڭداتادى. ءبىز قازىر 18 عاسىرلارداعى قازاق حان-سۇلتاندارى قابىلداعان ەتنوگەنەزدىك كونتسەپتسياسىمەن ءالى ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتىرمىز. ودان كەيىنگى ءۇش عاسىردا كولونيزاتسيالىق كىرىپتارلىق ەتنوگەنەزدىك جاڭا كونتسەپتسيانى قابىلداۋعا ءھام ترانسفورماتسيالاۋعا مۇرسات بەرمەدى. قولدانىستاعى قازاق شەجىرەسىن اشىپ قاراڭىز، رۋلار شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى 18 عاسىرلاردا قابىلدانعان ميزامعا سايكەس كەلەدى. ءتىپتى شەجىرەدەگى اتالىق رۋلار سول عاسىرداعى قاندايدا ءبىر تاريحي تۇلعادان (باتىردان) باستاۋ الادى نەمەسە شەجىرەدەگى اتى اتالاتىن رۋلار 18- عاسىرعا بارىپ توقتايدى، ارى قاراي ۇزىك-ۇزىك. بۇل 18- عاسىرداعى جاۋگەرشىلىك زاماننىڭ تالابىنا ساي سۇرىپتالعان قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ كورىنىسى ەدى. ياعني قازاق شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ مودەلىن قالىپتادى. ەكىنشى، ساياسي جانە مادەني شەشىمدەردىڭ

  • ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ارعى بەتتىڭ كورنەكى تۇلعالارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى

    ساياسي قۋعىن-سۇرگىنگە ۇشىراعان ارعى بەتتىڭ كورنەكى تۇلعالارى مەن زيالى قاۋىم وكىلدەرى

    ارما الەۋمەت! 31 مامىر ساياسي قۋعىن-سۇرگىن جانە اشارشىلىق قۇرباندارىن ەسكە الۋ كۇنى. وسىعان بايلانىستى ىرگەلەس ەلدەردە سونىڭ ىشىندە شىعىس تۇركىستان وڭىرىندە ءومىر ءسۇرىپ جاتقان شىڭجاڭ قازاقتارىنىڭ ساياسي، الەۋمەتتىك ءھام مادەني تاريحىن تانىپ ءبىلىپ جۇرگەنىمىز ارتىق بولماس. الدىمەن سۋرەتتەرگە تۇسىنىكتەمە: ءبىرىنشى سۋرەت: شىڭجاڭ ولكەسىندە 1934-44 جىلدارى ولكە گۋبەرناتورى بولعان شەن شيتسايدىڭ (盛世才) بەينەسى. ەكىنشى سۋرەت: تايۆان تايپەيدەگى شەن شيتسايدىڭ مازارى. 2024 جىلى ارنايى ىزدەپ تاۋىپ باسىنا بارعانداعى ەستەلىك. ول تۋرالى ەستەلىكتى كەيىن وقيسىزدار. ءۇشىنشى سۋرەت: شىڭجاڭ ولكەسى قۇمىل ايماعىنىڭ ايماق گۋبەرناتورى بولعان جولبارىس بەگ-ءتىڭ مازارى. تايۆان تايپەي قالاسىنداعى مۇسىلماندار زيراتىندا جەرلەنگەن. 2024 جىلى ارنايى ىزدەپ تاۋىپ باسىنا بارىپ قايتتىم. ءتورتىنشى سۋرەت: 1944 جىلى ۇلت-ازاتتىق كوتەرىلىسشىلەرى قۇلجا قالاسىن ازات قىلعان سوڭ قالا

  • يراننىڭ راكەتاسى ازايعانىمەن نىساناعا تيۋ دالدىگى ارتقان. سەبەبى نەدە؟

    يراننىڭ راكەتاسى ازايعانىمەن نىساناعا تيۋ دالدىگى ارتقان. سەبەبى نەدە؟

    فرۋد بەجان يزرايلگە شابۋىل جاسالعان ءسات. 29 ناۋرىز 2026 جىل. سوعىستىڭ العاشقى كۇنى يران يزرايل مەن اقش-تىڭ راكەتاعا قارسى جۇيەلەرىن قيراتۋ ءۇشىن جۇزدەگەن بالليستيكالىق راكەتا جىبەرگەن. كوپ راكەتا قۇلاتىلدى. ال قازىر يران راكەتا اتۋدى ازايتىپ، كۇنىنە ونداعان راكەتا جىبەرە باستادى. اشىق دەرەككوزدەرگە سۇيەنگەن اسكەري ساراپشىلار يراننىڭ راكەتا اتۋى ازايعانىمەن ءدال ءتيۋى جوعارىلعان دەيدى. مۇنىڭ سەبەبىنە ءۇڭىلىپ كوردىك. “اقش پەن ءيزرايلدىڭ سوققىلارى يراننىڭ راكەتا جىبەرۋ قوندىرعىلارىنا ايتارلىقتاي زيان كەلتىرگەنى انىق. مۇنى اتىلاتىن راكەتالاردىڭ ازايۋىنان بايقاۋعا بولادى. بىراق يران راكەتالارىن ۇنەمدەۋگە ءۇشىن كىشى، بىراق ماڭىزدى دەپ شەشكەن ناقتى نىسانداردى ءدال اتا باستادى” دەيدى ۆاشينگتونداعى Stimson Center ساراپتاما ينستيتۋتىنىڭ عىلىم قىزمەتكەرى كەللي گريكو. قازىر يران اقش-تىڭ تاياۋ شىعىستاعى ماڭىزدى اسكەري نىساندارى مەن راديولوكاتسيا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: