|  |  | 

Sayasat Twlğalar

Marat Täjinnıñ ministr kezindegi bir erligi

Diplomat, qoğam qayratkeri, qazaq tiliniñ ülken janaşırı Saylau Batırşa-wlınıñ memleket jäne qoğam qayratkeri, qazir Qazaqstan Respublikası Prezident Äkimşiligi basşısınıñ orınbasarı Marat Täjin turalı estelik äñgimesi.

S.Batırşa-wlı: M.Täjin diplomatiya salasına kelmey twrıp, joğarı lauazımdı qızmetter atqarğanın bilesizder. Türli jiın barısında onıñ resmi tilde köp söyleytinin köruşi edim. Sodan Sırtqı ister minsitri bolıp tağayındaldı degendi estigende «ministrliktegi qazaq tili tağı keri keteme eken» dep qauiptendim. Biraq, jaña ministr meniñ bwl mazasızdığımdı öz isimen ayıqtıra bastadı. Ol jinalıstarda taza qazaqşa söylep, bayandamalarınıñ denin qazaq tilinde jasay bastadı.

Osığan oray men ministrge özge elder üşin jazılatın notalardı qazaq tilinde jazsaq degen wsınısımdı bildirdim. Öytkeni, basqa memleketterdiñ deni solay öz memlekettik tilderin qoldanadı. M.Täjin bwl oyımdı qoldadı. Biraq ministrliktiñ şeşimine Reseydiñ Qazaqstandağı elşisi Mihail Boçarnikov qarsı boldı. Diplomatiyalıq korpustıñ sol kezdegi duayeni (elşilikterdiñ işindegi kelgen uaqıtı men stajı eñ köbi, basqa elşilikterdiñ arasındağı bastı ökildigi bolıp tañdaladı) Türkmenstan elşiligi arqılı bizdiñ ministrlikke narazılıq notası kelipti. Onda özderiniñ Qazaqstan Sırtqı ister ministrliginiñ bwl şeşimimen kelispeytindigin, öytkeni köptegen elşilikterde qazaq tilin oqi almaytının, soğan baylanıstı aldağı uaqıtta notalardı orıs tilinde jazıp jiberui kerektigin aytıptı.

Bwnı körgen soñ meniñ köñilim su sepkendey basıldı. Sebebi, Mäskeu ne aytsa sonı ünsiz atqarıp üyrengen basşılıq bwnday narazılıq notasın körgende jalt bwrılıp, qwjattardı orıs tilinde qaldıratın şığar dep oyladım. Alayda, M.Täjinge habarlasıp edim ol qazaq tilinde qaldıramız degen jauap ayttı. Jäne duayenge qazaq tilinde jauap hat jazdı. Onda «barlıq älem elderinde qabıldağan halıqaralıq täjiribege say is-qağaz sol eldiñ memlekettik tilinde jüredi, Konstituciya boyınşa Qazaqstan memleketiniñ memlekettik tili qazaq tili. Al, kimde-kim qazaq tilin oquğa mümkindigi kelmese tärtip boyınşa audarmaşı jaldasın» dep jazılğan. Söytip, biz artqa şegingen joqpız. Ministr M.Täjin de öz wstanımında berik twrdı.

Keyin men Türkimenstan elşisimen kezikken uaqıtta nota jayın swradım. Sonıñ aldında Äzerbayjan jäne basqa da elşilikterden notağa narazılıq bildirgen-bildirmegenderi turalı swrağan edim. Olar narazılıq notasına qol qoymağanın, halıqaralıq tärtip boyınşa audarmaşı alıp jwmıs istep jatqanın ayttı. Sodan men Türkimenstan elşisine «bizdi qoldağannıñ ornına bwl qalay istegenderiñ dep» swrağan edim ol «qaydan bileyik, Reseydiñ elşisi kelip, basqa elşiliktermen de kelistik, orıs tilinde jazsın dep talap qoyayıq degen soñ solay nota jiberdik» deydi. Biraq, Resey elşisiniñ bwl aylası men qarsılığı bäribir iske asqan joq, M.Täjin azamattıq körsetip, olardıñ oylağanın orındatpadı.

Mine, Marat Mwhambetqazıwlı osılay sırtqı ister salasında eleuli ister atqarıp, öz qoltañbasın qaldırğan basşılardıñ qatarına engen bolatın.

“The Qazaq Times”
«Täuelsizdik jolındağı diplomatiya» esse-dialog kitabınan üzindi. Avtorı Mwrat Almasbekwlı

Related Articles

  • Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Qazaq etnogeneziniñ dağdarısı ham jaña koncepciya

    Arma ağayın! Şağın saraptama Birinşi, qazaq etnogeneziniñ dağdarısı kele jatır. Dağdarısqa qarsı qazaq etnogeneziniñ jaña koncepciyasınıñ jasalmauı alañdatadı. Biz qazir 18 ğasırlardağı qazaq han-swltandarı qabıldağan etnogenezdik koncepciyasımen äli ömir sürip kele jatırmız. Odan keyingi üş ğasırda kolonizaciyalıq kiriptarlıq etnogenezdik jaña koncepciyanı qabıldauğa häm transformaciyalauğa mwrsat bermedi. Qoldanıstağı qazaq şejiresin aşıp qarañız, rular şejiresiniñ koncepciyası 18 ğasırlarda qabıldanğan mizamğa säykes keledi. Tipti şejiredegi atalıq rular sol ğasırdağı qandayda bir tarihi twlğadan (batırdan) bastau aladı nemese şejiredegi atı atalatın rular 18- ğasırğa barıp toqtaydı, arı qaray üzik-üzik. Bwl 18- ğasırdağı jaugerşilik zamannıñ talabına say swrıptalğan qazaq etnogeneziniñ körinisi edi. YAğni qazaq şejiresiniñ koncepciyası qazaq etnogeneziniñ modelin qalıptadı. Ekinşi, sayasi jäne mädeni şeşimderdiñ

  • KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

    KÖKBAY ATA ŞIĞARMALARI – QAZAQTIÑ ÖRKENIETTİK ÖRESİNİÑ AYĞAĞI

    Adamnıñ bäri birdey emes. Aqıl-oyı erkin, mändi, qwndı dünieler tuğıza alatın, jasampazdıq quatı zor adamdar boladı. Sol siyaqtı örkeniettik äleueti (potencialı) zor halıqtar boladı. Onday qasiet özindik qwndılıqtar jüyetin jasay alatın, eşkimge wqsamaytın, tereñ tamırlı ruhaniyatı bar halıqtarda boladı. Qazaqtıñ bükil tarihı men mädenieti bizdiñ sonday halıqtar sanatına jatatınımızdıñ ayğağı. Sonday ayğaq Abaydıñ aqındıq mektebiniñ körnekti ökili Kökbay Janataywlı şığarmaşılığında molınan tabıladı… Keşe Semey qalasındağı Abaydıñ qorıq- muzeyinde Kökbay Janataywlınıñ 165 jıldığına arnalğan “Abaydan sabaq aldım bala jastan” attı ädebi keş ötti. Zal belgili abaytanuşı, professor Jandos Äubäkirdiñ tağılımı mol, äserli bayandamasın erekşe ıntamen tıñdadı. Spikerdi tıñdap otırıp: “Biz Kökbaydı tipti bilmeymiz deuge bolğanday eken ğoy… Keyde tipti jeñil, üstirt

  • Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Sayasi quğın-sürginge wşırağan arğı bettiñ körneki twlğaları men ziyalı qauım ökilderi

    Arma äleumet! 31 mamır sayasi quğın-sürgin jäne aşarşılıq qwrbandarın eske alu küni. Osığan baylanıstı irgeles elderde sonıñ işinde Şığıs Türkistan öñirinde ömir sürip jatqan Şıñjañ qazaqtarınıñ sayasi, äleumettik häm mädeni tarihın tanıp bilip jürgenimiz artıq bolmas. Aldımen suretterge tüsinikteme: Birinşi suret: Şıñjañ ölkesinde 1934-44 jıldarı ölke gubernatorı bolğan Şen Şicaydıñ (盛世才) beynesi. Ekinşi suret: Tayvan' Taypeydegi Şen Şicaydıñ mazarı. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barğandağı estelik. Ol turalı estelikti keyin oqisızdar. Üşinşi suret: Şıñjañ ölkesi Qwmıl aymağınıñ aymaq gubernatorı bolğan Jolbarıs Beg-tiñ mazarı. Tayvan' Taypey qalasındağı mwsılmandar ziratında jerlengen. 2024 jılı arnayı izdep tauıp basına barıp qayttım. Törtinşi suret: 1944 jılı wlt-azattıq köterilisşileri Qwlja qalasın azat qılğan soñ qala

  • ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    ĞALIM BOQAŞ. «Özine ar twtqan, jattan zar twtadı!»

    Eki mıñınşı jıldardıñ basında qazaq ruhaniyatında erekşe basılımdar boldı. Atap aytsaq, Atırau şärinde şıqqan «Altın Orda» gazeti bolsa, odan keyingisi Almatı qalasında şığıp twrğan «Jas qazaq», sonday-aq «Şetel Ädebieti» sındı gazetter edi. «Altın Orda» gazetine Meyirhan Aqdäuletwlı, al qalğan ekeuine Talğat Eşen men Ardaq Nwrğazı ispetti qazaqtıñ intellektual azamattarı bas redaktor bolğan edi. Bäri  de esimderi elge mälim, ğajayıp aqındar. Bäz bireulerdiñ: «Jurnalist bolmasa, aqın eşqaşan jarıtıp gazet şığara almaydı», – degen sıpsıñ sözderiniñ auızına qwm qwyıp, älgi äperbaqan tüsiniktiñ ayağın kökten keltirgen de osı talanttı qalamgerler boldı.  «Ädebiet portalı» «UAQIT PEN KEÑİSTİK…» aydarımen  tek atalğan osı basılımdar ğana emes, jaña ğasırdıñ basında qazaq baspasözinde jarıq körgen nebir jilikti jazbalar men tanımdıq

  • El qorğanı – Almat Sardar

    El qorğanı – Almat Sardar

    Sardar Almat Tobabergenwlı – öz däuirinde el basqarğan, bedeldi twlğalardıñ biri bolğan. Ol Irğızda bolıs qızmetin atqarıp, halıq arasında sıylı adam retinde tanılğan. Almat Tobabergenwlınıñ erlik pen eldik toğısqan dara jolın keyin balaları Samırat pen Töremwratta jalğıstırdı. Al onıñ şöberesi Ğalımjan Äbdisalamov Europa men Orta Aziyağa tanımal qazaqtan şıqqan twñğış skripkaşı bolğan. HİH ğasırdıñ basında düniege kelip, sol ğasırdıñ soñğı on jıldığında ömirden ötken almat Tobabergenwlı basındağı biligi men bedelin eliniñ igiligine, jwrtınıñ twrmıs-tirşiligine arnalğan öz zamanınıñ aytulı twlğalarınıñ biri edi.  «Arjağı da ataqtı er…» Tağı bir jüz jıl äri jıljıp, HVİİİ ğasır tarihın paraqtasaq, ol kezeñde el basınan ötken qayğılı oqiğalar köp bolğanın köremiz, «aqtaban şwbırındı, alqaköl swlama» halqımızdı

Pikir qaldıru

Elektorndı poştañız sırtqa jariyalanbaydı. Belgi qoyılğan öristi toltıru mindetti *

Atı-jöni *

Email *

Saytı

Kerey.kz/Kerey.kz

Biz turalı:

Tel: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz tiñ bwrınğı nwsqasın http://old.kerey.kz ten oqi alasızdar!

KEREY.KZ

Sayt materialdarın paydalanğanda derekközge silteme körsetu mindetti. Avtorlar pikiri men redakciya közqarası säykes kele bermeui mümkin. Jarnama men habarlandırulardıñ mazmwnına jarnama beruşi jauaptı.

Sayt sanağı: