ЖАСЫРЫН ЖАЛАҚЫ, ҚҰПИЯ КІРІСТЕР

JASIRIN JALAQI, QWPIYA KİRİSTER

| Dec 11, 2016

Bizdiñ elimizde halıqqa aytılmaytın qwpiyalar köp. Ol köbine qorğanıs, qauipsizdik salalarına qatıssız, lauazımdı twlğalardıñ jıldıq, aylıq tabısı töñireginde. Birqatar oblıs äkimderiniñ öz erikterimen jariyalağan deklaraciyası bolmasa jwrt Qazaqstan ministrleriniñ, Ükimet basşısınıñ, Parlament Palataları Törağalarınıñ, Elbasınıñ, Joğarğı sot Törağasınıñ jalaqıları turalı mülde bilmeydi dese boladı. Bäri qwpiya!

Qarapayım salıq töleuşi Siz ben bizdiñ qarajatımızdan qwralğan byudjetten kün köretin lauazım ieleriniñ jalaqısı nege qwpiya boladı? Bükil älemde qwpiya bolmaytın närseler Qazaqstanda da qwpiya bolmauğa tiis. Memleket basşısınıñ kezekti Joldauında bilikti halıqqa jaqındatu maqsatında lauazım ieleriniñ jıl basında ötken jılğı aylıq, jıldıq tabıstarın aşıq jariyalaudı mindet etip qoyğanı dwrıs dep oylaymın. Ekonomikanı kötergen nemese tığırıqqa tiregen lauazım ieleriniñ tabısın qarapayım jwrtşılıq biluge tiis.

Bügingidey aqparattar zamanında biz basqa elderdegi joğarı lauazım ieleriniñ aylıq, jıldıq tabısı turalı jaqsı bilemiz. Qazaqstanda da soğan qol jetkizilui qajet. Aşıqtıq halıqtıñ bilikke degen senimin arttıradı. Qwpiyalıq bişigeşterdiñ jauapkerşiligin tömendetedi, bilik pen halıq arasındağı jikti tereñdetedi. Aşıqtıq – sonıñ bäriniñ emi.

Endi aqparattar közderinen jinalğan mına derekterege köz salıñız:

BWW Bas hatşısı Pan Gi Munnıñ jıldıq tabısı 227 253 dollar, aylıq jalaqısı 18 938 dollar.

AQŞ Prezidenti Barak Obamanıñ bir jılğı tabısı 395 mıñ dollar, aylıq jalaqısı 32 917 dollar.

AQŞ-tıñ 42-şi Prezidenti, BWW-nıñ Gaitidegi ökili Bill Klintonnıñ jıldıq tabısı 5,3 mln dollar, ayına kirisi 441 667 dollar.

Germaniya kancleri Angela Merkel'diñ jıldıq tabısı 249 341 dollar, aylığı 20 778 dollar.

Franciya Prezidenti Fransua Ollandtıñ jıldıq tabısı 202 270 dollar, aylıq jalaqısı 16 856 dollar.

Resey Prezidenti Vladimir Putinniñ jıldıq tabısı
135 736 dollar, aylıq jalaqısı 11 311 dollar.

Resey Ükimetiniñ törağası Dmitriy Medvedevtiñ jıldıq tabısı 135 227 dollar, aylıq kirisi 11 mıñ dollardan säl asadı.

Belarus' Respublikasınıñ Prezidenti Aleksandr Lukaşenkonıñ jıldıq tabısı 53 777 dollar, aylıq jalaqısı 4 481 dollar.

Äzerbayjan Prezidenti Il'ham Alievtiñ jıldıq tabısı
225 000 dollar, aylıq jalaqısı 18 750 dollar.

Al, Qazaqstan basşılığınıñ aylıq, jıldıq tabıstarı nege qwpiya boladı? Qazaqstan elektoratı basqa elderdiñ halqı tärizdi öz biliginiñ jeke tabıstarı turalı biluge qwqılı.

Marat Tokaşbaevtıñ facebook paraqşasınan alındı

Amangeldi Aytalı: Orıs tiliniñ öktemdigin tek qazaqı namıs jeñe aladı

AQŞ Irannıñ Hark aralın basıp ala ma?

kerey.kz

Kian ŞARIFI Iran islam respublikasına tiesili Hark aralı. Amerika men Izrail'diñ Iranğa äue şabuıldarı jalğasıp jatqan twsta AQŞ-tağı sayasi ortada islam respublikasına tiesili Hark aralın basıp alu ideyası talqılana bastadı. Sarapşılardıñ aytuınşa, Vaşington Irandağı mwnay eksportınıñ negizgi oşağı sanalatın Hark aralın nısanağa aluı äbden mümkin. Bwl sankciyalar qwrsauındağı Iran ekonomikasın qwlatpay wstap twrğan bastı tabıs közin jauıp tastauı ıqtimal. Alayda Iran mwnay eksportınıñ 90 payızın qamtamasız etetin Parsı şığanağındağı şağın araldı basıp alsa, bwl AQŞ pen Izrail'diñ Iranğa qarsı soğısın tipti uşıqtırıp jiberui mümkin. Mwnıñ özi de Iran ekonomikasın tolıq qwrdımğa jibere almaydı deydi sarapşılar. 7 naurızda Axios basılımı AQŞ äkimşiligi Hark aralın basıp alu mümkindigin talqılağanın habarladı . Iran bwl aralğa
Toqaev mırza til jaylı tağı birdeñe depti

kerey.kz

Zhalgas Yertay Orıs tiliniñ märtebesin eş tömendetpedik, onıñ bäri küñkil söz degen eken. Qazaq tiliniñ de märtebesi tömendedi dep baybalam salmañdar dep wrsıptı. Aldımen jauabı joq swraqtardan bastayıq. Toqaev mırza, eger eşteñe özgermese, onda “teñ” söziniñ “qatarğa” auısuı jay köz aldau äreketi me? Qoğamdağı gradustı basuğa talpınıs qana ma? Qazirgi memlekettik byurokratiyalıq apparattıñ status-kvonı saqtap qaluğa tırısuı dep bağalasa bola ma? Endi Toqaev mırzanıñ är sözine toqtalsaq.“Jaña Konstituciya mätininiñ resmi qwjat retinde qazaq jäne orıs tilderinde jariyalanuı köp närseni añğartpay ma? Bwl jerde tüsinikteme berip, aqtaludıñ özi artıq”Iä, qazirgi qazaq tiliniñ probleması da sol – qazaq tili men orıs tiliniñ qwqıqtıq teñdigi memlekettik tildi kemsitip twr. Öytkeni byurokratiya qwjattardı orısşa äzirlep, keyin
Konstituciyada qazaq tilin memlekettik äri resmi til etsek, basqa tilderdiñ qwqı şektele me?

kerey.kz

Bwğan naqtı jauap – joq, bwl şeşimnen eşbir tildiñ, sonıñ işinde, orıs tiliniñ de qwqı şektelmeydi. Nege? Öytkeni konstituciyadağı memlekettik til märtebesi biliktiñ jwmıs tilin ğana retteydi. Ol normanıñ qarapayım adamdardıñ qatınas tiline qatısı joq. YAğni, memlekettik til – memlekettik organdar men jergilikti özin-özi basqaru wyımdarı jwmıs isteytin til degen söz. Bwl şeşim orısşa söyleytinderdiñ qwqığın şektemeydi, orısşa söyleuge tıyım salmaydı. Qarapayım adamdar üyinde, qoğamdıq orındarda, bizneste, media men mädeniet oşaqtarında qalağan tilinde söyley de, jwmıs istey de aladı. Bwğan konstituciyanıñ basqa baptarı naqtı kepil bolıp otır. Al jaña konstituciyada 9-baptıñ 2-tarmağı qazirgi küyinde qalsa, bwl – qazaq tiliniñ qwqığın şekteydi. Sebebi memlekettik organdar qwjattardı özderi üyrengendey aldımen orısşa jazıp,
Qazirgi biliktiñ eñ ülken qorqınışı…

kerey.kz

Zhalgas Yertay Konstituciyadan orıs tilin alıp tastasaq, Resey bizge soğıs aşa ma? Bilik osılay qorqıta bastadı. Biraq ol swraqqa qısqa jauap – joq. Sebebi, Reseyge qarsı Äzirbayjan da, Armeniya da neşe türli äreketke bardı, barıp ta jatır, biraq olarğa qazir soğıs qaupi tönip twrğan joq. Bwl ädisti sayasi manipulyaciya deydi, şın mäninde, bwnı qazirgi status-kvo jağdayın saqtap qalğısı keletin jüyeniñ asığıs oylap tapqan argumenti deuge boladı. Oylap köriñizşi, Reseyge bizdiñ memlekettik organdar qay tilde is-qağaz jürgizetini emes, loyal bolğanımız kerek. Endeşe, Resey bizdiñ loyaldığımızdı saqtap qalğısı kelse, konstituciyadağı til mäselesine qarsı bolmauı kerek. Sebebi bwl işki twraqtılıq mäselesi. Deni sau eldiñ biligi öz körşisine osınday qarsı argument aytar edi. Endi
«Mağınasız jwmıstan şarşadım»: qazirgi Konstituciyanıñ avtorı mälimdeme jasadı

kerey.kz

Qazirgi Ata zañnıñ avtorlarınıñ biri, akademik Maydan Süleymenov Konstituciya reformasın sınadı. Ol zañnıñ mätinin şağın bir top äldeqaşan jazıp qoyğanın, al komissiya jay ğana maqwldaytının aytadı. Onıñ sözinşe, ğalımdar men sarapşılardıñ wsınıstarı eskerilmeydi. Bwl turalı akademik Facebook-te jazdı: Keyingi kezde menen Konstituciyanı talqılap jatqanda, nege ünsiz qalğanımdı jii swrap jatır. Qısqa qayırsam: mağınasız jwmıstan şarşadım. Iä, men qazirgi Konstituciyanıñ avtorlarınıñ birimin. Talqılau kezinde eki mäsele üşin kürestim: Konstituciyalıq sottı saqtau jäne Parlamenttiñ ökilettigin şektemeu. Biraq ekeui de qabıldanbadı. Soğan qaramastan, men bwl Konstituciyadan wyalmaymın. Men Nazarbaev pen onıñ otbasınıñ jeke biligin nığaytuğa bağıttalğan keyingi tüzetulerden wyalamın. Nazarbaevtıñ kezinde-aq osı masqara tüzetulerdiñ barlığın taldap, Konstituciyanı jetildiru boyınşa birqatar wsınıstar engizu turalı