|  |  | 

جاھان جاڭالىقتارى كوز قاراس

سالىستىرۋ

Stambul

ستامبۋلدىڭ 17 ميلليونداي حالقى بار. ءبىر مەر، ءبىر باس حاتشى مەن جەتى ورىنباسارى 26 دەپارتامەنت ديرەكتورىن جۇمساپ ەركىن باسقارىپ وتىر. مەر قالانىڭ اۋزى دۋالى اقساقالدارىنان باستاپ، ەتى ءتىرى كاسىپكەرلەرىنە دەيىنگى كوزى قاراقتى جاميعاتىن جاقسى تانيدى. جوندەلىپ جاتقان جولدىڭ، سالىنىپ جاتقان ءۇيدىڭ ەسەبىن بىلەدى. قاي مەشىتتە قانداي ۋاعىز ايتىلاتىنىنان، قاي تەاتردا قانداي سپەكتاكل قويىلاتىنىنان قال-قادارىنشا حاباردار. نازارىنا ىلىنبەي قالعان جايتتاردى ءار سالا بويىنشا ورىنباسارلارى ەكىباستان جەتىك بىلەدى دەگەندەي. الەمدىك ءىرى تۋريزم ورتالىعى سانالاتىن، كۇن سايىن ونداعان مىڭ ساياحاتشى قابىلدايتىن قالاداعى ديناميكالىق دامۋ مەن ەكونوميكالىق ءوسۋ تۋرالى ايتپاي-اق قويايىن.

ەندى 17 ميلليونداي حالقى بار كەيبىر مەملەكەتتى پرەزيدەنت پەن ونىڭ تۇتاس ءبىر اكىمشىلىگى، اكىمشىلىك جەتەكشىسى مەن الگىنىڭ ءسۇرىنىپ-قابىنىپ جۇرگەن ورىنباسارلارى، پرەمەر مەن ونىڭ الىپ ۇكىمەتى ءھام كانتسەليارياسى، ۆيتسە-پرەمەرلەر مەن مينيسترلەر ءھام ولاردىڭ شۇبىرعان ورىنباسارلارى، ونداعان وبلىس اكىمى مەن ولاردىڭ جۇزدەگەن ورىنباسارى ءھام اپپارات جەتەكشىسى، جۇزدەگەن قالا مەن اۋدان اكىمى جانە ولاردىڭ وزدەرىنەن بىرنەشە ەسە كوپ ورىنباسارلارى، مىڭداعان كومەكشىسى، قيسابىنا قيال جەتپەيتىن دەپارتامەنت ديرەكتورلارى، ولاردىڭ شوپىرسىز جۇرە المايتىن ورىنباسارلارى، وسىنشاما ادام ءبىر-بىرىنە سىلتەي قول قويىپ تومەنگە سىرعىتاتىن حالىقتىڭ ارىز-وتىنىشىنە كالكا تىلىندە تۇسىنىكسىز جاۋاپ حات جازۋمەن اينالىساتىن قاراسى قالىڭ باس ماماندار، جانە وسىناۋ الىپ ماحوۆيكتى اينالدىرۋعا وزىنشە ۇلەس قوسىپ اكىمنىڭ بايانداماسىن جازىپ جۇرگەن كەڭەسشىلەر مەن شاي تاسىپ جۇرگەن سانسىز سەكرەتارشالار ارمياسى “باسقارىپ” وتىر. بۇل بيلىكتىڭ ورتالىق تارماعى تۇرماق، وبلىستىق دەڭگەيدەگى باسشىلارى مەن ورىنباسارلارى ەل ىشىندەگى ءبىر ماسەلەمەن تانىسۋعا ساۋ ەتىپ كەلە قالعاندا سوڭىنداعى نوكەرلەرىنىڭ شاڭى ءبىر اپتاعا دەيىن تاراماي تۇرادى. الگى وبلىستىق اكىم-قارا (پرەزيدەنت بىلاي قالسىن) جىلىنا جۇزدەگەن مىڭ ليتر بەنزين جاعىپ دجيپتەرىمەن قۇيىنداتا قۇيعىتىپ جۇرگەندە قاراماعىنداعى ءار اۋىلدان ءبىر-ءبىر بەلسەندىنىڭ بولسىن اتىن جاتتاپ تا ۇلگەرمەي قىزمەتتەن كەتىپ جاتادى.

وسى ءبىر شابارماندار شاپقىنشىلىعىنا ۇشىراعان ەلگە قاراپ وتىرىپ، “قانشا دەگەنمەن مەملەكەتتىڭ تەرريتورياسى قالادان ۇلكەن بولادى، باسقارۋشىعا دا بارىپ-كەل، شاۋىپ-كەلسىز قيىن عوي” دەپ ىشتەي ءۋاج تاپقانسيمىن. بىراق اتقارۋشى بيلىكتىڭ تەرريتورياعا ەمەس، ناقتى ادامعا قىزمەت ەتەتىنى ويىمنان شىقپايدى. “اينالىپ كەلگەندە الدارىنداعى ادام سانى 17-اق ميلليون عوي؟” دەيدى ىشكى داۋىسىم. ال ەندى ول قيسىندى ارى كەتسە جارتى-اق ميلليون حالقى بار وبلىستى باسقارىپ وتىرسا دا، ات ۇستىندە شىرەنگەندە ۇزەڭگى شىداتپايتىن “قايراتكەرلەرگە” ءھام ولاردىڭ ءنوپىر نوكەرلەرىنە ۇقتىرىپ كورىڭىز.

عالىم بوقاشتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

    قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق.

    Zhalgas Yertay قازاق ءتىلىنىڭ بولاشاعى ەندى دەموگرافياعا تىرەلىپ تۇرعان جوق. ول حالىقتىڭ ىشكى كۇشى مەن بيلىكتىڭ ساياسي ەركىنە قارايلاپ تۇر ەرتەرەكتەن باستايىق. باياعىدا قازاقتىڭ باستى پروبلەماسى سانىندا ەدى، ول راس. قازاقتار ءوز جەرىندە ازشىلىققا اينالعان-دى. ال قالادا قازاقشا ەستۋ قيىن بولاتىن. مەكتەپتەردە، ۋنيۆەرسيتەتتەردە، مەملەكەتتىك باسقارۋدا، بيزنەستە قازاق ءتىلى شەتتەتىلدى. سول كەزدە قازاق ءتىلىنىڭ تاعدىرى دەموگرافياعا تاۋەلدى ەدى. بۇل لوگيكا ۇزاق ۋاقىت دۇرىس سانالعان. بىراق بۇگىنگى قازاقستانعا قاراساق، جاعداي وزگەردى. قازاقتار كوپشىلىككە اينالدى. قازاق ءتىلىن تۇسىنەتىندەر مەن سويلەيتىندەر سانى بۇرىن-سوڭدى بولماعان دەڭگەيگە جەتتى. قازاق مەكتەبىنە باراتىن بالالاردىڭ سانى جىل سايىن ارتىپ كەلەدى. قازاق ءتىلى كۇندەلىكتى ءومىردىڭ نەگىزگى تىلىنە اينالدى. بىراق نەگە ءتىل ماسەلەسى ءالى وزەكتى بولىپ تۇر؟ ماسەلە سانعا ەمەس، ساناعا

  • ماتەماتيك Henry Cohn 12 ولشەمدە 841 kissing arrangement تابىلعانىن راستادى.

    ماتەماتيك Henry Cohn 12 ولشەمدە 841 kissing arrangement تابىلعانىن راستادى.

    NU ماتەماتيكا توبى ءۇشىن عانا ەمەس، جالپى الەمدىك ماتەماتيكا قاۋىمداستىعىندا ماڭىزدى جاڭالىق. ارىپتەستەرىمىز 12 ولشەمدى ەۆكليدتىك كەڭىستىكتەگى kissing number ءۇشىن جاڭا تومەنگى شەكارا تاپتى. بۇعان دەيىنگى تومەنگى شەكارا 840-قا تەڭ بولاتىن جانە ونى بريتان ماتەماتيكتەرى دجون ليچ پەن نيل سلوۋن 1971 جىلى دالەلدەگەن ەدى. 55 جىل بويى ماتەماتيكتەر بۇل ناتيجەنى جاقسارتۋعا تىرىسىپ كەلدى. ەندى ول ناتيجە جاقساردى: 12 ولشەمدە kissing number كەمىندە 841-گە تەڭ. جاڭا ناتيجە تەرەڭ ماتەماتيكالىق يدەيالار مەن قۋاتتى GPU-ەسەپتەۋلەردىڭ ۇيلەسىمى ارقىلى الىندى. سفەرالىق كودتار مەن شارلاردى تىعىز ورنالاستىرۋ تەورياسىنىڭ جەتەكشى ماماندارىنىڭ ءبىرى، MIT پروفەسسورى Henry Cohn (Maryna Viazovska-مەن بىرگە 24 ولشەمدەگى ايگىلى جۇمىستىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى) وسى سالاداعى نەگىزگى اقپارات كوزى بولىپ سانالاتىن سايتتى جۇرگىزەدى. Henry Cohn 12

  • قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى ھام جاڭا كونتسەپتسيا

    ارما اعايىن! شاعىن ساراپتاما ءبىرىنشى، قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ داعدارىسى كەلە جاتىر. داعدارىسقا قارسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ جاڭا كونتسەپتسياسىنىڭ جاسالماۋى الاڭداتادى. ءبىز قازىر 18 عاسىرلارداعى قازاق حان-سۇلتاندارى قابىلداعان ەتنوگەنەزدىك كونتسەپتسياسىمەن ءالى ءومىر ءسۇرىپ كەلە جاتىرمىز. ودان كەيىنگى ءۇش عاسىردا كولونيزاتسيالىق كىرىپتارلىق ەتنوگەنەزدىك جاڭا كونتسەپتسيانى قابىلداۋعا ءھام ترانسفورماتسيالاۋعا مۇرسات بەرمەدى. قولدانىستاعى قازاق شەجىرەسىن اشىپ قاراڭىز، رۋلار شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى 18 عاسىرلاردا قابىلدانعان ميزامعا سايكەس كەلەدى. ءتىپتى شەجىرەدەگى اتالىق رۋلار سول عاسىرداعى قاندايدا ءبىر تاريحي تۇلعادان (باتىردان) باستاۋ الادى نەمەسە شەجىرەدەگى اتى اتالاتىن رۋلار 18- عاسىرعا بارىپ توقتايدى، ارى قاراي ۇزىك-ۇزىك. بۇل 18- عاسىرداعى جاۋگەرشىلىك زاماننىڭ تالابىنا ساي سۇرىپتالعان قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ كورىنىسى ەدى. ياعني قازاق شەجىرەسىنىڭ كونتسەپتسياسى قازاق ەتنوگەنەزىنىڭ مودەلىن قالىپتادى. ەكىنشى، ساياسي جانە مادەني شەشىمدەردىڭ

  • عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    عالىم بوقاش. «وزىنە ار تۇتقان، جاتتان زار تۇتادى!»

    ەكى مىڭىنشى جىلداردىڭ باسىندا قازاق رۋحانياتىندا ەرەكشە باسىلىمدار بولدى. اتاپ ايتساق، اتىراۋ شارىندە شىققان «التىن وردا» گازەتى بولسا، ودان كەيىنگىسى الماتى قالاسىندا شىعىپ تۇرعان «جاس قازاق»، سونداي-اق «شەتەل ادەبيەتى» سىندى گازەتتەر ەدى. «التىن وردا» گازەتىنە مەيىرحان اقداۋلەتۇلى، ال قالعان ەكەۋىنە تالعات ەشەن مەن ارداق نۇرعازى ىسپەتتى قازاقتىڭ ينتەللەكتۋال ازاماتتارى باس رەداكتور بولعان ەدى. ءبارى  دە ەسىمدەرى ەلگە ءمالىم، عاجايىپ اقىندار. باز بىرەۋلەردىڭ: «جۋرناليست بولماسا، اقىن ەشقاشان جارىتىپ گازەت شىعارا المايدى»، – دەگەن سىپسىڭ سوزدەرىنىڭ اۋىزىنا قۇم قۇيىپ، الگى اپەرباقان تۇسىنىكتىڭ اياعىن كوكتەن كەلتىرگەن دە وسى تالانتتى قالامگەرلەر بولدى.  «ادەبيەت پورتالى» «ۋاقىت پەن كەڭىستىك…» ايدارىمەن  تەك اتالعان وسى باسىلىمدار عانا ەمەس، جاڭا عاسىردىڭ باسىندا قازاق باسپاسوزىندە جارىق كورگەن نەبىر جىلىكتى جازبالار مەن تانىمدىق

  • يراننىڭ راكەتاسى ازايعانىمەن نىساناعا تيۋ دالدىگى ارتقان. سەبەبى نەدە؟

    يراننىڭ راكەتاسى ازايعانىمەن نىساناعا تيۋ دالدىگى ارتقان. سەبەبى نەدە؟

    فرۋد بەجان يزرايلگە شابۋىل جاسالعان ءسات. 29 ناۋرىز 2026 جىل. سوعىستىڭ العاشقى كۇنى يران يزرايل مەن اقش-تىڭ راكەتاعا قارسى جۇيەلەرىن قيراتۋ ءۇشىن جۇزدەگەن بالليستيكالىق راكەتا جىبەرگەن. كوپ راكەتا قۇلاتىلدى. ال قازىر يران راكەتا اتۋدى ازايتىپ، كۇنىنە ونداعان راكەتا جىبەرە باستادى. اشىق دەرەككوزدەرگە سۇيەنگەن اسكەري ساراپشىلار يراننىڭ راكەتا اتۋى ازايعانىمەن ءدال ءتيۋى جوعارىلعان دەيدى. مۇنىڭ سەبەبىنە ءۇڭىلىپ كوردىك. “اقش پەن ءيزرايلدىڭ سوققىلارى يراننىڭ راكەتا جىبەرۋ قوندىرعىلارىنا ايتارلىقتاي زيان كەلتىرگەنى انىق. مۇنى اتىلاتىن راكەتالاردىڭ ازايۋىنان بايقاۋعا بولادى. بىراق يران راكەتالارىن ۇنەمدەۋگە ءۇشىن كىشى، بىراق ماڭىزدى دەپ شەشكەن ناقتى نىسانداردى ءدال اتا باستادى” دەيدى ۆاشينگتونداعى Stimson Center ساراپتاما ينستيتۋتىنىڭ عىلىم قىزمەتكەرى كەللي گريكو. قازىر يران اقش-تىڭ تاياۋ شىعىستاعى ماڭىزدى اسكەري نىساندارى مەن راديولوكاتسيا

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: