|  |  | 

جاھان جاڭالىقتارى ساياسات

ترامپ ۋكراينانى رەسەيمەن تۇركيادا كەزدەسۋگە ۇندەدى. زەلەنسكي ء“پۋتيندى كۇتەتىنىن” ايتتى

اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ

اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ

اقش پرەزيدەنتى دونالد ترامپ ۋكراينانى رەسەيمەن 15 مامىر كۇنى ستامبۇلدا كەلىسسوز وتكىزۋگە”دەرەۋ” كەلىسۋگە شاقىردى.

“رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين ۋكراينامەن اتىستى دوعارۋ تۋرالى كەلىسىمگە قول قويۋعا ۇمتىلىپ وتىرعان جوق – ونىڭ ورنىنا بەيسەنبى كۇنى تۇركيادا وسى قاندى قاساپتى توقتاتۋعا قاتىستى كەلىسسوز وتكىزۋدى ۇسىندى. ۋكراينا ول كەزدەسۋگە دەرەۋ كەلىسكەنى ءجون”، – دەپ جازدى ترامپ Truth Social الەۋمەتتىك جەلىسىندە.

ترامپتىڭ جازباسىنان ۋكراينا ۇسىنعان جانە ەۋروپا وداعىنىڭ جەتەكشى ەلدەرى قولداعان باستى شارت – اۋەلى مايدان شەبىندە 30 كۇنگە اتىستى توقتاتۋدى تالاپ ەتىپ وتىرماعانى اڭعارىلادى.

“كەم دەگەندە، قانداي دا ءبىر مامىلەگە كەلۋ مۇمكىن بە، سونى ايقىنداۋعا بولادى. ال ەگەر مۇمكىن بولماسا – ەۋروپا ەلدەرىنىڭ باسشىلارى مەن اقش جاعدايدى تولىق ءتۇسىنىپ، ءتيىستى ارەكەت جاساي الادى”، – دەدى ترامپ.

بۇعان قوسا ول “ۋكراينانىڭ پۋتينمەن كەلىسسوز جۇرگىزە الاتىنىنا كۇماندانا باستاعانىن” ايتقان. ونىڭ سوزىنشە، پۋتين “ەكىنشى دۇنيەجۇزىلىك سوعىستاعى جەڭىس مەرەكەسىن تويلاۋمەن اسا ابىگەر بولىپ وتىر”.

“ايتپاقشى اقش قاتىسپاعاندا بۇل سوعىس ەشقاشان جەڭىسپەن اياقتالماس ەدى ء(تىپتى ماڭايلامايدى دا!)” دەپ جازعان ترامپ.

ۋكراينا پرەزيدەنتى ۆلاديمير زەلەنسكي ترامپتىڭ جازباسىنان كەيىن Telegram-پاراعىنا ۋكراينا “ديپلوماتيا ءۇشىن قاجەتتى جاعداي جاساۋ” ءۇشىن ەرتەڭنەن باستاپ “اتىس تولىق ءارى ۇزاق مەرزىمگە توقتايدى” دەپ كۇتەتىنىن ايتتى.

بۇعان قوسا ول تۇركيادا رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتينمەن بەتپە-بەت جەكە كەلىسسوز وتكىزۋگە دايىن ەكەنىن مالىمدەدى.

“بەيسەنبىدە ءپۋتيندى جەكە كەزدەسۋ ءۇشىن تۇركيادا كۇتەمىن. بۇل جولى رەسەيلىكتەر كەلمەۋگە سىلتاۋ ىزدەمەس دەپ ۇمىتتەنەمىن”، – دەدى زەلەنسكي. ول ترامپتىڭ مالىمدەمەسىنە بايلانىستى تىكەلەي تۇسىنىكتەمە بەرگەن جوق.

كەيىنىرەك زەلەنسكي بەينەۇندەۋ جاريالاپ، بەيسەنبىدە تۇركيادا بولاتىنىن جانە سول جەردە پۋتينمەن جۇزدەسەم دەپ ۇمىتتەنەتىنىن راستادى. زەلەنسكي تۇركيادا ناقتى قاي جەردە بولاتىنىن ايتقان جوق – ال پۋتين ءوز ۇسىنىسىندا ناقتى ستامبۇلدا دەپ ايتقان. زەلەنسكيدىڭ سوزىنە قاراعاندا، رەسەي اتىستى توقتاتپاسا دا ول تۇركياعا بارۋعا نيەتتى سياقتى.

پۋتين كيەۆكە تىكە كەلىسسوزدى جالعاستىرۋدى ۇسىندى. اتىستى ءبىر ايعا توقتاتۋ ۇندەۋىنە جاۋاپ بەرمەدى

ۋكرايناعا ستامبۇلدا كەلىسسوز وتكىزۋگە ۇسىنىس جاساعان رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير پۋتين وعان ءوزى قاتىساتىنى جونىندە ەشتەڭە ايتپاعان.

رەسەي مەن ەۋرووداق وكىلدەرى ترامپ پەن زەلەنسكيدىڭ كەيىنگى مالىمدەمەلەرىنە بايلانىستى ازىرگە رەاكتسيا بىلدىرگەن جوق.

بۇعان دەيىن جەكسەنبى كۇنى ترامپتىڭ ۋكراينا جونىندەگى ارنايى وكىلى كيت كەللوگ الدىمەن اتىستى توقتاتىپ، سودان كەيىن كەلىسسوز باستالۋ كەرەك ەكەنىن جانە “باسقا جول جوق” ەكەنىن جازعان.

جەكسەنبى كۇنى رەسەي مەن تۇركيا پرەزيدەنتتەرى تەلەفونمەن سويلەسكەنى تۋرالى حابار تاراعان. TRT Haber مالىمەتى بويىنشا، تۇركيا پرەزيدەنتى رەجەپ تايىپ ەردوعان انكارانىڭ ديالوگ ءۇشىن الاڭ ۇسىنۋعا ءازىر ەكەنىن راستاعان جانە “بەيبىتشىلىككە قول جەتكىزۋ ءۇشىن مۇمكىندىك تەرەزەسى اشىق” دەپ مالىمدەگەن. تۇركيا پرەزيدەنتى سونداي-اق “جان-جاقتى اتىستى توقتاتۋ كەلىسسوزدەر ءۇشىن جاعداي جاسايدى” دەپ اتاپ وتكەن. سونىمەن قاتار، كەلىسسوزدەر الدىندا ەردوعان فرانتسيا پرەزيدەنتى ەممانۋەل ماكرونمەن تەلەفونمەن سويلەسكەن. “سوعىستى توقتاتۋعا قاراي تاريحي بەتبۇرىس ءساتى تۋدى – ونى پايدالانۋ كەرەك. تۇركيا اتىستى توقتاتىپ، تۇراقتى بەيبىتشىلىك ورناتۋ ءۇشىن كەلىسسوز ۇيىمداستىرۋدى قوسا العاندا كەز كەلگەن ۇلەس قوسۋعا دايىن”، – دەگەن ەردوعان.

رەسەي سىرتقى ىستەر مينيسترلىگى ەردوعاننىڭ ءپۋتيننىڭ باستاماسىن تولىق قولداعانىن حابارلادى، بىراق اتىستى توقتاتۋ تۋرالى مينيسترلىك مالىمدەمەسىندە ەشتەڭە ايتىلماعان.

ازات ەۋروپا / ازاتتىق راديوسى 

Related Articles

  • اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    قازىرگى اتا زاڭنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى، اكادەميك مايدان سۇلەيمەنوۆ كونستيتۋتسيا رەفورماسىن سىنادى. ول زاڭنىڭ ءماتىنىن شاعىن ءبىر توپ الدەقاشان جازىپ قويعانىن، ال كوميسسيا جاي عانا ماقۇلدايتىنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلمەيدى. بۇل تۋرالى اكادەميك Facebook-تە جازدى: كەيىنگى كەزدە مەنەن كونستيتۋتسيانى تالقىلاپ جاتقاندا، نەگە ءۇنسىز قالعانىمدى ءجيى سۇراپ جاتىر. قىسقا قايىرسام: ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم. ءيا، مەن قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرىمىن. تالقىلاۋ كەزىندە ەكى ماسەلە ءۇشىن كۇرەستىم: كونستيتۋتسيالىق سوتتى ساقتاۋ جانە پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن شەكتەمەۋ. بىراق ەكەۋى دە قابىلدانبادى. سوعان قاراماستان، مەن بۇل كونستيتۋتسيادان ۇيالمايمىن. مەن نازارباەۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ جەكە بيلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كەيىنگى تۇزەتۋلەردەن ۇيالامىن. نازارباەۆتىڭ كەزىندە-اق وسى ماسقارا تۇزەتۋلەردىڭ بارلىعىن تالداپ، كونستيتۋتسيانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزۋ تۋرالى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: