Зуқа батырдың кенжеұлы Сауат қажы Стамбулда қаласында 90 жасында қайтыс болды

Zuqa batırdıñ kenjewlı Sauat qajı Stambulda qalasında 90 jasında qaytıs boldı

| Nov 26, 2016

Sauıt qajı Zuqa batır wlı 1928 jılı Altay aymağınıñ Köktoğay audanında tuğan. Zuqa batırdıñ kenje wlı. Zuqa batır 33 balanıñ äkesi edi. Tört äyelinen 12 wl jäne 8 qızınıñ atı belgili. Sauıt qajı ağası Swltanşärip bastağan köşpen birge , tar jol-Tayğaq keşulerdi birge bastan ötkizip, Taklamakan şölin kesip ötip, Gimalay asıp, Türkiyağa jetken. Qazaqstan täuelsizdik alğannan keyin Zuqa batırdıñ qara şañırağı Almatı qalasıa köşip keldi.

1994- jılı Sauıt qajı Türkiyadan arnayı Altayğa kelip, Zuqa batırdıñ basına qorğanın jañalap salıp, qwran qatın tüsirip qayttı.

Jıl ötip alpıs-altı özgeripti,

Özgergen jaylardı köz köripti.

Zuqa batır balası Sauıt qajı,

Bwyrıqşa 94-jıl kez kelipti.

…

Didar ğayıp bwl mine arman eken,

Bizdiñ el Türkiyağa barğan eken,

Äkesi ölgen kezde Sauıt qajı,

Böleuli besiginde qalğan eken.

…

Dwşpanğa qatal minez ol qaharman,

Halıqtıñ ardageri batır babañ.

Arnayı Türkiyadan jalğız kelip,

Äke qorğanın Sauıt qajı jañalağan.

Qalmatay, Qwdabay Nwğanwlı Siläm,

Dastannıñ soñın oslay tamamdağan.

Zuqa batır dastanınan üzindi.

Siläm NWĞANWLI

Zuqa batır- 1866 jılı qazirgi Şığıs Qazaqstan oblısınıñ Zaysan audanında düniege kelgen. Zuqanıñ äkesi şığıs öñirine asa tanımal bolğan Säbit damolla. Arğı atası Nwrmwhammed abız. Tekti äuletten şıqqan batır babamız, orıs otarşıldığı men gomindañ qıtay ezgisine tap bolğan qazaq halqın azat etu jolında qaza tabadı. Biıl batır babamızdıñ tuğanına 150 jıl toldı.

Älemniñ onnan asa elinde, jirma qalasında atalıp ötildi. QR şeteldegi elşilikteri, Halqaralıq wyımdar, QR är qaladağı äkimşiliteri men jeke azamattar demeuşilik jasap wyımdastırdı.

“Zuqa batır-150 jıl” wyımdastıru alqası men Kerey.kz aqparattıq portalı Səniyahan apamızğa jäne Zuqa batırdıñ wrpaqtarına qayğılarına ortaqtasıp, köñil aytadı. Sauıt atamızdıñ janı janatta bolsın…

Janaza namazı 27 qaraşa besin namazında Stambul qalasında Güneşli Kazakkent Altay meşitinde oqıladı .

Kerey.kz

Amangeldi Aytalı: Quanış Swltanovtı sıylaymın da, ayaymın da

Attığa jol, auızdığa söz bermegen Twrım batır

kerey.kz

Är däuirde halıqtıñ pana twtar, qormal sanar qwrmetti azamattarı boladı, solardıñ biri zamanı Attığa jol, auızdığa söz bermeytin, batırlığımen halqı jaqta twrıp, mınau ortası men mekenin qorğau jolında sırt jauğa ses bolıp kelgen Twrım batırdı tuğan halqı mäñgi wmatpaydı. Twrım bala küninen baluandığımen, qamşıgerligimen atı şıqqan, eseyip at jalın tartıp mine köz alartqan jaularınıñ betin qaytarıp közge tüskendikten «bwl öñirde Twrım bar» dep sırt jaular attap baspaytın bolğan. Twrım ömiriniñ soñında ziratın qazıp, qabırın twrğızıp qoyıp qajılıq saparğa attanıp, qaytarında bügingi Semey öñiri mañına kelgende twyıqsız dünie salıp, jol joldastarı süyekte bwzbay Sarterektegi özi äzirlep ketken qabırğa jetkizip, el, jwrtına tabıs etidi. Iteli ruınıñ bir mwnşa atası Ajı güñ bolıp
«Sen esirke, tınış wyıqtat, baq sözime!» /ABAY/

kerey.kz

Bizdiñ qazaqta «malğa dostıñ maldan basqa mwñı joq» – «maldan boğı ğana böten» talay jarımes Abaydıñ atına neşe türli söz aytqan. Onıñ işinde saudager ğana emes, özin “söz wstağan”, “el wstağan” sanaytındar da boldı. Bwlarğa Abaydıñ özi jauap berip ketken: «Tınış wyıqtat, sen esirke, baq sözime!». Al, anau jigit «maldıñ buımen» negizgi oyın dwrıs jetkize almağan siyaqtı. Ol, «Qwnekeñ malın şığındap, Abaydı oqıtıp, jağday jasamağanda qalay bolar edi… Biz de sol Qwnekeñ siyaqtımız…» degendi aytpaqşı boldı – au deymin… Qwnekeñ qayda, sen qayda… «Quatı küşti nwrlı söz, Quatın bilgen abaylar…» – deydi Abay. Sözdiñ quatın bilmegen öte qiın, küyip qaluıñ mümkin… Osı arada Britaniyanıñ Prem'er – ministri bolğan Bendjamin Dizraelidiñ
Ğalım Boqaş mereyli 50 jasta

kerey.kz

Altyn Magauina Bügin Atamızdıñ eñ jaqın şäkirtteriniñ biri, bizdiñ bauırımız, qazaqtıñ maqtan twtatın jastarınıñ biri Ğalım Boqaş mereyli 50 jasqa tolıp otır. Biz üşin bwl kün – jay ğana Ğalımnıñ tuğan kün emes, bwl – onıñ jartı ğasırlıq önegeli ömir jolınıñ, adal eñbeginiñ, biik parasat pen adamgerşiliginiñ merekesi. Biz Ğalımdı tek tereñ bilimi üşin emes, ülken jüregi üşin qadirleymiz. Ğalımnıñ älemniñ eñ bedeldi oqu orındarınıñ biri – Oksford universitetinde bilim alıp, “Azattıq radiosında jemisti eñbek etip, büginde Amerika Qwrama Ştattarınıñ memlekettik qızmetinde abıroylı jwmıs atqarıp jürgeni onıñ tabandılığınıñ, bilimge qwştarlığınıñ jäne eñbekqorlığınıñ ayqın körinisi. Alayda adamnıñ şınayı bağası onıñ qızmetimen nemese jetken jetistikterimen ğana ölşenbese kerek. Adamnıñ qadiri onıñ jüreginde,
KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

kerey.kz

Adamnıñ bäri birdey emes. Aqıl-oyı erkin, mändi, qwndı dünieler tuğıza alatın, jasampazdıq quatı zor adamdar boladı. Sol siyaqtı örkeniettik äleueti (potencialı) zor halıqtar boladı. Onday qasiet özindik qwndılıqtar jüyetin jasay alatın, eşkimge wqsamaytın, tereñ tamırlı ruhaniyatı bar halıqtarda boladı. Qazaqtıñ bükil tarihı men mädenieti bizdiñ sonday halıqtar sanatına jatatınımızdıñ ayğağı. Sonday ayğaq Abaydıñ aqındıq mektebiniñ körnekti ökili Kökbay Janataywlı şığarmaşılığında molınan tabıladı… Keşe Semey qalasındağı Abaydıñ qorıq- muzeyinde Kökbay Janataywlınıñ 165 jıldığına arnalğan “Abaydan sabaq aldım bala jastan” attı ädebi keş ötti. Zal belgili abaytanuşı, professor Jandos Äubäkirdiñ tağılımı mol, äserli bayandamasın erekşe ıntamen tıñdadı. Spikerdi tıñdap otırıp: “Biz Kökbaydı tipti bilmeymiz deuge bolğanday eken ğoy… Keyde tipti jeñil, üstirt
ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

kerey.kz

Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı. «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq