|  |  |  | 

Жаһан жаңалықтары Саясат Сұхбаттар

Ресей әскері Донбассқа шоғырланды. Украина соғыстың жаңа кезеңіне қалай дайындалып жатыр?


Донбасстағы сепаратистер.

Донбасстағы сепаратистер.

Украинадағы соғыс елдің шығысы мен оңтүстігіне ойысып жатқанда, Киев НАТО елдерінен Ресей әскерін жоюға қажет қару-жарақ сұрады.

Жуырда Чехияның Украинаға совет кезінде жасалған Т-72 танкін, гаубица мен брондалған техникасын жібергені белгілі болды. Осылайша олар Киевтің өтінішіне құлақ асып, қолдаудың жаңа деңгейіне өткенін білдіргендей болды. Польша, Ұлыбритания секілді елдер де қару-жарақ жіберіп жатыр. Украинаға жүздеген миллион доллар жұмсағанын мәлімдеген АҚШ та қосымша құрал-жабдықтарын тасымалдап жатыр.

Дегенмен Украина күштеріне енді тактиканы өзгертіп, елдің шығысы мен оңтүстігіне шоғырланған Ресей әскеріне төтеп беруге басымдық беруге тура келетін шығар. Ол жақта ресейліктер Киев пен елдің солтүстік-шығысындағы әскерге қарағанда әлдеқайда ыңғайлы позицияда отыр. Украина әскері Киев маңындағы және елдің солтүстік-батысындағы әскерге танктерге қарсы зеңбіректер мен қолда бар қаруын пайдаланып қарсы тұра алған еді.

Соғыста едәуір шығынға ұшыраған Ресей қазір әскерін топтастырып, қайта қаруландырып, Украинаға басқыншылық жоспарын қайта сүзгіден өткізіп жатыр. Мәскеу Мариупольді, Ресей қолдап отырған сепаратистер қолындағы Донецк пен Луганск жерін түгелімен бақылауға алып, осы аудандардағы Украина күштерін қоршауға алудан үмітті.

Варшавадағы соғысқа қарсы акция. 9 сәуір 2022 жыл.

Варшавадағы соғысқа қарсы акция. 9 сәуір 2022 жыл.

Азаттық радиосы АҚШ теңіз әскерінің полковнигі, Вашингтондағы стратегиялық және халықаралық зерттеулер орталығының кеңесшісі Марк Кансианмен соғыстың қалай өрбитіні жөнінде сұхбаттасты.

Азаттық: Мәскеу соғысты Донбасс пен Украинаның оңтүстігінде жүргізуге тырысып жатыр. Бұл шайқас қалай болады? Украинаның енді жақсы қаруланып, күшейіп алған Ресей әскерімен шайқасатынын ескерсек, бұл ұрыс Киев маңындағы соғыстан несімен ерекшеленуі мүмкін?

Марк Кансиан: Ресей әскері осыдан үш апта бұрын істеуі керек әрекетке енді барып жатыр деп ойлаймын. Яғни, әскерін өздері басым түскен облыстарға шоғырландырып жатыр. Оңтүстікте – Мариуполь маңына, шығыста солтүстік және Донбасс облысынан шабуыл жасайды.

Ресей басқыншылығының негізгі мақсаттарының бірі Донбаста басып алған жерін үлкейтіп, осы маңдағы аудандарды басып алу еді. Сондықтан сол жаққа әскер шоғырландырып жатқаны таң қалдырмайды. Бұл жағдайды ресейліктер қолдауы мүмкін болғандықтан, украиналықтар үшін аздаған қауіп бар.

Украина әскері қорғаныста табанды болды. Енді ресейліктер әскерін арттырып, кейбірін [басқа аудандардан] жинап жатқанда, Украина әскерінің орнын ауыстырып, қайта қаруландыру қажет. Әсіресе, Киев маңындағы әскер көп зардап шекті. Қару-жарақ табуға, қосымша күш жинауға, әскердің демалып алуына және қайта ретке келуіне уақыт керек.

Аурухана атқылауға ұшырағаннан кейін дәрігерлер пациентті жертөлеге орналастырған. Николаев, 5 сәуір 2022 жыл.

Аурухана атқылауға ұшырағаннан кейін дәрігерлер пациентті жертөлеге орналастырған. Николаев, 5 сәуір 2022 жыл.

Азаттық: Батыс барлаушылары Ресей президенті Владимир Путин 9 мамыр күні өтеді деп жоспарланған дәстүрлі парадқа дейін «жетістікке жетуді» қалап отыр дейді. Бұл енді соғыстың қалай өрбуіне әсер ете ме және Ресей, Украина және Батыс елдеріне қысым болмай ма?

Марк Кансиан: Бұл датаның әскери операцияға қалай әсер етуі мүмкін екені белгісіз.

Генералдар шығыстағы қадамдарын, енді не істейтіндерін анық байқатқандай болды деп ойлаймын. Олар басқа облыстардағы шабуылды тоқтатты. Ресейліктерде соғысуға тағы бір ай [уақыт] бар ма, міне, осы жағы анық емес.

Оларда шығын көп болды, [әскердің] рухы түсті. Оларда уақыт жағынан шектеу бар деп ойлаймын. Жуық арада жеңіске жетпесе, олар тығырыққа тіреледі. Бұл Ресей әскері үшін өте жаман.

Азаттық: Батыс елдері Украинаның шабуылдауына қажет қару-жарақтарды молынан жіберіп жатқанына куә болып отырмыз. Бастапқыда Батыс олай істеуге ықылас білдірмеген. Батыс жіберіп жатқан қару-жарақ Украинаның соғыста басымдыққа ие болуына көмектесе ме? Киев өзі сұраған қару-жарақты ала ала ма?

Марк Кансиан: Батыс Украинаға бұған дейін қолданып келген немесе үйренуі жеңіл құралдар жіберіп жатыр. Олардың арасында Javelin зымырандары, танкке қарсы түрлі зымырандар, Stinger және өзге де зенитті ракеталар бар.

[Қару жіберу] жалғаса береді деп ойлаймын. Олар украиндар қолданып жүрген, оңай үйренуге болатын және материалдық-техникалық базаға жеңіл енетін ірі қару да жіберіп жатыр. [Бірақ] бұларды барынша кеңейту қиынға соғады деп ойлаймын.

[Украина президенті Владимир] Зеленский НАТО ұшақтары мен танктерінің бір пайызын сұрады. Бірақ қолданылып жүрмеген қаруды жеткізуге, үйретуге және тасымалдауға айлар, тіпті, жылдар кетеді. Сондықтан [Америкада жасалған] М-1 танктерін Украинада көрмейсіз.

Екінші жағынан, оларға Т-72 [танктерін] жіберудің де үлкен мәні бар. Польшадағы MиГ-29 да Украинаға жеткізіледі деп ойлаймын. Баспасөз конференциясында АҚШ қару тасымалдауды ашық көрсетпейтінін аңғартты. Олар мұны Т-72 жағдайында істегендей білдіртпей жеткізуі мүмкін. Олар қарудың қайдан және қалай келгенін айтпады, бірақ бұл қару Украинада пайда болды.

Братиславадағы Ресей басқыншылығына қарсы акция. 11 наурыз 2022 жыл.

Братиславадағы Ресей басқыншылығына қарсы акция. 11 наурыз 2022 жыл.

Азаттық: Украиналықтар алуы мүмкін қарудың түрлеріне мән берген қаншалықты дұрыс? Қарудың жаңа түрлері алдағы апталарда Украинаға басымдық бере ала ма?

Марк Кансиан: Ең бастысы – әскердің қуатын көрсететін осы оқ-дәрі.

Батыс тек танкке қарсы қару [мен] зенитті қару ғана емес, артиллериялық снарядтар мен оқтар, күнделікті қажет заттар жіберіп жатыр. Бұл Украинаның соғыс алаңындағы әрекеттерін қамтамасыз ететіндіктен, үлкен мәні бар. Бұл оларға соғыс басында құрылып, қазір әрекетке көшіп жатқан жасақтарды қаруландыруға мүмкіндік береді.

Танк пен ұшақ секілді ірі қару көзге бірден түседі. Оларды да жіберу керек. Бірақ ең бастысы [қару-жарақ] жіберуді тоқтатпау маңызды.

Ресейліктер мұндай көмек алмайды. Олар қару-жарақ пен азық-түлікті елдің басқа бөлігінен әкелуге мәжбүр әрі оны көп мөлшерде өндірмейді. Украина әскері қорын толтырып жатқанда, Ресейде бұл азайып жатыр.

Азаттық: Ресей күштері Мариупольді басып алып, оны Қырымға құрлық арқылы баратындай көпір етуге, Донецк пен Луганск облыстарындағы оккупация аумағын кеңейтіп, Украинаның осы аудандардағы әскерін жоюға тырысып жатыр. Ресей әскері бұл мақсаттарына жете ала ма?

Марк Кансиан: Кейінгі бірнеше аптада олар бүкіл елді жаулап алуды мақсат еткен еді. Онымен салыстырғанда бұл жүзеге асуы мүмкін мақсат. Алайда бұлай болуы екіталай.

Осы үш-төрт аптада Ресей әскері көп жетістікке жете алмады. Қазір оларда соғысқа жұмылдыруға болатын бірнеше құрылым бар, бірақ көп адамнан айырылған күштерін жаңартуға біршама уақыт керек.

Кейбір дерек бойынша олар 7-15 мың адамнан айырылған. Қаза болғандар бұдан да көп болуы мүмкін. Жараланғандар қаза тапқандардан екі есе көп болғанын ескерсек, қазірге дейін 40-50 мың адамнан айырылған болуы мүмкін. Басында әскерилер саны 150 мың болса, олар әскерінің төрттен бірінен айырылған болуы ықтимал.

Ауғанстандағы он жылға созылған әскери қимылдар кезінде Совет одағы он бес мыңға жуық адамнан айырылған. Ресей соғыстың алғашқы айында-ақ осынша адам жоғалтты.

(Сұхбат өңделіп, ықшамдалды)

Азат Еуропа / Азаттық радиосы

Related Articles

  • “Қазақстанды кемсітуге тырысады”. Мәскеу Тоқаевтың мәлімдемесіне қалай жауап береді?

    Елнұр ӘЛІМОВА Ресейдің Украинаға жасаған басқыншылығына қарсы митингіге шыққан адамдар. Алматы, 6 наурыз 2022 жыл. “Қазақстанда Ресейдің ықпалы азайып келеді, мұның соғыстан басқа да себептері бар”, “Тоқаевтың Петербургтегі мәлімдемесі аяқ асты жасалған жоқ, бірақ ешқандай келісім болмаған”, “Қазақстандағы наразылық әлеуеті жойылған жоқ”. АҚШ-тағы ұлттық қауіпсіздік университетінің профессоры Эрика Марат Азаттықтың сұрақтарына жауап берді. “ПУТИН МЕН СИМОНЬЯН КӨРШІЛЕРІН ЖАҚТЫРМАЙ, ОЛАРҒА МҰРНЫН ШҮЙІРЕ ҚАРАЙТЫНЫН КӨРСЕТТІ” Азаттық: Петербугте өткен экономикалық форумда Қазақстан президенті Тоқаев Путиннің көзінше “ЛХР”, “ДХР” құрылымдарын мойындамайтынын ашып айтты. Тоқаев осыған дейін National Interest басылымына жариялаған мақаласында “Қазақстан Украина жереінің тұтастығын құрметтейді” деп жазса, президент әкімшілігі басшысының орынбасары Тимур Сүлейменов “Қырым мен Донбасстағы жағдайды “мойындамаймыз” деген еді. Тоқаев Петербургтегі форумда

  • “Лидерлері көрегендік танытпағанда, бірінші құрбан Қазақстан болуы мүмкін еді”

    Ресейлік саяси қайраткер, “Ұлттық саясат институты” халықаралық қауымдастығының басқарма мүшесі Андрей Пионтковский Қазақ елін жанжалшыл алпауытқа жем болудан не құтқарып қалғанын айтты. – ПМЭФ-2022-дегі атышулы мәлімдемесінен кейін Президент Қасым-Жомарт Тоқаев Катар экономикалық форумына қатысып, онда Ресей Қазақстанның сенімді одақтасы болып қала беретінін жеткізді. Петерборда Мәскеудің солақай саясатын қолдамайтынын мәлімдеген соң Тоқаев Путинмен қайта кездесіп, келіссөз жүргізіпті. Осы орайда қазақстандық оппозиция және бірқатар шетелдік сарапшылар Қазақстан Президентінің “демаршын” Мәскеудің көзбояушы, құйтұрқы “многоходовкасы” деп түсіндіре бастады. Жария түрде қолдамағанымен, жасырын көмек көрсетпек-мыс…  – Мұндай конспирологияға негіз жоқ. Өйткені Қазақстан унитарлы мемлекеттерді өзге алпауыттардың бөлшектеуін объективті түрде қолдай алмайды. Кремль Украинаның орыстілді облыстарын бөліп алып, одан квазиреспубликалар құруға тырысуда. Мұндай сорақылықты қолдаса, Қазақстанның

  • “Қысым көрсету құралы”. Тоқаев Ресей ұсынған АЭС-ті салуға неге асықты?

    Елена ВЕБЕР Балқаш көлі жағасында орналасқан Үлкен ауылындағы қаңырап тұрған ғимараттар. Алматы облысы, 13 сәуір 2019 жыл. Балқашқа атом электр станциясын (АЭС) салудан қандай қауіп бар? Ресейден ядролық технология сатып алу Қазақстанды Мәскеуге “байлап қоятыны” рас па? Қазақстан билігі қауіпті нысанның құрылысына рұқсат бермес бұрын халықтың пікірін неге сұрамады? Азаттық бұл тақырыпта KEGOC корпорациясының бұрынғы басшысы, энергетика және экономика саласының сарапшысы Әсет Наурызбаевпен сөйлесті. “КҮН ЭНЕРГИЯСЫНЫҢ БАҒАСЫ – 14 ТЕҢГЕ, АТОМ ЭНЕРГИЯСЫ – 60 ТЕҢГЕ. ТИІМДІСІ ҚАЙСЫ?” Азаттық: Жақында Қасым-Жомарт Тоқаев шетелдік инвесторлар кеңесінің жиынында Қазақстан АЭС салынатын жерді белгілеп, технология таңдап жатқанын, құрылыс жұмыстары келер жылы басталатынын айтты. Президенттің бұл мәлімдемесі асығыс жасалған жоқ па? Әсет Наурызбаев. Әсет Наурызбаев: Президент энергетика саласының маманы емес.

  • Қазақ тілін техникалық тілге айналдыруға мемлекет тарапынан қойылып жатқан кедергілер жөнінде

    ҚР Индустрия және инфрақұрылымдық даму министрлігі – МИИР РК Құрылыс және тұрғын үй-коммуналдық шаруашылық істері комитеті үш жылдан бері қазақ тіліне ауыса алмай келеді. Quanysh Ádilhanuly тарапынан мың хат жазылған. Оған «қарастырамыз, саралаймыз, ойластырамыз, пилоттық қылып жасаймыз» деген мың жауап келді. Бірақ мәселе сонымен шешілмей қалды. Әңгіме мемлекет тарапынан қаржыландыратын құрылыс жобаларының (ПСД) қазақ тілінде жасалуы туралы болып отыр. Қазір оның барлығы тек бір тілде – орысша жасалады. Себеп – тапсырыс беруші тарапынан ондай талап жоқ. Бір қызығы, жобаны жасау үшін қажетті Қазақстан Республикасының Құрылыс нормалары, Құрылыс Ережелері және басқа да мемлекеттік стандарттар мен техникалық талаптардың, нормативті-техникалық құжаттардың толық қазақша нұсқасы бар. Қазақ тілді инженерлер мен басқа да техникалық мамандар

  • Ресейдің қазіргі сыртқы саясаты “айтқанымды орындамасаңдар, күшпен орындатамын”

    Ресейдің қазіргі сыртқы саясаты “айтқанымды орындамасаңдар, күшпен орындатамын” дегенге саяды. Еуродақ санкциясы бойынша Литва Ресейдің Калининградқа баратын темір жолын кесіп тастады. Енді Ресей мынадай 5 түрлі амалдың бірімен, немесе бірнешеуімен Литваға соққы беруі мүмкін. 1) Ресей Литваның тәуелсіздігін мойындаудан бас тартады. Ресей бірден басып кірмесе де, бұл Литва үшін қай-қашанғы сыртқы қауіпке айналып, үздіксіз үрей туғызады. 2) Литваның шекара сызығын мойындамау. Бұл жаңа соғысқа себеп болуы мүмкін. 3) Литваның Клайпеда қаласын басып алу. Бұл деген жаңа соғыс деген сөз. 4) Польша мен Литва территориясынан Калининградқа баратын 100 км-лік Сувалк коридорын ашу. Бұл деген жаңа соғыс деген сөз. 5) Литваға Ресейден баратын газ бен мұнайды үзіп тастау. Ресейге жол беру Ресей

Пікір қалдыру

Электорнды поштаңыз сыртқа жарияланбайды. Белгі қойылған өрісті толтыру міндетті *

Аты-жөні *

Email *

Сайты

Kerey.kz/Керей.кз

Біз туралы:

Тел: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz тің бұрынғы нұсқасын http://old.kerey.kz тен оқи аласыздар!

KEREY.KZ

Сайт материалдарын пайдаланғанда дереккөзге сілтеме көрсету міндетті. Авторлар пікірі мен редакция көзқарасы сәйкес келе бермеуі мүмкін. Жарнама мен хабарландырулардың мазмұнына жарнама беруші жауапты.

Сайт санағы: