|  |  | 

كوز قاراس ساياسات

جاسىرىن جالاقى، قۇپيا كىرىستەر

      ءبىزدىڭ ەلىمىزدە حالىققا ايتىلمايتىن قۇپيالار كوپ. ول كوبىنە قورعانىس، قاۋىپسىزدىك سالالارىنا قاتىسسىز، لاۋازىمدى تۇلعالاردىڭ جىلدىق، ايلىق تابىسى توڭىرەگىندە. بىرقاتار وبلىس اكىمدەرىنىڭ ءوز ەرىكتەرىمەن جاريالاعان دەكلاراتسياسى بولماسا جۇرت قازاقستان مينيسترلەرىنىڭ، ۇكىمەت باسشىسىنىڭ، پارلامەنت پالاتالارى توراعالارىنىڭ، ەلباسىنىڭ، جوعارعى سوت توراعاسىنىڭ جالاقىلارى تۋرالى مۇلدە بىلمەيدى دەسە بولادى. ءبارى قۇپيا!

قاراپايىم سالىق تولەۋشى ءسىز بەن ءبىزدىڭ قاراجاتىمىزدان قۇرالعان بيۋدجەتتەن كۇن كورەتىن لاۋازىم يەلەرىنىڭ جالاقىسى نەگە قۇپيا بولادى؟ بۇكىل الەمدە قۇپيا بولمايتىن نارسەلەر قازاقستاندا دا قۇپيا بولماۋعا ءتيىس. مەملەكەت باسشىسىنىڭ كەزەكتى جولداۋىندا بيلىكتى حالىققا جاقىنداتۋ ماقساتىندا لاۋازىم يەلەرىنىڭ جىل باسىندا وتكەن جىلعى ايلىق، جىلدىق تابىستارىن اشىق جاريالاۋدى مىندەت ەتىپ قويعانى دۇرىس دەپ ويلايمىن. ەكونوميكانى كوتەرگەن نەمەسە تىعىرىققا تىرەگەن لاۋازىم يەلەرىنىڭ تابىسىن قاراپايىم جۇرتشىلىق بىلۋگە ءتيىس.

بۇگىنگىدەي اقپاراتتار زامانىندا ءبىز باسقا ەلدەردەگى جوعارى لاۋازىم يەلەرىنىڭ ايلىق، جىلدىق تابىسى تۋرالى جاقسى بىلەمىز. قازاقستاندا دا سوعان قول جەتكىزىلۋى قاجەت. اشىقتىق حالىقتىڭ بيلىككە دەگەن سەنىمىن ارتتىرادى. قۇپيالىق بيشىگەشتەردىڭ جاۋاپكەرشىلىگىن تومەندەتەدى، بيلىك پەن حالىق اراسىنداعى جىكتى تەرەڭدەتەدى. اشىقتىق – سونىڭ ءبارىنىڭ ەمى.

ەندى اقپاراتتار كوزدەرىنەن جينالعان مىنا دەرەكتەرەگە كوز سالىڭىز:

بۇۇ باس حاتشىسى پان گي مۋننىڭ جىلدىق تابىسى 227 253 دوللار، ايلىق جالاقىسى 18 938 دوللار.

اقش پرەزيدەنتى باراك وبامانىڭ ءبىر جىلعى تابىسى 395 مىڭ دوللار، ايلىق جالاقىسى 32 917 دوللار.

اقش-تىڭ 42-ءشى پرەزيدەنتى، بۇۇ-نىڭ گايتيدەگى وكىلى بيلل كلينتوننىڭ جىلدىق تابىسى 5,3 ملن دوللار، ايىنا كىرىسى 441 667 دوللار.

گەرمانيا كانتسلەرى انگەلا مەركەلدىڭ جىلدىق تابىسى 249 341 دوللار، ايلىعى 20 778 دوللار.

فرانتسيا پرەزيدەنتى فرانسۋا وللاندتىڭ جىلدىق تابىسى 202 270 دوللار، ايلىق جالاقىسى 16 856 دوللار.

رەسەي پرەزيدەنتى ۆلاديمير ءپۋتيننىڭ جىلدىق تابىسى
135 736 دوللار، ايلىق جالاقىسى 11 311 دوللار.

رەسەي ۇكىمەتىنىڭ توراعاسى دميتري مەدۆەدەۆتىڭ جىلدىق تابىسى 135 227 دوللار، ايلىق كىرىسى 11 مىڭ دوللاردان ءسال اسادى.

بەلارۋس رەسپۋبليكاسىنىڭ پرەزيدەنتى الەكساندر لۋكاشەنكونىڭ جىلدىق تابىسى 53 777 دوللار، ايلىق جالاقىسى 4 481 دوللار.

ازەربايجان پرەزيدەنتى يلحام اليەۆتىڭ جىلدىق تابىسى
225 000 دوللار، ايلىق جالاقىسى 18 750 دوللار.

ال، قازاقستان باسشىلىعىنىڭ ايلىق، جىلدىق تابىستارى نەگە قۇپيا بولادى؟ قازاقستان ەلەكتوراتى باسقا ەلدەردىڭ حالقى ءتارىزدى ءوز بيلىگىنىڭ جەكە تابىستارى تۋرالى بىلۋگە قۇقىلى.

مارات توكاشباەۆتىڭ  facebook پاراقشاسىنان الىندى

Related Articles

  • اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    اقش يراننىڭ حارك ارالىن باسىپ الا ما؟ 

    كيان شاريفي يران يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالى. امەريكا مەن ءيزرايلدىڭ يرانعا اۋە شابۋىلدارى جالعاسىپ جاتقان تۇستا اقش-تاعى ساياسي ورتادا يسلام رەسپۋبليكاسىنا تيەسىلى حارك ارالىن باسىپ الۋ يدەياسى تالقىلانا باستادى. ساراپشىلاردىڭ ايتۋىنشا، ۆاشينگتون يرانداعى مۇناي ەكسپورتىنىڭ نەگىزگى وشاعى سانالاتىن حارك ارالىن نىساناعا الۋى ابدەن مۇمكىن. بۇل سانكتسيالار قۇرساۋىنداعى يران ەكونوميكاسىن قۇلاتپاي ۇستاپ تۇرعان باستى تابىس كوزىن جاۋىپ تاستاۋى ىقتيمال. الايدا يران مۇناي ەكسپورتىنىڭ 90 پايىزىن قامتاماسىز ەتەتىن پارسى شىعاناعىنداعى شاعىن ارالدى باسىپ السا، بۇل اقش پەن ءيزرايلدىڭ يرانعا قارسى سوعىسىن ءتىپتى ۋشىقتىرىپ جىبەرۋى مۇمكىن. مۇنىڭ ءوزى دە يران ەكونوميكاسىن تولىق قۇردىمعا جىبەرە المايدى دەيدى ساراپشىلار. 7 ناۋرىزدا Axios باسىلىمى اقش اكىمشىلىگى حارك ارالىن باسىپ الۋ مۇمكىندىگىن تالقىلاعانىن حابارلادى . يران بۇل ارالعا

  • توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    توقاەۆ مىرزا ءتىل جايلى تاعى بىردەڭە دەپتى 

    Zhalgas Yertay ورىس ءتىلىنىڭ مارتەبەسىن ەش تومەندەتپەدىك، ونىڭ ءبارى كۇڭكىل ءسوز دەگەن ەكەن. قازاق ءتىلىنىڭ دە مارتەبەسى تومەندەدى دەپ بايبالام سالماڭدار دەپ ۇرسىپتى. الدىمەن جاۋابى جوق سۇراقتاردان باستايىق. توقاەۆ مىرزا، ەگەر ەشتەڭە وزگەرمەسە، وندا “تەڭ” ءسوزىنىڭ “قاتارعا” اۋىسۋى جاي كوز الداۋ ارەكەتى مە؟ قوعامداعى گرادۋستى باسۋعا تالپىنىس قانا ما؟ قازىرگى مەملەكەتتىك بيۋروكراتيالىق اپپاراتتىڭ ستاتۋس-كۆونى ساقتاپ قالۋعا تىرىسۋى دەپ باعالاسا بولا ما؟ ەندى توقاەۆ مىرزانىڭ ءار سوزىنە توقتالساق.“جاڭا كونستيتۋتسيا ءماتىنىنىڭ رەسمي قۇجات رەتىندە قازاق جانە ورىس تىلدەرىندە جاريالانۋى كوپ نارسەنى اڭعارتپاي ما؟ بۇل جەردە تۇسىنىكتەمە بەرىپ، اقتالۋدىڭ ءوزى ارتىق”يا، قازىرگى قازاق ءتىلىنىڭ پروبلەماسى دا سول – قازاق ءتىلى مەن ورىس ءتىلىنىڭ قۇقىقتىق تەڭدىگى مەملەكەتتىك ءتىلدى كەمسىتىپ تۇر. ويتكەنى بيۋروكراتيا قۇجاتتاردى ورىسشا ازىرلەپ، كەيىن

  • كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    كونستيتۋتسيادا قازاق ءتىلىن مەملەكەتتىك ءارى رەسمي ءتىل ەتسەك، باسقا تىلدەردىڭ قۇقى شەكتەلە مە؟

    بۇعان ناقتى جاۋاپ – جوق، بۇل شەشىمنەن ەشبىر ءتىلدىڭ، سونىڭ ىشىندە، ورىس ءتىلىنىڭ دە قۇقى شەكتەلمەيدى. نەگە؟ ويتكەنى كونستيتۋتسياداعى مەملەكەتتىك ءتىل مارتەبەسى بيلىكتىڭ جۇمىس ءتىلىن عانا رەتتەيدى. ول نورمانىڭ قاراپايىم ادامداردىڭ قاتىناس تىلىنە قاتىسى جوق. ياعني، مەملەكەتتىك ءتىل – مەملەكەتتىك ورگاندار مەن جەرگىلىكتى ءوزىن-ءوزى باسقارۋ ۇيىمدارى جۇمىس ىستەيتىن ءتىل دەگەن ءسوز. بۇل شەشىم ورىسشا سويلەيتىندەردىڭ قۇقىعىن شەكتەمەيدى، ورىسشا سويلەۋگە تىيىم سالمايدى. قاراپايىم ادامدار ۇيىندە، قوعامدىق ورىنداردا، بيزنەستە، مەديا مەن مادەنيەت وشاقتارىندا قالاعان تىلىندە سويلەي دە، جۇمىس ىستەي دە الادى. بۇعان كونستيتۋتسيانىڭ باسقا باپتارى ناقتى كەپىل بولىپ وتىر. ال جاڭا كونستيتۋتسيادا 9-باپتىڭ 2-تارماعى قازىرگى كۇيىندە قالسا، بۇل – قازاق ءتىلىنىڭ قۇقىعىن شەكتەيدى. سەبەبى مەملەكەتتىك ورگاندار قۇجاتتاردى وزدەرى ۇيرەنگەندەي الدىمەن ورىسشا جازىپ،

  • قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    قازىرگى بيلىكتىڭ ەڭ ۇلكەن قورقىنىشى…

    Zhalgas Yertay كونستيتۋتسيادان ورىس ءتىلىن الىپ تاستاساق، رەسەي بىزگە سوعىس اشا ما؟ بيلىك وسىلاي قورقىتا باستادى. بىراق ول سۇراققا قىسقا جاۋاپ – جوق. سەبەبى، رەسەيگە قارسى ءازىربايجان دا، ارمەنيا دا نەشە ءتۇرلى ارەكەتكە باردى، بارىپ تا جاتىر، بىراق ولارعا قازىر سوعىس قاۋپى ءتونىپ تۇرعان جوق. بۇل ءادىستى ساياسي مانيپۋلياتسيا دەيدى، شىن مانىندە، بۇنى قازىرگى ستاتۋس-كۆو جاعدايىن ساقتاپ قالعىسى كەلەتىن جۇيەنىڭ اسىعىس ويلاپ تاپقان ارگۋمەنتى دەۋگە بولادى. ويلاپ كورىڭىزشى، رەسەيگە ءبىزدىڭ مەملەكەتتىك ورگاندار قاي تىلدە ءىس-قاعاز جۇرگىزەتىنى ەمەس، لويال بولعانىمىز كەرەك. ەندەشە، رەسەي ءبىزدىڭ لويالدىعىمىزدى ساقتاپ قالعىسى كەلسە، كونستيتۋتسياداعى ءتىل ماسەلەسىنە قارسى بولماۋى كەرەك. سەبەبى بۇل ىشكى تۇراقتىلىق ماسەلەسى. دەنى ساۋ ەلدىڭ بيلىگى ءوز كورشىسىنە وسىنداي قارسى ارگۋمەنت ايتار ەدى. ەندى

  • «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    «ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم»: قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورى مالىمدەمە جاسادى

    قازىرگى اتا زاڭنىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرى، اكادەميك مايدان سۇلەيمەنوۆ كونستيتۋتسيا رەفورماسىن سىنادى. ول زاڭنىڭ ءماتىنىن شاعىن ءبىر توپ الدەقاشان جازىپ قويعانىن، ال كوميسسيا جاي عانا ماقۇلدايتىنىن ايتادى. ونىڭ سوزىنشە، عالىمدار مەن ساراپشىلاردىڭ ۇسىنىستارى ەسكەرىلمەيدى. بۇل تۋرالى اكادەميك Facebook-تە جازدى: كەيىنگى كەزدە مەنەن كونستيتۋتسيانى تالقىلاپ جاتقاندا، نەگە ءۇنسىز قالعانىمدى ءجيى سۇراپ جاتىر. قىسقا قايىرسام: ماعىناسىز جۇمىستان شارشادىم. ءيا، مەن قازىرگى كونستيتۋتسيانىڭ اۆتورلارىنىڭ ءبىرىمىن. تالقىلاۋ كەزىندە ەكى ماسەلە ءۇشىن كۇرەستىم: كونستيتۋتسيالىق سوتتى ساقتاۋ جانە پارلامەنتتىڭ وكىلەتتىگىن شەكتەمەۋ. بىراق ەكەۋى دە قابىلدانبادى. سوعان قاراماستان، مەن بۇل كونستيتۋتسيادان ۇيالمايمىن. مەن نازارباەۆ پەن ونىڭ وتباسىنىڭ جەكە بيلىگىن نىعايتۋعا باعىتتالعان كەيىنگى تۇزەتۋلەردەن ۇيالامىن. نازارباەۆتىڭ كەزىندە-اق وسى ماسقارا تۇزەتۋلەردىڭ بارلىعىن تالداپ، كونستيتۋتسيانى جەتىلدىرۋ بويىنشا بىرقاتار ۇسىنىستار ەنگىزۋ تۋرالى

پىكىر قالدىرۋ

ەلەكتورندى پوشتاڭىز سىرتقا جاريالانبايدى. بەلگى قويىلعان ءورىستى تولتىرۋ مىندەتتى *

اتى-ءجونى *

Email *

سايتى

Kerey.kz/كەرەي.كز

ءبىز تۋرالى:

تەل: +7 7071039161
Email: kerey.qazaq@gmail.com

Kerey.kz ءتىڭ بۇرىنعى نۇسقاسىن http://old.kerey.kz تەن وقي الاسىزدار!

KEREY.KZ

سايت ماتەريالدارىن پايدالانعاندا دەرەككوزگە سىلتەمە كورسەتۋ مىندەتتى. اۆتورلار پىكىرى مەن رەداكتسيا كوزقاراسى سايكەس كەلە بەرمەۋى مۇمكىن. جارناما مەن حابارلاندىرۋلاردىڭ مازمۇنىنا جارناما بەرۋشى جاۋاپتى.

سايت ساناعى: