شاھارلار
kerey.kz
تۋريستىك كىتاپشالاردا جوق، كوزىم كورگەن قىزىقتار
نيتستسا
اتاقتى اعىلشىن پرومەنادىمەن جيەكتەلگەن جەرورتا تەڭىزىنىڭ جاعالاۋىنداعى قۇمدى جاعاجاي بىتەتىن تۇستا، Hotel Suiss Nice-ءتىڭ ءدال قاراما-قارسى تاراپىندا، اق ءتۇستى ارقالى ورىندىقتاردىڭ بىرىندە وقىمىستى كەزبە وتىرادى. ۇزىنشا ورىندىقتىڭ تورتتەن ۇشىندە – ۇيىلگەن كىتاپ. ورىندىقتىڭ ءبىر باسىندا – كافەلەردىڭ بىرىنەن الىنعان ەسكى كۇنقاعار. ونىڭ تۇبىندە – بۋرىل ساقال-مۇرتتى، جالبىر شاشتى، قاراتورى ءوڭدى، شۇڭىرەكتەۋ ۇلكەن كوزدى، ەتجەڭدى دەنەلى، ورتا بويلى، جاسى الپىستى ورتالاعان وقىمىستى كەزبە. جەرگىلىكتى تۇرعىندار بۇل كىسىگە ەكى ءتۇرلى ساداقا قالدىرىپ كەتىپ جاتادى: تاماق پەن كىتاپ. وقىمىستى كەزبە كوپ سويلەمەيدى، اتىن دا ايتپايدى، اقىل دا ايتپايدى، كىتاپتان باسىن المايدى. تۇندە كورپەسىنە ورانىپ، ماڭدايىنا ۆەلوسيپەدشىلەردىڭ شامىن تاعىپ الىپ جانە وقىپ وتىرادى. بىلايشا ايتقاندا نيتستسانىڭ ەڭ ءبىر ادەمى جەرىندەگى تەڭىز جاعاجايىنا قويىلعان سكامەيكانى شاعىن كىتاپحانا ءھام ۇيگە اينالدىرىپ العان. ارا-تۇرا اياق قولىن راحاتتانا كەرىپ، ءجۇزىن كۇنگە توسا تىكتەلىپ وتىرادى دا، اسپانمەن استاسقان تەڭىزگە قادالا قاراپ قالادى. تانيتىن جۇرت ساداقاسىن اكەلىپ، وقىمىستى كەزبەنىڭ قاسىندا كوزدەرىن جۇمعان كۇيى بىرنەشە مينۋت وتىرادى. سوسىن جۇلىپ العانداي قول ساعاتتارىنا قارايدى دا، ۇشىپ تۇرىپ اسىعا باسىپ جونەلەدى. ماعان جۇمىسباستى نيتستسالىقتار وزدەرى ۋاقىت تاۋىپ وقي الماي ارمانداپ جۇرگەن بارلىق كىتاپتارىن وسى كەزبەگە تاسيتىنداي كورىندى.
ميلان
البەتتە، ميلاننىڭ ەڭ كەرەمەت ورنى – سانتا-ماريا-دەللە-گراتسيە شىركەۋى. دالىرەك ايتقاندا شىركەۋدىڭ ءبىر بۇيىرىنە لەوناردو دا ءۆينچيدىڭ “عايسا پايعامباردىڭ شاكىرتتەرىمەن سوڭعى كەشكى اس ءىشۋى” اتتى 1496 جىلى سالعان فرەسكاسى. كونە شىركەۋگە كىرۋ تەگىن، ال ىشكى اۋلادا قالعان فرەسكالى قابىرعانى كورۋ ءۇشىن ايلار بۇرىن ونلاين بيلەت الۋ كەرەك. ءويتىپ قۇنتتاماعان بولساڭىز، قورىقپاڭىز. تاڭعى 7.30-8.00 كەزىندە شىركەۋ الدىنداعى بيلەت ساتاتىن كەڭسەگە بارىپ “Cancellation ticket بار ما؟” دەپ سۇراڭىز. نە سول كۇنگە، ايتپەسە ەرتەڭىنە كەم دەگەندە ءبىر-ەكى بيلەت شىعادى. شىركەۋدىڭ الدىنداعى Corso Magenta كوشەسىمەن ورتالىققا قاراي 250 مەتر جۇرگەندە سول جاقتا Garage alle Grazie اتتى جابىق پاركينگ بار. پاركينگتىڭ ىشكى اۋلاسىنا وتكەندە شىنى قابىرعالى ءبىر عيماراتتىڭ ءىشى تولعان قىمبات رەترو كولىك. كۇندەلىكتى تۇنگى ساعات 22.00 كەزىندە سول اۆتوسالونعا ميلاندىقتارعا ءتان سالتپەن ۇقىپتى كيىنگەن، جىلى ءجۇزدى، اق سامايلى وتىز شاقتى زەينەتكەر جينالادى. ولاردى ەلۋدىڭ ىشىندەگى ۆوكال وقىتۋشىسى قۇراق ۇشىپ قارسى الىپ، ءۇش قاتار تىزىلگەن ورىندىقتارعا جايعاستىرادى. سوسىن بۇل تاڭعاجايىپ حور تىڭداۋشىنىڭ قۇلاعىنان كىرىپ، بويىن الاتىن داۋىسپەن نەبىر ادەمى ءان شىرقايدى. ەگدە حور ۇيىرمەسىن رەترو كولىك سالونى بالقي تىڭداپ تۇرعانداي. ەكەۋىنىڭ دە سىرى كەتكەنمەن، سىنى كەتپەگەن.
وساكا
بۇل قالانىڭ الىپ وكەاناريۋمى مەن قاربالاس پورتى، ەكسپوناتقا باي تاريح مۋزەيى مەن ەجەلگى قامالى سياقتى تانىمال جەرلەرىن تۇگەندەپ بولعاسىن ۋمەدا، يا نامبا سياقتى ورتالىعىنداعى كەز-كەلگەن ساۋدا ايماعىنىڭ ءبىر بۇرىشىنداعى كافەنىڭ كوشە جاعىنان ورىن الىپ جايعاسىڭىز. كوفەڭىزدى اسىقپاي سىزدىقتاتا ءىشىپ وتىرىپ كەشكى 19.00-دەن كەيىن پايدا بولاتىن قارا ءتۇستى كوستيۋم-شالبار كيگەن، گالستۋك تاققان، ءساندى پريچەسكالى جاس جىگىتتەردىڭ ءجۇرىس-تۇرىسىنا نازار اۋدارىڭىز. باسىندا قىمبات بۋتيكتەردىڭ قابىرعالارىنا ارقا سۇيەپ سۇلىق تۇرعان جىگىتتەر كۇن كەشكىرىپ، ساۋدا جاساۋشىلار كوبەيگەن سايىن كوزدەرى جالت-جۇلت ەتىپ ءار ادامعا ءبىر جاقىنداپ، كولەڭكە قۇساپ ىلەسە ءجۇرىپ، قۇلاقتارىنا الدەنەنى تونە سىبىرلاپ، ۇزدىگە ايتىپ، جۇمىستان قايتقان ورتا جاستاعى شارشاڭقى ەركەكتەر مەن شوپپينگكە شىققان كوڭىلدى جاس قىزداردىڭ قولدارىنا اسقان جىلدامدىقپەن ۆيزيتكا ۇستاتىپ جاتادى. بۇل – كوپتەگەن مادەني ماسەلەلەرگە تابۋ جاريالاپ، اشىق تالقىلاۋعا باتپايتىن جاپون قوعامىندا ەلدىڭ كوزىن باقىرايتىپ قويىپ سەكسۋالدىق قىزمەت پەن ەسىرتكى ۇسىناتىن ياكۋدزا مۇشەلەرى. دوستارىڭىزبەن ءتۇن ورتاسى اۋعانشا سەرۋەندەپ، اس ءىشىپ، ساۋدا-ساتتىق قىپ جۇرگەنىڭىزدە قارا كوستيۋم-شالبارلى، قىمبات ساعاتتى سانقوي جىگىتتەردىڭ ءبىر دە بىرەۋىن پوليتسيا ۇستاپ اكەتكەنىن كورمەيسىز. اكىمدىكتىڭ جاس شەنەۋنىكتەرى ەكەن دەپ جول سۇراپ جۇرمەڭىزدەر.
تەگەران
ورتالىقتان باستالىپ، تاۋ ەتەگىندەگى نياۆاران اتتى قىمبات شاعىن اۋدانعا ءبىر-اق جەتەتىن ءۋالياسر كوشەسىنە كەش باتا تۇسسەڭىز، كولىك بىتكەننىڭ كەپتەلىپ تۇرعانىن كورەسىز. ءبىر قىزىعى پاراللەل كوشەلەر بوس جاتادى. تەك وسى كوشە عانا تىعىندالىپ تۇرادى. “بۇنىسى نەسى؟” دەپ اشۋلانىپ، قاپتالداعى ءبىر كوشەگە شىعىپ زۋ ەتە قالماي تۇرىپ توڭىرەگىڭىزگە بارلاي ءبىر قاراڭىز. كوشە تولى كولىك تەرەزەلەرىن اشىپ تاستاپ اقىرىن قوزعالىپ كەلە جاتقان جاس جىگىتتەر مەن قىزدار. ءۋالياسر – ءدىني كونسەرۆاتيزم پرينتسيپتەرى ورنىققان، كوپشىلىك ورىندارى مەن قوعامدىق ومىردە ەرلەر مەن ايەلدەر ەكىگە بولىنگەن ەلدەگى بوزبالا مەن بويجەتكەننىڭ حات الىساتىن، بويداقتاردىڭ سىڭار ىزدەيتىن، عاشىقتاردىڭ ءسوز بايلاساتىن جەرى. جاساندى كەپتەلىستە كولىكتەرى قاتارلاسا قالعان قىز بەن جىگىت ءبىر-بىرىنە كوز توقتاتىپ ۇزاق قارايدى، ءبىر-ەكى اۋىز سويلەسىپ كورەدى، ەگەر قانداي دا ءبىر سەزىم تۇتانسا، تەلەفون ءنومىرىن الماسادى. سول سەبەپتى ۋالياسرداعى كەپتەلىستە تۇرىپ قالساڭىز، جۇيكەڭىز بوسقا جۇقارماسىن. ودان دا توڭىرەگىڭىزدەگى سيقىرلى ءسوز بايلاسۋ كەڭىستىگىندە القىنا سوققان جاس جۇرەكتەردىڭ دۇرسىلىنە قۇلاق سالىپ، كوزىڭىزدى جۇمىپ، ءۇنسىز ماحاببات مۋزىكاسىن تىڭداڭىز.
كيوتو
قالانى تۇبىندەگى التىن عيباداتحانا عانا ەرەكشە ەتىپ تۇرعان جوق. شاھاردىڭ جانە ءبىر بەلگىسى – قوڭىر ءتۇس. شاقىرايعان اشىق قىزىل، شاڭقايكوك يا التىن سارى ءتۇستى جازۋلار جوقتىڭ قاسى. كيوتونىڭ “قوڭىر فيلوسوفياسىن” McDonalds تا مويىنداپ، ءتۇسىن كۇرەڭ قىزىل ەتىپ وزگەرتكەن.
توكيو
بەلگىلى ورىندارىن ارالاپ بولعاسىن شاھاردىڭ مەتروسىنا وتىرىپ الىپ، ارلى-بەرلى ءجۇرىپ ءوزىڭىزدى سىناپ كورىڭىز. توكيو مەتروسى – دۇنيەدەگى ەڭ ۇلكەن، كۇردەلى كولىك تورابى. جەر استى پويىزى كەيدە جەر بەتىندەگى ەلەكتريچكاعا اينالىپ كەتەدى، ءبىر ۋاقىتتا سۋ بەتىمەن ءجۇزىپ كەلە جاتاسىز، ودان سوڭ ەستاكادا جولىمەن ەلدىڭ توبەسىنەن قاراپ وتەسىز. ءتۇرلى تۇسپەن بويالعان تارماقتارىنىڭ كوپتىگى سونداي كەيبىر تۇستەردى اجىراتۋ قيىنعا سوعادى. كۇن سوڭىندا العاشقى ستانتسياڭىزعا اداسپاي قايتا اينالىپ جەتسەڭىز، ەلەۋلى ومىرلىك رەكوردىم دەپ ەسەپتەي بەرىڭىز.
پەشاۆار
شاھاردىڭ شەتىندەگى “كارحانا” بازارىنا بارساڭىز، كونە ءھام سيرەك تاۋارلار مۋزەيىنە تاپ بولعانداي كۇي كەشەسىز. كومانديردىڭ قول ساعاتتارىنان باستاپ، جاپ-جاڭا “زيل” حولوديلنيكتەرىنە دەيىن بار. 1970-80 جىلدارى سسسر-دا تىگىلگەن كيىم-كەشەك پەن گدر-دە جاسالعان ەلەكتروپليتكالار دا كەزىگەدى. ناتو-نىڭ اسكەري فورمالارى مەن اسا قۇندى بەلگيالىق وفيتسەر باتەڭكەلەرى دە سوندا ساتىلادى. تەك كۇزەتىڭىز مىقتى بولۋى كەرەك.
لوندون
قالا كەزۋدى 19-عاسىردا “اقىن-جازۋشىلار” اۋدانى بولعان Bloomsbury-دەگى Russel Square-دان باستاڭىز. بريتان مۋزەيى مەن لوندون ۋنيۆەرسيتەتىنىڭ نەگىزگى مەكتەپتەرىنىڭ ءبارى وسىندا. بۇل مەكتەپتەردىڭ بارلىعىندا دەرلىك كۇندەلىكتى ونداعان لەكتسيا كوپشىلىككە تەگىن وقىلادى. ال مۋزەيدىڭ قارسى بەتىندە Arthur Probsthain اتتى شىعىس ەلدەرىنە عانا قاتىستى كىتاپ ساتاتىن دۇكەن بار. شايحاناسىنان ناعىز اعىلشىنشا ءسۇت قاتقان قويۋ شاي ءىشىپ كەتە الاسىز.
مازار-ە شاريف
كابۋلدان كولىكپەن شىعىپ، ايگىلى “سالانگ” توننەلى ارقىلى جەتۋگە تىرىسىڭىز. سوسىن ازىرەت ءاليدىڭ مازارىنا بارىپ، عالامات اتموسفەرالى، كوك كۇمبەزدى نەگىزگى تاريحي ەسكەرتكىشتى كورگەسىن (قالانىڭ اتى مەن بۇل ەسكەرتكىشتىڭ اتاۋى – ءبىر), ستسەناري بويىنشا كوگەرشىندەرىنە جەم بەرگەسىن، قالا سىرتىنداعى اۋىلشارۋاشىلىق تىڭايتقىشتارى زاۋىتىنا باس سۇعىڭىز. ەلدىڭ شىنايى جاعدايىن، ءالى وگىزبەن سوقا ايداپ جۇرگەن ديقانداردىڭ ەڭبەگىن، ايماقتىڭ تىنىس-تىرشىلىگىن جاقىننان سەزەسىز.
ستوكگولم
كۇيبەڭ تىرشىلىكتەن شارشاعان قالا تۇرعىندارى بالتىق تەڭىزىنە شىعىپ، سۋ استىنداعى كاپسۋلا-بولمەلەردە (سۋ قۇجىرالاردا) تۇنەپ، بىرنەشە كۇن وركەنيەتتەن قول ءۇزىپ، مي تىنىقتىرادى. كلاۋستروفوبياڭىز جوق بولسا، ءبىر قونىپ كورىڭىز.
ميۋنحەن
باۆارياداي سۇلۋ ولكەنىڭ باس قالاسىنا تامسانىپ بولساڭىز، جەرگىلىكتى اس مازىرلەرى كوڭىلىڭىزدەن شىقپاي قارنىڭىز شۇرىلداي باستاسا، ورتالىقتان كەتىپ شيللەرشتراسسەنىڭ بويىنداعى شىعىس رەستوراندارىنا باس سۇعىڭىز. مىسالى، Derya سياقتى تۋنيستىك ءدامحانالار قويدىڭ ەتىن جىلىك-جىلىگىمەن بالبىراتا اسىپ، جەرورتا تەڭىزى ايماعىنا ءتان كوكونىس سالاتتارىمەن كومكەرىپ الدىڭىزعا تارتادى. سوسىن توق قارىن ءھام توق كوڭىلمەن ەش الاڭداماي دۇنيەدەگى ەڭ كورىكتى سارايلاردىڭ ءبىرى – ءالپىنىڭ ءبىر شوقىسىنداعى نويشۆانشتاينعا تارتىڭىز.
وكسفورد
ايگىلى ءبىلىم ورداسى ورنالاسقان شاعىن شاھاردان ون-اق شاقىرىم جەردە سالتاناتتى دا ماڭعاز Blenheim Palace تۇر. كوللەدجدەردى ارالاپ بولعاسىن بىردەن كەتىپ قالماي، وسى سارايعا دا كىرىپ شىعىڭىز. الاعاي دا بۇلاعاي ورمان-توعاي، كول-توعاندى تەرريتوريانى الىپ جاتقان بۇل مەكەن – لاندشافت ديزاينىنىڭ الەمدىك ءبىر ادەمى نۇسقاسى. مالبورو گەرتسوگقا اننا پاتشايىم سىيعا تارتقان بۇل عيماراتتا ۋينستون چەرچيلل تۋعان. شەشەسى سارايدا وتكەن ءبىر تويعا كەلىپ، ەرتە تولعاقتان
بوسانىپ قالىپتى. چەرچيلل كەيىن پرەمەر بولعاندا سوعىس كەزىندە ءدال وسى سارايدى ۋاقىتشا شتابىنا اينالدىرعان.
پراگا
چەحيانىڭ يۋنەسكو مۇرالارى تىزىمىنە ەنگەن ەڭ ادەمى پاركى قالا شەتىندەگى پرۋگونيتسە اۋىلىنىڭ قاسىندا تۇر. ەلدەگى ەڭ ءىرى بوتانيكالىق باق تا وسىندا. پاركتىڭ قاراۋشىلارى بىرنەشە قۇرلىقتان اكەپ ەككەن قىلقان جاپىراقتى الىپ اعاشتار مەن جارتاس باقتارى (cliff garden), شاعىن توعاندار مەن سارقىرامالار تاڭداي قاقتىرادى. ساف اۋامەن تىنىستاپ، كوككە كوز دەمالدىرىپ، بوي جازىپ قايتامىن دەسەڭىز، ءبىر كۇنىڭىزدى ارناڭىز. وت جاقپاي پيكنيك جاساۋعا رۇقسات ەتىلگەن.
دەلي
نيزامۋددين اۋليەنىڭ تۇتاس ءبىر كۆارتالدى الىپ جاتقان عاجايىپ مازارىنا سوققاسىن ۋردۋ بازارعا ءبىر-اق ءتۇسىڭىز. بۇل بازاردىڭ كىتاپ ساتاتىن بولىگىندە ءبىراز قىزىق بار. كونە قولجازبالار مەن مينياتيۋرالار ۇشىراسىپ قالادى. كوپ جاعدايدا كونە كىتاپتار دۇكەننىڭ ىشكى بولىگىندە كومىلىپ جاتادى. سول سەبەپتى بەر جاعىن كورىپ كەتىپ قالماي، دۇكەنشىگە ازىن-اۋلىق اقشا ۇستاتىپ ىشكى جاقتى اقتارۋعا رۇقسات سۇراڭىز. قۋانا-قۋانا كەلىسەدى. ءتىپتى شاي بەرىپ جاعدايىڭىزدى جاساپ قويادى.
عالىم بوقاشتىڭ facebook پاراقشاسىنان الىندى
پىكىر قالدىرۋ