Тоқаев Нью-Йоркте Зеленскиймен кездесті

Toqaev N'yu-Yorkte Zelenskiymen kezdesti

| Sep 23, 2025

Qazaqstan prezidenti Qasım-Jomart Toqaev N'yu-Yorkte Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiymen kezdesti. 22 qırküyek 2025 jıl. Toqaev pen Zelenskiy. Suret: Aqorda

21 qırküyek küni Qazaqstan prezidenti BWW Bas assambleyasına barğan saparında N'yu-Yorkte Ukraina prezidenti Vladimir Zelenskiymen kezdesti.

Aqorda baspasöz qızmetiniñ habarlauınşa, prezidentter ekijaqtı ekonomikalıq jäne gumanitarlıq ıntımaqtastıq mäselelerin talqılağan. Sonday-aq, Zelenskiy “Ukrainadağı jağdayğa baylanıstı közqarasın” bildirgen, al Qazaqstan basşısı “qaqtığıstı toqtatu maqsatında diplomatiyalıq jwmıstardı jalğastıru qajet” degen.

Zelenskiy osı kezdesu turalı mälimdemesinde Ukraina, AQŞ, Europa jäne özge elderdiñ soğıstı toqtatu jönindegi talpınısın talqılağanın ayttı. Onıñ sözinşe, qos basşı sonday-aq ekijaqtı sauda-ekonomikalıq äriptestikti, qazaqstandıq kompaniyalardıñ Ukrainanı qalpına keltiru isine qatısuğa degen qızığuşılığın söz etken.

2022 jılğı aqpanda Ukrainağa basıp kirgen Resey Qazaqstannıñ eñ iri körşisi, äri jaqın odaqtası. Halıqaralıq tergeuşi jurnalister, Europa instituttarı sankciya wşırağan Resey şekteulerdi aynalıp ötude Qazaqstandı paydalanıp otırğanın aytqan. Astana Reseymen saudanı toqtata almaytının, biraq sankciya talaptarın wstanuğa bekinip otırğanın mälimdegen. Toqaev Resey 2022 jılğı mausımda Reseydegi ekonomikalıq forumda Ukraina jerindegi LHR men DHR deytin Resey qoldap otırğan kvazimemlekettik qwrılımdardı täuelsiz el dep moyındamaytının ayttı. Biraq keyingi sözderinde ol Reseydi äskeri twrğıda jeñu mümkin emes dep, soğıstı diplomatiyalıq jolmen ayaqtauğa şaqırğan.

Qazaqstan Resey-Ukraina soğısında beytarap boluğa tırısıp keledi. Biraq ukrainalıq “Hoçu jit'” jobasınıñ mälimdeuinşe, osığan deyin mıñnan astam Qazaqstan azamatı Resey äskerimen kelisimşart jasasıp, soğısqa attanğan. Qazaqstan azamattarına şeteldegi äskeri qaqtığıstarğa jaldanıp qatısuğa tıyım salınğan.

Azat Europa / Azattıq radiosı

Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

kerey.kz

Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,
Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi
«Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

kerey.kz

Qazirgi Ata zañnıñ avtorlarınıñ biri, akademik Maydan Süleymenov Konstituciya reformasın sınadı. Ol zañnıñ mätinin şağın bir top äldeqaşan jazıp qoyğanın, al komissiya jay ğana maqwldaytının aytadı. Onıñ sözinşe, ğalımdar men sarapşılardıñ wsınıstarı eskerilmeydi. Bwl turalı akademik Facebook-te jazdı: Keyingi kezde menen Konstituciyanı talqılap jatqanda, nege ünsiz qalğanımdı jii swrap jatır. Qısqa qayırsam: mağınasız jwmıstan şarşadım. Iä, men qazirgi Konstituciyanıñ avtorlarınıñ birimin. Talqılau kezinde eki mäsele üşin kürestim: Konstituciyalıq sottı saqtau jäne Parlamenttiñ ökilettigin şektemeu. Biraq ekeui de qabıldanbadı. Soğan qaramastan, men bwl Konstituciyadan wyalmaymın. Men Nazarbaev pen onıñ otbasınıñ jeke biligin nığaytuğa bağıttalğan keyingi tüzetulerden wyalamın. Nazarbaevtıñ kezinde-aq osı masqara tüzetulerdiñ barlığın taldap, Konstituciyanı jetildiru boyınşa birqatar wsınıstar engizu turalı
Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti.

kerey.kz

Arman Älmenbet Eki-üş kün uayımğa salınıp kettim. Osı soñğı jazğanım bolsın. Äri qaray Qwdayğa tapsırıp, jwmısımdı isteyin. 6 aqpan küngi oyım: Bizdi basqarıp otırğan bir top adam üşin orıs tili – IVL apparatı ispetti. Kovid kezinde ökpesi jwmıs istemey qalğan adamdarğa Türkiyadan IVL degen apparat äkelgeni esteriñizde me? IVL bolmay, qanşa adam ölip qaldı. Orıs tilin alıp tastasaq, Mäñgilik el men Esil özeniniñ ortasındağı bes-altı ğimarat bosap qaladı. Tek orısşa oylanatın adamdar jinalıp ap, özderi ädemi otır o jerde. Meniñ tüsinigimde, orıs tilin konstitciyadan alıp tastau üşin oğan aldın ala dayındalu kerek. Soñğı eki jarım jılda osını qattı oylanıp jürmin. Wsınayın dep edim, qızığatın adam taba almadım. Söytip «Ana til
Si Czin'pinniñ qıtay äskeri basşılığın “tazalauı” neni bildiredi?

kerey.kz

Rid STENDIŞ Resey prezidenti Vladimir Putin (oñ jaqta) elge saparmen kelgen qıtay generalı Çjan YUsyamen qol alısıp twr. 2017 jıl. Ötken aptanıñ ayağında Qıtaydıñ Ortalıq äskeri komissiyası törağasınıñ orınbasarı qızmetinen äri Qıtay kommunistik partiyası sayasi byurosınıñ müşeliginen bosatıldı. Äskeri basşılıqtağı mwnday joğarı şendi twlğanıñ ornınan alınuı Pekinniñ Tayvan'ğa qatıstı josparına, AQŞ-pen bäsekesine jäne aymaqtağı twraqtı oyınşı retindegi röline qatıstı birqatar swraq tuğızıp otır. 24 qañtar küni Pekin qızmetten bosatılğan general Çjan YUsya (Qıtay basşısı Si Czin'pinniñ köp jıldan bergi senimdi serigi bolğan) tergeuge alındı dep habarladı. Tosın şeşimnen keyin Si Czin'pin äskeri basşılıq şıñında jalğız özi qaldı. Qıtaydı zertteuşi sarapşılar mwnıñ bilik sabaqtastığına eleuli saldarı boladı deydi. Al Pekinniñ seriktesteri