|  | 

كوز قاراس

ەلباسىعا ەسكەرتكىش  قويۋعا بولادى، ەگەر…

aa8f3454fa2f85d7a3c968b5d5515d73

قازاقستاندا نۇرسۇلتان نازارباەۆقا كوزى تىرىسىندە الماتىدا، استانادا، ەسكەرتكىش اشىلعان. ەندى، مىنە، تالدىقورعاندا كادىمگىدەي ايدىك ەسكەرتكىش ورناتىلىپتى. بۇعان دەيىن مۇنداي ەسكەرتكىشتەر رەسەي مەن تۇركيادا دا قويىلعان. قاراپ وتىرساق، بۇل ەتەك الىپ بارا جاتقان ءۇردىس پە قالاي…

ايىرىقشا ەڭبەك سىڭىرگەن ادامدارعا كوزى تىرىسىندە ەسكەرتكىش قويۋ تاجىريبەسى ومىردە بۇرىننان بار. مىسالى، ماسكەۋ تۇبىندەگى بوگورودسك (نوگينسك) قالاشىعىندا ۆ.ي.لەنينگە كوزى تىرىسىندە ەڭ العاشقى ەسكەرتكىش قويىلعان. تۋرا سول ەسكەرتكىش اشىلاتىن كۇنى 1924 جىلعى 22-قاڭتاردا لەنين قايتىس بولىپ كەتكەن. ال بۇدان باسقا بۋەنوس-ايرەستە ايگىلى فۋتبولشى مارادوناعا، اقش-تا ارنولد شۆارتسەنەگگەرگە (وگايو شتاتىندا), سيلۆەستەر ستالونەگە (فيلادەلفيادا ءوزىنىڭ زاكازىمەن قويىلعان), ۆۋدي اللەنگە (نيۋ-يوركتە) قويىلعان شاعىن ەسكەرتكىشتەر بار. رەسەيدىڭ پسكوۆ دەگەن قالاسىندا ۆ.ۆ.پۋتينگە ەسكەرتكىش ورناتىلعان ەكەن، الايدا ۆۆپ ءارتىس ەمەستىگىنەن ۇيالعان بولۋ كەرەك، ءبىر تاۋلىكتەن سوڭ ونى الدىرتىپ تاستاپتى.

ءسوز جوق، ن.نازارباەۆتىڭ قازاقستانعا سىڭىرگەن ەڭبەگى بار. بۇل ەڭ الدىمەن ەل كىندىگىن باتىل تۇردە الماتىدان اقمولاعا كوشىرۋى جانە كورشى ەلدەرمەن شەكارامىزدى دەليميتاتسيالاۋى، ەلدىڭ تىنىشتىعىن ساقتاۋى دەر ەدىك. ال ەكونوميكادا ەرەن جەتىستىكتەرگە جەتە قويمادىق. تاۋەلسىزدىك العانىمىزعا شيرەك عاسىر وتسە دە بىردە ءبىر ءموز سالىنبادى، ازىق-تۇلىك پەن كۇندەلىكتى تۇتىنۋ زاتتارى، كيىم-كەشەك باسىم بولەگىندە شەتەلدەردەن تاسىلادى. اۋىلشارۋاشىلىعى ءوندىرىسى باياعى 1990 جىلعى دەڭگەيگە ءالى جەتە قويعان جوق. ءجىو جان باسىنا شاققاندا $13 مىڭ دەگەنىمىزبەن بۇل «قۇلاعىنان سۇيرەلگەن» تسيفر سياقتى كورىنەدى. ويتكەنى شيرەك عاسىر ءتۇرلى باسشىلىق قىزمەتتەردە جۇرگەنىمە قاراماستان مەنىڭ جىلدىق تابىسىم (پەنسيامدى قوسقاندا) الگى تسيفردىڭ جارتىسىنان ءسال اسادى.

ادەتتە پرەزيدەنتكە ءوزىنىڭ مىندەتىن ورىنداعانى ءۇشىن ەسكەرتكىش قويىلمايدى. ەسكەرتكىش ايىرىقشا قىزمەتى ءۇشىن قويىلادى.
ءيا، ءبىز شىنىمەن كوزى تىرىسىندە ەسكەرتكىش قويۋدى قالايمىز، ەگەر پرەزيدەنت:

–قازاق حالقىنىڭ قامقور اكەسىنە اينالىپ، قازاق ۇلتتىق مەملەكەتتىلىگىن نىعايتسا (اتاتۇرىك سياقتى),
–قازاقستان پايداسىز الدەبىر ەكونوميكالىق وداقتارعا بايلانباسا،
–شەتەلدەردەگى قانداستارىمىزدان كەمىندە تاعى 5 ميلليونىن كوشىرتىپ الدىرتىپ حالىق سانىن 25 ميلليونعا جەتكىزسە،
–مەملەكەتتىك ءتىل ءوز مارتەبەسىنە قونسا،
–كورشى مەملەكەت ءتىلى باسىمدىق جاساماسا،
–كورشى ەلدىڭ اقپاراتتىق ەكسپانسياسى ۇستەمدىك جاساماسا،
ء–جىو جان باسىنا شاققاندا ەڭ بولماسا كانادا، دانيا، گەرمانيا، بەلگيا سياقتى كەمىندە 40 مىڭ دوللارعا جەتسە،
–بيلىككە تۋىستارىن ارالاستىرماسا،
–ەلدە ساياسي تۇتقىندار بولماسا،
–كوررۋپتسيا مەن جاعىمپازدىق جويىلسا،
–ەلدە تازا، دەموكراتيالىق قوعام ورناتا السا!

مۇنىڭ ءبارى قازىر ارمان بولىپ تۇر. حالىقتىڭ ارمانى البەتتە، كەز-كەلگەن پروگراممادان جوعارى. حالىقتىڭ وسى ارماندارىنا جەتۋ جولىندا كۇندەلىكتى مىندەتىن اتقارىپ وتىرعان پرەزيدەنتكە ەسكەرتكىش قويۋ مەنىڭشە تىم ەرتە سياقتى. جۇزەگە اسپاعاندى جۇزەگە استى دەپ كورسەتۋ – جاعىمپازدىقتىڭ جارقىن كورىنىسى. مۇنى ەلباسىنىڭ ءوزى دە قالامايدى.
سوندىقتان حالىقتىڭ اتالعان ارماندارى جۇزەگە اسىپ، پرەزيدەنتكە شىنايى ەسكەرتكىش قوياتىن كۇنگە جەتەيىك!

P.S. كەز كەلگەن ساياسي، الەۋمەتتىك، ەكونوميكالىق جاڭالىقتى پرەزيدەنتپەن بايلانىستىرۋ – بۇل جەكە باسقا تابىنۋشىلىق بولىپ تابىلادى!

مارات توكاشباەۆتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى%d0%b0%d0%ba%d0%b0

Related Articles

  • “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    “توڭكەرىس جاساۋعا ماشىقتانعاندار” كىم؟ قاڭتار قۇپياسى اشىلسا، سالدارى نە بولادى؟ دەپۋتاتپەن سۇحبات

    نۇربەك ءتۇسىپحان قازاقستان پارلامەنتى ءماجىلىسىنىڭ دەپۋتاتى، زاڭگەر ابزال قۇسپان ازاتتىققا سۇحبات بەرىپ وتىر. استانا، 26 قازان، 2023 جىل قاڭتاردى كىم ۇيىمداستىرعانىن بيلىك بىلە مە، بىلسە نەگە اشىق ايتپادى؟ پارلامەنتتە نەگە قاڭتار بويىنشا تاعى تىڭداۋ وتپەيدى؟ پرەزيدەنت توقاەۆ قاڭتار “توڭكەرىس جاساۋعا ابدەن ماشىقتانعان مامانداردىڭ جەتەكشىلىگىمەن” ۇيىمداستىرىلدى دەدى. ولار كىمدەر؟ ءماجىلىس دەپۋتاتى ابزال قۇسپان وسى سۇراقتارعا جاۋاپ بەردى ازاتتىق: ابزال مىرزا، ءسىز – قاڭتار وقيعاسىنا ءبىر تاراپتان ەمەس، جان-جاعىنان قاراۋعا مۇمكىندىك العان ادامسىز. ەڭ الدىمەن سول وقيعاعا تىكەلەي قاتىستىڭىز، جۇرتتى الاڭعا شىعۋعا شاقىردىڭىز. ودان كەيىن قاندى قىرعىندا قاماۋعا الىنعانداردى بوساتۋعا ات سالىسىپ، زاڭگەر رەتىندە دە ارالاستىڭىز. ودان بولەك ءماجىلىس دەپۋتاتى ەسەبىندە دە جاڭا ءبىر راكۋرستان قاراپ وتىرسىز. ايتىڭىزشى، جان-جاعىنان قاراعاندا قاڭتار وقيعاسىندا سىزگە

  • اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    اتەيستەر مەن تاڭىرشىلدەرگە مىڭ العىس! 

    ەلدەس وردا سۋرەت: اۆتوردىڭ جەكە ارحيۆىنەن الىندى. قازاق قوعامىندا جاڭا ينتەللەكتۋالدىق كەزەڭ تۋىپ كەلەدى. ءبىرىنشى، قازىرگى قازاق قوعامىندا سەنىم ماسەلەسىنە قاتىستى پىكىرتالاستاردىڭ كۇشەيۋى كەزدەيسوق قۇبىلىس ەمەس. بۇل دەگەنىڭىز الەۋمەتتىك جەلىلەردىڭ، اشىق اقپاراتتىق كەڭىستىكتىڭ جانە جاھاندىق ينتەللەكتۋالدىق اعىمداردىڭ ىقپالىمەن قالىپتاسقان جاڭا قوعامدىق ويلاۋ فورماسىنىڭ كورىنىسى. اتەيستىك كوزقاراستاردىڭ اشىق ايتىلۋى، تاڭىرشىلدىك يدەيالاردىڭ قايتا جاڭعىرۋى جانە ءداستۇرلى ءدىني ورتا اراسىنداعى پىكىر قاقتىعىسى زيالى ورتادا الاڭداۋشىلىق تۋدىرعانىمەن، شىن مانىندە بۇل قۇبىلىس قوعامنىڭ رۋحاني السىرەۋىن ەمەس، سانالى ىزدەنىسكە بەت بۇرعانىن كورسەتەدى. ەكىنشى، ۇزاق ۋاقىت بويى قازاق قوعامىنداعى ءدىني ديسكۋرس نەگىزىنەن مونولوگتىقسيپاتتا بولدى. ۋاعىز ايتىلدى، ال تىڭداۋشى تاراپ ونى تالقىلاۋسىز قابىلداۋعا ءتيىس ەدى. سۇراق قويۋ كۇمانمەن، كۇمان ءالسىز يمانمەن تەڭەستىرىلدى. مۇنداي ورتادا سەنىم دالەلدەۋدى ەمەس، قايتالاۋدى تالاپ ەتتى. عىلىمي

  • ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    ولجاس سۇلەيمەنوۆ. مەن بىلەم!.. 

    سەرىك ەرعالي سۋرەتتەر: madeniportal.kz جانە س.ەرعالي مۇراعاتتارىنان الىندى. «يا زنايۋ!..» كىتابىنان ءۇزىندى-اۋدارما. وسيريس زاڭى I ءبىز ادامزات تاريحىن وتە ناشار بىلەمىز. XIX عاسىردىڭ باسىندا ناپولەون الەمگە مىسىردى اشتى، ال عالىمدار بۇل ەلدىڭ قيراندىلارىن زەرتتەپ، ونىڭ شامامەن ب.ز.د. III مىڭجىلدىققا تيەسىلى ەكەنىن انىقتادى. سول كەزدە ادامزات تاريحى تاعى دا قوس مىڭجىلدىققا تەرەڭدەي ءتۇستى. بىرنەشە مىڭجىلدىق بۇرىن (مەن بىلەم) ادامزات (نەمەسە ونىڭ كەيبىر بولىگى) تاڭبالى جازۋدى قولدانىپ، جازىپ جۇرگەن. بۇل بىلىمدەردى قالپىنا كەلتىرۋ ارقىلى ءبىز XX عاسىردىڭ باسىندا جاساندى تۇردە ۇزىلگەن ءتىلىمىزدىڭ تاريحىنا قاتىستى قولجەتەر شىندىقتى قايتا تانۋىمىزعا تۋرا كەلدى. 1926 جىلى باكۋدە وتكەن العاشقى تۇركولوگيالىق كونگرەستەن كەيىن تۇركولوگيا عىلىم رەتىندە قالىپتاسا المادى… …2018 جىلى نازارباەۆ مەنى اڭگىمەلەسۋ ءۇشىن اقورداعا شاقىردى. ۇلكەن ۇستەلدىڭ باسىندا

  • قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قىتاي ينتەلليگەنتسياسى قىتاي يەروگليفىن سىنادى، قىتاي ءتىلىن ەمەس…

    قازىر الەۋمەتتىك جەلىدە كەيبىر قازاق زيالىلارىنىڭ قازاق ءتىلىن سىناعان پىكىرى تاراپ ءجۇر. ەسىمە ءبىر كەزدەرى قىتاي ينتەلليگەنتسياسىنىڭ قىتاي يەروگليفىن سىناعانى ءتۇسىپ كەتتى. 20- عاسىردىڭ العاشقى شيرەگىندە قىتايدىڭ ءداستۇرلى يەروگليفتەرىن سىناماعان زيالى كەمدە كەم. *** *** *** “يەروگليفتەردە زاماناۋي يدەيالار مەن تەوريالاردى جەتكىزەتىن سوزدىك قور جوق، ءارى ولار زياندى ويلاردىڭ ۇياسىنا اينالادى. ولاردى جويۋدا ۇيات جوق” دەپ جازدى 1918 جىلى قىتاي كوممۋنيستىك پارتياسىنىڭ نەگىزىن قالاۋشىلاردىڭ ءبىرى ءارى جاڭا مادەنيەت قوزعالىسىنىڭ جەتەكشى قايراتكەرى چەن دۋسيۋ (陈独秀). قىتاي يەروگليفىن قاتتى سىناۋشىلاردىڭ قاتارىندا تاعى دا قىتاي كوممۋنيستىك قوزعالىستىڭ جەتەكشىلەرىنىڭ ءبىرى تسيۋي تسيۋباي (瞿秋白) دە بولعان. ول ءتىپتى 1931 جىلى “قىتاي يەروگليفتەرى شىن مانىندە الەمدەگى ەڭ لاس، ەڭ جەكسۇرىن ءارى ەڭ جيرەنىشتى نارسە. ءتىپتى ورتاعاسىرلىق

  • قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟

    Zhalgas Yertay         قازاقستان بيلىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى دامىتۋ ءۇشىن قاتاڭ شەشىمدەرگە بارعىسى كەلمەيدى دەيىك. بىراق قازىرگى زاڭناما اياسىندا مەملەكەتتىك ءتىلدى قالاي دامىتۋعا بولادى؟ سونى ويلانىپ كورەيىك. قازاق ءتىلىن دامىتۋ جايىن ايتقان كەزدە قازاقستان بيلىگى قوعامدى ەكىگە بولەدى. ءبىرى – ءتىلدى دامىتۋدىڭ راديكال شەشىمدەرىن ۇستانادى، ەكىنشى جاعى – قازىرگى ستاتۋس-كۆونى ساقتاعىسى كەلەدى، ياعني ەشتەڭە وزگەرتپەي-اق قويايىق دەيدى. بىراق ەكى جولدى دا تاڭداماي، ورتاسىمەن ءجۇرۋدى ۇسىنىپ كورسەك قايتەدى!؟ باتىل قادامدارعا بارايىق، بىراق ول راديكال جول بولماسىن. قازاق ءتىلىن كۇشپەن ەمەس، ورتانى دامىتۋ ارقىلى كۇشەيتسەك بولادى. ياعني ادامدار ءتىلدى ۇيرەنىپ اۋرە بولماي-اق، حالىق جاي عانا قازاق ءتىلى اياسىندا ءومىر ءسۇرۋدى ۇيرەنسىن. نەگىزگى وي وسى. ءبىز وسى ۋاقىتقا دەيىن ادامدار ورتانى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: