ŞAHARLAR
kerey.kz
Turistik kitapşalarda joq, közim körgen qızıqtar
Nicca
Ataqtı Ağılşın promenadımen jiektelgen Jerorta teñiziniñ jağalauındağı qwmdı jağajay bitetin twsta, Hotel Suiss Nice-tiñ däl qarama-qarsı tarapında, aq tüsti arqalı orındıqtardıñ birinde Oqımıstı kezbe otıradı. Wzınşa orındıqtıñ törtten üşinde – üyilgen kitap. Orındıqtıñ bir basında – kafelerdiñ birinen alınğan eski künqağar. Onıñ tübinde – burıl saqal-mwrttı, jalbır şaştı, qaratorı öñdi, şüñirekteu ülken közdi, etjeñdi deneli, orta boylı, jası alpıstı ortalağan Oqımıstı kezbe. Jergilikti twrğındar bwl kisige eki türli sadaqa qaldırıp ketip jatadı: tamaq pen kitap. Oqımıstı kezbe köp söylemeydi, atın da aytpaydı, aqıl da aytpaydı, kitaptan basın almaydı. Tünde körpesine oranıp, mañdayına velosipedşilerdiñ şamın tağıp alıp jäne oqıp otıradı. Bılayşa aytqanda Niccanıñ eñ bir ädemi jerindegi teñiz jağajayına qoyılğan skameykanı şağın kitaphana häm üyge aynaldırıp alğan. Ara-twra ayaq qolın rahattana kerip, jüzin künge tosa tiktelip otıradı da, aspanmen astasqan teñizge qadala qarap qaladı. Tanitın jwrt sadaqasın äkelip, Oqımıstı kezbeniñ qasında közderin jwmğan küyi birneşe minut otıradı. Sosın jwlıp alğanday qol sağattarına qaraydı da, wşıp twrıp asığa basıp jöneledi. Mağan jwmısbastı niccalıqtar özderi uaqıt tauıp oqi almay armandap jürgen barlıq kitaptarın osı kezbege tasitınday körindi.
Milan
Älbette, Milannıñ eñ keremet ornı – Santa-Mariya-delle-Gracie şirkeui. Dälirek aytqanda şirkeudiñ bir büyirine Leonardo da Vinçidiñ “Ğaysa payğambardıñ şäkirtterimen soñğı keşki as işui” attı 1496 jılı salğan freskası. Köne şirkeuge kiru tegin, al işki aulada qalğan freskalı qabırğanı köru üşin aylar bwrın onlayn bilet alu kerek. Öytip qwnttamağan bolsañız, qorıqpañız. Tañğı 7.30-8.00 kezinde şirkeu aldındağı bilet satatın keñsege barıp “Cancellation ticket bar ma?” dep swrañız. Ne sol künge, äytpese erteñine kem degende bir-eki bilet şığadı. Şirkeudiñ aldındağı Corso Magenta köşesimen ortalıqqa qaray 250 metr jürgende sol jaqta Garage alle Grazie attı jabıq parking bar. Parkingtiñ işki aulasına ötkende şını qabırğalı bir ğimarattıñ işi tolğan qımbat retro kölik. Kündelikti tüngi sağat 22.00 kezinde sol avtosalonğa milandıqtarğa tän saltpen wqıptı kiingen, jılı jüzdi, aq samaylı otız şaqtı zeynetker jinaladı. Olardı eludiñ işindegi vokal oqıtuşısı qwraq wşıp qarsı alıp, üş qatar tizilgen orındıqtarğa jayğastıradı. Sosın bwl tañğajayıp hor tıñdauşınıñ qwlağınan kirip, boyın alatın dauıspen nebir ädemi än şırqaydı. Egde hor üyirmesin retro kölik salonı balqi tıñdap twrğanday. Ekeuiniñ de sırı ketkenmen, sını ketpegen.
Osaka
Bwl qalanıñ alıp okeanariumı men qarbalas portı, eksponatqa bay tarih muzeyi men ejelgi qamalı siyaqtı tanımal jerlerin tügendep bolğasın Umeda, ya Namba siyaqtı ortalığındağı kez-kelgen sauda aymağınıñ bir bwrışındağı kafeniñ köşe jağınan orın alıp jayğasıñız. Kofeñizdi asıqpay sızdıqtata işip otırıp keşki 19.00-den keyin payda bolatın qara tüsti kostyum-şalbar kigen, galstuk taqqan, sändi priçeskalı jas jigitterdiñ jüris-twrısına nazar audarıñız. Basında qımbat butikterdiñ qabırğalarına arqa süyep swlıq twrğan jigitter kün keşkirip, sauda jasauşılar köbeygen sayın közderi jalt-jwlt etip är adamğa bir jaqındap, köleñke qwsap ilese jürip, qwlaqtarına äldeneni töne sıbırlap, üzdige aytıp, jwmıstan qaytqan orta jastağı şarşañqı erkekter men şoppingke şıqqan köñildi jas qızdardıñ qoldarına asqan jıldamdıqpen vizitka wstatıp jatadı. Bwl – köptegen mädeni mäselelerge tabu jariyalap, aşıq talqılauğa batpaytın japon qoğamında eldiñ közin baqıraytıp qoyıp seksualdıq qızmet pen esirtki wsınatın yakudza müşeleri. Dostarıñızben tün ortası auğanşa seruendep, as işip, sauda-sattıq qıp jürgeniñizde qara kostyum-şalbarlı, qımbat sağattı sänqoy jigitterdiñ bir de bireuin policiya wstap äketkenin körmeysiz. Äkimdiktiñ jas şeneunikteri eken dep jol swrap jürmeñizder.
Tegeran
Ortalıqtan bastalıp, tau etegindegi Niavaran attı qımbat şağın audanğa bir-aq jetetin Uäliasr köşesine keş bata tüsseñiz, kölik bitkenniñ keptelip twrğanın köresiz. Bir qızığı parallel' köşeler bos jatadı. Tek osı köşe ğana tığındalıp twradı. “Bwnısı nesi?” dep aşulanıp, qaptaldağı bir köşege şığıp zu ete qalmay twrıp töñiregiñizge barlay bir qarañız. Köşe tolı kölik terezelerin aşıp tastap aqırın qozğalıp kele jatqan jas jigitter men qızdar. Uäliasr – dini konservatizm principteri ornıqqan, köpşilik orındarı men qoğamdıq ömirde erler men äyelder ekige bölingen eldegi bozbala men boyjetkenniñ hat alısatın, boydaqtardıñ sıñar izdeytin, ğaşıqtardıñ söz baylasatın jeri. Jasandı kepteliste kölikteri qatarlasa qalğan qız ben jigit bir-birine köz toqtatıp wzaq qaraydı, bir-eki auız söylesip köredi, eger qanday da bir sezim twtansa, telefon nömirin almasadı. Sol sebepti Uäliasrdağı kepteliste twrıp qalsañız, jüykeñiz bosqa jwqarmasın. Odan da töñiregiñizdegi siqırlı söz baylasu keñistiginde alqına soqqan jas jürekterdiñ dürsiline qwlaq salıp, köziñizdi jwmıp, ünsiz mahabbat muzıkasın tıñdañız.
Kioto
Qalanı tübindegi Altın ğibadathana ğana erekşe etip twrğan joq. Şahardıñ jäne bir belgisi – qoñır tüs. Şaqırayğan aşıq qızıl, şañqaykök ya altın sarı tüsti jazular joqtıñ qası. Kiotonıñ “qoñır filosofiyasın” McDonalds ta moyındap, tüsin küreñ qızıl etip özgertken.
Tokio
Belgili orındarın aralap bolğasın şahardıñ metrosına otırıp alıp, arlı-berli jürip öziñizdi sınap köriñiz. Tokio metrosı – düniedegi eñ ülken, kürdeli kölik torabı. Jer astı poyızı keyde jer betindegi elektriçkağa aynalıp ketedi, bir uaqıtta su betimen jüzip kele jatasız, odan soñ estakada jolımen eldiñ töbesinen qarap ötesiz. Türli tüspen boyalğan tarmaqtarınıñ köptigi sonday keybir tüsterdi ajıratu qiınğa soğadı. Kün soñında alğaşqı stanciyañızğa adaspay qayta aynalıp jetseñiz, eleuli ömirlik rekordım dep eseptey beriñiz.
Peşavar
Şahardıñ şetindegi “Karhana” bazarına barsañız, köne häm sirek tauarlar muzeyine tap bolğanday küy keşesiz. Komandirdiñ qol sağattarınan bastap, jap-jaña “ZiL” holodil'nikterine deyin bar. 1970-80 jıldarı SSSR-da tigilgen kiim-keşek pen GDR-de jasalğan elektroplitkalar da kezigedi. NATO-nıñ äskeri formaları men asa qwndı bel'giyalıq oficer bäteñkeleri de sonda satıladı. Tek küzetiñiz mıqtı boluı kerek.
London
Qala kezudi 19-ğasırda “aqın-jazuşılar” audanı bolğan Bloomsbury-degi Russel Square-dan bastañız. Britan muzeyi men London universitetiniñ negizgi mektepteriniñ bäri osında. Bwl mektepterdiñ barlığında derlik kündelikti ondağan lekciya köpşilikke tegin oqıladı. Al muzeydiñ qarsı betinde Arthur Probsthain attı şığıs elderine ğana qatıstı kitap satatın düken bar. Şayhanasınan nağız ağılşınşa süt qatqan qoyu şay işip kete alasız.
Mazar-e Şarif
Kabuldan kölikpen şığıp, äygili “Salang” tonneli arqılı jetuge tırısıñız. Sosın Äziret Älidiñ mazarına barıp, ğalamat atmosferalı, kök kümbezdi negizgi tarihi eskertkişti körgesin (qalanıñ atı men bwl eskertkiştiñ atauı – bir), scenariy boyınşa kögerşinderine jem bergesin, qala sırtındağı Auılşaruaşılıq tıñaytqıştarı zauıtına bas swğıñız. Eldiñ şınayı jağdayın, äli ögizben soqa aydap jürgen diqandardıñ eñbegin, aymaqtıñ tınıs-tirşiligin jaqınnan sezesiz.
Stokgol'm
Küybeñ tirşilikten şarşağan qala twrğındarı Baltıq teñizine şığıp, su astındağı kapsula-bölmelerde (su qwjıralarda) tünep, birneşe kün örkenietten qol üzip, mi tınıqtıradı. Klaustrofobiyañız joq bolsa, bir qonıp köriñiz.
Myunhen
Bavariyaday swlu ölkeniñ bas qalasına tamsanıp bolsañız, jergilikti as mäzirleri köñiliñizden şıqpay qarnıñız şwrılday bastasa, ortalıqtan ketip Şillerştrasseniñ boyındağı şığıs restorandarına bas swğıñız. Mısalı, Derya siyaqtı tunistik dämhanalar qoydıñ etin jilik-jiligimen balbırata asıp, Jerorta teñizi aymağına tän kökönis salattarımen kömkerip aldıñızğa tartadı. Sosın toq qarın häm toq köñilmen eş alañdamay düniedegi eñ körikti saraylardıñ biri – Al'piniñ bir şoqısındağı Noyşvanştaynğa tartıñız.
Oksford
Äygili bilim ordası ornalasqan şağın şahardan on-aq şaqırım jerde saltanattı da mañğaz Blenheim Palace twr. Kolledjderdi aralap bolğasın birden ketip qalmay, osı sarayğa da kirip şığıñız. Alağay da bwlağay orman-toğay, köl-toğandı territoriyanı alıp jatqan bwl meken – landşaft dizaynınıñ älemdik bir ädemi nwsqası. Mal'boro gercogqa Anna patşayım sıyğa tartqan bwl ğimaratta Uinston Çerçill' tuğan. Şeşesi sarayda ötken bir toyğa kelip, erte tolğaqtan
bosanıp qalıptı. Çerçill' keyin prem'er bolğanda soğıs kezinde däl osı saraydı uaqıtşa ştabına aynaldırğan.
Praga
Çehiyanıñ YUNESKO mwraları tizimine engen eñ ädemi parki qala şetindegi Prugonice auılınıñ qasında twr. Eldegi eñ iri botanikalıq baq ta osında. Parktiñ qarauşıları birneşe qwrlıqtan äkep ekken qılqan japıraqtı alıp ağaştar men jartas baqtarı (cliff garden), şağın toğandar men sarqıramalar tañday qaqtıradı. Saf auamen tınıstap, kökke köz demaldırıp, boy jazıp qaytamın deseñiz, bir küniñizdi arnañız. Ot jaqpay piknik jasauğa rwqsat etilgen.
Deli
Nizamuddin Äulieniñ twtas bir kvartaldı alıp jatqan ğajayıp mazarına soqqasın Urdu bazarğa bir-aq tüsiñiz. Bwl bazardıñ kitap satatın böliginde biraz qızıq bar. Köne qoljazbalar men miniatyuralar wşırasıp qaladı. Köp jağdayda köne kitaptar dükenniñ işki böliginde kömilip jatadı. Sol sebepti ber jağın körip ketip qalmay, dükenşige azın-aulıq aqşa wstatıp işki jaqtı aqtaruğa rwqsat swrañız. Quana-quana kelisedi. Tipti şay berip jağdayıñızdı jasap qoyadı.
Ğalım BOQAŞtıñ facebook paraqşasınan alındı
Pikir qaldıru