استرولوگيا، جۇلدىز-جورامال دەگەنگە كۇمانمەن قاراساڭىز دا، ۆلاد روسستىڭ 2016-2017 جىلدارى رەسەي مەن ۋكراينانى قانداي وزگەرىستەر كۇتىپ تۇرعانى جايلى ايتقانىنا نازار سالىڭىز. ونىڭ بۇعان دەيىن جاساعان ساياسي بولجامدارىنىڭ كوبى ءدال كەلگەن.

– ۆلاد، ءسىزدى ۋكراينادا عانا ەمەس، رەسەيلىكتەر دە جاقسى بىلەتىن سياقتى.

– جۋىردا مەنى بەلكوۆسكي جارنامالاعان بولاتىن…

– ونىڭ جازباسىنان كەيىن ءسىزدىڭ بولجامدارىڭىزدى وقىپ، ءتانتى بولدىم. ءسىز سوڭعى جىلدارى بولعان ساياسي وقيعالاردىڭ كوبىن ءدال بولجاپسىز.

– ءيا، قىرىمدى ءبولىپ الاتىنىن، يانۋكوۆيچتىڭ بيلىكتەن قۋىلاتىنىن الدىن الا ايتقانمىن.

– فرانتسياداعى تەراكتىلەردى دە دۇرىس بولجادىڭىز.

– دۇرىس ايتاسىز. مەن تەراكتىلەر بەلگيادا بولاتىن شىعار دەپ ويلاعانمىن، بىراق ولار قاۋىپتىڭ الدىن الىپ، ۇلگەرىپ قالدى. بۇدان بولەك، ۇشاق اپاتى بولاتىنىن الدىن الا سەزىپ، جۇرتتىڭ بارىنە ەگيپەتكە بارماي، تۇركيادا دەمالىڭدار دەپ ەسكەرتكەنمىن.

– يانۋكوۆيچ دەمەكشى، ونىڭ الدىنان ەسىكتىڭ جابىلىپ قالعانىن الدەبىر بەلگىگە بالاعان سۇحباتتارىڭىزدى وقىپ شىقتىم.

– ونىڭ ۋكراينادان قاشاتىنى، قۋعىندالاتىنى ءسوزسىز ەدى. ال ۇستىنە ۆەنوك قۇلاپ كەتكەندە، «وزىنە نەمەسە جاقىن ادامدارىنىڭ بىرىنە قاتەر ءتونىپ تۇر ەكەن» دەپ ويلادىم. ۇستىنە ۆەنوك قۇلاپ ەدى، ول بالاسىنان ايىرىلدى.

– ال مۇنىڭ استرولوگيامەن، جۇلدىزدارمەن قانداي بايلانىسى بار؟

– ەكەۋى ءبىر-ءبىرىن تولىقتىرادى. بەلگىلەر مەن ىرىمدار، جۇلدىزدار ءبىر-ءبىرىن تولىقتىرىپ تۇرادى. حيرومانتيا دا سونداي. مىسالى، كەيدە ادامنىڭ الاقانىنداعى ساتۋرن «دوڭەسىنەن» كرەست كورسەم، كولىك اپاتىنان ساقتانۋ كەرەك دەپ ەسكەرتەمىن. كىمدەر ەكەنىن ايتپاي-اق قويايىن، بىراق وپات بولعان ادامدار بار. ۆيكتور يانۋكوۆيچتىڭ بالاسىنا «سۋدان قاتەر بار» دەپ ەسكەرتكەنمىن، ول بولجامىم ءدال كەلدى. ونى جاقسى تانيمىن، كەزدەسىپ، كەڭەستەرىمدى بەرگەنمىن.

– ول ءسىزدىڭ كومەگىڭىزگە جۇگىنىپ پە ەدى؟

– ارينە، مەن ۋكراينادا VIP-پەرسونا، VIP استرولوگپىن عوي.

– ۆلاد، الگى ۆەنوكتىڭ قۇلاۋى، ەسىكتىڭ جابىلىپ قالۋى سياقتى دۇنيەلەر ماعان الدەبىر ءازازىل كۇشتەردىڭ قيتۇرقى ارەكەتى، ەلەمەنتالدار اسەرى سياقتى كورىنەدى.

– مۇنىڭ ءبارى – بەلگى. پوروشەنكونىڭ ۇلىقتاۋ راسىمىندە اۋەلى مىلتىق، كەيىن ادام قۇلاپ تۇستى، بۇل – ونىڭ ومىرىنە قاستاندىق جاسالۋى مۇمكىن ەكەنىن كورسەتەتىن بەلگى بولاتىن. كەزىندە رونالد رەيگانعا وسىنداي بەلگى بەرىلگەن. بىراق الدىن الىپ، رەيگان قاستاندىقتان امان قالدى. 2016 جىل – پوروشەنكو ءۇشىن وتە قاۋىپتى جىل، ونىڭ كۇزەتى قىراعى بولۋى ءتيىس. بىراق اياعى ءنول سانىمەن بىتەتىن جىلدارى سايلانعان اقش پرەزيدەنتتەرى قىزمەت مەرزىمى اياقتالماي قايتىس بولعانىن بىلەسىز. ولارعا ۇندىستەر كوسەمىنىڭ قارعىسى تيگەن. بىراق نولگە اياقتالاتىن جىلى سايلانعان دجوردج بۋش ءتىرى قالدى. مەن اياعى نولگە بىتەتىن جىلدارى سايلاناتىن پرەزيدەنتتەرگە كاميكادزە دەپ قارايمىن. سوندىقتان امەريكادا 2020 جىلى سايلاناتىن كەلەسى پرەزيدەنت تە كاميكادزە بولۋى مۇمكىن. ءۇندىس كوسەمى قارعىسىنىڭ كۇشى ءالى بىتكەن جوق.

– اقىرى امەريكا جايلى ايتتىڭىز، كەلەسى پرەزيدەنت كىم بولاتىنىن سۇرايىن. بىراق سايلاۋعا تۇسەتىن كانديداتتار ءتىزىمى ءالى تۇگەل ەمەس.

– مەن حيلاري كلينتوننىڭ جەكە استرولوگى بار ەكەنىن ءتۇسىندىم. ويتكەنى ول پرەزيدەنت سايلاۋىنا تۇسۋگە بەرگەن ءوتىنىشىن جۇلدىزدار ءساتتى ورنالاسقان ۋاقىتتا سايتىنا جاريالاپ ۇلگەردى. سايلاۋ ناۋقانىندا دا كاسىبي استرولوگتىڭ كومەگىنە جۇگىنگەنى انىق. سوندىقتان ول سايلاۋدا وڭاي جەڭىپ شىعادى دەپ ەسەپتەيمىن. ەڭ قىزىعى، ول ءوز كانديداتۋراسىن ۇسىناردان بىرەر كۇن بۇرىن «ءدال ۋاقىتى كەلگەندە ءبارىن سايتىمنان كورەسىزدەر» دەگەن ەدى. وتكەن سايلاۋدا دا جۇرت حيلاري جەڭەدى دەپ بولجاعان، ەشكىم وباما جەڭىپ كەتەدى دەپ ويلاعان جوق. بىراق ول كەزدە حيلاري ءوتىنىشتى اي وڭىنان تۋاتىن كەزدە بەرمەي، ساتسىزدىككە ۇشىرادى. ال بۇل جولى استرولوگتى جالداعانى انىق، وعان اسا بىلىكتى كاسىبي استرولوگ كومەكتەسىپ ءجۇر، مۇنى بىردەن بايقادىم.

– ال رەسپۋبليكالىق پارتيا شە؟

– رەسپۋبليكالىق پارتيادا مۇنداي حاريزما جوق. بۋشتار كلانىنان بىرەۋ شىقسا عانا حيلاري كلينتوندى جەڭەر ەدى. دجەب بۋشتىڭ جۇرتتى ءۇيىرىپ اكەتەتىن حاريزماسى جوق، ونىڭ جۇلدىزناماسىندا اقش پرەزيدەنتى بولاتىنى جازىلماعان. ال دونالد ترامپ قازىر كوپ داۋىس جيناپ جۇرگەنىن ءوزىڭىز دە بىلەسىز، الايدا ەرتەڭ ونى قولدايتىندار ازايادى. ونىڭ پلانەتاسى – ۋران، سوندىقتان ول ءالى تالاي شۋ شىعارادى، مۇمكىن ونى رەسپۋبليكاشىلار ۇسىنادى. بىراق رەسپۋبليكاشىلار ونىڭ كانديداتۋراسىن الىپ تاستاپ، باسقا بىرەۋدى تابادى دەپ ويلايمىن. دەگەنمەن، ءدال قازىر كلينتوننىڭ الدىن وراپ كەتەتىندەي ەشكىم جوق.

– ەندى ءوزىمىزدىڭ قۇرلىققا ورالساق… پۋتين بيلىگى تۇسىندا ءسىز ۇرەي تۋدىراتىن نەمەسە كەرىسىنشە، رۋح بەرەتىن الدەبىر بەلگىلەردى بايقادىڭىز با؟

– ونى ۇلىقتاۋ ءراسىمى ەشقانداي پروبلەماسىز ءوتتى. جالعىز بىلەتىنىم، زاراتۋشترا زامانىنداعى كۇنتىزبە بويىنشا تۇيە جىلى قايتا اينالىپ سوعاتىن ءار 32 جىل سايىن [رەسەيدە] بيلىكتەگى ادام ورنىنان كەتىرىلەدى. 1921 جىلى، ياعني تۇيە جىلىندا لەنيندى بيلىكتەن ءىس جۇزىندە تايدىرىپ، گوركيگە جىبەردى، ول شامامەن كوكتەمدە – ناۋرىز ايىنان الجاسا باستاعان. وعان 32 جىلدى قوسساق، 1953 جىل شىعادى. تاعى دا ناۋرىز ايىندا ستالين قايتىس بولدى، مۇمكىن ءوز اجالىنان ەمەس شىعار. ءدىني سەميناريادا وقىپ جۇرگەندە «اجالىڭ كىسى قولىنان بولادى» دەگەن بولجامنان كەيىن ول كولەڭكەسىنەن قورقاتىن بولعان. ەلدىڭ ساياساتى سول ساتتەن باستاپ كۇرت وزگەردى. 1953 جىلعا 32 جىلدى قوسساق، 1985 جىل شىعادى. بۇل جىلى دا ەل ساياساتى كۇرت وزگەرىسكە ۇشىراپ، ناۋرىز ايىندا بيلىككە گورباچەۆ كەلدى. وعان 32 جىلدى قوسساق، رەسەي ساياساتى تىعىرىققا تىرەلەتىن 2017 جىل – زاراتۋشترا كۇنتىزبەسى بويىنشا تاعى تۇيە جىلى. ال ناۋرىزدا ءپۋتيننىڭ بيلىكتە قالۋ-قالماسى بەلگىلى بولادى. ول بيلىككە 1999 جىلى 9 تامىزدا – كۇن تۇتىلعاندا كەلگەندىكتەن، ونىڭ ەكىنشى تسيكلى بار. ال 11 تامىزدا كۇن سۇمدىق تۇتىلىپ، بۇكىل ەۋروپاعا كورىنگەن. ول شىنىمەن دە رەسەي تاعدىرىنا ىقپال ەتەتىن كارماسى مىقتى بيلەۋشى. ونىڭ تاعدىرى 18,5 جىلدا شەشىلۋى ءتيىس. ەگەر 1999 جىلدان باستاپ ساناساق، كۇن تۇتىلۋ تسيكلى تاعى قايتالاناتىن 2017 جىل شىعادى ەكەن. ياعني، كۇنتىزبەلىك تسيكلدىڭ ەكى كورسەتكىشى بويىنشا، 2017 جىل پۋتين ءۇشىن ەڭ قاۋىپتى جىل ەكەنىن كورەمىز. ارينە، ول ساراي توڭكەرىسىنەن دە قورقۋى ءتيىس، ءتىپتى ومىرىنە قاستاندىق جاسالۋى مۇمكىن. ادەتتە مۇنداي جاعداي اسىرەسە ناۋرىزدا بولادى. نەگە ەكەنى بەلگىسىز، بىراق چەرنەنكو دا، ستالين دە ناۋرىزدا قايتىس بولدى، لەنيندى گوركي كەنتىنە ناۋرىزدا جىبەردى. وسىنداي قىزىق ءۇردىستى بايقاۋعا بولادى. سوندىقتان 2017 جىل رەسەيگە ۇلكەن بەتبۇرىس اكەلەتىن جىل بولماق. بىراق، 2016 جىلى پۋتين ءۇشىن تاماشا جىل بولادى. جۇرت كۇتكەندەي ءارى پۋتين ۋادە ەتكەندەي، زامان جاقسارمايدى، كەرىسىنشە، ءبارىنىڭ قيۋى كەتىپ، دوللار باعامى 100 رۋبلگە جەتەدى، مۇناي ارزانداپ، 25 دوللارعا دەيىن قۇلدىرايدى، زەينەتاقى مەن جالاقىنى يندەكستەۋ توقتايدى.

– قازىر مۇنايدىڭ ارزانداۋى مەن ءرۋبلدىڭ قۇلدىراۋىنان شوشىپ وتىرعان رەسەيلىكتەرگە قانداي كەڭەس ايتار ەدىڭىز؟

– قازىر رەسەيلىكتەرگە ۆاليۋتا، التىن ساتىپ الۋعا، رەسەي رۋبلىنەن قۇتىلۋعا كەڭەس بەرەر ەدىم.

– قازىر رەسەيلىكتەردىڭ كوبى، اسىرەسە ءپۋتيننىڭ ساياساتىمەن كەلىسپەيتىن ادامدار ەميگراتسيا جايلى شىنداپ ويلانا باستادى.

– وندايلار از. تاتار-موڭعول بۇعاۋىنىڭ تىكەلەي مۇراگەرى سانالاتىن رەسەيدە حالىقتىڭ ءامىرشىسىز كۇنى جوق، سونىڭ ايتقانىمەن جۇرۋگە ۇيرەنگەن. ولارعا «قازىر ومىرلەرىڭدى قارا بۇلت تورلاپ تۇر، كۇنى ەرتەڭ-اق جارىق باستالادى» دەسە، جۇرتتىڭ ءبارى سول «جارىقتى» كۇتىپ وتىرادى. ويتكەنى ورىستاردىڭ دنك-سى مەن گەنەالوگياسىندا فين-ۋگور كلاستەرىنىڭ ءۇ-حروموسومدارى باسىم. ال فين-ۋگورلار توڭكەرىس جاساۋعا قابىلەتتى پولياكتار نەمەسە ۋكرايندار ەمەس، ولار ءالىپتىڭ ارتىن باعۋدى ءجون كورەدى. بىراق رەسەي ءۇشىن ساراي توڭكەرىسى دەگەن داعدىلى نارسە. ءبىرىنشى پەتر زامانىنان بەرگى تاريحتى قاراساق، رەسەيدە بيلىك مۇراگەرلىك جولمەن نەمەسە ساراي توڭكەرىسى ارقىلى اۋىسىپ كەلگەن.

– ۆلاد، مۇنداي ۇلكەن ساياسي بولجامدار جاساۋعا كوپ استرولوگتاردىڭ باتىلى بارمايدى، قاتەلەسۋدەن قورقادى. ال ءسىز نەگە قورىقپايسىز؟

– ويتكەنى كەيبىر ساياساتكەرلەر مەنىڭ بولجامدارىما سەنبەيدى. ال وزگەلەرى سەنسە دە، ەلەگىسى كەلمەيدى. بىراق، ينتەرنەتتە ماعان رەسەي جاقتان: «پۋتين تۋرالى نە ساندىراق جازىپ وتىرسىڭ؟ سەنى ولتىرەمىز» دەگەن سارىندا قوقان-لوقى جاساعاندار بولدى.

– ياعني كرەملدىڭ ايگىلى تروللدەرىنىڭ شابۋىلىنا ۇشىراعان ەكەنسىز عوي؟

– ءيا، بىراق بىرەر مارتە شۇيلىككەنى بولماسا، وندايلار كوپ ەمەس.

– قازىر كوپ سالالاردا رەسەي-ۋكراينا بايلانىستارى ءۇزىلىپ قالدى. ۋكراينادا وتكەن كاسىبي كونگرەستە بايانداما جاساپ كەلگەن رەسەيلىك ءبىر دارىگەرگە رەسەيدەگى ارىپتەستەرى «ساتقىنسىڭ» دەپ جاۋىققانىن ەستىگەن ەدىم. ال استرولوگتار قاۋىمىندا نە بولىپ جاتىر؟ رەسەي-ۋكراينا استرولوگتارى بۇرىنعىسىنشا ارالاسا ما، جوق الدە مىنا قاقتىعىس سالقىنى ولاردىڭ قارىم-قاتىناسىنا دا ءتيدى مە؟

– مەن ءتىپتى ۋكراينالىق استرولوگتاردىڭ وزىمەن ارالاسپايمىن، سوندىقتان رەسەيلىكتەردە نە بولىپ جاتقانىن ناقتى بىلمەيمىن. بولجامدارىنىڭ كوبى كەلمەي قالعانىمەن، گلوبانى قاتتى قۇرمەتتەيمىن. قازىر گلوبانى تىڭداپ الىپ، ءبارىن سوعان كەرىسىنشە جاساۋ كەرەك. بىراق، كەزىندە ونىڭ دارىستەرىن تىڭداپ، ديپلوم العانمىن.

– قازىر استرولوگتاردىڭ فورۋم، پىكىرتالاستارىندا جانجالداسىپ قالمايسىزدار ما؟

– ۋكراينادا اتاعىمدى كورە المايتىنداردىڭ كەسىرىنەن كەيىنگى كەزدەرى ونداي جيىندارعا قاتىسپايتىن بولدىم. جۋىردا ءبىر كونفەرەنتسياعا شاقىرتۋ الدىم. بىراق وعان بارمايمىن، «دونباسس» تەلەارناسىنا سۇحبات بەرۋگە كەلىسىپ قويدىم، سوعىس جايلى اقپارات بەرگەنىم ءجون سياقتى.

– ال سوعىسقا قاتىستى قانداي بولجام ايتاسىز؟

– 2016 جىلى تولىق ءبىتىم ورنايتىنى داۋسىز. «شاحتەر» بيىل كۇزدە «دونباس-ارەنادا» وينايدى دەپ كامىل سەنەمىن، ياعني ويىنشىلارعا ەشقانداي قاتەر تونبەيدى.

– ال دحر مەن لحر-دىڭ بولاشاعى نە بولادى؟

– پۋتين ءتىرى تۇرعاندا ولار پريدنەستروۆە، ابحازيا، وڭتۇستىك وسەتيا جانە سولتۇستىك كيپر سياقتى وسى كۇيىندە قالادى. ال پۋتين بيلىكتەن كەتكەن كەزدە ول جەرلەردىڭ ءبارى كەرى قايتارىلىپ، ۋكراينانىڭ قۇرامىنا كىرەدى. سودىرلاردىڭ باسشىلارى، قازىر ول جاقتى باسقارىپ وتىرعانداردىڭ ءبارى رەسەيگە كەتەدى. ارينە، ولارمەن ەشكىم كەلىسىمگە كەلمەيدى، ولارعا ەلىمىزدە ورىن جوق.

– سكەپتيكتەردىڭ «استرولوگيا – عىلىم ەمەس، ال جۇلدىز-جورامالعا سەنۋدىڭ قاجەتى جوق، مۇنىڭ ءبارى ويدان شىعارىلعان دۇنيەلەر» دەگەن سوزدەرىن تالاي ەستىگەن شىعارسىز. ونداي ادامدارعا ادەتتە نە دەپ جاۋاپ بەرەسىز؟

– ونداي كەزدە: «جىگىتتەر، سوندا 18-19 عاسىرلارعا دەيىن استرولوگيا مەن استرونوميا ەكى بولەك عىلىم بولدى ما؟» دەپ سۇرايمىن. ەكەۋى ءبىر عىلىم بولعان. كەزىندە كەپلەر سياقتى قايراتكەرلەر استرولوگيامەن اينالىسىپ، اقشا تاپقان. سوندىقتان مەن «بۇل – عىلىم، تۇسىنۋگە بولمايتىن مەتافيزيكالىق عىلىم» دەپ كەسىپ ايتامىن. بوگدە عالامشارلىقتار بار دەگەنگە جۇرتتىڭ ءبارى سەنەدى، بىراق ەشكىم ولاردى كورگەن جوق نەمەسە كىم ەكەنىن تۇسىندىرە المايدى. پلانەتالاردىڭ ورنالاسۋ قۇپياسىن، ولاردىڭ كۇندى اينالىپ قوزعالاتىنىن انىقتاعان كوپەرنيكتىڭ ءوزى استرولوگيامەن كۇن كورىپ، عىلىمدا تالاي جاڭالىق اشقان. كوپەرنيك مايتالمان استرولوگ بولعان ادام. بۇعان ەشكىم سەنبەيدى، بىراق بۇل – شىندىق.

(دميتري ۆولچەك العان سۇحبات ورىسشادان اۋدارىلدى.)

ازاتتىق راديوسى