Қазақпын!

| Jun 12, 2015

Нұрбек Сәбира ұлы.

1990жылы ақпынның 12-де Монголияда Баян-Өлгий аймағының Алтай сұмынында дүниеге келген. Жасынан ананың ақ сүтімен туған жердің қасиетімен бойына дарыған ақындық талантының арқасында бұл күні көптеген өлеңдері жарық көруде. Әсіресе анаға, туған жерге, ұлтқа деген махаббатының жемісінен туған өлеңдері ерекше. Ақынның өлеңдері өзіндік ерекше құрылымымен ұйқастарымен өзге ақындардың туындыларынан айшықталады.

Қазақпын.

Қылышын қанға батырған,

Айдаһардай ақырған.

Заманында қалмаққа,

Арыстан болып атылған,

Қаһарман батл қазақпын.

Қаршығадай қырағы,

Ақ көбік шашып пырағы,

Зулағанда қалмаққа,

Абылай болған ұраны,

Қалмақты жеңген қазақпын.

Қаһарман батыл ұланы,

Ақиық құстай қырағы,

Зулаған жебе оғындай,

Астында тұлпар пырағы,

Қалмақты қырған қазақпын.

Қамшысын жауға білеген,

Алладан медет тілеген.

Зымиян жаудың кегінен,

Ата мен ұл жүдеген,

Қайғы да көрген қазақпын.

Қанжар, қылыш асынған,

Айбынын жаудан асырған,

Заманында жаулары,

Аяғына бас ұрған,

Қайратты асыл қазақпын.

Қара бала қамы үшін,

Алаштың бақыт бағы үшін.

Зар жылаған тапталған,

Аналардың ары үшін,

Қан төгіс көрген қазақпын.

Құрметтеп достық парызын,

Атаның ақыл, ар-ізін.

Зулаған жаудың оғына,

Ананың ақтап қарызын,

Қарсы тұрған қазақпын.

Қастандық көріп қырылған,

Ақ табан болып шұбырған.

Заманында нәубеттің,

Алқымға жаны тығылған,

Қасірет те көрген қазақпын.

Қан сасып жазық даласы,

Аңырап талай анасы,

Зар жылап жетім жесірлер,

Ауырсадағы жарасы,

Қайыспаған қазақпын.

Қазақпын әділ дауына,

Айбарлы, қатал жауына,

Заманда бейбіт мамыржай,

Ақ орда тігіп тауына,

Қыр жайлаған қазақпын.

Намысын қолдан бермеген,

Ұл менен қызын тең көрген.

Разы болса жатты да,

Бауырыменен теңгерген.

Еңбекпен егіз жаралған,

Көк бөрі тектес қазақпын.

Батыр ақын би де туған қазақпын,

Егеменді ел, тәуелсізбін азатпын.

Басқа ұлттардан тағы ерекше бір сырым,

Дұрыс оқы, теріс оқы ҚАЗАҚ-пын.

kerey.kz

Tags Қазақпын.

Аттыға жол, ауыздыға сөз бермеген Тұрым батыр

kerey.kz

Әр дәуірде халықтың пана тұтар, қормал санар құрметті азаматтары болады, солардың бірі заманы Аттыға жол, ауыздыға сөз бермейтін, батырлығымен халқы жақта тұрып, мынау ортасы мен мекенін қорғау жолында сырт жауға сес болып келген Тұрым батырды туған халқы мәңгі ұматпайды. Тұрым бала күнінен балуандығымен, қамшыгерлігімен аты шыққан, есейіп ат жалын тартып міне көз алартқан жауларының бетін қайтарып көзге түскендіктен «бұл өңірде Тұрым бар» деп сырт жаулар аттап баспайтын болған. Тұрым өмірінің соңында зиратын қазып, қабырын тұрғызып қойып қажылық сапарға аттанып, қайтарында бүгінгі Семей өңірі маңына келгенде тұйықсыз дүние салып, жол жолдастары сүйекте бұзбай Сартеректегі өзі әзірлеп кеткен қабырға жеткізіп, ел, жұртына табыс етіді. Ителі руының бір мұнша атасы Ажы гүң болып
«Сен есірке, тыныш ұйықтат, бақ сөзіме!» /АБАЙ/

kerey.kz

Біздің қазақта «малға достың малдан басқа мұңы жоқ» – «малдан боғы ғана бөтен» талай жарымес Абайдың атына неше түрлі сөз айтқан. Оның ішінде саудагер ғана емес, өзін “сөз ұстаған”, “ел ұстаған” санайтындар да болды. Бұларға Абайдың өзі жауап беріп кеткен: «Тыныш ұйықтат, сен есірке, бақ сөзіме!». Ал, анау жігіт «малдың буымен» негізгі ойын дұрыс жеткізе алмаған сияқты. Ол, «Құнекең малын шығындап, Абайды оқытып, жағдай жасамағанда қалай болар еді… Біз де сол Құнекең сияқтымыз…» дегенді айтпақшы болды – ау деймін… Құнекең қайда, сен қайда… «Қуаты күшті нұрлы сөз, Қуатын білген абайлар…» – дейді Абай. Сөздің қуатын білмеген өте қиын, күйіп қалуың мүмкін… Осы арада Британияның Премьер – министрі болған Бенджамин Дизраэлидің
Мыржақып Дулатов түрмеде жатқанда жазған өлеңі

kerey.kz

Жеке архивімнен табылған құнды мұрағат «Мыржақып Дулатов түрмеде жатқанда жазған өлеңі) Бұл өлеңді 1980 – жылы Өр Алтайдың Көктоғай ауданына қарасты Дүре ауылында 61 жастағы Қауан Орынбасарұлы деген ақсақал айтқанынан жеке архивімде сақталып қалғанынан тауып оқырманмен бөлісіп отырмын. Ай, құдай – ау, аққа жақ, Өзіңі аян мен нақақ. Ақиқат деген жолыңнын, Абыройыңды ашпа хақ. Аятбенен қадысқа, Алла ниет ақ іске. Жан алмасам жоқ еді-ау, Жаза тартсын деген бақ. Мені соттап байлатып, Зығырданды қайнатып. Масайрасын мәз болып, Қинағанды өзің тап Жақын жерден жау шығып, Мақүл істен дау шығып. Дұшпан үстап қолымнан, Иттер тістеп тонымнан. Жаман тосу болған шақ, Түтқын болып тарығып, Жалғыз жатып зарығып, Ашу қысып ойды алып, Дерт жәйіліп бойды
Қазақ этногенезінің дағдарысы һам жаңа концепция

kerey.kz

Арма ағайын! Шағын сараптама Бірінші, қазақ этногенезінің дағдарысы келе жатыр. Дағдарысқа қарсы қазақ этногенезінің жаңа концепциясының жасалмауы алаңдатады. Біз қазір 18 ғасырлардағы қазақ хан-сұлтандары қабылдаған этногенездік концепциясымен әлі өмір сүріп келе жатырмыз. Одан кейінгі үш ғасырда колонизациялық кіріптарлық этногенездік жаңа концепцияны қабылдауға һәм трансформациялауға мұрсат бермеді. Қолданыстағы қазақ шежіресін ашып қараңыз, рулар шежіресінің концепциясы 18 ғасырларда қабылданған мизамға сәйкес келеді. Тіпті шежіредегі аталық рулар сол ғасырдағы қандайда бір тарихи тұлғадан (батырдан) бастау алады немесе шежіредегі аты аталатын рулар 18- ғасырға барып тоқтайды, ары қарай үзік-үзік. Бұл 18- ғасырдағы жаугершілік заманның талабына сай сұрыпталған қазақ этногенезінің көрінісі еді. Яғни қазақ шежіресінің концепциясы қазақ этногенезінің моделін қалыптады. Екінші, саяси және мәдени шешімдердің
Мемлекеттік тіл: Қауқарлы ма, әлде әлі де декларация ма?

kerey.kz

Серік Ерғали Суреттер: aqmeshit-zhastary.kz, democrat.kz сайттарынан алынды. Ата Заң жобасының талқысы Қазақстандағы ең сезімтал, ең ұзақ талқыланып келе жатқан мәселенің бірі — мемлекеттік тілдің нақты мәртебесі. Конституцияда қазақ тілі мемлекеттік тіл деп жазылғанына отыз жылдан асты. Алайда қоғамдағы шынайы сұрақ әлі де ашық: қазақ тілі — басқарудың тілі ме, әлде символдық мәртебедегі тіл ме? Тіл мәселесі неліктен шешілмей келеді? Себебі біз ұзақ уақыт бойы тілге: – мәдени құндылық ретінде ғана қарап келдік; – оны мемлекеттік басқару тілі ретінде нақты бекітпедік. Нәтижесінде: – Конституцияда бір мәтін, – тәжірибеде басқа жағдай қалыптасты. Бұл қайшылық тілдің емес, конституциялық айқындықтың әлсіздігінен туындады. 9-баптағы басты түйін Жоба бойынша: 1. Қазақстан Республикасының мемлекеттік тілі – қазақ тілі. 2. Мемлекеттік ұйымдарда