10 قازاندا الەۋمەتتىك جەلىلەردە اسكەري كيىمدەگى ەر ادامنىڭ رەسەيدىڭ سوعىس تەحنيكاسىنىڭ جانىندا تۇرعان پارومدا تۇسكەن فوتوسى جاريالاندى. ءۇش كۇننەن سوڭ وسى اككاۋنتتا تۋرا سول پاروم مەن قۇرال-جابدىقتار كورىنەتىن ۆيدەو پايدا بولدى.
ء“بىز كوشىپ جاتىرمىز” دەيدى ۆيدەودا لۋگانسك وبلىسىنداعى ماكار تەپلينسكي دەپ كورسەتىلگەن ەر ادام. كەيىنىرەك كادر سىرتىندا “مۇنى كىمگە كورسەتىپ جاتىرسىڭ؟” دەگەن داۋىس ەستىلەدى. ازاتتىق ۆيدەونى گەولوكاتسيا، سپۋتنيكتەن تۇسىرىلگەن سۋرەتتەر مەن اينالاسىنداعى نىسانداردى سالىستىرا وتىرىپ تەكسەرىپ كوردى.
ازاتتىقتىڭ ورىس قىزمەتى مەن ۋكراينا قىزمەتىنىڭ “سحەما” زەرتتەۋ توبى وڭتۇستىككە جىلجىپ جاتقان ۋكراينا كۇشتەرى رەسەي اسكەرىنە قىسىمدى كۇشەيتكەنىن ايتادى. ساراپشىلار بۇل جەتىستىكتەر حەرسون قالاسىن جاۋدان قايتارىپ الۋ امالدارىنا اكەلۋى مۇمكىن دەيدى. حەرسون – 24 اقپاندا ۋكرايناعا باسىپ كىرگەن رەسەي اسكەرىنىڭ قولىنداعى جالعىز وبلىس ورتالىعى.
ەگەر ۋكراينا قالانى ازات ەتسە، بۇل ونىڭ نەگىزگى تاكتيكالىق جەڭىسى بولىپ، رەسەي كۇشتەرى مەن پرەزيدەنت ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ ماسقاراسىن شىعارادى.
اسكەرگە الىنعانداردىڭ الدى ءولىپ جاتقاندا، پۋتين موبيليزاتسيا اياقتالاتىنىن ايتتى
قىسپاققا تۇسكەن اسكەر
ۋكراينا تامىزعا دەيىن بىرنەشە اپتا بويى حەرسونداعى رەسەي كۇشتەرى مەن اسكەري باسقارۋ بولىمدەرىنە شابۋىلداۋ ءۇشىن اقش پەن باسقا دا باتىس ەلدەرى بەرگەن، نىسانانى ءدال كوزدەپ اتاتىن قازىرگى زامانعى قارۋ-جاراق قولداندى.
ولار دنەپر وزەنىندەگى ءبىرشاما نىساندى، ونىڭ ىشىندە حەرسون قالاسىن وزەننىڭ ارعى بەتىمەن جالعاپ تۇرعان انتونوۆ كوپىرىن نىساناعا العان. رەسەي كۇشتەرى قيراعان كوپىرگە جاقىن جەردە پاروم وتكەلىن جاساپ قويعان. انتونوۆ كوپىرىنىڭ ماڭىندا بەيبىت تۇرعىندار وتەتىن ەكى وتكەل مەن رەسەي اسكەرى پايدالاناتىن باسقا دا وتكەلدەر بار.
جۋىردا عانا ۋكراينانىڭ ارتيللەريا جانە زىمىران شابۋىلى اسكەري ساراپشىلار مەن بلوگەرلەر قۇجاتقا تۇسىرگەن قۇرلىقتاعى شابۋىلعا ۇلاستى. وندا ۋكراينا اسكەرىنىڭ دنەپردىڭ باتىس جاعالاۋىنان وڭتۇستىككە قاراي جىلجىپ، رەسەي اسكەرىن وزەن ارقىلى وڭتۇستىك پەن شىعىسقا ويىسۋعا ماجبۇرلەگەنى بايقالادى.
حەرسونداعى اسكەري ءىس-قيمىلدار سولتۇستىك-شىعىستاعى جۇزدەگەن شاقىرىمعا سوزىلعان شابۋىلعا بايلانىستى بولۋى مۇمكىن. ول كەزدە ۋكراينا رەسەي اسكەرىنە ويسىراتا سوققى بەرىپ، حاركوۆ وبلىسىنداعى ونداعان قالانى جانە دونەتسك وبلىسىنداعى ماڭىزدى تەمىر جول بولىگىن جاۋدان قايتارىپ العان ەدى.
ۋكراينا قارىمتا شابۋىلدى ۇدەتتى. سوعىستى باعىتى وزگەردى مە؟
كەيىنگى كەزدە شىعىستاعى شابۋىل باسەڭدەدى، بىراق وعان نە اسەر ەتكەنى بەلگىسىز: بۇل ۋكراينا ارمياسىنىڭ قايتا توپتاسىپ، كۇش جيناۋىنا بايلانىستى ما، الدە رەسەيدىڭ قارسىلىقتى كۇشەيتۋىنە نەمەسە ۋكراينا كۇشتەرىنىڭ قايتادان حەرسونعا بەت الۋىنا بايلانىستى ما؟
كەيىنگى ۋاقىتتا ۋكراينا كۇشتەرىنىڭ قارسى شابۋىلى كەزىندە رەسەي لاۋازىمدى تۇلعالارى مەن ولاردىڭ جەرگىلىكتى جەردەگى سەنىمدى وكىلدەرىنىڭ رەسەي اسكەرىنە قىسىم كورسەتىپ جاتقانى، رەسەيلىك اسكەري باسشىلار دنەپردىڭ باتىس جاعالاۋىنان تولىعىمەن شەگىنۋ ماسەلەسىن قاراستىرۋى مۇمكىن ەكەنى بايقالا باستاعانداي.
18 قازاندا جاريالانعان سۇحباتتا ۋكراينا جەرىندەگى رەسەي اسكەرىنىڭ جاڭادان تاعايىندالعان قولباسشىسى سەرگەي سۋروۆيكين حەرسون وبلىسىنداعى جاعداي وتە قيىن ەكەنىن، رەسەي جاۋىنگەرلەرىنە وندا وتە كۇردەلى شەشىم قابىلداۋعا تۋرا كەلۋى مۇمكىن ەكەنىن ايتتى.
سۋروۆيكيننىڭ نەنى مەڭزەگەنى بەلگىسىز. كەي ساراپشىلار ونىڭ ءسوزى رەسەيدىڭ دنەپر وزەنىنىڭ باتىسىنان اسكەرىن اكەتەتىنىن ءبىلدىرۋى مۇمكىن دەيدى.
19 قازانداعى جاعداي بويىنشا، ۋكراينا كۇشتەرىنىڭ كوزاتسكوە اۋىلى مەن نوۆايا كاحوۆكا قالاسىنان قىرىق شاقىرىمداي جەردە ەكەنى جايلى بولجام ايتىلدى.
سول كۇنى حەرسون تۇرعىندارى ۋكراينا اسكەرى شابۋىلداۋى مۇمكىن بولعاندىقتان، قالادان دەرەۋ كەتۋ كەرەك دەگەن سمس-حات العان. جەرگىلىكتى تۇرعىندار “وتباسىڭىزدى قۇتقارىڭىز: سول جاعالاۋعا كوشىڭىز” دەگەن حابارلاما تاراتىلعانىن ايتادى.
“حەرسون ءۇشىن شايقاس جاقىن كۇندەرى باستالادى” دەيدى قالاداعى رەسەي اكىمشىلىگى باسشىسىنىڭ ورىنباسارى كيريلل سترەمۋسوۆ.
“حەرسون قالاسى قامالعا اينالىپ جاتىر” دەدى ول.
تاعى ءبىر شەنەۋنىك ۆلاديمير سالدو وبلىستا تۇرعىنداردىڭ ءجۇرىپ-تۇرۋى شەكتەلگەنىن، دارىگەرلەر مەن مۇعالىمدەر سەكىلدى بيۋدجەت سالاسى قىزمەتكەرلەرىنىڭ وزەننىڭ سول جاعالاۋىنا كوشىرىلەتىنىن ايتتى. ول 50-60 مىڭ ادام كوشىرىلىپ، كەيبىرى رەسەيگە جىبەرىلەدى دەيدى.
“ولار حەرسون ءۇشىن شايقاستا [وزدەرىنىڭ] جەڭىلەتىنىنە حالىقتى [الدىن الا] دايىنداپ جاتقان سياقتى” دەدى ۋكراينا شەنەۋنىگى، حەرسون وبلىستىق كەڭەسى توراعاسىنىڭ ءبىرىنشى ورىنباسارى يۋري سوبولەۆسكي ناستوياششەە ۆرەميا تەلەارناسىنا.
“ياعني، ولار جەڭىلەتىنى تۋرالى حابار بولاتىنىنا جۇرتتى دايىنداپ جاتىر” دەدى ول رەسەيدىڭ وبلىسقا قويعان اكىمشىلىگىن مەڭزەپ.
پارومدار نەنى اڭعارتتى؟
ۋكراينا كۇشتەرىنىڭ دنەپر وزەنىندەگى وتكەلدەرگە شابۋىلى رەسەي اسكەرىن ۋاقىتشا پونتون كوپىرلەرى مەن ولاردىڭ بولشەكتەرىنەن قۇراستىرىلعان پاروم قولدانۋعا ماجبۇرلەدى.
ازاتتىق قاراستىرعان فوتولار مەن ۆيدەونى رەسەيدىڭ ۆكونتاكتە الەۋمەتتىك جەلىسىندە تەپلينسكي ەسىمدى قولدانۋشى جاريالاعان.
الەۋمەتتىك جەلى ارحيۆىندەگى دەرەكتەر اكەسى سەكىلدى تەپلينسكيدىڭ دە 2015 جىلدان بەرى رەسەي اكىمشىلىگى باقىلاۋىنداعى اسكەري بولىمدەرگە قىزمەت ەتكەنىن كورسەتەدى. بۇل بولىمدەر رەسەيشىل سەپاراتيستەر “لۋگانسك حالىق رەسپۋبليكاسى” دەپ اتاپ جۇرگەن لۋگانسك وبلىسىن باقىلايدى.
لۋگانسك پەن دونەتسك وبلىستارىنداعى رەسەي باقىلاۋىنداعى بولىمدەر دونباسس پەن حەرسون وبلىستارىنداعى شايقاسقا رەسەي جاعىندا قاتىسقان.
ازاتتىق تەپلينسكيدىڭ ۆيدەوسىندا كورسەتىلگەن دنەپردىڭ وڭ جاعالاۋىندا كازاتسكوە ماڭىنداعى پارومدار قوزعالىسىن تەكسەرىپ كوردى. پاروم اۋىلدى سول جاعالاۋداعى نوۆايا كاحوۆكامەن بايلانىستىراتىن كانالعا بەت العان.
ازاتتىق Planet Labs جەكە كومپانياسىنان قازاننىڭ باسىندا العان، سپۋتنيكتەن تۇسىرىلگەن سۋرەتتەر سول جەردە بىرنەشە پاروم بولعانىن كورسەتتى. اسكەري تەحنيكا تيەلگەن پارومنىڭ نوۆايا كاحوۆكادان كوزاتسكوە اۋىلىنا بارا جاتقانى سوڭعى رەت 4 قازاندا بايقالعان.
5 قازاندا ولار جۇك تيەپ، نوۆىي كاحوۆكاعا قايتۋدى جوسپارلاعان. قازاننىڭ 8-ءى مەن 12-ىندە تۇسىرىلگەن سۋرەتتەر وڭ جاعالاۋعا قاراي بوس پارومدار بارا جاتقانىن كورسەتەدى. سولاردىڭ ءبىرى 13 قازاندا تەپلينسكي جاريالاعان سۋرەتتەرگە ءتۇسىپ قالعان.
تەپلينسكي 13 قازاندا جاريالاعان تاعى ءبىر ۆيدەودا ونىڭ نوۆايا كاحوۆكادا تۇرعان ءۇيىنىڭ مەتادەرەكتەرى بار. ول دوسىنىڭ تۋعان كۇنىندە تۇسكەن تاعى ءبىر ۆيدەو جاريالاعان، ول دا سول كەزدە تۇسىرىلگەن.
تەپلينسكي ازاتتىق حاتتارىنا جاۋاپ بەرگەن جوق.
ازاتتىقتىڭ ورىس قىزمەتىنىڭ ءتىلشىسى مارك كرۋتوۆ پەن “سحەما” ءتىلشىسى كيريلو ءوۆسيانيدىڭ ماتەريالدارى بويىنشا دايىندالدى. ماقالانى جازۋعا ناستوياششەە ۆرەميا ءتىلشىسى الەكسەي الەكساندروۆ اتسالىستى.
حەرسوندا انتونوۆ كوپىرىنە سوققى جاسالدى، ءتورت ادام قازا بولدى
پىكىر قالدىرۋ