|  | 

ساياسات

بىزگە سااكاشۆيلي سياقتى اكىمدەر كەرەك!

sakashuylyۋكراينانىڭ ودەسساسىنا اكىم بولىپ بارعان ميحايل سااكاشۆيلي وتكەندە بازار ارالاپ، ساتۋشىلارمەن اڭگىمەلەسىپ جۇرگەن ەدى. بۇگىن “مارشرۋتكاعا” وتىرىپ الىپ، ءبىر اۋىلعا كەتتى. جول ۇستىندە جولاۋشىلارمەن اڭگىمەلەسىپ، ەلدىڭ ناقتى جاعدايىن ءبىلىپ الدى. وسىنى كورىپ وتىرىپ ءوزىمنىڭ ءبىراز قىلىقتارىم ەسىمە تۇسكەنى. wink emoticon
2005-جىل. “قازاقستان” ۇلتتىق تەلەارناسىنىڭ شقو بويىنشا مەنشىكتى ءتىلشىسىمىن. ءسوز بوستاندىعى ازداپ بولسىن بارتۇعىن. وبلىستىق ءماسليحات سەسسياسىنا قاتىسامىن. ءار تاقىرىپقا وراي قۇجاتتاردى الىپ كەتەمىن.
تاكس… جارما اۋدانىنا “تازا سۋ” باعدارلاماسى بويىنشا بالەمباي ملن. تەڭگە ءبولىنىپتى. ونىڭ وسىنشاسى قالباتاۋعا بولىنگەن. جول بويىنا قۇبىر تارتىپ، كولونكالار ورناتىلعان دەگەن ەسەپ تە اكىمنەن بەرىلىپ قويعان.
تاك-تاك… ال مىناۋ نە… مىناۋ زايسان اۋدانى تۋرالى. سارى شي مەن قاراتال اۋىلىنا ەلەكتر سىمىن تارتۋعا بالەمباي ملن. بولىنگەن. (دىڭگەكتەرى تۇر. ال سىمدى 90-جىلدارى قىتاي اسىرىپ جىبەرگەنبىز).
سالىپ ۇرىپ وسكەمەننەن 110 شاقىرىم جەردەگى جارما اۋدانىنا بارامىن. اكىمنىڭ قولى تيمەيدى. قابىلدامايتىنىن ءبىلىپ وتىرمىن. بازارعا بارام. اشۋلى ايەلدەر ەكى قولىن بۇيىرىنە تايانىپ تۇرىپ، “سۋ كورسەك كوزىمىز شىقسىن” دەپ باستاپ، اۋدانداعى بۇكىل ماسەلەنى ايتىپ بەرەدى. بىرەۋ انا جاققا جەتكىزە قويادى. ول جاقتان اۋدان اكىمىنىڭ ورىنباسارى دا دەرەۋ جەتىپ كەلەدى. “ايەكە، اكىم ءسىزدى كۇتىپ وتىر. شارشاپ كەلگەن شىعارسىز. مەيرامحانادا داستارقان جايۋلى. ءبىز وندا بارعانشا، شوپىرىڭىزدى جانارماي بەكەتىنە جىبەرە سالىڭىز. بەنزين قۇيىپ السىن.” ەندى مەن قىرسىعا قالامىن. اكىمنىڭ “قولى تيمەگەنى” ەسىمە تۇسە كەتەدى. قىرسىعاتىن ءجونىم بار. ويتكەنى، قولدا بوپسالايتىن ماتەريال تۇر. سول شالقايعان قالپى زايسانعا تارتامىن. قاراتال اۋىلىنا قاراڭعى تۇسە جەتەمىز. ەرتەڭىندە اۋىلدىڭ ءبىر اقساقالىن تاۋىپ الامىن. ء“بىر تاۋدىڭ قۋىسىندا، ءبىر قۇدايدىڭ ۋىسىندا جاتقان ەلمىز” دەپ باستايدى. “مىناۋ نەمەنە نارسە؟”. “بۇل “كۇنجارىق” دەگەن نارسە” دەيدى قاريامىز. قىتايدان اكەلگەن. كۇننەن قۋات الادى. ۇيگە جارىق بەرۋگە كۇشى جەتەدى. “ەلەكتر سىمى قايدا، وسىنشا اقشا ءبولىنىپتى عوي” دەيمىن مەن. “قايداعى ەلەكتر سىمى؟!” دەپ وزىمە ۇرسادى. مۇنىڭ ءبارىن كامەراعا جازىپ الامىن.
وي، بارلىق اۋداندى ارالادىق قوي. بورودۋليحا اۋدانىنا دا تالاي باردىم. قازاقتى ەمگە تاپپايسىڭ. تاپقانىڭ ءتىلىن ۇمىتىپ قالعان. “5 سەميا ورالمان كەلگەن قىتايدان. قاشىپ كەتتى سەمەي جاققا” دەپ جاماندايدى اكىمى. “نەگە؟” دەيمىن عوي. “بىلمەيمىن. ءۇي بەردىك. ءبارىن بەردىك” دەيدى. “قاشقىنداردى” قۋالاپ ءجۇرىپ تاۋىپ الامىن. “500 شاقىرىم جەردەگى وسكەمەندەگى ينتەرناتقا بالالارىمىزدى بەرىپ قويدىق” دەپ باستايدى جىگىت اعاسى. “نەگە” دەيمىن تاعى. “مۇندا قازاق مەكتەپ جوق. جالپى قازاق جوق. ەشكىممەن ادامشا سويلەسە المايمىن. قۇسا بولدىم” دەيدى.
بۇل ماتەريالداردى استاناعا جىبەرەمىز. كورسەتسە كورسەتتى، كورسەتپەسە قويدى. كوبىنەسە كورسەتىپ جاتادى. كورسەتۋىنىڭ سەبەبى، جاڭالىقتار ءبولىمىن باسقارىپ Galym Bokash دەگەن جىگىت وتىر. ايتپاقشى، تۋعان كۇنىڭىز قۇتتى بولسىن! قايدا جۇرسەڭىز دە، امان بولىڭىز!
سونىمەن… اۋدان اكىمدەرى مەنى كورسە قاشادى. مەن ولاردان قاشىپ بازارعا بارامىن.
ايتايىن دەگەنىم، بىزگە سااكاشۆيلي سياقتى اكىمدەر كەرەك. ءار قالاعا. ءار اۋدانعا. ءار اۋىلعا. سوندا جەمقورلىقپەن كۇرەس اگەنتتىگى جۇمىسسىز قالار ەدى.

وسكەمەنەن ايدوس جۇقانۇلى، الەكساندر پەتەلين. “قازاقستان” ۇلتتىق تەلەارناسى. smile emoticon

ايدوس جۇقانۇلى facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    قازىرگى اتا زاڭنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى، اكادەميك مايدان سۇلەيمەنوۆ كونستيتۋتسيا رەفورماسىن سىنادى. ول زاڭنىڭ ءماتىنىن شاعىن ءبىر توپ الدەقاشان جازىپ قويعانىن، ال كوميسسيا جاي عانا ماقۇلدايتىنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلمەيدى. بۇل تۋرالى اكادەميك Facebook-تە جازدى: كەيىنگى كەزدە مەنەن كونستيتۋتسيانى تالقىلاپ جاتقاندا، نەگە ءۇنسىز قالعانىمدى ءجيى سۇراپ جاتىر. قىسقا قايىرسام: ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم. ءيا، مەن قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرىمىن. تالقىلاۋ كەزىندە ەكى ماسەلە ءۇشىن كۇرەستىم: كونستيتۋتسيالىق سوتتى ساقتاۋ جانە پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن شەكتەمەۋ. بىراق ەكەۋى دە قابىلدانبادى. سوعان قاراماستان، مەن بۇل كونستيتۋتسيادان ۇيالمايمىن. مەن نازارباەۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ جەكە بيلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كەيىنگى تۇزەتۋلەردەن ۇيالامىن. نازارباەۆتىڭ كەزىندە-اق وسى ماسقارا تۇزەتۋلەردىڭ بارلىعىن تالداپ، كونستيتۋتسيانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزۋ تۋرالى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: