КЕЙКІ БАТЫРДЫҢ БАССҮЙЕГІ (ФОТО)

KEYKİ BATIRDIÑ BASSÜYEGİ (FOTO)

| Oct 13, 2016

Qazaqstan Respublikasınıñ Ortalıq memlekettik muzeyi qızmetkerleri Keyki batırdıñ bas süyegi qalay saqtaulı twrğanın körsetti. Bwl turalı Tengrinews.kz habarladı. Muzey direktorınıñ orınbasarı Beybitqali Qaqabaevtıñ aytuınşa, muzeydegiler Keyki batır jetkizilgen arnayı konteynerdi aşpağan.

Sonımen qatar, muzeyde Keyki batırdıñ bassüyegin qoyatın arnayı bölmeniñ bölingeni belgili boldı. Döñgelegi bar konteyner bölmeniñ ortasında ornalasqan. Konteyner qızıl matamen oralıp, mayşam qosılğan.

“Konteynerdiñ işin biz eşkimge körsetken joqpız. Ol barlığına körsetuge bolatın qanday da bir zat emes, ol – adamnıñ bassüyegi. Sondıqtan biz onı aşpauğa tırısamız. Juırda, yağni 1-2 künniñ işinde biz Keyki batırdıñ bassüyegin Vengriyağa saraptamağa jiberemiz. Qazir qajetti qwjattar räsimdelip jatır”, – dedi Beybitqali Qaqabaev.

“Vengriyada bizdiñ maqsatımız – ğılımi jäne genetikalıq zertteuler jürgizu. Keyin elektrondıq tehnologiyalarmen süyekterdi qayta qalpına keltirip, Keyki batırdıñ pişinin köruge böledi. Vengriyada ğalımdar mwnday zertteulermen jaqsı aynalısadı. Olarğa bwl zertteu qızıq boladı, sebebi olar özderin qıpşaq sanaydı”, – dedi Qaqabaev. Sonday-aq, ol zertteulerdiñ bes ayğa sozıluı mümkin ekenin ayttı. Al keyinirek Keyki batırdıñ bassüyegi qaytarılıp, Qostanay oblısında jerlenetin boladı.

Sonımen qatar, Antropologiya jäne etnografiya muzeyiniñ qızmetkerleri tüsirgen jädigerlerdiñ suretteri payda boldı. Ol suretter Kunstkameradağı mwrağatta 90 jıldan asa uaqıt saqtalğan eken.

Sonday-aq, memlekettik muzey qızmetkerleri Kunstkameradağı jädigerlerdi qalay alğandarın aytıp berdi.

“Bastapqıda Reseydegi muzeydiñ mwrağatında saqtaulı twrğan bassüyekti tarihi-mädeni qwndılığı joq dünie dep sanaldı. Sol uaqıttan beri ol jädiger retinde emes, adamnıñ bassüyegi esebinde saqtaulı twrğan. Keyinnen saqtaulı twrğan bassüyek bizge jetkizildi”, – dedi QR Ortalıq memlekettik muzeydiñ qızmetkerleri.

Mwnıñ aldında Ortalıq memlekettik muzeydiñ direktorı Nwrsan Älimbay 12 qazan küni Keyki batırdıñ bas süyegi antropologiyalıq saraptama üşin Vengriyağa jetkiziletinin mälimdegen bolatın.

Abay-aqparat

Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

kerey.kz

Altyn Magauina Bügin Atamızdıñ eñ jaqın şäkirtteriniñ biri, bizdiñ bauırımız, qazaqtıñ maqtan twtatın jastarınıñ biri Ğalım Boqaş mereyli 50 jasqa tolıp otır. Biz üşin bwl kün – jay ğana Ğalımnıñ tuğan kün emes, bwl – onıñ jartı ğasırlıq önegeli ömir jolınıñ, adal eñbeginiñ, biik parasat pen adamgerşiliginiñ merekesi. Biz Ğalımdı tek tereñ bilimi üşin emes, ülken jüregi üşin qadirleymiz. Ğalımnıñ älemniñ eñ bedeldi oqu orındarınıñ biri – Oksford universitetinde bilim alıp, “Azattıq radiosında jemisti eñbek etip, büginde Amerika Qwrama Ştattarınıñ memlekettik qızmetinde abıroylı jwmıs atqarıp jürgeni onıñ tabandılığınıñ, bilimge qwştarlığınıñ jäne eñbekqorlığınıñ ayqın körinisi. Alayda adamnıñ şınayı bağası onıñ qızmetimen nemese jetken jetistikterimen ğana ölşenbese kerek. Adamnıñ qadiri onıñ jüreginde,
KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

kerey.kz

Adamnıñ bäri birdey emes. Aqıl-oyı erkin, mändi, qwndı dünieler tuğıza alatın, jasampazdıq quatı zor adamdar boladı. Sol siyaqtı örkeniettik äleueti (potencialı) zor halıqtar boladı. Onday qasiet özindik qwndılıqtar jüyetin jasay alatın, eşkimge wqsamaytın, tereñ tamırlı ruhaniyatı bar halıqtarda boladı. Qazaqtıñ bükil tarihı men mädenieti bizdiñ sonday halıqtar sanatına jatatınımızdıñ ayğağı. Sonday ayğaq Abaydıñ aqındıq mektebiniñ körnekti ökili Kökbay Janataywlı şığarmaşılığında molınan tabıladı… Keşe Semey qalasındağı Abaydıñ qorıq- muzeyinde Kökbay Janataywlınıñ 165 jıldığına arnalğan “Abaydan sabaq aldım bala jastan” attı ädebi keş ötti. Zal belgili abaytanuşı, professor Jandos Äubäkirdiñ tağılımı mol, äserli bayandamasın erekşe ıntamen tıñdadı. Spikerdi tıñdap otırıp: “Biz Kökbaydı tipti bilmeymiz deuge bolğanday eken ğoy… Keyde tipti jeñil, üstirt
ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

kerey.kz

Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı. «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq
El qorğanı – Almat Sardar

kerey.kz

Sardar Almat Tobabergenwlı – öz däuirinde el basqarğan, bedeldi twlğalardıñ biri bolğan. Ol Irğızda bolıs qızmetin atqarıp, halıq arasında sıylı adam retinde tanılğan. Almat Tobabergenwlınıñ erlik pen eldik toğısqan dara jolın keyin balaları Samırat pen Töremwratta jalğıstırdı. Al onıñ şöberesi Ğalımjan Äbdisalamov Europa men Orta Aziyağa tanımal qazaqtan şıqqan twñğış skripkaşı bolğan. HİH ğasırdıñ basında düniege kelip, sol ğasırdıñ soñğı on jıldığında ömirden ötken almat Tobabergenwlı basındağı biligi men bedelin eliniñ igiligine, jwrtınıñ twrmıs-tirşiligine arnalğan öz zamanınıñ aytulı twlğalarınıñ biri edi. «Arjağı da ataqtı er…» Tağı bir jüz jıl äri jıljıp, HVİİİ ğasır tarihın paraqtasaq, ol kezeñde el basınan ötken qayğılı oqiğalar köp bolğanın köremiz, «aqtaban şwbırındı, alqaköl swlama» halqımızdı
Naurız merekesi qwrmetine Panfilov köşesindegi Sahnada «Än qanatındağı Naurız» attı dästürli önerde jürgen jas orındauşılardıñ än keşi ötti.

kerey.kz

Bügin Almatı qalası äkimdigi Mädeniet basqarmasınıñ wyımdastıruımen Panfilov köşesi boyındağı sahnada Naurız merekesine arnalğan «Än qanatındağı Naurız» attı jas orındauşılardıñ dästürli än keşi joğarı deñgeyde ötti. Almatı qalası HH ğasırdıñ 30-jıldarınan bastap wlt mädenietiniñ wyıtqısı, ordası qızmetin atqarıp keledi. Dästürli önerdiñ iri ökilderi, zertteuşileri osı qalada twrıp, eñbek etti. Qazir de professionaldıq tiptegi dästürli muzıkanıñ eñ iri oşağı – Almatı. Mwnda etnomuzıkanıñ belgili qayratkerleri, dästürli dombıraşı, qobızşı, sıbızğışı, änşi-termeşiler äzirleytin arnaulı orta jäne joğarı oqu orındarı, öner wjımdarı şoğırlanğan. Qazaq köne muzıka aspaptarınıñ jer betindegi jalğız muzeyi men elimizdegi jalğız dästürli öner teatrı da osında. Soñğı uaqıttarı Almatı qalasında dästürli önerdi nasihattap jürgen jas önerpazdardıñ arnayı än keşi ötpep edi.